มหาภารตะ · อัธยายะ 9.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.24.1
युध्यतां यतमानानां शूराणामनिवर्तनाम् ।
सङ्कल्पमकरोन्मोघं गाण्डीवेन धनञ्जयः ॥ ९.२४.१ ॥
ธนัญชัยใช้คันคาณฑีวะทำให้ความปรารถนาของวีรชนผู้ต่อสู้ พยายาม และไม่ถอยหลัง กลายเป็นความว่างเปล่า
9.24.2
इन्द्राशनिसमस्पर्शानविषह्यान्महौजसः ।
विसृजन्दृश्यते बाणान्धारा मुञ्चन्निवाम्बुदः ॥ ९.२४.२ ॥
เขาถูกเห็นกำลังปล่อยลูกศร ซึ่งสัมผัสเหมือนสายฟ้าของพระอินทร์ ทนไม่ได้ มีพลังยิ่งใหญ่ ดุจเมฆที่หลั่งสายฝนให้ตก
9.24.3
तत्सैन्यं भरतश्रेष्ठ वध्यमानं किरीटिना ।
सम्प्रदुद्राव सङ्ग्रामात्तव पुत्रस्य पश्यतः ॥ ९.२४.३ ॥
โอ้ยอดของพงศ์ภรต กองทัพนั้นถูกผู้สวมมงกุฎฟาดฟันอยู่ ได้หนีออกจากสนามรบ ขณะที่บุตรของพระองค์ยืนดูอยู่
9.24.4
पितॄन्भ्रातॄन्परित्यज्य वयस्यानपि चापरे ॥ ९.२४.४ ॥
ทิ้งบิดา พี่น้อง และแม้แต่สหาย บ้างก็หนีไป
9.24.5
हतधुर्या रथाः केचिद्धतसूतास्तथा परे ।
भग्नाक्षयुगचक्रेषाः केचिदासन्विशाम्पते ॥ ९.२४.५ ॥
รถศึกบางคันแอกหัก บางคันคนขับถูกสังหาร และอีกบางคันเพลา แอก ล้อ และเสาหักพัง โอ้เจ้าแห่งมนุษย์
9.24.6
अन्येषां सायकाः क्षीणास्तथाऽन्ये बाणपीडिताः ।
अक्षता युगपत्केचित्प्राद्रवन्भयपीडिताः ॥ ९.२४.६ ॥
บางพวกลูกศรหมดลง บางพวกถูกลูกศรทำร้าย และบางพวกที่ไม่บาดเจ็บเลย แต่ถูกความกลัวกัดกิน ต่างหนีไปพร้อมกัน
9.24.7
केचित्पुत्रानुपादाय हतभूयिष्ठबान्धवाः ।
विचुक्रुशुः पितॄंस्त्वन्ये सहायानपरे पुनः ॥ ९.२४.७ ॥
บางคนอุ้มบุตรขึ้น เพราะญาติพี่น้องส่วนใหญ่ถูกฆ่าตาย ร่ำไห้ร้องครวญ บ้างเรียกหาบิดา และบ้างเรียกหาเพื่อนร่วมทาง
9.24.8
बान्धवांश्च नरव्याघ्र भ्रातॄन्सम्बन्धिनस्तथा ।
दुद्रुवुः केचिदुत्सृज्य तत्रतत्र विशाम्पते ॥ ९.२४.८ ॥
โอ้เสือในหมู่มนุษย์ โอ้เจ้าแห่งประชาชน บางพวกทิ้งญาติ พี่น้อง และเครือญาติฝ่ายแต่งงาน หนีไปทางนั้นทางนี้
9.24.9
बहवोऽत्र भृशं विद्धा मुह्यमाना महारथाः ।
निःश्वसन्ति स्म दृश्यन्ते पार्थबाणहता नराः ॥ ९.२४.९ ॥
ที่นี่มีนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่หลายคน ถูกแทงอย่างสาหัสและมึนงง ถูกเห็นกำลังถอนใจอย่างหนัก เป็นคนที่ถูกลูกศรของปารถะฟาดล้ม
9.24.10
तानन्ये रथमारोप्य ह्याश्वास्य च मुहूर्तकम् ।
विश्रान्ताश्च वितृष्णाश्च पुनर्युद्धाय जग्मिरे ॥ ९.२४.१० ॥
อีกพวกหนึ่งอุ้มพวกเขาขึ้นรถ ปลอบประโลมอยู่ครู่หนึ่ง เมื่อพักผ่อนและดับความกระหายแล้ว ก็กลับไปรบอีกครั้ง
9.24.11
तानपास्य गताः केचित्पुनरेव युयुत्सवः ।
कुर्वन्तस्तव पुत्रस्य शासनं युद्धदुर्मदाः ॥ ९.२४.११ ॥
บางพวกทิ้งพวกนั้นไว้เบื้องหลังแล้วกลับไปอีก ใคร่จะต่อสู้ ปฏิบัติตามคำสั่งของบุตรพระองค์ เมามันด้วยความฮึกเหิมในการรบ
9.24.12
पानीयमपरे पीत्वा पर्याश्वास्य च वाहनम् ।
वर्माणि च समारोप्य केचिद्भरतसत्तम ॥ ९.२४.१२ ॥
บางพวกดื่มน้ำ ปลอบประโลมพาหนะจนสบายใจ และบางพวกสวมเกราะ โอ้ยอดของพงศ์ภรต
9.24.13
समाश्वास्यापरे भ्रातॄन्निक्षिप्य शिबिरेऽपि च ।
पुत्रानन्ये पितॄनन्ये पुनर्युद्धमरोचयन् ॥ ९.२४.१३ ॥
บางพวกปลอบพี่น้องแล้วฝากไว้ในค่าย บ้างฝากบุตรไว้ บ้างฝากบิดาไว้ แล้วปรารถนาจะรบอีกครั้ง
9.24.14
सज्जयित्वा रथान्केचिद्यथामुख्यं विशाम्पते ।
आवृत्य पाण्डवानीकं पुनर्युद्धमरोचयन् ॥ ९.२४.१४ ॥
บางพวกจัดรถศึกตามลำดับยศ โอ้เจ้าแห่งมนุษย์ แล้วล้อมกองทัพของปาณฑพ ปรารถนาจะรบอีกครั้ง
9.24.15
ते शूराः किङ्किणीजालैः समाच्छन्ना बभासिरे ।
त्रैलोक्यविजये युक्ता यथा दैतेयदानवाः ॥ ९.२४.१५ ॥
วีรชนเหล่านั้นถูกคลุมด้วยตาข่ายกระดิ่งดังกรุ๊งกริ๊ง เรืองรองดุจไทตยะและทานพผู้ทำศึกพิชิตไตรโลก
9.24.16
आगम्य सहसा केचिद्रथैः स्वर्णविभूषितैः ।
पाण्डवानामनीकेषु धृष्टद्युम्नमयोधयन् ॥ ९.२४.१६ ॥
บางพวกพุ่งเข้ามาอย่างกะทันหันด้วยรถศึกประดับทอง แล้วโจมตีธฤษฏทยุมนในหมู่กองทัพของปาณฑพ
9.24.17
धृष्टद्युम्नोऽपि पाञ्चाल्यः शिखण्डी च महारथः ।
नाकुलिस्तु शतानीको रथानीकमयोधयन् ॥ ९.२४.१७ ॥
ธฤษฏทยุมนแห่งปาญจาละ ศิขัณฑินผู้เป็นนักรบรถศึกยิ่งใหญ่ และศตานีกะบุตรของนกุละ ต่อสู้กับกองทัพรถศึก
9.24.18
पाञ्चाल्यस्तु ततः क्रुद्धः सैन्येन महता वृतः ।
अभ्यद्रवत्सुसङ्क्रुद्धस्तावकान्हन्तुमुद्यतः ॥ ९.२४.१८ ॥
แล้วปาญจาละผู้โกรธเกรี้ยวก็ถูกล้อมด้วยกองทัพอันใหญ่หลวง พุ่งเข้าใส่พลของพระองค์ด้วยความปรารถนาจะสังหาร
9.24.19
ततस्त्वापततस्तस्य तव पुत्रो जनाधिप ।
बाणसङ्घाननेकान्वै प्रेषयामास भारत ॥ ९.२४.१९ ॥
เมื่อเขาพุ่งเข้ามา โอ้เจ้าแห่งมนุษย์ โอ้ผู้สืบเชื้อสายภรต บุตรของพระองค์จึงยิงลูกศรนับหลายชุดออกไป
9.24.20
धृष्टद्युम्नस्ततो राजंस्तव पुत्रेण धन्विना ।
नाराचैरर्धनाराचैर्बहुभिः क्षिप्रकारिभिः ॥ ९.२४.२० ॥
แล้วธฤษฏทยุมน โอ้พระราชา บุตรของพระองค์ผู้เป็นนักธนูได้ยิงธฤษฏทยุมนด้วยลูกศรนาราจะและอรธนาราจะจำนวนมาก ซึ่งทำงานรวดเร็วยิ่งนัก
9.24.21
वत्सदन्तैश्च बाणैश्च कर्मारपरिमार्जितैः ।
अश्वांश्च चतुरो हत्वा बाह्वोरुरसि चार्पितः ॥ ९.२४.२१ ॥
เขาฆ่าม้าทั้งสี่ของตนด้วยลูกศรปลายงาลูกโคและลูกศรที่ช่างตีเหล็กขัดจนเรียบ แล้วเขาก็ถูกยิงที่แขนทั้งสองและที่อก
9.24.22
सोऽतिविद्धो महेष्वासस्तोत्रार्दित इव द्विपः ।
तस्याश्वांश्चतुरो बाणैः प्रेषयामास मृत्यवे।
सारथेश्चास्य भल्लेन शिरः कायादपाहरत् ॥ ९.२४.२२ ॥
ผู้ยิงธนูผู้ยิ่งใหญ่นั้นถูกยิงจนบอบช้ำอย่างแรง เหมือนช้างที่ถูกขอสับทิ่มแทง เขาส่งม้าทั้งสี่ของศัตรูไปสู่ความตายด้วยลูกศร และใช้ลูกศรภัลละตัดศีรษะของสารถีของเขาจากร่าง
9.24.23
ततो दुर्योधनो राजा पृष्ठमारुह्य वाजिनः ।
अपाक्रामद्वतरथो नातिदूरमरिन्दमः ॥ ९.२४.२३ ॥
จากนั้นพระเจ้าทุรโยธน์ ผู้ปราบศัตรู ขึ้นขี่หลังม้า และถอยออกจากรถศึกไปไม่ไกลนัก
9.24.24
दृष्टा तु हतविक्रान्तं स्वमनीकं महाबलः ।
तव पुत्रो महाराज प्रययौ यत्र सौबलः ॥ ९.२४.२४ ॥
เมื่อเห็นกองทัพของตนถูกทำลายจนสิ้นความกล้า ราชบุตรของท่านผู้ทรงพลัง ข้าแต่มหาราช เสด็จไปยังที่ที่สาวลพอยู่
9.24.25
ततो रथेषु भग्नेषु त्रिसाहस्रा महाद्विपाः ।
पाण्डवान्रथिनः सर्वान्समन्तात्पर्यवारयन् ॥ ९.२४.२५ ॥
ครั้นรถศึกถูกทำลายแล้ว ช้างใหญ่สามพันเชือกก็ล้อมนักรบรถของปาณฑพไว้โดยรอบทุกด้าน
9.24.26
ते वृताः समरे पञ्च गजानीकेन भारत ।
अशोभन्त महाराज ग्रहास्तारागणैरिव ॥ ९.२४.२६ ॥
ข้าแต่ภารตะ ข้าแต่มหาราช ทั้งห้าพี่น้องถูกกองช้างล้อมไว้ในสงคราม และเปล่งรัศมีงดงามดุจดาวเคราะห์ที่ถูกหมู่ดาวล้อมรอบ
9.24.27
ततोऽर्जुनो महाराज लब्धलक्षौ महाभुजः ।
विनिर्ययौ रथेनैव श्वेताश्वः कृष्णसारथिः ॥ ९.२४.२७ ॥
ข้าแต่มหาราช ครั้นนั้นอรชุนผู้มีแขนอันทรงพลัง ม้าขาว มีกฤษณะเป็นสารถี ได้เล็งเป้าแล้วจึงออกไปด้วยรถของตนเอง
9.24.28
तैः समन्तात्परिवृतः कुञ्जरैः पर्वतोपमैः ।
नाराचैर्विमलैस्तीक्ष्णैर्गजानीकमयोधयत् ॥ ९.२४.२८ ॥
ถูกช้างดุจภูเขาล้อมไว้รอบด้าน เขาต่อสู้กับกองช้างด้วยลูกศรนาราจะที่สว่างและคมกล้า
9.24.29
तत्रैकबाणनिहतानपश्याम महागजान् ।
पतितान्पात्यमानांश्च निर्भिन्नान्सव्यसाचिना ॥ ९.२४.२९ ॥
ที่นั่นพวกเราได้เห็นช้างใหญ่ที่ถูกลูกศรเพียงดอกเดียวสังหาร บ้างล้มลงแล้ว บ้างกำลังถูกทำให้ล้ม ทุกตัวถูกสวยสาจินเจาะทะลุ
9.24.30
भीमसेनस्तु तान्दृष्ट्वा नागान्मत्तगजोपमः ।
करेणादाय महतीं गदामभ्यपतद्बली।
अथाप्लुत्य रथात्तूर्णं दण्डपाणिरिवान्तकः ॥ ९.२४.३० ॥
ส่วนภีมเสน เมื่อเห็นช้างเหล่านั้น ก็ดุจช้างที่คลุ้มคลั่งเอง ผู้ทรงพลังได้คว้าคทาใหญ่ไว้ในมือแล้วพุ่งเข้าใส่ เขากระโดดลงจากรถอย่างรวดเร็ว ดุจพระยมที่ถือไม้ตะบอง
9.24.31
तमुद्यतगदं दृष्ट्वा पाण्डवानां महारथम् ।
वित्रेसुस्तावकाः सैन्याः शकृन्मूत्रं च सुस्रुवुः ॥ ९.२४.३१ ॥
เมื่อเห็นนักรบรถผู้ยิ่งใหญ่ของปาณฑพยกคทาขึ้น กองทัพของท่านก็หวาดกลัวจนถ่ายอุจจาระและปัสสาวะออกมา
9.24.32
आविग्नं च बलं सर्वं गदाहस्ते वृकोदरे ॥ ९.२४.३२ ॥
เมื่อเห็นวฤโกทรถือคทาในมือ กองทัพทั้งหมดก็ปั่นป่วนหวาดหวั่น
9.24.33
गदया भीमसेनेन भिन्नकुम्भान्निपातितान् ।
धावमानानपश्याम कुञ्जरान्पर्वतोपमान् ॥ ९.२४.३३ ॥
พวกเราเห็นช้างดุจภูเขาที่หน้าผากถูกแยกและถูกคทาของภีมเสนทำให้ล้มลง กำลังวิ่งวุ่นอยู่
9.24.34
प्राद्रवन्कुञ्जरास्ते तु भीमसेनगदाहताः ।
पेतुरार्तस्वरं कृत्वा छिन्नपक्षा इवाद्रयः ॥ ९.२४.३४ ॥
ช้างเหล่านั้นถูกคทาของภีมเสนฟาดเข้า จึงวิ่งหนี และเมื่อล้มลง ก็ส่งเสียงร้องด้วยความทุกข์ทรมาน ดุจภูเขาที่ถูกตัดปีกแล้วล้มลง
9.24.35
प्रभिन्नकुम्भांस्तु बहून्द्रवमाणानितस्ततः ।
पतमानांश्च सम्प्रेक्ष्य वित्रेसुस्तव सैनिकाः ॥ ९.२४.३५ ॥
เมื่อเห็นช้างจำนวนมากที่หน้าผากแตกวิ่งไปมาทั่วทุกทิศและล้มลง ทหารของท่านก็หวาดกลัว
9.24.36
युधिष्ठिरोऽपि सङ्क्रुद्धो माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
गार्ध्रपत्रैः शितैर्बाणैर्जघ्नुर्वै गजयोधिनः ॥ ९.२४.३६ ॥
แม้ยุธิษฐิระก็โกรธจัด และปาณฑพสองพี่น้องที่เป็นบุตรของมาทรี ก็ยิงนักรบช้างด้วยลูกศรคมที่ติดขนนกแร้ง
9.24.37
धृष्टद्युम्नस्तु समरे पारजित्य नराधिपम् ।
अपक्रान्ते तव सुते हयपृष्ठे समाश्रिते ॥ ९.२४.३७ ॥
ส่วนธฤษฏัทยุมน์ในการสงคราม ได้เอาชนะพระราชาไว้ได้ และเมื่อราชบุตรของท่านหนีไปแล้วขึ้นหลังม้า
9.24.38
दृष्ट्वा च पाण्डवान्सर्वान्कुञ्चरैः परिवारितान् ।
धृष्टद्युम्नो महाराज सहसा समुपाद्रवत् ॥ ९.२४.३८ ॥
เมื่อเห็นปาณฑพทั้งหมดถูกกองช้างล้อมไว้ ข้าแต่มหาราช ธฤษฏัทยุมน์ก็พุ่งเข้าใส่อย่างฉับพลัน
9.24.39
पुत्रः पाञ्चालराजस्य जिघांसुः कुञ्जरान्ययौ ।
अदृष्ट्वा तु रथानीके दुर्योधनमरिन्दमम् ॥ ९.२४.३९ ॥
ราชบุตรของพระเจ้าปาญจาละ ปรารถนาจะฆ่าช้างทั้งหลาย จึงเดินหน้าไป แต่เมื่อไม่เห็นทุรโยธน์ผู้ปราบศัตรูในกองรถ
9.24.40
अश्वत्थामा कृपश्चैव कृतवर्मा च सात्वतः ।
अपृच्छन्क्षत्रियांस्तत्र क्व नु दुर्योधनो गतः ॥ ९.२४.४० ॥
อัศวัตถามัน กฤปะ และกฤตวรมันแห่งสาตวตะ จึงถามนักรบกษัตริย์ที่นั่นว่า "ทุรโยธน์ไปที่ไหนแล้ว"
9.24.41
तेऽपश्यमाना राजानं वर्तमाने जनक्षये ।
मन्वाना निहतं तत्र तव पुत्रं महारथाः।
विवर्णवदना भूत्वा पर्यपृच्छन्त ते सुतम् ॥ ९.२४.४१ ॥
เหล่ามหารถีเหล่านั้นไม่เห็นพระราชาท่ามกลางการสังหารหมู่ผู้คนยังดำเนินอยู่ จึงคิดว่าโอรสของท่านถูกสังหารแล้วที่นั่น หน้าซีดเผือด เริ่มถามถึงโอรสนั้น
9.24.42
आहुः केचिद्वते सूते प्रयातो यत्र सौबलः ।
हित्वा पाञ्चालराजस्य तदनीकं दुरुत्सहम् ॥ ९.२४.४२ ॥
บางคนกล่าวว่า "เขาไปแล้วยังที่ซึ่งโอรสของสุพล (ศกุนิ) ไปแล้ว ละทิ้งกองทัพอันยากจะต้านทานของพระราชาแห่งปาญจาละไว้เบื้องหลัง"
9.24.43
अपरे त्वब्रुवंस्तत्र क्षत्रिया भृशविक्षताः ।
दुर्योधनेन किं कार्यं द्रक्ष्यध्वं यदि जीवति।
युध्यध्वं सहिताः सर्वे किं वो राजा करिष्यति ॥ ९.२४.४३ ॥
อีกพวกหนึ่งซึ่งเป็นกษัตริย์ที่ได้รับบาดเจ็บสาหัส กล่าวที่นั่นว่า "จะทำอย่างไรกับทุรโยธน์ได้เล่า ถ้าเขายังมีชีวิตอยู่ พวกท่านจะได้เห็นเอง จงสู้รบร่วมกันทั้งหมดเถิด พระราชาจะทำอะไรเพื่อพวกท่านได้เล่า"
9.24.44
ते क्षत्रियाः क्षतैर्गात्रैर्हतभूयिष्ठवाहनाः ।
शरैः सम्पीड्यमानास्तु नातिव्यक्तमथाब्रुवन् ॥ ९.२४.४४ ॥
กษัตริย์เหล่านั้น ร่างกายเต็มไปด้วยบาดแผล และพาหนะส่วนใหญ่ของตนถูกฆ่าตาย ถูกลูกศรรุมบีบคั้น จึงพูดไม่ค่อยชัดเจน
9.24.45
इदं सर्वं बलं हन्मो येन स्म परिवारिताः ।
एते सर्वे गजान्हत्वा उपयान्ति स्म पाण्डवाः ॥ ९.२४.४५ ॥
ให้เราฆ่ากองทัพทั้งหมดนี้ซึ่งล้อมเราไว้เถิด เหล่าปาณฑพเหล่านี้ฆ่าช้างทั้งหมดแล้วกำลังเข้ามา
9.24.46
श्रुत्वा तु वचनं तेषामश्वत्थामा महाबलः ।
भित्त्वा पाञ्चालराजस्य तदनीकं दुरुत्सहम् ॥ ९.२४.४६ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของพวกเขาแล้ว อัศวัตถามา ผู้มีกำลังมหาศาล เจาะทะลุกองทัพอันยากจะต้านทานของพระราชาแห่งปาญจาละนั้น
9.24.47
कृपश्च कृतवर्मा च प्रययौ यत्र सौबलः ।
रथानीकं परित्यज्य शूराः सुदृढधन्विनः ॥ ९.२४.४७ ॥
กฤปะและกฤตวรมันก็ไปยังที่ซึ่งโอรสของสุพลอยู่ ละทิ้งกองรถศึกไว้เบื้องหลัง เหล่าวีรบุรุษผู้มีคันธนูอันแข็งแกร่งนั้น
9.24.48
ततस्तेषु प्रयातेषु धृष्टद्युम्नपुरस्कृताः ।
आययुः पाण्डवा राजन्विनिघ्नन्तः स्म तावकान् ॥ ९.२४.४८ ॥
ครั้นเมื่อพวกเขาไปแล้ว ปาณฑพทั้งหลายโดยมีธฤษฏัทยุมนะนำหน้า ก็รุกเข้ามา ข้าแต่พระราชา ขณะสังหารทหารของท่าน
9.24.49
दृष्ट्वा तु तानापततः सम्प्रहृष्टान्महारथान् ।
पराक्रान्तास्ततो वीरा निराशा जीविते तदा ॥ ९.२४.४९ ॥
เมื่อเห็นมหารถีเหล่านั้นกำลังรุกเข้ามาด้วยความปีติยินดี วีรบุรุษทั้งหลายผู้สิ้นหวังในชีวิตแล้วจึงเข้าต่อสู้ด้วยความกล้าหาญ
9.24.50
विवर्णमुखभूयिष्ठमभवत्तावकं बलम् ।
परिक्षीणायुधान्दृष्ट्वा तानहं परिवारितान् ॥ ९.२४.५० ॥
กองทัพของท่านส่วนใหญ่กลายเป็นหน้าซีดเผือด ข้าพเจ้าเห็นพวกเขาอาวุธสึกหรอ ถูกล้อมไว้
9.24.51
राजन्बलेन त्र्यङ्गेन त्यक्त्वा जीवितमात्मनः ।
आत्मना पञ्चमोऽयुध्यं पाञ्चालस्य बलेन ह ॥ ९.२४.५१ ॥
ข้าแต่พระราชา ข้าพเจ้าละทิ้งชีวิตของตนแล้ว พร้อมกองทัพสามองค์ประกอบ ตัวข้าเองเป็นคนที่ห้า ได้ต่อสู้กับกองทัพของปาญจาละ
9.24.52
तस्मिन्देशे व्यवस्थाय यत्र शारद्वतः स्थितः ।
सम्प्रद्रुता वयं पञ्च किरीटिशरपीडिताः ॥ ९.२४.५२ ॥
เมื่อตั้งหลักอยู่ในที่ซึ่งศารทวัตตั้งอยู่ พวกเราห้าคนซึ่งถูกลูกศรของผู้สวมมงกุฎรุมบีบคั้น ก็หนีไปด้วยความสับสน
9.24.53
धृष्टद्युम्नं महारौद्रं तत्र नाभूद्रणो महान् ।
जितास्तेन वयं सर्वे व्यपयाम रणात्ततः ॥ ९.२४.५३ ॥
ที่นั่น กับธฤษฏัทยุมนะผู้ดุร้ายยิ่ง ไม่มีการรบใหญ่เกิดขึ้น เขาพิชิตพวกเราทั้งหมด แล้วพวกเราจึงถอยออกจากสนามรบ
9.24.54
अथापश्यं सात्यकिं तमुपायातं महारथम् ।
रथैश्चतुः शतैर्वीरो मामभ्यद्रवदाहवे ॥ ९.२४.५४ ॥
ต่อมาข้าพเจ้าเห็นสาตยกีมหารถีกำลังเข้ามา วีรบุรุษผู้นั้นโจมตีข้าพเจ้าในสนามรบด้วยรถศึกสี่ร้อยคัน
9.24.55
धृष्टद्युम्नादहं मुक्तः कञ्छिछ्रान्तवाहनात् ।
पतितो माधवानीकं दुष्कृती नरकं यथा ॥ ९.२४.५५ ॥
ข้าพเจ้าหลุดพ้นจากธฤษฏัทยุมนะได้ด้วยความยากลำบาก ม้าของข้าพเจ้าถูกฟันขาด ข้าพเจ้าล้มลงในกองทัพของมาธวะ เหมือนคนบาปตกลงสู่นรก
9.24.56
तत्र युद्धमभूद्धोरं मुहूर्तमतिदारुणम् ॥ ९.२४.५६ ॥
ที่นั่นเกิดการรบอันน่าสะพรึงและดุเดือดยิ่ง กินเวลาเพียงชั่วครู่
9.24.57
सात्यकिस्तु महाबाहुर्मम हत्वा परिच्छदम् ।
जीवग्राहमगृह्णान्मां मूर्च्छितं पतितं भुवि ॥ ९.२४.५७ ॥
ส่วนสาตยกีผู้มีแขนทรงพลัง ได้สังหารบริวารของข้าพเจ้า แล้วจับข้าพเจ้าเป็นเชลยทั้งที่ยังมีชีวิต ขณะที่ข้าพเจ้าสลบไปและล้มลงบนพื้นดิน
9.24.58
ततो मुहूर्तादिव तद्गजानीकमविध्यत ।
गदया भीमसेनेन नाराचैरर्जुनेन च ॥ ९.२४.५८ ॥
จากนั้น ราวกับเพียงชั่วขณะเดียว ภีมเสนะด้วยกระบองและอรชุนด้วยลูกศรเหล็กได้เจาะทะลุกองทัพช้างนั้น
9.24.59
अभिपिष्टैर्महानागैः समन्तात्पर्वतोपमैः ।
नातिप्रसिद्धैव गतिः पाण्डवानामजायत ॥ ९.२४.५९ ॥
ถูกช้างใหญ่ดั่งภูเขาบดขยี้จากทุกทิศทาง การเคลื่อนไหวของปาณฑพจึงไม่ค่อยคล่องตัวนัก
9.24.60
रथमार्गं ततश्चक्रे भीमसेनो महाबलः ।
पाण्डवानां महाराज व्यपाकर्षन्महागजान् ॥ ९.२४.६० ॥
จากนั้นภีมเสนะผู้มีกำลังมหาศาลได้เปิดทางให้รถศึก ข้าแต่มหาราช ลากช้างใหญ่ให้หลีกทางแก่ปาณฑพทั้งหลาย
9.24.61
अश्वत्थामा कृपश्चैव कृतवर्मा च सात्वतः ।
अपश्यन्तो रथानीके दुर्योधनसमरिन्दमम्।
राजानं मृगयामासुस्तव पुत्रं महारथम् ॥ ९.२४.६१ ॥
อัศวัตถามา กฤปะ และกฤตวรมัน ผู้เป็นสาตวตะ ไม่เห็นทุรโยธน์ ผู้ปราบศัตรู ในกองรถ จึงแสวงหาพระราชา บุตรของพระองค์ ผู้เป็นมหารถ
9.24.62
परित्यज्य च पाञ्चाल्यं प्रयाता यत्र सौबलः ।
राज्ञोऽदर्शनसंविग्ना वर्तमानो जनक्षये ॥ ९.२४.६२ ॥
ละทิ้งกองทัพปาญจาละ แล้วไปยังที่ที่บุตรของสุพละ (ศกุนิ) อยู่ เมื่อไม่เห็นพระราชา มีความกระวนกระวาย จึงพำนักอยู่ที่นั่นท่ามกลางการฆ่าฟันผู้คน