مهابهاراتا · أدهيايا 9.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.24.1
युध्यतां यतमानानां शूराणामनिवर्तनाम् ।
सङ्कल्पमकरोन्मोघं गाण्डीवेन धनञ्जयः ॥ ९.२४.१ ॥
جعل دهنجايا، بقوس الغانديفا، عزم الأبطال الذين يقاتلون ويجتهدون ولا يتراجعون عبثًا.
9.24.2
इन्द्राशनिसमस्पर्शानविषह्यान्महौजसः ।
विसृजन्दृश्यते बाणान्धारा मुञ्चन्निवाम्बुदः ॥ ९.२४.२ ॥
يُرى وهو يطلق سهامًا لمسها كصاعقة إندرا، لا تُحتمل، عظيمة القوة، كسحابة تنهمر بتيارات المطر.
9.24.3
तत्सैन्यं भरतश्रेष्ठ वध्यमानं किरीटिना ।
सम्प्रदुद्राव सङ्ग्रामात्तव पुत्रस्य पश्यतः ॥ ९.२४.३ ॥
يا أفضل البهاراتا! فرّ ذلك الجيش، الذي كان يضربه صاحب التاج، من المعركة وابنك يرى.
9.24.4
पितॄन्भ्रातॄन्परित्यज्य वयस्यानपि चापरे ॥ ९.२४.४ ॥
تاركين الآباء والإخوة وحتى الأصدقاء، فرّ آخرون.
9.24.5
हतधुर्या रथाः केचिद्धतसूतास्तथा परे ।
भग्नाक्षयुगचक्रेषाः केचिदासन्विशाम्पते ॥ ९.२४.५ ॥
بعض العربات انكسرت نيرانها، وبعضها قُتل سائقوها، وأخرى انكسرت محاورها ونيرانها وعجلاتها وعصيّها، أيها سيد البشر.
9.24.6
अन्येषां सायकाः क्षीणास्तथाऽन्ये बाणपीडिताः ।
अक्षता युगपत्केचित्प्राद्रवन्भयपीडिताः ॥ ९.२४.६ ॥
نفدت سهام بعضهم، وأصاب آخرين السهام بالأذى، وفرّ بعض السالمين مرتعبين جميعًا في آن واحد.
9.24.7
केचित्पुत्रानुपादाय हतभूयिष्ठबान्धवाः ।
विचुक्रुशुः पितॄंस्त्वन्ये सहायानपरे पुनः ॥ ९.२४.७ ॥
فبعضهم، إذ حمل أبناءه وقد قُتل أكثر أقربائه، أخذ ينوح؛ وآخرون نادوا آباءهم، وآخرون نادوا رفاقهم.
9.24.8
बान्धवांश्च नरव्याघ्र भ्रातॄन्सम्बन्धिनस्तथा ।
दुद्रुवुः केचिदुत्सृज्य तत्रतत्र विशाम्पते ॥ ९.२४.८ ॥
يا نمر الرجال، يا سيد الشعوب! فبعضهم ترك الأقارب والإخوة وذوي المصاهرة وفرّ هنا وهناك.
9.24.9
बहवोऽत्र भृशं विद्धा मुह्यमाना महारथाः ।
निःश्वसन्ति स्म दृश्यन्ते पार्थबाणहता नराः ॥ ९.२४.९ ॥
يُرى هنا كثير من كبار الفرسان على العربات، وقد أُصيبوا إصابات بالغة وهم مذهولون، يتنهدون بعمق؛ رجال أصابتهم سهام بارثا.
9.24.10
तानन्ये रथमारोप्य ह्याश्वास्य च मुहूर्तकम् ।
विश्रान्ताश्च वितृष्णाश्च पुनर्युद्धाय जग्मिरे ॥ ९.२४.१० ॥
وآخرون، إذ أركبوهم العربات وواسوهم لحظة، ثم استراحوا وأطفأوا عطشهم، عادوا إلى القتال مرة أخرى.
9.24.11
तानपास्य गताः केचित्पुनरेव युयुत्सवः ।
कुर्वन्तस्तव पुत्रस्य शासनं युद्धदुर्मदाः ॥ ९.२४.११ ॥
تاركين إياهم وراءهم، ذهب بعض آخرين من جديد، متلهفين للقتال، ينفذون أمر ابنك، مخمورين بغرور الحرب.
9.24.12
पानीयमपरे पीत्वा पर्याश्वास्य च वाहनम् ।
वर्माणि च समारोप्य केचिद्भरतसत्तम ॥ ९.२४.१२ ॥
وآخرون، إذ شربوا الماء وواسوا مراكبهم، وبعضهم لبس الدروع، يا خير البهاراتا.
9.24.13
समाश्वास्यापरे भ्रातॄन्निक्षिप्य शिबिरेऽपि च ।
पुत्रानन्ये पितॄनन्ये पुनर्युद्धमरोचयन् ॥ ९.२४.१३ ॥
فبعضهم، بعد أن واسوا إخوتهم وتركوهم في المعسكر، وآخرون بعد أن تركوا الأبناء والآباء، رغبوا في القتال من جديد.
9.24.14
सज्जयित्वा रथान्केचिद्यथामुख्यं विशाम्पते ।
आवृत्य पाण्डवानीकं पुनर्युद्धमरोचयन् ॥ ९.२४.१४ ॥
فبعضهم، بعد أن رتّبوا العربات حسب مراتبها أيها سيد الناس، أحاطوا بجيش الباندافا ورغبوا في القتال من جديد.
9.24.15
ते शूराः किङ्किणीजालैः समाच्छन्ना बभासिरे ।
त्रैलोक्यविजये युक्ता यथा दैतेयदानवाः ॥ ९.२४.१५ ॥
وقد غطّتهم شباك من الأجراس الصغيرة، فلمعوا كالدايتيا والدانافا المنهمكين في فتح العوالم الثلاثة.
9.24.16
आगम्य सहसा केचिद्रथैः स्वर्णविभूषितैः ।
पाण्डवानामनीकेषु धृष्टद्युम्नमयोधयन् ॥ ९.२४.१६ ॥
فجأةً جاء بعضهم بعربات مزيّنة بالذهب، وهاجموا دهريشتادyumna في وسط جيوش الباندافا.
9.24.17
धृष्टद्युम्नोऽपि पाञ्चाल्यः शिखण्डी च महारथः ।
नाकुलिस्तु शतानीको रथानीकमयोधयन् ॥ ९.२४.१७ ॥
قاتل دهريشتادyumna البانشالي، وشيخانディن الفارس العظيم، وشاتانيكا ابن ناكولا، جيش العربات.
9.24.18
पाञ्चाल्यस्तु ततः क्रुद्धः सैन्येन महता वृतः ।
अभ्यद्रवत्सुसङ्क्रुद्धस्तावकान्हन्तुमुद्यतः ॥ ९.२४.१८ ॥
ثم اندفع البانشالي، وقد اشتدّ غضبه، محاطًا بجيش عظيم، نحو رجالك عازمًا على قتلهم.
9.24.19
ततस्त्वापततस्तस्य तव पुत्रो जनाधिप ।
बाणसङ्घाननेकान्वै प्रेषयामास भारत ॥ ९.२४.१९ ॥
ثم، وبينما كان ينقضّ عليه، أطلق ابنك، أيها سيد البشر، أسرابًا كثيرة من السهام، يا سليل بهارata.
9.24.20
धृष्टद्युम्नस्ततो राजंस्तव पुत्रेण धन्विना ।
नाराचैरर्धनाराचैर्बहुभिः क्षिप्रकारिभिः ॥ ९.२४.२० ॥
ثم، أيها الملك، ضرب ابنك الرامي ظافِرُدّيومنا بكثير من سهام النارآتشا وأردها نارآتشا السريعة الأثر.
9.24.21
वत्सदन्तैश्च बाणैश्च कर्मारपरिमार्जितैः ।
अश्वांश्च चतुरो हत्वा बाह्वोरुरसि चार्पितः ॥ ९.२४.२१ ॥
بعد أن قتل أحصنته الأربعة بسهام «سن العجل» وسهام صقلها الحدادون، أُصيب في ذراعيه وصدره.
9.24.22
सोऽतिविद्धो महेष्वासस्तोत्रार्दित इव द्विपः ।
तस्याश्वांश्चतुरो बाणैः प्रेषयामास मृत्यवे।
सारथेश्चास्य भल्लेन शिरः कायादपाहरत् ॥ ९.२४.२२ ॥
أُصيب ذلك الرامي العظيم إصابة بالغة، فكالفيل المعذَّب بالمِهماز، أرسل أحصنته الأربعة إلى الموت بالسهام، وقطع رأس سائقه عن جسده بسهم بهالّا.
9.24.23
ततो दुर्योधनो राजा पृष्ठमारुह्य वाजिनः ।
अपाक्रामद्वतरथो नातिदूरमरिन्दमः ॥ ९.२४.२३ ॥
ثم صعد الملك دوريودهانا، قاهر الأعداء، على ظهر فرس وانسحب من عربته، ليس بعيدًا.
9.24.24
दृष्टा तु हतविक्रान्तं स्वमनीकं महाबलः ।
तव पुत्रो महाराज प्रययौ यत्र सौबलः ॥ ९.२४.२४ ॥
أيها الملك العظيم، لما رأى ابنك القوي بأسَ جيشه قد تحطم، ذهب إلى حيث كان سوبالا (شاكوني).
9.24.25
ततो रथेषु भग्नेषु त्रिसाहस्रा महाद्विपाः ।
पाण्डवान्रथिनः सर्वान्समन्तात्पर्यवारयन् ॥ ९.२४.२५ ॥
ثم لما تحطمت العربات، أحاطت ثلاثة آلاف من الفيلة العظيمة بجميع فرسان العربات من البانداڤا من كل جانب.
9.24.26
ते वृताः समरे पञ्च गजानीकेन भारत ।
अशोभन्त महाराज ग्रहास्तारागणैरिव ॥ ९.२४.२६ ॥
وهم محاصرون في المعركة بجيش الفيلة، يا بهارتا، أيها الملك العظيم، كان أولئك الخمسة يتألقون كالكواكب المحاطة بجموع النجوم.
9.24.27
ततोऽर्जुनो महाराज लब्धलक्षौ महाभुजः ।
विनिर्ययौ रथेनैव श्वेताश्वः कृष्णसारथिः ॥ ९.२४.२७ ॥
ثم، أيها الملك العظيم، خرج أرجونا ذو الذراعين القويتين، بعد أن صوّب هدفه، في عربته نفسها، ذات الخيول البيضاء، وكان كريشنا سائقها.
9.24.28
तैः समन्तात्परिवृतः कुञ्जरैः पर्वतोपमैः ।
नाराचैर्विमलैस्तीक्ष्णैर्गजानीकमयोधयत् ॥ ९.२४.२८ ॥
محاطًا من كل جانب بتلك الفيلة الشبيهة بالجبال، قاتل جيش الفيلة بسهام حديدية لامعة حادة.
9.24.29
तत्रैकबाणनिहतानपश्याम महागजान् ।
पतितान्पात्यमानांश्च निर्भिन्नान्सव्यसाचिना ॥ ९.२४.२९ ॥
هناك رأينا فيلة عظيمة قُتلت بسهم واحد: بعضها ساقط، وبعضها يُسقط، وكلها مثقوبة بسافياساتين.
9.24.30
भीमसेनस्तु तान्दृष्ट्वा नागान्मत्तगजोपमः ।
करेणादाय महतीं गदामभ्यपतद्बली।
अथाप्लुत्य रथात्तूर्णं दण्डपाणिरिवान्तकः ॥ ९.२४.३० ॥
لكن بهيماسينا، لما رأى تلك الفيلة، صار كفيل هائج قوي، فأمسك بيده مِقمعة عظيمة وانقض عليها؛ وقفز من العربة بسرعة، فصار كالموت حامل العصا.
9.24.31
तमुद्यतगदं दृष्ट्वा पाण्डवानां महारथम् ।
वित्रेसुस्तावकाः सैन्याः शकृन्मूत्रं च सुस्रुवुः ॥ ९.२४.३१ ॥
لما رأوا عظيم الفرسان من البانداڤا رافعًا الهراوة، ارتعدت جيوشكم وأفلتت منها الفضلات والبول.
9.24.32
आविग्नं च बलं सर्वं गदाहस्ते वृकोदरे ॥ ९.२४.३२ ॥
لما رأوا فركودارا وفي يده الهراوة، اضطرب الجيش كله.
9.24.33
गदया भीमसेनेन भिन्नकुम्भान्निपातितान् ।
धावमानानपश्याम कुञ्जरान्पर्वतोपमान् ॥ ९.२४.३३ ॥
رأينا الفيلة كالجبال تعدو، وقد انشقت جباهها وسقطت بهراوة بهيمسينا.
9.24.34
प्राद्रवन्कुञ्जरास्ते तु भीमसेनगदाहताः ।
पेतुरार्तस्वरं कृत्वा छिन्नपक्षा इवाद्रयः ॥ ९.२४.३४ ॥
فرّت تلك الفيلة وقد أصابتها هراوة بهيمسينا؛ وكالجبال ذات الأجنحة المقطوعة سقطت بصرخة مكلومة.
9.24.35
प्रभिन्नकुम्भांस्तु बहून्द्रवमाणानितस्ततः ।
पतमानांश्च सम्प्रेक्ष्य वित्रेसुस्तव सैनिकाः ॥ ९.२४.३५ ॥
لما رأى جنودكم كثيرًا من الفيلة المنشقة الجباه تعدو هنا وهناك وتتساقط، ارتعبوا.
9.24.36
युधिष्ठिरोऽपि सङ्क्रुद्धो माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
गार्ध्रपत्रैः शितैर्बाणैर्जघ्नुर्वै गजयोधिनः ॥ ९.२४.३६ ॥
وغضب يودهيشتهيرا غضبًا شديدًا، وراح ولدا ماردي من البانداڤا يضربان مقاتلي الفيلة بسهام حادة مريشة بريش النسر.
9.24.37
धृष्टद्युम्नस्तु समरे पारजित्य नराधिपम् ।
अपक्रान्ते तव सुते हयपृष्ठे समाश्रिते ॥ ९.२४.३७ ॥
وفي المعركة، تغلّب دهريشتادياموا على الملك، وحين فرّ ابنك واحتمى على ظهر جواد،
9.24.38
दृष्ट्वा च पाण्डवान्सर्वान्कुञ्चरैः परिवारितान् ।
धृष्टद्युम्नो महाराज सहसा समुपाद्रवत् ॥ ९.२४.३८ ॥
ولما رأى جميع البانداڤا محاطين بالفيلة، أيها الملك العظيم، اندفع دهريشتادياموا فجأة نحوهم.
9.24.39
पुत्रः पाञ्चालराजस्य जिघांसुः कुञ्जरान्ययौ ।
अदृष्ट्वा तु रथानीके दुर्योधनमरिन्दमम् ॥ ९.२४.३९ ॥
تقدّم ابن ملك الپانچالا راغبًا في قتل الفيلة، لكنه لم يرَ في جيش العربات دوريودهانا، قاهر الأعداء،
9.24.40
अश्वत्थामा कृपश्चैव कृतवर्मा च सात्वतः ।
अपृच्छन्क्षत्रियांस्तत्र क्व नु दुर्योधनो गतः ॥ ९.२४.४० ॥
سأل أشفاتّامان وكريپا وكريتاڤارمان السّاتڤاتي الكشاتريا هناك: «أين ذهب دوريودهانا؟»
9.24.41
तेऽपश्यमाना राजानं वर्तमाने जनक्षये ।
मन्वाना निहतं तत्र तव पुत्रं महारथाः।
विवर्णवदना भूत्वा पर्यपृच्छन्त ते सुतम् ॥ ९.२४.४१ ॥
ولما لم يروا الملك والمذبحة مستمرة، ظنّ الرّاتقون العظماء هناك أن ابنك قد قُتل، فاصفرّت وجوههم وأخذوا يسألون عنه.
9.24.42
आहुः केचिद्वते सूते प्रयातो यत्र सौबलः ।
हित्वा पाञ्चालराजस्य तदनीकं दुरुत्सहम् ॥ ९.२४.४२ ॥
قال بعضهم: «لقد مضى إلى حيث ذهب ابن سوبالا (شاكوني)، تاركًا جيش ملك الپانچالا الذي لا يُقهر.»
9.24.43
अपरे त्वब्रुवंस्तत्र क्षत्रिया भृशविक्षताः ।
दुर्योधनेन किं कार्यं द्रक्ष्यध्वं यदि जीवति।
युध्यध्वं सहिताः सर्वे किं वो राजा करिष्यति ॥ ९.२४.४३ ॥
قال آخرون هناك، وهم كشاتريا مثخنون بالجراح: ماذا نصنع بدورْيودهَنَ؟ إن كان حيًّا فستَرَوْن. قاتلوا جميعًا معًا؛ فماذا سيفعل بكم الملك؟
9.24.44
ते क्षत्रियाः क्षतैर्गात्रैर्हतभूयिष्ठवाहनाः ।
शरैः सम्पीड्यमानास्तु नातिव्यक्तमथाब्रुवन् ॥ ९.२४.४४ ॥
وأولئك الكشاتريا، وأجسادهم مثقلة بالجراح وأكثر مركباتهم قتيلة، مرهقون بالسهام، فلم يتكلموا بوضوح.
9.24.45
इदं सर्वं बलं हन्मो येन स्म परिवारिताः ।
एते सर्वे गजान्हत्वा उपयान्ति स्म पाण्डवाः ॥ ९.२४.४५ ॥
لنقتل هذا الجيش كله الذي أحاط بنا؛ فهؤلاء البانداويون، بعد أن قتلوا جميع الأفيال، يقتربون.
9.24.46
श्रुत्वा तु वचनं तेषामश्वत्थामा महाबलः ।
भित्त्वा पाञ्चालराजस्य तदनीकं दुरुत्सहम् ॥ ९.२४.४६ ॥
فلما سمع أقوالهم، اخترق أشفاتّهامان الجبار ذلك الجيش المنيع لملك الپانچالا،
9.24.47
कृपश्च कृतवर्मा च प्रययौ यत्र सौबलः ।
रथानीकं परित्यज्य शूराः सुदृढधन्विनः ॥ ९.२४.४७ ॥
وذهب كريبا وكريتافارمان أيضًا إلى حيث ابن سوبالا، تاركين جيش المركبات، أولئك الأبطال ذوو القسي الثابتة.
9.24.48
ततस्तेषु प्रयातेषु धृष्टद्युम्नपुरस्कृताः ।
आययुः पाण्डवा राजन्विनिघ्नन्तः स्म तावकान् ॥ ९.२४.४८ ॥
ثم لما انصرفوا، جاء البانداويون متقدمهم دريشطدْيُمنَ، أيها الملك، يقتلون رجالك.
9.24.49
दृष्ट्वा तु तानापततः सम्प्रहृष्टान्महारथान् ।
पराक्रान्तास्ततो वीरा निराशा जीविते तदा ॥ ९.२४.४९ ॥
ولما رأوا أولئك الرماة العظام يهجمون مبتهجين، تقدّم الأبطال حينئذ بشجاعة، لا أمل لهم في حياتهم.
9.24.50
विवर्णमुखभूयिष्ठमभवत्तावकं बलम् ।
परिक्षीणायुधान्दृष्ट्वा तानहं परिवारितान् ॥ ९.२४.५० ॥
أصبح معظم جيشكم شاحب الوجوه؛ رأيتهم، وقد نفدت أسلحتهم، محاصرين.
9.24.51
राजन्बलेन त्र्यङ्गेन त्यक्त्वा जीवितमात्मनः ।
आत्मना पञ्चमोऽयुध्यं पाञ्चालस्य बलेन ह ॥ ९.२४.५१ ॥
يا ملك، إذ تخليت عن حياتي، مع الجيش ذي الأجزاء الثلاثة، وأنا نفسي الخامس، حاربت جيش الپانچالا.
9.24.52
तस्मिन्देशे व्यवस्थाय यत्र शारद्वतः स्थितः ।
सम्प्रद्रुता वयं पञ्च किरीटिशरपीडिताः ॥ ९.२४.५२ ॥
فلما اتخذنا موقعنا في ذلك المكان حيث وقف شاردوات، فررنا نحن الخمسة متألمين من سهام المتوّج (أرجونا) في فوضى.
9.24.53
धृष्टद्युम्नं महारौद्रं तत्र नाभूद्रणो महान् ।
जितास्तेन वयं सर्वे व्यपयाम रणात्ततः ॥ ९.२४.५३ ॥
ولم يقع هناك قتال عظيم مع دهريشطدyumna الشديد الرعب؛ لقد هزمنا جميعًا، ثم انسحبنا من المعركة.
9.24.54
अथापश्यं सात्यकिं तमुपायातं महारथम् ।
रथैश्चतुः शतैर्वीरो मामभ्यद्रवदाहवे ॥ ९.२४.५४ ॥
ثم رأيت ساتياكي، الرامي العظيم على العربة، مقبلاً؛ فهاجمني ذلك البطل في المعركة بأربعمائة عربة.
9.24.55
धृष्टद्युम्नादहं मुक्तः कञ्छिछ्रान्तवाहनात् ।
पतितो माधवानीकं दुष्कृती नरकं यथा ॥ ९.२४.५५ ॥
نجوت من دhṛṣṭadyumna بصعوبة بعد أن قُطعت خيولي، فسقطتُ في جيش مادهافا كما يسقط الآثم في الجحيم.
9.24.56
तत्र युद्धमभूद्धोरं मुहूर्तमतिदारुणम् ॥ ९.२४.५६ ॥
وقعت هناك معركة رهيبة وشديدة القسوة لحظة.
9.24.57
सात्यकिस्तु महाबाहुर्मम हत्वा परिच्छदम् ।
जीवग्राहमगृह्णान्मां मूर्च्छितं पतितं भुवि ॥ ९.२४.५७ ॥
أما ساتياكي ذو الذراعين القويتين، فبعد أن قتل حاشيتي، أمسك بي حيًّا وأنا مغشيٌّ عليّ ملقى على الأرض.
9.24.58
ततो मुहूर्तादिव तद्गजानीकमविध्यत ।
गदया भीमसेनेन नाराचैरर्जुनेन च ॥ ९.२४.५८ ॥
ثم، كأنه في لحظة واحدة، طعن بهيمسينا بعصاه الحديدية وأرجونا بسهام النارتشا ذلك الجيش من الفيلة.
9.24.59
अभिपिष्टैर्महानागैः समन्तात्पर्वतोपमैः ।
नातिप्रसिद्धैव गतिः पाण्डवानामजायत ॥ ९.२४.५९ ॥
ومن كل جانب، سحقت الفيلة العظيمة كالجبال، فلم تعد حركة البانداڤا واضحة كثيرًا.
9.24.60
रथमार्गं ततश्चक्रे भीमसेनो महाबलः ।
पाण्डवानां महाराज व्यपाकर्षन्महागजान् ॥ ९.२४.६० ॥
ثم شقّ بهيمسينا القوي طريقًا للعربات، أيها الملك العظيم، جارًّا الفيلة العظيمة جانبًا لأجل البانداڤا.
9.24.61
अश्वत्थामा कृपश्चैव कृतवर्मा च सात्वतः ।
अपश्यन्तो रथानीके दुर्योधनसमरिन्दमम्।
राजानं मृगयामासुस्तव पुत्रं महारथम् ॥ ९.२४.६१ ॥
لم يروا دوريودهانا قاهر الأعداء في صفوف العربات، فبحث عنه أشفاتهاما وكريبا وكريتافارمان والساتفاتا، أي الملك ابنك العظيم الراكب في العربة.
9.24.62
परित्यज्य च पाञ्चाल्यं प्रयाता यत्र सौबलः ।
राज्ञोऽदर्शनसंविग्ना वर्तमानो जनक्षये ॥ ९.२४.६२ ॥
تركوا جيش البانتشالا وذهبوا إلى حيث كان ابن سوبالا (شاكوني)؛ وقد أقلقهم غياب الملك، فبقوا هناك وسط مذبحة الناس.