ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 9.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.24.1
युध्यतां यतमानानां शूराणामनिवर्तनाम् ।
सङ्कल्पमकरोन्मोघं गाण्डीवेन धनञ्जयः ॥ ९.२४.१ ॥
ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା, ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ଏବଂ ପଛକୁ ନ ଫେରୁଥିବା ବୀରମାନଙ୍କ ସଂକଳ୍ପକୁ ଧନଞ୍ଜୟ ଗାଣ୍ଡୀବ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟର୍ଥ କଲେ।
9.24.2
इन्द्राशनिसमस्पर्शानविषह्यान्महौजसः ।
विसृजन्दृश्यते बाणान्धारा मुञ्चन्निवाम्बुदः ॥ ९.२४.२ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ସଦୃଶ ସ୍ପର୍ଶ ଥିବା, ଅସହ୍ୟ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ବାଣମାନ ସେ ଛାଡ଼ୁଥିବା ଦେଖାଯାଉଛି; ମେଘ ଯେପରି ଧାରା ବର୍ଷାଉଛି।
9.24.3
तत्सैन्यं भरतश्रेष्ठ वध्यमानं किरीटिना ।
सम्प्रदुद्राव सङ्ग्रामात्तव पुत्रस्य पश्यतः ॥ ९.२४.३ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ! କିରୀଟୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହେଉଥିବା ସେହି ସେନା ତୁମ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଆଖି ଆଗରେ ଯୁଦ୍ଧରୁ ପଳାଇଗଲା।
9.24.4
पितॄन्भ्रातॄन्परित्यज्य वयस्यानपि चापरे ॥ ९.२४.४ ॥
ପିତୃଗଣ, ଭାଇମାନେ ଓ ସାଥୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପରିତ୍ୟାଗ କରି, ଅନ୍ୟମାନେ (ପଳାଇଲେ)।
9.24.5
हतधुर्या रथाः केचिद्धतसूतास्तथा परे ।
भग्नाक्षयुगचक्रेषाः केचिदासन्विशाम्पते ॥ ९.२४.५ ॥
କେତେକ ରଥର ଜୁଆଳି ଭାଙ୍ଗିଗଲା, କେତେକର ସାରଥି ନିହତ ହେଲେ; ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଅକ୍ଷ, ଜୁଆଳି, ଚକ ଓ ଦଣ୍ଡ ଭାଙ୍ଗିଗଲା; ହେ ପ୍ରଜାପତି!
9.24.6
अन्येषां सायकाः क्षीणास्तथाऽन्ये बाणपीडिताः ।
अक्षता युगपत्केचित्प्राद्रवन्भयपीडिताः ॥ ९.२४.६ ॥
କାହାର ବାଣ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଗଲା, ଅନ୍ୟମାନେ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ; ଅକ୍ଷତ କେତେକ ମଧ୍ୟ ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ପଳାଇଲେ।
9.24.7
केचित्पुत्रानुपादाय हतभूयिष्ठबान्धवाः ।
विचुक्रुशुः पितॄंस्त्वन्ये सहायानपरे पुनः ॥ ९.२४.७ ॥
କେତେକ ଲୋକ ନିଜ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଧରି, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଅଧିକାଂଶ ଆତ୍ମୀୟ ହତ ହୋଇଥିଲେ, ବିଳାପ କଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ ପିତାମାନଙ୍କୁ ଡାକିଲେ, ଆଉ କେତେକ ସହାୟକମାନଙ୍କୁ ଡାକିଲେ।
9.24.8
बान्धवांश्च नरव्याघ्र भ्रातॄन्सम्बन्धिनस्तथा ।
दुद्रुवुः केचिदुत्सृज्य तत्रतत्र विशाम्पते ॥ ९.२४.८ ॥
ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ହେ ପ୍ରଜାପତି, କେତେକ ଲୋକ ବାନ୍ଧବ, ଭାଇ ଓ ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଏଣେତେଣେ ପଳାଇଗଲେ।
9.24.9
बहवोऽत्र भृशं विद्धा मुह्यमाना महारथाः ।
निःश्वसन्ति स्म दृश्यन्ते पार्थबाणहता नराः ॥ ९.२४.९ ॥
ଏଠାରେ ବହୁ ମହାରଥୀ ଅତିଶୟ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହୋଇ ଦୀର୍ଘନିଃଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ୁଥିବା ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି; ପାର୍ଥଙ୍କ ବାଣରେ ଆହତ ମନୁଷ୍ୟମାନେ।
9.24.10
तानन्ये रथमारोप्य ह्याश्वास्य च मुहूर्तकम् ।
विश्रान्ताश्च वितृष्णाश्च पुनर्युद्धाय जग्मिरे ॥ ९.२४.१० ॥
ସେମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ୟମାନେ ରଥରେ ଚଢ଼ାଇ, କ୍ଷଣେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ, ବିଶ୍ରାମ କରି ଓ ତୃଷ୍ଣା ନିବାରଣ କରି ପୁନର୍ବାର ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଗଲେ।
9.24.11
तानपास्य गताः केचित्पुनरेव युयुत्सवः ।
कुर्वन्तस्तव पुत्रस्य शासनं युद्धदुर्मदाः ॥ ९.२४.११ ॥
ସେମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି କେତେକ ଲୋକ ପୁଣି ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛୁ ହୋଇ ଚାଲିଗଲେ; ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରି, ଯୁଦ୍ଧମଦରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ହୋଇ।
9.24.12
पानीयमपरे पीत्वा पर्याश्वास्य च वाहनम् ।
वर्माणि च समारोप्य केचिद्भरतसत्तम ॥ ९.२४.१२ ॥
ଅନ୍ୟମାନେ ଜଳ ପାନ କରି, ବାହନକୁ ଭଲ ଭାବରେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ, ଆଉ କେତେକ କବଚ ପରିଧାନ କରି, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
9.24.13
समाश्वास्यापरे भ्रातॄन्निक्षिप्य शिबिरेऽपि च ।
पुत्रानन्ये पितॄनन्ये पुनर्युद्धमरोचयन् ॥ ९.२४.१३ ॥
କେହି ଭାଇମାନଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ ଶିବିରରେ ରଖି, ଆଉ କେହି ପୁତ୍ର ଓ ପିତାମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ପୁନର୍ବାର ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ।
9.24.14
सज्जयित्वा रथान्केचिद्यथामुख्यं विशाम्पते ।
आवृत्य पाण्डवानीकं पुनर्युद्धमरोचयन् ॥ ९.२४.१४ ॥
ହେ ନରପତି, କେହି ରଥମାନଙ୍କୁ ଯଥାକ୍ରମେ ସଜାଇ ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ଘେରି ପୁନର୍ବାର ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ।
9.24.15
ते शूराः किङ्किणीजालैः समाच्छन्ना बभासिरे ।
त्रैलोक्यविजये युक्ता यथा दैतेयदानवाः ॥ ९.२४.१५ ॥
ସେହି ବୀରମାନେ କ୍ଷୁଦ୍ର ଘଣ୍ଟିର ଜାଲରେ ଆବୃତ ହୋଇ, ତ୍ରିଲୋକ ବିଜୟରେ ନିୟୁକ୍ତ ଦୈତ୍ୟ-ଦାନବଙ୍କ ପରି ଚମକିଲେ।
9.24.16
आगम्य सहसा केचिद्रथैः स्वर्णविभूषितैः ।
पाण्डवानामनीकेषु धृष्टद्युम्नमयोधयन् ॥ ९.२४.१६ ॥
କେହି ହଠାତ୍ ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ବିଭୂଷିତ ରଥ ନେଇ ଆସି, ପାଣ୍ଡବ ସେନାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
9.24.17
धृष्टद्युम्नोऽपि पाञ्चाल्यः शिखण्डी च महारथः ।
नाकुलिस्तु शतानीको रथानीकमयोधयन् ॥ ९.२४.१७ ॥
ପାଞ୍ଚାଳ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ମହାରଥ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଏବଂ ନକୁଳଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶତାନୀକ ରଥସେନା ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
9.24.18
पाञ्चाल्यस्तु ततः क्रुद्धः सैन्येन महता वृतः ।
अभ्यद्रवत्सुसङ्क्रुद्धस्तावकान्हन्तुमुद्यतः ॥ ९.२४.१८ ॥
ତାପରେ ପାଞ୍ଚାଳ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ବିଶାଳ ସେନା ଦ୍ୱାରା ଘେରି, ଆପଣଙ୍କ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।
9.24.19
ततस्त्वापततस्तस्य तव पुत्रो जनाधिप ।
बाणसङ्घाननेकान्वै प्रेषयामास भारत ॥ ९.२४.१९ ॥
ତା'ପରେ ତା'ଉପରେ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବାବେଳେ, ହେ ଜନାଧିପ, ତୁମ ପୁତ୍ର ଅନେକ ବାଣସମୂହ ପ୍ରେରଣ କଲା, ହେ ଭାରତ।
9.24.20
धृष्टद्युम्नस्ततो राजंस्तव पुत्रेण धन्विना ।
नाराचैरर्धनाराचैर्बहुभिः क्षिप्रकारिभिः ॥ ९.२४.२० ॥
ତା'ପରେ, ହେ ରାଜନ୍, ଧନୁର୍ଧର ତୁମ ପୁତ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଆଘାତକାରୀ ଅନେକ ନାରାଚ ଓ ଅର୍ଧନାରାଚ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣ କଲା।
9.24.21
वत्सदन्तैश्च बाणैश्च कर्मारपरिमार्जितैः ।
अश्वांश्च चतुरो हत्वा बाह्वोरुरसि चार्पितः ॥ ९.२४.२१ ॥
ବତ୍ସଦନ୍ତ ଓ କମାର ଘସିଥିବା ବାଣ ଦ୍ୱାରା ତାହାର ଚାରି ଅଶ୍ୱ ବଧ କରି ତାହାର ବାହୁ ଓ ବକ୍ଷରେ ଆଘାତ କରାଗଲା।
9.24.22
सोऽतिविद्धो महेष्वासस्तोत्रार्दित इव द्विपः ।
तस्याश्वांश्चतुरो बाणैः प्रेषयामास मृत्यवे।
सारथेश्चास्य भल्लेन शिरः कायादपाहरत् ॥ ९.२४.२२ ॥
ଅତ୍ୟଧିକ ବିଦ୍ଧ ସେ ମହାଧନୁର୍ଧର, ଅଙ୍କୁଶପୀଡ଼ିତ ହସ୍ତୀ ପରି, ବାଣ ଦ୍ୱାରା ତାହାର ଚାରି ଅଶ୍ୱକୁ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପଠାଇଲା; ଏବଂ ଭଲ୍ଲ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ତାହାର ସାରଥିର ମସ୍ତକ ଶରୀରରୁ କାଟିଦେଲା।
9.24.23
ततो दुर्योधनो राजा पृष्ठमारुह्य वाजिनः ।
अपाक्रामद्वतरथो नातिदूरमरिन्दमः ॥ ९.२४.२३ ॥
ତା'ପରେ ଶତ୍ରୁଦମନ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଅଶ୍ୱର ପିଠିରେ ଚଢ଼ି, ରଥରୁ ବହୁ ଦୂର ନ ଯାଇ ପଛକୁ ହଟିଗଲେ।
9.24.24
दृष्टा तु हतविक्रान्तं स्वमनीकं महाबलः ।
तव पुत्रो महाराज प्रययौ यत्र सौबलः ॥ ९.२४.२४ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ନିଜ ସେନାର ପରାକ୍ରମ ନଷ୍ଟ ହେବାର ଦେଖି ମହାବଳ ତୁମ ପୁତ୍ର ଯେଉଁଠାରେ ସୌବଳ (ଶକୁନି) ଥିଲା, ସେଠାକୁ ଗଲା।
9.24.25
ततो रथेषु भग्नेषु त्रिसाहस्रा महाद्विपाः ।
पाण्डवान्रथिनः सर्वान्समन्तात्पर्यवारयन् ॥ ९.२४.२५ ॥
ତା'ପରେ ରଥଗୁଡ଼ିକ ଭଗ୍ନ ହେଲେ ତିନି ହଜାର ମହାହସ୍ତୀ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସମସ୍ତ ରଥୀଙ୍କୁ ଚାରିପଟରୁ ଘେରି ରହିଲେ।
9.24.26
ते वृताः समरे पञ्च गजानीकेन भारत ।
अशोभन्त महाराज ग्रहास्तारागणैरिव ॥ ९.२४.२६ ॥
ହେ ଭାରତ, ହେ ମହାରାଜ! ଯୁଦ୍ଧରେ ହସ୍ତୀ ସେନାଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇଥିବା ସେହି ପାଞ୍ଚ ଜଣ ତାରାଗଣ ଦ୍ୱାରା ଘେରିଥିବା ଗ୍ରହଙ୍କ ପରି ଶୋଭିଲେ।
9.24.27
ततोऽर्जुनो महाराज लब्धलक्षौ महाभुजः ।
विनिर्ययौ रथेनैव श्वेताश्वः कृष्णसारथिः ॥ ९.२४.२७ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ମହାରାଜ, ମହାବାହୁ ଅର୍ଜୁନ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସ୍ଥିର କରି ନିଜ ରଥରେ ହିଁ ବାହାରିଲେ; ଶ୍ୱେତ ଅଶ୍ୱଯୁକ୍ତ, କୃଷ୍ଣ ସାରଥି ଯାହାଙ୍କର।
9.24.28
तैः समन्तात्परिवृतः कुञ्जरैः पर्वतोपमैः ।
नाराचैर्विमलैस्तीक्ष्णैर्गजानीकमयोधयत् ॥ ९.२४.२८ ॥
ପର୍ବତ ସଦୃଶ ସେହି ହାତୀମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଚାରିପଟରୁ ଘେରି ହୋଇ ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନାରାଚରେ ହସ୍ତୀ ସେନା ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
9.24.29
तत्रैकबाणनिहतानपश्याम महागजान् ।
पतितान्पात्यमानांश्च निर्भिन्नान्सव्यसाचिना ॥ ९.२४.२९ ॥
ସେଠାରେ ଏକ ଏକ ବାଣରେ ନିହତ ମହାହସ୍ତୀମାନଙ୍କୁ ଆମେ ଦେଖିଲୁ — ପଡ଼ିଥିବା, ପଡ଼ାଯାଉଥିବା ଓ ସବ୍ୟସାଚୀ ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ।
9.24.30
भीमसेनस्तु तान्दृष्ट्वा नागान्मत्तगजोपमः ।
करेणादाय महतीं गदामभ्यपतद्बली।
अथाप्लुत्य रथात्तूर्णं दण्डपाणिरिवान्तकः ॥ ९.२४.३० ॥
କିନ୍ତୁ ସେହି ହାତୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୀମସେନ, ମଦମତ୍ତ ହାତୀ ପରି, ବଳବାନ ହୋଇ ହାତରେ ବଡ଼ ଗଦା ନେଇ ଧାଇଁଲେ; ତୁରନ୍ତ ରଥରୁ ଡେଇଁ ଦଣ୍ଡଧାରୀ ଯମ ପରି ହେଲେ।
9.24.31
तमुद्यतगदं दृष्ट्वा पाण्डवानां महारथम् ।
वित्रेसुस्तावकाः सैन्याः शकृन्मूत्रं च सुस्रुवुः ॥ ९.२४.३१ ॥
ଉଠାଇଥିବା ଗଦା ଧରିଥିବା ପାଣ୍ଡବ ମହାରଥୀଙ୍କୁ ଦେଖି ଆପଣଙ୍କ ସୈନ୍ୟମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ମଳମୂତ୍ର ତ୍ୟାଗ କଲେ।
9.24.32
आविग्नं च बलं सर्वं गदाहस्ते वृकोदरे ॥ ९.२४.३२ ॥
ଗଦା ହାତରେ ଥିବା ବୃକୋଦରଙ୍କୁ ଦେଖି ସମଗ୍ର ସୈନ୍ୟ ବ୍ୟାକୁଳ ହେଲା।
9.24.33
गदया भीमसेनेन भिन्नकुम्भान्निपातितान् ।
धावमानानपश्याम कुञ्जरान्पर्वतोपमान् ॥ ९.२४.३३ ॥
ଭୀମସେନଙ୍କ ଗଦାରେ କୁମ୍ଭସ୍ଥଳ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଥିବା, ପର୍ବତ ପରି ହାତୀମାନେ ଦୌଡ଼ୁଥିବାର ଆମେ ଦେଖିଲୁ।
9.24.34
प्राद्रवन्कुञ्जरास्ते तु भीमसेनगदाहताः ।
पेतुरार्तस्वरं कृत्वा छिन्नपक्षा इवाद्रयः ॥ ९.२४.३४ ॥
ଭୀମସେନଙ୍କ ଗଦାରେ ଆହତ ସେହି ହାତୀମାନେ ପଳାଇଲେ; ପକ୍ଷ କଟା ପର୍ବତ ପରି ଆର୍ତ୍ତନାଦ କରି ପଡ଼ିଗଲେ।
9.24.35
प्रभिन्नकुम्भांस्तु बहून्द्रवमाणानितस्ततः ।
पतमानांश्च सम्प्रेक्ष्य वित्रेसुस्तव सैनिकाः ॥ ९.२४.३५ ॥
ଫଟିଥିବା କୁମ୍ଭସ୍ଥଳ ଥିବା ବହୁ ହାତୀ ଏଣେତେଣେ ଦୌଡ଼ି ପଡ଼ୁଥିବା ଦେଖି ଆପଣଙ୍କ ସୈନିକମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
9.24.36
युधिष्ठिरोऽपि सङ्क्रुद्धो माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
गार्ध्रपत्रैः शितैर्बाणैर्जघ्नुर्वै गजयोधिनः ॥ ९.२४.३६ ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧ ହେଲା; ମାଦ୍ରୀର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ପାଣ୍ଡବମାନେ ଗିଦଡ଼ ପକ୍ଷ ଥିବା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ହସ୍ତୀଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କଲେ।
9.24.37
धृष्टद्युम्नस्तु समरे पारजित्य नराधिपम् ।
अपक्रान्ते तव सुते हयपृष्ठे समाश्रिते ॥ ९.२४.३७ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ରାଜାଙ୍କୁ ପରାଜିତ କଲା ପରେ, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଘୋଡ଼ାର ପିଠିରେ ଚଢ଼ି ପଳାଇଗଲେ,
9.24.38
दृष्ट्वा च पाण्डवान्सर्वान्कुञ्चरैः परिवारितान् ।
धृष्टद्युम्नो महाराज सहसा समुपाद्रवत् ॥ ९.२४.३८ ॥
ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ହାତୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବାର ଦେଖି, ହେ ମହାରାଜ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ହଠାତ୍ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।
9.24.39
पुत्रः पाञ्चालराजस्य जिघांसुः कुञ्जरान्ययौ ।
अदृष्ट्वा तु रथानीके दुर्योधनमरिन्दमम् ॥ ९.२४.३९ ॥
ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର ହାତୀମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଆଗକୁ ଗଲେ; କିନ୍ତୁ ରଥସେନାରେ ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।
9.24.40
अश्वत्थामा कृपश्चैव कृतवर्मा च सात्वतः ।
अपृच्छन्क्षत्रियांस्तत्र क्व नु दुर्योधनो गतः ॥ ९.२४.४० ॥
ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା, କୃପ ଓ ସାତ୍ଵତ କୃତବର୍ମା ସେଠାରେ ଥିବା କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ କେଉଁଠାକୁ ଗଲେ?"
9.24.41
तेऽपश्यमाना राजानं वर्तमाने जनक्षये ।
मन्वाना निहतं तत्र तव पुत्रं महारथाः।
विवर्णवदना भूत्वा पर्यपृच्छन्त ते सुतम् ॥ ९.२४.४१ ॥
ଜନକ୍ଷୟ ଚାଲୁଥିବାବେଳେ ରାଜାଙ୍କୁ ନ ଦେଖି, ସେଠାକାର ମହାରଥୀମାନେ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଭାବି, ମଳିନ ମୁଖରେ ସେହି ପୁତ୍ର ବିଷୟରେ ପଚାରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
9.24.42
आहुः केचिद्वते सूते प्रयातो यत्र सौबलः ।
हित्वा पाञ्चालराजस्य तदनीकं दुरुत्सहम् ॥ ९.२४.४२ ॥
କେହି କହିଲେ, "ସୌବଳ (ଶକୁନି) ଯେଉଁଠାକୁ ଗଲେ, ସେଠାକୁ ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କ ଦୁର୍ଜୟ ସେନାକୁ ଛାଡ଼ି ସେ ଗଲେ।"
9.24.43
अपरे त्वब्रुवंस्तत्र क्षत्रिया भृशविक्षताः ।
दुर्योधनेन किं कार्यं द्रक्ष्यध्वं यदि जीवति।
युध्यध्वं सहिताः सर्वे किं वो राजा करिष्यति ॥ ९.२४.४३ ॥
ଅନ୍ୟମାନେ ସେଠାରେ କହିଲେ, ଗୁରୁତର ଭାବେ ଆହତ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ: ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସହିତ ଆମର କ'ଣ କାମ? ସେ ଜୀବିତ ଥିଲେ ତୁମେ ଦେଖିବ। ତୁମେ ସମସ୍ତେ ମିଳିତ ଭାବେ ଯୁଦ୍ଧ କର; ରାଜା ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ କ'ଣ କରିବେ?
9.24.44
ते क्षत्रियाः क्षतैर्गात्रैर्हतभूयिष्ठवाहनाः ।
शरैः सम्पीड्यमानास्तु नातिव्यक्तमथाब्रुवन् ॥ ९.२४.४४ ॥
ସେହି କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ, ଯାହାଙ୍କ ଶରୀର କ୍ଷତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ଅଧିକାଂଶ ବାହନ ନିହତ, ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କହିଲେ ନାହିଁ।
9.24.45
इदं सर्वं बलं हन्मो येन स्म परिवारिताः ।
एते सर्वे गजान्हत्वा उपयान्ति स्म पाण्डवाः ॥ ९.२४.४५ ॥
ଆମକୁ ଘେରି ରହିଥିବା ଏହି ସମଗ୍ର ସେନାକୁ ଆମେ ବଧ କରିବା। ଏହି ପାଣ୍ଡବମାନେ ସମସ୍ତ ହାତୀକୁ ବଧ କରି ଆସୁଛନ୍ତି।
9.24.46
श्रुत्वा तु वचनं तेषामश्वत्थामा महाबलः ।
भित्त्वा पाञ्चालराजस्य तदनीकं दुरुत्सहम् ॥ ९.२४.४६ ॥
ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମହାବଳୀ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କ ସେହି ଦୁର୍ଭେଦ୍ୟ ସେନାକୁ ଭେଦ କରି।
9.24.47
कृपश्च कृतवर्मा च प्रययौ यत्र सौबलः ।
रथानीकं परित्यज्य शूराः सुदृढधन्विनः ॥ ९.२४.४७ ॥
କୃପ ଏବଂ କୃତବର୍ମା ମଧ୍ୟ ସୌବଳ ଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ; ରଥ-ସେନା ଛାଡ଼ି, ସେହି ଦୃଢ଼ଧନୁ ଶୂରମାନେ।
9.24.48
ततस्तेषु प्रयातेषु धृष्टद्युम्नपुरस्कृताः ।
आययुः पाण्डवा राजन्विनिघ्नन्तः स्म तावकान् ॥ ९.२४.४८ ॥
ତା'ପରେ ସେମାନେ ଚାଲିଗଲେ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ପାଣ୍ଡବମାନେ, ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ଲୋକଙ୍କୁ ବଧ କରି ଆସିଲେ।
9.24.49
दृष्ट्वा तु तानापततः सम्प्रहृष्टान्महारथान् ।
पराक्रान्तास्ततो वीरा निराशा जीविते तदा ॥ ९.२४.४९ ॥
ଆନନ୍ଦରେ ଆକ୍ରମଣ କରି ଆସୁଥିବା ସେହି ମହାରଥୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେତେବେଳେ ସେହି ବୀରମାନେ ଜୀବନର ଆଶା ତ୍ୟାଗ କରି ପରାକ୍ରମ ସହ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
9.24.50
विवर्णमुखभूयिष्ठमभवत्तावकं बलम् ।
परिक्षीणायुधान्दृष्ट्वा तानहं परिवारितान् ॥ ९.२४.५० ॥
ଆପଣଙ୍କ ସୈନ୍ୟର ଅଧିକାଂଶଙ୍କ ମୁଖ ମଳିନ ହୋଇଗଲା। ଅସ୍ତ୍ର କ୍ଷୀଣ ଓ ଘେରାଯାଇଥିବା ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖିଲି।
9.24.51
राजन्बलेन त्र्यङ्गेन त्यक्त्वा जीवितमात्मनः ।
आत्मना पञ्चमोऽयुध्यं पाञ्चालस्य बलेन ह ॥ ९.२४.५१ ॥
ହେ ରାଜନ, ଜୀବନର ମମତା ତ୍ୟାଗ କରି ତ୍ରିଅଙ୍ଗ ସେନା ସହ ମୁଁ ନିଜେ ପଞ୍ଚମ ହୋଇ ପାଞ୍ଚାଳଙ୍କ ସେନା ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲି।
9.24.52
तस्मिन्देशे व्यवस्थाय यत्र शारद्वतः स्थितः ।
सम्प्रद्रुता वयं पञ्च किरीटिशरपीडिताः ॥ ९.२४.५२ ॥
ଶାରଦ୍ବତ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ, କିରୀଟୀଙ୍କ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ଆମେ ପାଞ୍ଚ ଜଣ ପଳାଇଲୁ।
9.24.53
धृष्टद्युम्नं महारौद्रं तत्र नाभूद्रणो महान् ।
जितास्तेन वयं सर्वे व्यपयाम रणात्ततः ॥ ९.२४.५३ ॥
ସେଠାରେ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ସହ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇ ନଥିଲା। ସେ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିଣିଲେ; ତା'ପରେ ଆମେ ଯୁଦ୍ଧରୁ ଫେରିଗଲୁ।
9.24.54
अथापश्यं सात्यकिं तमुपायातं महारथम् ।
रथैश्चतुः शतैर्वीरो मामभ्यद्रवदाहवे ॥ ९.२४.५४ ॥
ତା'ପରେ ମୁଁ ସେହି ମହାରଥୀ ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖିଲି। ସେହି ବୀର ଚାରିଶହ ରଥ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
9.24.55
धृष्टद्युम्नादहं मुक्तः कञ्छिछ्रान्तवाहनात् ।
पतितो माधवानीकं दुष्कृती नरकं यथा ॥ ९.२४.५५ ॥
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କଠାରୁ ମୁଁ ଅତି କଷ୍ଟରେ ମୁକ୍ତ ହେଲି, ମୋ ବାହନଗୁଡ଼ିକ କଟି ଯାଇଥିଲା। ପାପୀ ଯେପରି ନରକରେ ପଡ଼େ, ମୁଁ ମାଧବଙ୍କ (ସାତ୍ୟକିଙ୍କ) ସୈନ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲି।
9.24.56
तत्र युद्धमभूद्धोरं मुहूर्तमतिदारुणम् ॥ ९.२४.५६ ॥
ସେଠାରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା।
9.24.57
सात्यकिस्तु महाबाहुर्मम हत्वा परिच्छदम् ।
जीवग्राहमगृह्णान्मां मूर्च्छितं पतितं भुवि ॥ ९.२४.५७ ॥
ମହାବାହୁ ସାତ୍ୟକି ମୋ ପରିବାରକୁ ବଧ କରି, ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ମୋତେ ଜୀବନ୍ତ ଧରିଲେ।
9.24.58
ततो मुहूर्तादिव तद्गजानीकमविध्यत ।
गदया भीमसेनेन नाराचैरर्जुनेन च ॥ ९.२४.५८ ॥
ତାପରେ, ଯେମିତି ଗୋଟିଏ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଭୀମସେନ ଗଦାରେ ଓ ଅର୍ଜୁନ ନାରାଚ ବାଣରେ ସେହି ହାତୀ ସୈନ୍ୟକୁ ବିନ୍ଧିଲେ।
9.24.59
अभिपिष्टैर्महानागैः समन्तात्पर्वतोपमैः ।
नातिप्रसिद्धैव गतिः पाण्डवानामजायत ॥ ९.२४.५९ ॥
ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ପର୍ବତ ପରି ମହାହାତୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପିଷ୍ଟ ହେବାରୁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଗତି ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ ରହିଲା ନାହିଁ।
9.24.60
रथमार्गं ततश्चक्रे भीमसेनो महाबलः ।
पाण्डवानां महाराज व्यपाकर्षन्महागजान् ॥ ९.२४.६० ॥
ତାପରେ ମହାବଳୀ ଭୀମସେନ ରଥମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପଥ କଲେ; ହେ ମହାରାଜ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମହାହାତୀମାନଙ୍କୁ ଟାଣି ଦୂରକୁ ସରାଇଦେଲେ।
9.24.61
अश्वत्थामा कृपश्चैव कृतवर्मा च सात्वतः ।
अपश्यन्तो रथानीके दुर्योधनसमरिन्दमम्।
राजानं मृगयामासुस्तव पुत्रं महारथम् ॥ ९.२४.६१ ॥
ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା, କୃପ, କୃତବର୍ମା ଓ ସାତ୍ୱତ ରଥସେନାରେ ଶତ୍ରୁଦମନ କରୁଥିବା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ନ ଦେଖି, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ମହାରଥ ରାଜାଙ୍କୁ ଖୋଜିଲେ।
9.24.62
परित्यज्य च पाञ्चाल्यं प्रयाता यत्र सौबलः ।
राज्ञोऽदर्शनसंविग्ना वर्तमानो जनक्षये ॥ ९.२४.६२ ॥
ପାଞ୍ଚାଳ ସେନାକୁ ଛାଡ଼ି ସେମାନେ ସୌବଳ (ଶକୁନି) ଯେଉଁଠି ଥିଲେ ସେଠାକୁ ଗଲେ; ରାଜାଙ୍କ ଅଦର୍ଶନରେ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ, ଜନକ୍ଷୟ ମଧ୍ୟରେ ସେଠାରେ ରହିଲେ।