ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 9.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.24.1
युध्यतां यतमानानां शूराणामनिवर्तनाम् ।
सङ्कल्पमकरोन्मोघं गाण्डीवेन धनञ्जयः ॥ ९.२४.१ ॥
ਲੜਦੇ, ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਹਟਣ ਵਾਲੇ ਸੂਰਬੀਰਾਂ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਗਾਂਡੀਵ ਨਾਲ ਵਿਅਰਥ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
9.24.2
इन्द्राशनिसमस्पर्शानविषह्यान्महौजसः ।
विसृजन्दृश्यते बाणान्धारा मुञ्चन्निवाम्बुदः ॥ ९.२४.२ ॥
ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜ੍ਰ ਵਰਗੇ ਛੋਹ ਵਾਲੇ, ਅਸਹਿ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਬਾਣ ਛੱਡਦਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਧਾਰਾਂ ਵਰਸਾਉਂਦਾ ਹੋਵੇ।
9.24.3
तत्सैन्यं भरतश्रेष्ठ वध्यमानं किरीटिना ।
सम्प्रदुद्राव सङ्ग्रामात्तव पुत्रस्य पश्यतः ॥ ९.२४.३ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼ਰੇਸ਼ਠ! ਕਿਰੀਟੀ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਉਹ ਸੈਨਾ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਈ।
9.24.4
पितॄन्भ्रातॄन्परित्यज्य वयस्यानपि चापरे ॥ ९.२४.४ ॥
ਪਿਤਾਵਾਂ, ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਹੋਰ ਕਈ (ਭੱਜ ਗਏ)।
9.24.5
हतधुर्या रथाः केचिद्धतसूतास्तथा परे ।
भग्नाक्षयुगचक्रेषाः केचिदासन्विशाम्पते ॥ ९.२४.५ ॥
ਕੁਝ ਰਥਾਂ ਦੇ ਜੂਲੇ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਕੁਝ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਧੁਰੇ, ਜੂਲੇ, ਪਹੀਏ ਅਤੇ ਦੰਡੇ ਟੁੱਟ ਗਏ; ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ!
9.24.6
अन्येषां सायकाः क्षीणास्तथाऽन्ये बाणपीडिताः ।
अक्षता युगपत्केचित्प्राद्रवन्भयपीडिताः ॥ ९.२४.६ ॥
ਕਿਸੇ ਦੇ ਤੀਰ ਮੁੱਕ ਗਏ, ਹੋਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਏ; ਬਿਨਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮ ਵਾਲੇ ਕਈ ਵੀ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਭੱਜੇ।
9.24.7
केचित्पुत्रानुपादाय हतभूयिष्ठबान्धवाः ।
विचुक्रुशुः पितॄंस्त्वन्ये सहायानपरे पुनः ॥ ९.२४.७ ॥
ਕੁਝ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗੇ; ਹੋਰ ਪਿਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਨ ਲੱਗੇ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਹਾਇਕਾਂ ਨੂੰ।
9.24.8
बान्धवांश्च नरव्याघ्र भ्रातॄन्सम्बन्धिनस्तथा ।
दुद्रुवुः केचिदुत्सृज्य तत्रतत्र विशाम्पते ॥ ९.२४.८ ॥
ਹੇ ਨਰਵਿਆਘਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਕੁਝ ਲੋਕ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਬੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਭੱਜ ਗਏ।
9.24.9
बहवोऽत्र भृशं विद्धा मुह्यमाना महारथाः ।
निःश्वसन्ति स्म दृश्यन्ते पार्थबाणहता नराः ॥ ९.२४.९ ॥
ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਹਾਰਥੀ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਲੰਮੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਪਾਰਥ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕ।
9.24.10
तानन्ये रथमारोप्य ह्याश्वास्य च मुहूर्तकम् ।
विश्रान्ताश्च वितृष्णाश्च पुनर्युद्धाय जग्मिरे ॥ ९.२४.१० ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਪਲ ਭਰ ਦਿਲਾਸਾ ਦੇ ਕੇ, ਆਰਾਮ ਕਰਕੇ ਤੇ ਪਿਆਸ ਬੁਝਾ ਕੇ ਫਿਰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ।
9.24.11
तानपास्य गताः केचित्पुनरेव युयुत्सवः ।
कुर्वन्तस्तव पुत्रस्य शासनं युद्धदुर्मदाः ॥ ९.२४.११ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਫਿਰ ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਚਲੇ ਗਏ; ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ, ਯੁੱਧ ਦੇ ਮਦ ਨਾਲ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ।
9.24.12
पानीयमपरे पीत्वा पर्याश्वास्य च वाहनम् ।
वर्माणि च समारोप्य केचिद्भरतसत्तम ॥ ९.२४.१२ ॥
ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਵਾਹਨ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਲਾਸਾ ਦੇ ਕੇ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਨੇ ਕਵਚ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
9.24.13
समाश्वास्यापरे भ्रातॄन्निक्षिप्य शिबिरेऽपि च ।
पुत्रानन्ये पितॄनन्ये पुनर्युद्धमरोचयन् ॥ ९.२४.१३ ॥
ਕਈਆਂ ਨੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਛਾਉਣੀ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪਿਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਫਿਰ ਯੁੱਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹਿਆ।
9.24.14
सज्जयित्वा रथान्केचिद्यथामुख्यं विशाम्पते ।
आवृत्य पाण्डवानीकं पुनर्युद्धमरोचयन् ॥ ९.२४.१४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕਈਆਂ ਨੇ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਸਜਾ ਕੇ ਪਾਂਡਵ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਯੁੱਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹਿਆ।
9.24.15
ते शूराः किङ्किणीजालैः समाच्छन्ना बभासिरे ।
त्रैलोक्यविजये युक्ता यथा दैतेयदानवाः ॥ ९.२४.१५ ॥
ਉਹ ਸੂਰਮੇ ਛੋਟੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਦੇ ਜਾਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕੇ ਹੋਏ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਦੈਂਤਾਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕੇ।
9.24.16
आगम्य सहसा केचिद्रथैः स्वर्णविभूषितैः ।
पाण्डवानामनीकेषु धृष्टद्युम्नमयोधयन् ॥ ९.२४.१६ ॥
ਕਈ ਅਚਾਨਕ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਆ ਕੇ ਪਾਂਡਵ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦਿਊਮਨ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
9.24.17
धृष्टद्युम्नोऽपि पाञ्चाल्यः शिखण्डी च महारथः ।
नाकुलिस्तु शतानीको रथानीकमयोधयन् ॥ ९.२४.१७ ॥
ਪਾਂਚਾਲ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦਿਊਮਨ, ਮਹਾਰਥੀ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਅਤੇ ਨਕੁਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਤਾਨੀਕ ਰਥ-ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਲੜੇ।
9.24.18
पाञ्चाल्यस्तु ततः क्रुद्धः सैन्येन महता वृतः ।
अभ्यद्रवत्सुसङ्क्रुद्धस्तावकान्हन्तुमुद्यतः ॥ ९.२४.१८ ॥
ਫਿਰ ਪਾਂਚਾਲ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਤੁਹਾਡੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਝਪਟਿਆ।
9.24.19
ततस्त्वापततस्तस्य तव पुत्रो जनाधिप ।
बाणसङ्घाननेकान्वै प्रेषयामास भारत ॥ ९.२४.१९ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਝਪਟਦਿਆਂ, ਹੇ ਜਨਾਧਿਪ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਅਨੇਕ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਛੱਡੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
9.24.20
धृष्टद्युम्नस्ततो राजंस्तव पुत्रेण धन्विना ।
नाराचैरर्धनाराचैर्बहुभिः क्षिप्रकारिभिः ॥ ९.२४.२० ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਉੱਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਨੇਕ ਨਾਰਾਚ ਅਤੇ ਅਰਧਨਾਰਾਚ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
9.24.21
वत्सदन्तैश्च बाणैश्च कर्मारपरिमार्जितैः ।
अश्वांश्च चतुरो हत्वा बाह्वोरुरसि चार्पितः ॥ ९.२४.२१ ॥
ਵਤਸਦੰਤ ਬਾਣਾਂ ਅਤੇ ਲੁਹਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਘਸਾਏ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਚਾਰ ਘੋੜੇ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
9.24.22
सोऽतिविद्धो महेष्वासस्तोत्रार्दित इव द्विपः ।
तस्याश्वांश्चतुरो बाणैः प्रेषयामास मृत्यवे।
सारथेश्चास्य भल्लेन शिरः कायादपाहरत् ॥ ९.२४.२२ ॥
ਬਹੁਤ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ, ਅੰਕੁਸ਼ ਨਾਲ ਪੀੜਿਤ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ, ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਚਾਰ ਘੋੜੇ ਮੌਤ ਵੱਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤੇ; ਅਤੇ ਭੱਲ ਬਾਣ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸਾਰਥੀ ਦਾ ਸਿਰ ਧੜ ਤੋਂ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ।
9.24.23
ततो दुर्योधनो राजा पृष्ठमारुह्य वाजिनः ।
अपाक्रामद्वतरथो नातिदूरमरिन्दमः ॥ ९.२४.२३ ॥
ਫਿਰ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਘੋੜੇ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਰਥ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਨਾ ਜਾ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ।
9.24.24
दृष्टा तु हतविक्रान्तं स्वमनीकं महाबलः ।
तव पुत्रो महाराज प्रययौ यत्र सौबलः ॥ ९.२४.२४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਦਾ ਪਰਾਕਰਮ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਮਹਾਬਲੀ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਉੱਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਸੌਬਲ (ਸ਼ਕੁਨੀ) ਸੀ।
9.24.25
ततो रथेषु भग्नेषु त्रिसाहस्रा महाद्विपाः ।
पाण्डवान्रथिनः सर्वान्समन्तात्पर्यवारयन् ॥ ९.२४.२५ ॥
ਫਿਰ ਰਥ ਟੁੱਟਣ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਮਹਾਹਾਥੀਆਂ ਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਘੇਰ ਲਿਆ।
9.24.26
ते वृताः समरे पञ्च गजानीकेन भारत ।
अशोभन्त महाराज ग्रहास्तारागणैरिव ॥ ९.२४.२६ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਉਹ ਪੰਜੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣੇ ਲੱਗੇ।
9.24.27
ततोऽर्जुनो महाराज लब्धलक्षौ महाभुजः ।
विनिर्ययौ रथेनैव श्वेताश्वः कृष्णसारथिः ॥ ९.२४.२७ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਮਹਾਬਾਹੂ ਅਰਜੁਨ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸਾਧ ਕੇ ਆਪਣੇ ਰਥ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਿਕਲਿਆ; ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਿਸਦਾ ਸਾਰਥੀ ਸੀ।
9.24.28
तैः समन्तात्परिवृतः कुञ्जरैः पर्वतोपमैः ।
नाराचैर्विमलैस्तीक्ष्णैर्गजानीकमयोधयत् ॥ ९.२४.२८ ॥
ਪਰਬਤਾਂ ਵਰਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਘਿਰਿਆ ਉਹ ਚਮਕਦੇ, ਤਿੱਖੇ ਨਾਰਾਚਾਂ ਨਾਲ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਲੜਿਆ।
9.24.29
तत्रैकबाणनिहतानपश्याम महागजान् ।
पतितान्पात्यमानांश्च निर्भिन्नान्सव्यसाचिना ॥ ९.२४.२९ ॥
ਉੱਥੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਬਾਣ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ ਮਹਾਹਾਥੀ ਅਸੀਂ ਵੇਖੇ — ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ, ਡਿੱਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਸਵਿਆਸਾਚੀ ਦੁਆਰਾ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ।
9.24.30
भीमसेनस्तु तान्दृष्ट्वा नागान्मत्तगजोपमः ।
करेणादाय महतीं गदामभ्यपतद्बली।
अथाप्लुत्य रथात्तूर्णं दण्डपाणिरिवान्तकः ॥ ९.२४.३० ॥
ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਭੀਮਸੇਨ, ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਵਰਗਾ, ਬਲਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਝਪਟਿਆ; ਤੁਰੰਤ ਰਥ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਦੰਡਧਾਰੀ ਯਮ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ।
9.24.31
तमुद्यतगदं दृष्ट्वा पाण्डवानां महारथम् ।
वित्रेसुस्तावकाः सैन्याः शकृन्मूत्रं च सुस्रुवुः ॥ ९.२४.३१ ॥
ਉੱਚੀ ਗਦਾ ਵਾਲੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਮਹਾਰਥੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਡਰ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਮਲ-ਮੂਤਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈਆਂ।
9.24.32
आविग्नं च बलं सर्वं गदाहस्ते वृकोदरे ॥ ९.२४.३२ ॥
ਗਦਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲਏ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਈ।
9.24.33
गदया भीमसेनेन भिन्नकुम्भान्निपातितान् ।
धावमानानपश्याम कुञ्जरान्पर्वतोपमान् ॥ ९.२४.३३ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਦੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਕੁੰਭਸਥਲ ਫੱਟ ਕੇ ਡਿੱਗੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਦੌੜਦੇ ਵੇਖਿਆ।
9.24.34
प्राद्रवन्कुञ्जरास्ते तु भीमसेनगदाहताः ।
पेतुरार्तस्वरं कृत्वा छिन्नपक्षा इवाद्रयः ॥ ९.२४.३४ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਦੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਉਹ ਹਾਥੀ ਭੱਜ ਗਏ; ਖੰਭ ਕੱਟੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਦਰਦ ਭਰੀ ਚੀਕ ਮਾਰ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
9.24.35
प्रभिन्नकुम्भांस्तु बहून्द्रवमाणानितस्ततः ।
पतमानांश्च सम्प्रेक्ष्य वित्रेसुस्तव सैनिकाः ॥ ९.२४.३५ ॥
ਫੁੱਟੇ ਕੁੰਭਸਥਲਾਂ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਦੌੜਦੇ ਅਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸੈਨਿਕ ਡਰ ਗਏ।
9.24.36
युधिष्ठिरोऽपि सङ्क्रुद्धो माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
गार्ध्रपत्रैः शितैर्बाणैर्जघ्नुर्वै गजयोधिनः ॥ ९.२४.३६ ॥
ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ; ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਗਿਰਝ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਗਜ-ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
9.24.37
धृष्टद्युम्नस्तु समरे पारजित्य नराधिपम् ।
अपक्रान्ते तव सुते हयपृष्ठे समाश्रिते ॥ ९.२४.३७ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਘੋੜੇ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਭੱਜ ਗਿਆ,
9.24.38
दृष्ट्वा च पाण्डवान्सर्वान्कुञ्चरैः परिवारितान् ।
धृष्टद्युम्नो महाराज सहसा समुपाद्रवत् ॥ ९.२४.३८ ॥
ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਅਚਾਨਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਝਪਟ ਪਿਆ।
9.24.39
पुत्रः पाञ्चालराजस्य जिघांसुः कुञ्जरान्ययौ ।
अदृष्ट्वा तु रथानीके दुर्योधनमरिन्दमम् ॥ ९.२४.३९ ॥
ਪਾਂਚਾਲ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ; ਪਰ ਰੱਥ-ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਉਸਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਇਆ।
9.24.40
अश्वत्थामा कृपश्चैव कृतवर्मा च सात्वतः ।
अपृच्छन्क्षत्रियांस्तत्र क्व नु दुर्योधनो गतः ॥ ९.२४.४० ॥
ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ, ਕ੍ਰਿਪ ਅਤੇ ਸਾਤਵਤ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਨੇ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਦੁਰਯੋਧਨ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ?"
9.24.41
तेऽपश्यमाना राजानं वर्तमाने जनक्षये ।
मन्वाना निहतं तत्र तव पुत्रं महारथाः।
विवर्णवदना भूत्वा पर्यपृच्छन्त ते सुतम् ॥ ९.२४.४१ ॥
ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਤਲੇਆਮ ਜਾਰੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੇ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਮੂੰਹ ਫਿੱਕੇ ਪੈ ਕੇ ਉਹ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ।
9.24.42
आहुः केचिद्वते सूते प्रयातो यत्र सौबलः ।
हित्वा पाञ्चालराजस्य तदनीकं दुरुत्सहम् ॥ ९.२४.४२ ॥
ਕਈਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸੌਬਲ (ਸ਼ਕੁਨੀ) ਜਿੱਥੇ ਗਿਆ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਪਾਂਚਾਲ ਰਾਜੇ ਦੀ ਦੁਰਜਯ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹ ਗਿਆ ਹੈ।"
9.24.43
अपरे त्वब्रुवंस्तत्र क्षत्रिया भृशविक्षताः ।
दुर्योधनेन किं कार्यं द्रक्ष्यध्वं यदि जीवति।
युध्यध्वं सहिताः सर्वे किं वो राजा करिष्यति ॥ ९.२४.४३ ॥
ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਆਖਿਆ, ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਖੱਤਰੀਆਂ ਨੇ: ਦੁਰਯੋਧਨ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਕੀ ਕੰਮ? ਜੇ ਉਹ ਜੀਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਵੇਖੋਗੇ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਲੜੋ; ਰਾਜਾ ਤੁਹਾਡਾ ਕੀ ਕਰੇਗਾ?
9.24.44
ते क्षत्रियाः क्षतैर्गात्रैर्हतभूयिष्ठवाहनाः ।
शरैः सम्पीड्यमानास्तु नातिव्यक्तमथाब्रुवन् ॥ ९.२४.४४ ॥
ਉਹ ਖੱਤਰੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਾਹਨ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ, ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਬੋਲੇ।
9.24.45
इदं सर्वं बलं हन्मो येन स्म परिवारिताः ।
एते सर्वे गजान्हत्वा उपयान्ति स्म पाण्डवाः ॥ ९.२४.४५ ॥
ਸਾਨੂੰ ਘੇਰੀ ਬੈਠੀ ਇਸ ਸਾਰੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਮਾਰ ਦੇਈਏ। ਇਹ ਪਾਂਡਵ ਸਾਰੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
9.24.46
श्रुत्वा तु वचनं तेषामश्वत्थामा महाबलः ।
भित्त्वा पाञ्चालराजस्य तदनीकं दुरुत्सहम् ॥ ९.२४.४६ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਬਲੀ ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ ਨੇ ਪਾਂਚਾਲ ਰਾਜੇ ਦੀ ਉਸ ਦੁਰਭੇਦ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ.
9.24.47
कृपश्च कृतवर्मा च प्रययौ यत्र सौबलः ।
रथानीकं परित्यज्य शूराः सुदृढधन्विनः ॥ ९.२४.४७ ॥
ਕ੍ਰਿਪ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਵੀ ਉੱਥੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਸੌਬਲ ਸੀ; ਰਥ-ਫ਼ੌਜ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਸੂਰਬੀਰ।
9.24.48
ततस्तेषु प्रयातेषु धृष्टद्युम्नपुरस्कृताः ।
आययुः पाण्डवा राजन्विनिघ्नन्तः स्म तावकान् ॥ ९.२४.४८ ॥
ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਪਾਂਡਵ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ ਆ ਗਏ।
9.24.49
दृष्ट्वा तु तानापततः सम्प्रहृष्टान्महारथान् ।
पराक्रान्तास्ततो वीरा निराशा जीविते तदा ॥ ९.२४.४९ ॥
ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਤਦ ਉਹ ਵੀਰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੀ ਆਸ ਛੱਡ ਕੇ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
9.24.50
विवर्णमुखभूयिष्ठमभवत्तावकं बलम् ।
परिक्षीणायुधान्दृष्ट्वा तानहं परिवारितान् ॥ ९.२४.५० ॥
ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਫਿੱਕੇ ਪੈ ਗਏ। ਹਥਿਆਰ ਘਸੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ।
9.24.51
राजन्बलेन त्र्यङ्गेन त्यक्त्वा जीवितमात्मनः ।
आत्मना पञ्चमोऽयुध्यं पाञ्चालस्य बलेन ह ॥ ९.२४.५१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਾਨ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਛੱਡ ਕੇ ਤਿੰਨ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਆਪ ਪੰਜਵਾਂ ਬਣ ਕੇ ਪਾਂਚਾਲ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਲੜਿਆ।
9.24.52
तस्मिन्देशे व्यवस्थाय यत्र शारद्वतः स्थितः ।
सम्प्रद्रुता वयं पञ्च किरीटिशरपीडिताः ॥ ९.२४.५२ ॥
ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਾਰਦਵਤ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ ਉਸ ਥਾਂ ਟਿਕ ਕੇ, ਕਿਰੀਟੀ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਅਸੀਂ ਪੰਜੇ ਭੱਜ ਗਏ।
9.24.53
धृष्टद्युम्नं महारौद्रं तत्र नाभूद्रणो महान् ।
जितास्तेन वयं सर्वे व्यपयाम रणात्ततः ॥ ९.२४.५३ ॥
ਉੱਥੇ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਯੁੱਧ ਨਾ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ; ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ।
9.24.54
अथापश्यं सात्यकिं तमुपायातं महारथम् ।
रथैश्चतुः शतैर्वीरो मामभ्यद्रवदाहवे ॥ ९.२४.५४ ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਰਥੀ ਸਾਤਯਕੀ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਵੀਰ ਨੇ ਚਾਰ ਸੌ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
9.24.55
धृष्टद्युम्नादहं मुक्तः कञ्छिछ्रान्तवाहनात् ।
पतितो माधवानीकं दुष्कृती नरकं यथा ॥ ९.२४.५५ ॥
ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਤੋਂ ਮੈਂ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਛੁੱਟਿਆ, ਮੇਰੇ ਵਾਹਨ ਕੱਟੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਪਾਪੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ ਤਿਵੇਂ ਮੈਂ ਮਾਧਵ (ਸਾਤਯਕੀ) ਦੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਿਆ।
9.24.56
तत्र युद्धमभूद्धोरं मुहूर्तमतिदारुणम् ॥ ९.२४.५६ ॥
ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।
9.24.57
सात्यकिस्तु महाबाहुर्मम हत्वा परिच्छदम् ।
जीवग्राहमगृह्णान्मां मूर्च्छितं पतितं भुवि ॥ ९.२४.५७ ॥
ਮਹਾਬਾਹੂ ਸਾਤਯਕੀ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੇ ਮੈਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਫੜ ਲਿਆ।
9.24.58
ततो मुहूर्तादिव तद्गजानीकमविध्यत ।
गदया भीमसेनेन नाराचैरर्जुनेन च ॥ ९.२४.५८ ॥
ਫਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਗਦਾ ਨਾਲ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਨਾਰਾਚ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
9.24.59
अभिपिष्टैर्महानागैः समन्तात्पर्वतोपमैः ।
नातिप्रसिद्धैव गतिः पाण्डवानामजायत ॥ ९.२४.५९ ॥
ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਮਹਾਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਕੁਚਲਣ ਕਾਰਨ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਬਹੁਤੀ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।
9.24.60
रथमार्गं ततश्चक्रे भीमसेनो महाबलः ।
पाण्डवानां महाराज व्यपाकर्षन्महागजान् ॥ ९.२४.६० ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਬਲੀ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਰੱਥਾਂ ਲਈ ਰਸਤਾ ਬਣਾਇਆ; ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਸ ਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਲਈ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਪਾਸੇ ਕੀਤਾ।
9.24.61
अश्वत्थामा कृपश्चैव कृतवर्मा च सात्वतः ।
अपश्यन्तो रथानीके दुर्योधनसमरिन्दमम्।
राजानं मृगयामासुस्तव पुत्रं महारथम् ॥ ९.२४.६१ ॥
ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ, ਕ੍ਰਿਪ, ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਅਤੇ ਸਾਤਵਤ ਨੇ ਰਥ-ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਰਥ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਲੱਭਿਆ।
9.24.62
परित्यज्य च पाञ्चाल्यं प्रयाता यत्र सौबलः ।
राज्ञोऽदर्शनसंविग्ना वर्तमानो जनक्षये ॥ ९.२४.६२ ॥
ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹ ਸੌਬਲ (ਸ਼ਕੁਨੀ) ਜਿੱਥੇ ਸੀ ਉੱਥੇ ਚਲੇ ਗਏ; ਰਾਜੇ ਦੇ ਲਾਪਤਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ, ਜਨ-ਸੰਹਾਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹੇ।