ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 9.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.22.1
वर्तमाने तदा युद्धे घोररूपे भयानके ।
अभज्यत बलं तत्र तव पुत्रस्य पाण्डवैः ॥ ९.२२.१ ॥
ਉਸ ਘੋਰ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਉੱਥੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸੈਨਾ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ।
9.22.2
तांस्तु सर्वानयन्तेन सन्निवार्य महारथाः ।
पुत्रास्ते योधयामासुः पाण्डवानामनीकिनीम् ॥ ९.२२.२ ॥
ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮਹਾਰਥੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ।
9.22.3
निवृत्ताः सहसा योधास्तव पुत्रजयैपिणः ।
सन्निवृत्तेषु तेष्वेवं युद्धमासीत्सुदारुणम्।
तावकानां परेषां च देवासुररणोपभम् ॥ ९.२२.३ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਜਿੱਤ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਯੋਧੇ ਅਚਾਨਕ ਮੁੜ ਪਏ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੜੇ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਰਗਾ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ—ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਸੇ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਪਾਸੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ।
9.22.4
परेषां तावकानां च नासीत्कश्चित्पराङ्मुखः ॥ ९.२२.४ ॥
ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਸੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
9.22.5
अनुमानेन युध्यन्ते सञ्ज्ञाभिश्च परस्परम् ।
तेषां क्षयो महानासीद्युध्यतामितरेतरम् ॥ ९.२२.५ ॥
ਉਹ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਅਤੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ। ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਨਾਸ਼ ਹੋਇਆ।
9.22.6
ततो युधिष्ठिरो राजा क्रोधेन महता युतः ।
जिगीषमाणः सङ्ग्रामे धार्तराष्ट्रान्सराजकान् ॥ ९.२२.६ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
9.22.7
त्रिभिः शारद्वतं विद्व्वा रुक्मपुङ्खैः शिलाशितैः ।
चतुर्भिर्निजघानाश्वान्कल्याणान्कृतवर्मणः ॥ ९.२२.७ ॥
ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ, ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ, ਪੱਥਰ ਤੇ ਤਿੱਖੇ ਕੀਤੇ ਚਾਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
9.22.8
अश्वत्थामा तु हार्दिक्यमपोवाह यशस्विनम् ।
अथ शारद्वतोऽष्टाभिः प्रत्यविध्यद्युधिष्ठिरम् ॥ ९.२२.८ ॥
ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ ਨੇ ਯਸ਼ਸਵੀ ਹਾਰਦਿਕਯ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤ ਨੇ ਅੱਠ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
9.22.9
ततो दुर्योधनो राजा रथान्सप्तशतान्रणे ।
प्रैषयद्यत्र राजाऽसौ धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ९.२२.९ ॥
ਤਦ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਸੌ ਰਥ ਭੇਜੇ, ਜਿੱਥੇ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਸਨ।
9.22.10
ते रथा रथिभिर्युक्ता मनोमारुतरंहसः ।
अभ्यद्रवन्त सङ्ग्रामे कौन्तेयस्य रथं प्रति ॥ ९.२२.१० ॥
ਮਨ ਅਤੇ ਹਵਾ ਵਰਗੇ ਵੇਗ ਵਾਲੇ ਉਹ ਰਥ, ਰਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੁੰਤੀ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ।
9.22.11
ते समन्तान्महाराज परिवार्य युधिष्ठिरम् ।
अदृश्यं सायकैश्चक्रुर्मेघा इव दिवाकरम् ॥ ९.२२.११ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਢਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
9.22.12
तं दृष्ट्वा धर्मराजानं कौरवेयैस्तथावृतम् ।
नामृष्यन्त सुसंरब्धाः शिखण्डिप्रमुखा रथाः ॥ ९.२२.१२ ॥
ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਕੌਰਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਿਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਰਥੀ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਇਹ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੇ।
9.22.13
रथैरश्ववरैर्युक्तैः किङ्किणीजालसंवृतैः ।
आजग्मुरथ रक्षन्तः कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ ९.२२.१३ ॥
ਘੁੰਗਰੂਆਂ ਦੇ ਜਾਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕੇ, ਉੱਤਮ ਘੋੜਿਆਂ ਜੁੜੇ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਓਹ ਆਏ ਅਤੇ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
9.22.14
ततः प्रववृते रौद्रः सङ्ग्रामः शोणितोदकः ।
पाण्डवानां कुरूणां च यमराष्ट्रविवर्धनः ॥ ९.२२.१४ ॥
ਫਿਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਕੌਰਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲਹੂ ਹੀ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਯਮਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
9.22.15
रथान्सप्तशतान्हत्वा कुरूणामाततायिनाम् ।
पाण्डवाः सह पाञ्चालैः पुनरेवाभ्यवारयन् ॥ ९.२२.१५ ॥
ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਸੱਤ ਸੌ ਆਤਤਾਈ ਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਸਮੇਤ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਪਿੱਛੇ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ।
9.22.16
तत्र युद्धं महच्चासीत्तव पुत्रस्य पाण्डवैः ।
न च तत्तादृशं दृष्टं नैव चापि परिश्रुतम् ॥ ९.२२.१६ ॥
ਉੱਥੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ; ਅਜਿਹਾ ਯੁੱਧ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸੁਣਿਆ ਸੀ।
9.22.17
वर्तमाने तदा युद्धे निर्मर्यादे समन्ततः ।
वध्यमानेषु योधेषु तावकेष्वितरेषु च ॥ ९.२२.१७ ॥
ਉਦੋਂ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਮਰਿਆਦਾ ਰਹਿਤ ਚੱਲ ਰਹੇ ਉਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਯੋਧੇ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
9.22.18
विनदत्सु च योधेषु शङ्खवर्यैश्च पूरितैः ।
उत्क्रुष्टैः सिंहनादैश्च गर्जितैश्चैव धन्विनाम् ॥ ९.२२.१८ ॥
ਯੋਧੇ ਗਰਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਉੱਤਮ ਸ਼ੰਖ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹਾਕਾਂ, ਸ਼ੇਰ-ਗਰਜਨਾਂ ਅਤੇ ਗੱਜਣਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
9.22.19
अतिप्रवृत्ते युद्धे च छिद्यमानेषु मर्मसु ।
धावमानेषु योधेषु जयगृद्धिषु मारिष ॥ ९.२२.१९ ॥
ਅਤਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਮਰਮ-ਸਥਾਨ ਛਿੰਨ ਹੁੰਦੇ ਸਮੇਂ, ਜਿੱਤ ਦੇ ਲੋਭੀ ਯੋਧੇ ਦੌੜਦੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼!
9.22.20
संहारे सर्वतो जाते पृथिव्यां शोकसम्भवे ।
वह्नीनामुत्तमस्त्रीणां सीमन्तोद्धरणे कृते ॥ ९.२२.२० ॥
ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੋਇਆ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੋਗ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੀ ਮਾਂਗ ਉਜੜ ਗਈ,
9.22.21
निर्मर्यादे महायुद्धे वर्तमाने सुदारुणे ।
प्रादुरासन्विनाशाय तदोत्पाताः सुदारुणाः ॥ ९.२२.२१ ॥
ਬੇਹੱਦ, ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਮਹਾਂਯੁੱਧ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ ਲਈ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਅਪਸ਼ਗਨ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।
9.22.22
चचाल शब्दं कुर्वाणा सपर्वतवना मही ।
सदण्डाः सोल्मुका राजन्कीर्यमाणाः समन्ततः ॥ ९.२२.२२ ॥
ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੀ ਕੰਬ ਉੱਠੀ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਡੰਡੇ ਅਤੇ ਬਲਦੀਆਂ ਮਸ਼ਾਲਾਂ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਖਿੰਡਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
9.22.23
उल्काः पेतुर्दिवो भूमावाहत्य रविमण्डलम् ।
विष्वग्वाताः प्रादुरासन्नीचैः शर्करवर्षिणः ॥ ९.२२.२३ ॥
ਅਕਾਸ਼ੋਂ ਉਲਕਾਵਾਂ ਸੂਰਜ-ਮੰਡਲ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੀਆਂ; ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰਚੰਡ ਹਵਾਵਾਂ ਚੱਲੀਆਂ, ਹੇਠੋਂ ਕੰਕਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੀਆਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈਆਂ।
9.22.24
अश्रूणि मुमुचुर्नागा वेपथुं चास्पृशन्भृशम् ।
एतान्धोराननादृत्य समुत्पातान्सुदारुणान् ॥ ९.२२.२४ ॥
ਹਾਥੀਆਂ ਨੇ ਅੱਥਰੂ ਵਹਾਏ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਕੰਬਣ ਲੱਗੇ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਘੋਰ ਅਤੇ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਉਤਪਾਤਾਂ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕਰਕੇ।
9.22.25
पुनर्युद्धाय संयत्ताः क्षत्रियास्तस्थुरव्यथाः ।
रमणीये कुरुक्षेत्रे पुण्ये स्वर्गं यियासवः ॥ ९.२२.२५ ॥
ਮੁੜ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਖੱਤਰੀ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ; ਰਮਣੀਕ, ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਵਰਗ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ।
9.22.26
ततो गान्धारराजस्य पुत्रः शकुनिरब्रवीत् ।
युध्यध्वमग्रतो यावत्पृष्ठतो हन्मि पाण्डवान् ॥ ९.२२.२६ ॥
ਤਦ ਗੰਧਾਰਰਾਜ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਕੁਨੀ ਬੋਲਿਆ: "ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਪਿੱਛੋਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਅੱਗਿਓਂ ਯੁੱਧ ਕਰੋ।"
9.22.27
ततो नः सम्प्रायातानां मद्रयोधास्तरस्विनः ।
हृष्टाः किलाकिलाशब्दमकुर्वत परे तथा ॥ ९.२२.२७ ॥
ਤਦ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ ਵੇਗਵਾਨ ਮਦ੍ਰ ਯੋਧੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ "ਕਿਲਕਿਲਾ" ਸ਼ਬਦ ਕਰਨ ਲੱਗੇ; ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ।
9.22.28
अस्मांस्तु पुनरासाद्य लब्धलक्षा दुरासदाः ।
शरासनानि धुन्वन्तः शरवर्षैरवाकिरन् ॥ ९.२२.२८ ॥
ਪਰ ਉਹ ਫਿਰ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ; ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲੱਭਣ ਵਾਲੇ, ਅਜਿੱਤ, ਧਨੁਸ਼ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਢਕ ਦਿੱਤਾ।
9.22.29
ततो हतं परैस्तत्र मद्रराजबलं तदा ।
दुर्योधनबलं दृष्ट्वा पुनरासीत्पराङ्मुखम् ॥ ९.२२.२९ ॥
ਤਦ ਉੱਥੇ ਵੈਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੀ ਗਈ ਮਦ੍ਰਰਾਜ ਦੀ ਫੌਜ ਵੇਖ ਕੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਫੌਜ ਫਿਰ ਪਿੱਠ ਫੇਰ ਗਈ।
9.22.30
गान्धारराजस्तु पुनर्वाक्यमाह ततो बली ।
निवर्तध्वमधर्मज्ञा युध्यध्वं किं सृतेन वः ॥ ९.२२.३० ॥
ਤਦ ਬਲਵਾਨ ਗੰਧਾਰਰਾਜ ਫਿਰ ਬੋਲਿਆ: "ਮੁੜ ਆਓ; ਹੇ ਅਧਰਮ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਓ, ਯੁੱਧ ਕਰੋ; ਭੱਜਣ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਲਾਭ?"
9.22.31
अनीकं दशसाहस्रमश्वानां भरतर्षभ ।
आसीद्गान्धारराजस्य विशालप्रासयोधिनाम् ॥ ९.२२.३१ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਗੰਧਾਰ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇਜ਼ਿਆਂ ਵਾਲੇ ਯੋਧਿਆਂ ਸਮੇਤ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਟੁਕੜੀ ਸੀ।
9.22.32
बलेन तेन विक्रम्य वर्तमाने जनक्षये ।
पृष्ठतः पाण्डवानीकमभ्यघ्नन्निशितैः शरैः ॥ ९.२२.३२ ॥
ਉਸ ਸੈਨਾ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਸਹਿਤ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਹੁੰਦਿਆਂ, ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪਿੱਛੋਂ ਪਾਂਡਵ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
9.22.33
तदभ्रमिव वातेन क्षिप्यमाणं समन्ततः ।
अभज्यत महाराज पाण्डूनां सुमहद्बलम् ॥ ९.२२.३३ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਖਿੰਡਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਟੁੱਟ ਗਈ।
9.22.34
ततो युधिष्ठिरः प्रेक्ष्य भग्नं स्वबलमन्तिकात् ।
अभ्यनोदयदव्यग्रः सहदेवं महाबलम् ॥ ९.२२.३४ ॥
ਫਿਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਹੀ ਟੁੱਟਦੀ ਵੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਘਬਰਾਏ ਮਹਾਬਲੀ ਸਹਦੇਵ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਿਆ।
9.22.35
असौ सुबलपुत्रो नो जघनं पीड्य दंशितः ।
सैन्यानि सूदयत्येष पश्य पाण्डव दुर्मतिः ॥ ९.२२.३५ ॥
ਸੁਬਲ ਦਾ ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਸਾਡੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ, ਕਵਚ ਪਹਿਨ ਕੇ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਇਸ ਦੁਰਮਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ।
9.22.36
गच्छ त्वं द्रौपदेयैश्च शकुनिं सौबलं जहि ।
रथानीकमहं धक्ष्ये पाञ्चालसहितोऽनघ ॥ ९.२२.३६ ॥
ਤੂੰ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ ਸੁਬਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਕੁਨੀ ਨੂੰ ਮਾਰ। ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮੈਂ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਨਾਲ ਰਥ-ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿਆਂਗਾ।
9.22.37
गच्छन्तु कुञ्जराः सर्वे वाजिनश्च सह त्वया ।
पादाताश्च त्रिसाहस्राः शकुनिं तैर्वृतो जहि ॥ ९.२२.३७ ॥
ਸਾਰੇ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜਾਣ; ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸ਼ਕੁਨੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨ।
9.22.38
ततो गजाः सप्तशताश्चापपाणिभिरास्थिताः ।
पञ्च चाश्वसहस्राणि सहदेवश्च वीर्यवान् ॥ ९.२२.३८ ॥
ਫਿਰ ਧਨੁਸ਼ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜੇ ਸਵਾਰ ਸੱਤ ਸੌ ਹਾਥੀ, ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਸਹਦੇਵ (ਅੱਗੇ ਵਧੇ)।
9.22.39
पादाताश्च त्रिसाहस्रा द्रौपदेयाश्च सर्वशः ।
रणे ह्यभ्यद्रवंस्ते तु शकुनिं युद्धदुर्मदम् ॥ ९.२२.३९ ॥
ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀ ਅਤੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਰਣ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ-ਮਦ ਨਾਲ ਮਤਵਾਲੇ ਸ਼ਕੁਨੀ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ।
9.22.40
ततस्तु सौबलो राजन्नभ्यतिक्रम्य पाण्डवान् ।
जघान पृष्ठतः सेनां जयगृद्वः प्रतापवान् ॥ ९.२२.४० ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੁਬਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਸ਼ਕੁਨੀ) ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਲੰਘ ਕੇ, ਜਿੱਤ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਹੋ ਕੇ ਪਿੱਛਿਓਂ ਸੈਨਾ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕੀਤਾ।
9.22.41
अश्वारोहास्तु संरब्धाः पाण्डवानां तरस्विनाम् ।
प्राविशन्सौबलानीकमभ्यतिक्रम्य तान्रथान् ॥ ९.२२.४१ ॥
ਪਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਸਵਾਰ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਲੰਘ ਕੇ ਸੌਬਲ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ।
9.22.42
ते तत्र सादिनः शूराः सौबलस्य महद्बलम् ।
रणमध्ये व्यतिष्ठन्त शरवर्षैरवाकिरन् ॥ ९.२२.४२ ॥
ਉੱਥੇ ਉਹ ਸੂਰਮੇ ਘੋੜਸਵਾਰ ਸੌਬਲ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਣ ਵਿੱਚ ਡਟ ਗਏ ਅਤੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਢਕ ਦਿੱਤਾ।
9.22.43
तदुद्यतगदाप्रासमकापुरुषसेवितम् ।
प्रावर्तत महद्युद्धं राजन्दुर्मन्त्रिते तव ॥ ९.२२.४३ ॥
ਉੱਚੀਆਂ ਗਦਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬਰਛਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਸੂਰਵੀਰਾਂ ਦਾ ਸੇਵਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਬੁਰੀ ਸਲਾਹ ਕਾਰਨ।
9.22.44
उपारमन्त ज्याशब्दाः प्रेक्षका रथिनोऽभवन् ।
न हि स्वेषां परेषां वा विशेषः प्रत्यदृश्यत ॥ ९.२२.४४ ॥
ਧਨੁੱਖ ਦੀ ਤੰਦ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਰੁਕ ਗਈਆਂ; ਰਥੀ ਦਰਸ਼ਕ ਬਣ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
9.22.45
शूरबाहुविसृष्टानां शक्तीनां भरतर्षभ ।
ज्योतिषामिव सम्पातमपश्यन्कुरुपाण्डवाः ॥ ९.२२.४५ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼ੇਸ਼ਟ, ਸੂਰਵੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਚਲਾਈਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਡਿੱਗਣਾ ਕੁਰੂਆਂ ਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਵਾਂਗ ਵੇਖਿਆ।
9.22.46
ऋष्टिभिर्विमलाभिश्च तत्रतत्र विशाम्पते ।
सम्पतन्तीभिराकाशमावृतं बह्वशोभत ॥ ९.२२.४६ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਮਪਤੀ, ਥਾਂ-ਥਾਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਨਾਲ, ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਢੱਕ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗਾ।
9.22.47
प्रासानां पततां राजन्रूपमासीत्समन्ततः ।
शलभानामिवाकाशे तदा भरतसत्तम ॥ ९.२२.४७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਡਿੱਗਦੇ ਬਰਛਿਆਂ ਦਾ ਰੂਪ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਟਿੱਡੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
9.22.48
रुधिरोक्षितसर्वाङ्गा विप्रविद्धैर्नियन्तृभिः ।
हयाः परिपतन्तिस्म शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ९.२२.४८ ॥
ਲਹੂ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਲਿੱਬੜੇ ਘੋੜੇ, ਸਾਰਥੀਆਂ ਦੇ ਸੁੱਟੇ ਜਾਣ ਨਾਲ, ਸੈਂਕੜੇ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਲੱਗੇ।
9.22.49
अन्योन्यं परिपिष्टाश्च समासाद्य परस्परम् ।
सुविक्षताः स्म दृश्यन्ते वमन्तो रुधिरं मुखैः ॥ ९.२२.४९ ॥
ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਕੇ ਕੁਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ, ਮੂੰਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਖ਼ੂਨ ਉਲਟੀ ਕਰਦੇ ਦਿਸ ਰਹੇ ਸਨ।
9.22.50
ततोऽभवत्तमो घोरं सैन्येन रजसा वृतम् ।
तानपाक्रमतोऽद्राक्षं तस्माद्देशादरिन्दम ॥ ९.२२.५० ॥
ਫਿਰ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਹਨੇਰਾ ਛਾ ਗਿਆ। ਹੇ ਵੈਰੀ-ਦਮਨ, ਉਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਦਿਆਂ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
9.22.51
अश्वान्राजन्मनुष्यांश्च रजसा संवृते सति ।
भूमौ निपतिताश्चान्ये वमन्तो रुधिरं बहु ॥ ९.२२.५१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਧੂੜ ਨਾਲ ਢਕੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਘੋੜੇ, ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਬਹੁਤ ਖ਼ੂਨ ਉਲਟੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
9.22.52
केशाकेशि समालग्ना न शेकुश्चेष्टितुं नराः ।
अन्योन्यमश्वपृष्ठेभ्यो विकर्षन्तो महाबलाः ॥ ९.२२.५२ ॥
ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਵਾਲ ਉਲਝ ਕੇ ਉਹ ਹਿਲ ਨਾ ਸਕੇ। ਮਹਾਬਲੀ ਯੋਧੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਪਿੱਠ ਤੋਂ ਖਿੱਚ ਰਹੇ ਸਨ।
9.22.53
मल्ला इव समासाद्य निजघ्नुरितरेतरम् ।
अश्वैश्च व्यपकृष्यन्त बहवोऽत्र गतासवः ॥ ९.२२.५३ ॥
ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਵਾਂਗ ਭਿੜ ਕੇ ਉਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ। ਘੋੜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਘਸੀਟੇ ਜਾ ਕੇ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ ਹੋ ਗਏ।
9.22.54
भूमौ निपतिताश्चान्ये बहवो विजयैषिणः ।
तत्रतत्र व्यदृश्यन्त पुरुषाः शूरमानिनः ॥ ९.२२.५४ ॥
ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ, ਜੋ ਜਿੱਤ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਸਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੂਰਮੇ ਸਮਝਦੇ ਸਨ, ਥਾਂ-ਥਾਂ ਦਿਸੇ।
9.22.55
रक्तोक्षितैश्छिन्नभुजैरवकृष्टशिरोरुहैः ।
व्यदृश्यत मही कीर्णा शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ९.२२.५५ ॥
ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿੱਬੜੇ, ਵੱਢੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਖਿੱਚੇ ਹੋਏ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਸੈਂਕੜੇ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖਿੰਡੀ ਹੋਈ ਦਿੱਸੀ।
9.22.56
दूरं न शक्यं तत्रासीद्गन्तुमश्वेन केनचित् ।
साश्वारोहैर्हतैरश्वैरावृते वसुधातले ॥ ९.२२.५६ ॥
ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਵੀ ਘੋੜਾ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ; ਧਰਤੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਢਕੀ ਹੋਈ ਸੀ।
9.22.57
रुधिरोक्षितसन्नाहैरात्तशस्त्रैरुदायुधैः ।
नानाप्रहरणैर्घोरैः परस्परवधैषिभिः।
सुसन्निकृष्टे सङ्ग्रामे हतभूयिष्ठसैनिके ॥ ९.२२.५७ ॥
ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿੱਬੜੇ ਕਵਚਾਂ, ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ, ਉਠਾਏ ਆਯੁਧਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਨੇਕ ਭਿਆਨਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਨੇੜੇ ਹੋਏ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੈਨਿਕ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
9.22.58
स मुहूर्तं ततो युद्ध्वा सौबलोऽथ विशाम्पते ।
षट्साहस्रैर्हयैः शिष्टेरपायाच्छकुनिस्ततः ॥ ९.२२.५८ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਸੌਬਲ ਸ਼ਕੁਨੀ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਯੁੱਧ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਬਚੇ ਹੋਏ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭੱਜ ਗਿਆ।
9.22.59
तथैव पाण्डवानीकं रुधिरेण समुक्षितम् ।
षट्साहस्रैर्हयैः शिष्टेरपायाच्छ्रान्तवाहनम् ॥ ९.२२.५९ ॥
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਵੀ ਲਹੂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿੱਬੜੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਥੱਕੇ ਵਾਹਨਾਂ ਸਮੇਤ ਬਚੇ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭੱਜ ਗਈ।
9.22.60
अश्वारोहाश्च पाण्डूनामब्रुवन्रुधिरोक्षिताः ।
सुसन्निकृष्टे सङ्ग्रामे भूयिष्ठे त्यक्तजीविताः ॥ ९.२२.६० ॥
ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਘੋੜਸਵਾਰ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿੱਬੜੇ ਅਤੇ ਜਾਨ ਤਿਆਗਣ ਲਈ ਤਿਆਰ, ਉਸ ਨੇੜੇ ਹੋਏ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬੋਲੇ।
9.22.61
न हि शक्यं रथैर्योद्धुं कुत एव महागजैः ।
रथानेव रथा यान्तु कुञ्जराः कुञ्जरानपि ॥ ९.२२.६१ ॥
ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ, ਮਹਾਗਜਾਂ ਨਾਲ ਤਾਂ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਰਥ ਰਥਾਂ ਵੱਲ ਜਾਣ, ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਹਾਥੀਆਂ ਵੱਲ ਵੀ ਜਾਣ।
9.22.62
प्रतियातो हि शकुनिः स्वमनीकमवस्थितः ।
न पुनः सौबलो राजा योद्धुमभ्यागमिष्यति ॥ ९.२२.६२ ॥
ਸ਼ਕੁਨੀ ਵਾਪਸ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰਿਆ ਹੈ; ਸੁਬਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਹ ਰਾਜਾ ਫਿਰ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ।
9.22.63
ततस्तु द्रौपदेयाश्च ते च मत्ता महाद्विपाः ।
प्रययुर्यत्र पाञ्चाल्यो धृष्टद्युम्नो महारथः ॥ ९.२२.६३ ॥
ਫਿਰ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਉਹ ਮਸਤ ਮਹਾਹਾਥੀ ਉੱਥੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਪਾਂਚਾਲ ਦਾ ਮਹਾਰਥੀ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਸੀ।
9.22.64
सहदेवोऽपि कौरव्य रजोमेघे समुत्थिते ।
एकाकी प्रययौ तत्र यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ ९.२२.६४ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਧੂੜ ਦਾ ਬੱਦਲ ਉੱਠਣ ਤੇ ਸਹਦੇਵ ਵੀ ਇਕੱਲਾ ਉੱਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਸੀ।
9.22.65
ततस्तेषु प्रयातेषु शकुनिः सौबलः पुनः ।
पार्श्वतोऽभ्यहनत्क्रुद्धो धृष्टद्युम्नस्य वाहिनीम् ॥ ९.२२.६५ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਬਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਕੁਨੀ ਨੇ ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਪਾਸਿਓਂ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
9.22.66
तत्पुनस्तुमुलं युद्धं प्राणांस्त्यक्त्वाऽभ्यवर्तत ।
तावकानां परेषां च परस्परवधैषिणाम् ॥ ९.२२.६६ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਜਾਨਾਂ ਤਿਆਗ ਕੇ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ; ਤੁਹਾਡੇ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਯੋਧੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਵਧ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ।
9.22.67
ते चान्योन्यमवैक्षन्त तस्मिन्वीरसमागमे ।
योधाः पर्यपतन्राजञ्शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ९.२२.६७ ॥
ਉਸ ਵੀਰ-ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਵੇਖਦੇ ਰਹੇ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਯੋਧੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਲੱਗੇ।
9.22.68
असिभिश्छिद्यमानानां शिरसां लोकसंक्षये ।
प्रादुरासीन्महाञ्शब्दस्तालानां पततामिव ॥ ९.२२.६८ ॥
ਲੋਕ-ਸੰਹਾਰ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਢੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਿਰਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਠੀ, ਜਿਵੇਂ ਡਿੱਗਦੇ ਤਾੜ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ।
9.22.69
विमुक्तानां शरीराणां छिन्नानां पततां भुवि ।
सायुधानां च बाहूनामूरूणां च विशाम्पते।
आसीत्कटकटाशब्दः सुमहान्रोमहर्षणः ॥ ९.२२.६९ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੀ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰਾਂ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਪੱਟਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ 'ਕਟਕਟ' ਆਵਾਜ਼ ਹੋਈ; ਜੋ ਰੌਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ।
9.22.70
निघ्नन्तो निशितैः शस्त्रैर्भ्रातॄन्पुत्रान्सखीनपि ।
योधाः परिपतन्ति स्म यथाऽऽमिषकृते खगाः ॥ ९.२२.७० ॥
ਤਿੱਖੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਾਵਾਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਦੇ ਯੋਧੇ ਡਿੱਗਣ ਲੱਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਸ ਲਈ ਪੰਛੀ ਝਪਟਦੇ ਹਨ।
9.22.71
अन्योन्यं प्रतिसंरब्धाः समासाद्य परस्परम् ।
अहम्पूर्वमहम्पूर्वमिति निघ्नन्सहस्रशः ॥ ९.२२.७१ ॥
ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾ ਕੇ, 'ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ' ਆਖਦੇ ਹੋਏ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ।
9.22.72
संयातेनासनभ्रष्टैरश्वारोहैर्गतासुभिः ।
हयाः परिपतन्ति स्म शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ९.२२.७२ ॥
ਦੌੜਦੇ, ਸਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗੇ, ਬੇਜਾਨ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਘੋੜੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਲੱਗੇ।
9.22.73
स्फुरतां प्रतिपिष्टानामश्वानां शीघ्रगामिनाम् ।
स्तनतां च मनुष्याणां सन्नद्धानां विशाम्पते ॥ ९.२२.७३ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਤੜਫ ਰਹੇ, ਕੁਚਲੇ ਗਏ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਕਵਚ ਪਹਿਨੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਕਰਾਹਣ ਵਿੱਚ।
9.22.74
शक्त्यृष्टिप्रासशब्दश्च तुमुलः समपद्यत ।
भिन्दतां परमर्माणि राजन्दुर्मन्त्रिते तव ॥ ९.२२.७४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇਰੀ ਕੁਮੰਤਰਣਾ ਕਾਰਨ, ਮਰਮ-ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਦੇ ਸ਼ਕਤੀ, ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਪ੍ਰਾਸ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ੋਰ ਉੱਠਿਆ।
9.22.75
श्रमाभिभूताः संरब्धा श्रान्तवाहाः पिपासवः ।
विक्षताश्च शितैः शस्त्रैरभ्यवर्न्तत तावकाः ॥ ९.२२.७५ ॥
ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਘਿਰੇ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ, ਥੱਕੇ ਵਾਹਨਾਂ ਵਾਲੇ, ਪਿਆਸੇ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਤੁਹਾਡੇ ਲੋਕ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
9.22.76
मत्ता रुधिरगन्धेन बहवोऽत्र विचेतसः ।
जघ्नुः परान्स्वकांश्चैव प्राप्तान्प्राप्ताननन्तरान् ॥ ९.२२.७६ ॥
ਇੱਥੇ ਲਹੂ ਦੀ ਗੰਧ ਨਾਲ ਪਾਗਲ, ਮਨ ਭਟਕੇ ਹੋਏ ਬਹੁਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ, ਆਪਣਿਆਂ, ਨੇੜੇ ਆਏ ਅਤੇ ਨਾਲ ਲੱਗਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ।
9.22.77
बहवश्च गतप्राणाः क्षत्रिया जयगृद्विनः ।
भूमावभ्यपतन्राजञ्शरवृष्टिभिरावृताः ॥ ९.२२.७७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿੱਤ ਦੇ ਲੋਭੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ ਹੋ ਕੇ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਢਕੇ ਹੋਏ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
9.22.78
वृकगृध्रशृगालानां तुमुले मोदनेऽहनि ।
आसीद्बलक्षयो घोरस्तव पुत्रस्य पश्यतः ॥ ९.२२.७८ ॥
ਬਘਿਆੜਾਂ, ਗਿਰਝਾਂ ਅਤੇ ਗਿੱਦੜਾਂ ਦੇ ਦਾਅਵਤ ਵਾਲੇ ਉਸ ਰੌਲੇ ਭਰੇ ਦਿਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਸੈਨਾ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਨਾਸ਼ ਹੋਇਆ।
9.22.79
नराश्वकायैः सञ्छन्ना भूमिरासीद्विशाम्पते ।
रुधिरोदकचित्रा च भीरूणां भयवर्धिनी ॥ ९.२२.७९ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਢਕੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਲਹੂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ, ਡਰਪੋਕਾਂ ਦਾ ਭੈ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੋਈ।
9.22.80
असिभिः पट्टसैः शूलैस्तक्षमाणाः पुनःपुनः ।
तावकाः पाण्वेयाश्च न न्यवर्तन्त भारत ॥ ९.२२.८० ॥
ਤਲਵਾਰਾਂ, ਪੱਟਸਾਂ ਅਤੇ ਸੂਲਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵੱਢਦੇ ਹੋਏ, ਤੁਹਾਡੇ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਯੋਧੇ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਮੁੜੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
9.22.81
प्रहरन्तो यथाशक्ति यावत्प्राणस्य धारणम् ।
योधाः परिपतन्ति स्म वमन्तो रुधिरं मुखैः ॥ ९.२२.८१ ॥
ਜਦ ਤੱਕ ਪ੍ਰਾਣ ਰਹੇ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮੂੰਹੋਂ ਲਹੂ ਉਗਲਦੇ ਹੋਏ ਯੋਧੇ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੇ ਸਨ।
9.22.82
शिरो गृहीत्वा केशेषु कबन्धः स प्रदृश्यते ।
उद्यम्य च शितं खङ्गं रुधिरेण परिप्लुतम् ॥ ९.२२.८२ ॥
ਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਫੜੇ ਸਿਰ ਨਾਲ ਉਹ ਕਬੰਧ ਦਿਸਦਾ ਸੀ; ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜੀ ਤਿੱਖੀ ਤਲਵਾਰ ਚੁੱਕੀ ਹੋਈ।
9.22.83
तथोत्थितेषु बहुषु कबन्धेषु नराधिप ।
तथा रुधिरगन्धेन योधाः कश्मलमाविशन् ॥ ९.२२.८३ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਬੰਧ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ; ਲਹੂ ਦੀ ਗੰਧ ਨਾਲ ਯੋਧੇ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ।
9.22.84
मन्दीभूते ततः शब्दे पाण्डवानां महद्बलम् ।
अल्पावशिष्टैस्तुरगैरभ्यवर्तत सौबलः ॥ ९.२२.८४ ॥
ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਮਹਾਂਸੈਨਾ ਦਾ ਰੌਲਾ ਮੱਧਮ ਪੈ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਬਚੇ ਹੋਏ ਥੋੜ੍ਹੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸੌਬਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
9.22.85
ततोऽभ्यधावंस्त्वरिताः पाण्डवा जयगृद्विनः ।
पदातयश्च नागाश्च सादिनश्चोद्यतायुधाः ॥ ९.२२.८५ ॥
ਤਦ ਜਿੱਤ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਪਾਂਡਵ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ; ਪੈਦਲ, ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਘੋੜਸਵਾਰ ਹਥਿਆਰ ਉਠਾਈ।
9.22.86
कोष्ठकीकृत्य चाप्येनं परिक्षिप्य च सर्वशः ।
शस्त्रैर्नानाविधैर्जघ्नुर्युद्वपारं तितीर्षवः ॥ ९.२२.८६ ॥
ਉਸਨੂੰ ਘੇਰਾ ਪਾ ਕੇ ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਘੇਰ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਦੇ ਪਾਰ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤੇ।
9.22.87
त्वदीयास्तांस्तु सम्प्रेक्ष्य सर्वतः समभिद्रुतान् ।
रथाश्वपत्तिद्विरदाः पाण्डवानभिदुद्रुवुः ॥ ९.२२.८७ ॥
ਤੇਰੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਦ ਰਥ, ਘੋੜੇ, ਪੈਦਲ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜੇ।
9.22.88
केचित्पदातयः पद्भिर्मुष्टिभिश्च परस्परम् ।
निजघ्नुः समरे शूराः क्षीणशस्त्रास्ततोऽपतन् ॥ ९.२२.८८ ॥
ਕੁਝ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕ ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਮੁੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ; ਸ਼ਸਤਰ ਮੁੱਕਣ ਤੇ ਸੂਰਮੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
9.22.89
रथेभ्यो रथिनः पेतुर्द्विपेभ्यो हस्तिसादिनः ।
विमानेभ्यो दिवो भ्रष्टाः सिद्वाः पुण्यक्षयादिव ॥ ९.२२.८९ ॥
ਰਥਾਂ ਤੋਂ ਰਥੀ ਡਿੱਗੇ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੋਂ ਹਾਥੀ-ਸਵਾਰ ਡਿੱਗੇ; ਪੁੰਨ ਮੁੱਕਣ ਤੇ ਸਵਰਗ ਦੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾਂ ਵਾਂਗ।
9.22.90
एवमन्योन्यमायत्ता योधा जघ्नुर्महाहवे ।
पितॄन्भ्रातॄन्वयस्यांश्च पुत्रानपि तथा परे ॥ ९.२२.९० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾਵਾਂ, ਭਰਾਵਾਂ, ਮਿੱਤਰਾਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
9.22.91
एवमासीदमर्यादं युद्वं भरतसत्तम ।
प्रासासिबाणकलिलं वर्तमाने सुदारुणे ॥ ९.२२.९१ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਹੱਦ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ; ਬਰਛਿਆਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਉਹ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਸੀ।