Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 9.30

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

9.30.1

मुहूर्तादिव राजेन्द्र सर्वं शून्यमदृश्यत ।
मत्तवारणसंघुष्टं शिबिरं विद्रुते बले ॥ ९.३०.१ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସବୁକିଛି ଶୂନ୍ୟ ଦେଖାଗଲା। ମଦମତ୍ତ ହସ୍ତୀଙ୍କ ଚିତ୍କାରରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ଶିବିର, ସେନା ପଳାଇଲେ ନିର୍ଜନ ହୋଇଗଲା।

9.30.2

यत्र शब्देन महता नान्वबुध्यन्महारथाः ।
तत्र शब्दं न शृणुमो मनुष्यस्यापि कस्यचित् ॥ ९.३०.२ ॥

ଯେଉଁଠାରେ ମହା କୋଳାହଳରେ ମହାରଥୀମାନେ ମଧ୍ୟ କିଛି ବୁଝି ପାରୁ ନଥିଲେ, ସେଠାରେ ଏବେ କୌଣସି ମନୁଷ୍ୟର ସ୍ୱର ମଧ୍ୟ ଆମେ ଶୁଣୁ ନାହୁଁ।

9.30.3

हतेषु सर्वसैन्येषु पाण्डुपुत्रै रणाजिरे ।
मामकाश्चावशिष्टास्ते किमकुर्वत सञ्जय ॥ ९.३०.३ ॥

ହେ ସଞ୍ଜୟ, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଣାଙ୍ଗଣରେ ସମସ୍ତ ସେନା ନିହତ ହେଲା ପରେ, ମୋର ଅବଶିଷ୍ଟ ଲୋକମାନେ କ'ଣ କଲେ?

9.30.4

कृतवर्मा कृपश्चैव द्रोणपुत्रश्च वीर्यवान् ।
दुर्योधनश्च मन्दात्मा राजा किमकरोत्तदा ॥ ९.३०.४ ॥

କୃତବର୍ମା, କୃପ, ବୀର ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଏବଂ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସେତେବେଳେ କ'ଣ କଲେ?

9.30.5

सम्प्राद्रुवत्सु दारेषु क्षत्रियाणां महात्मनाम् ।
विद्रुते शिबिरे शून्ये भृशोद्विग्नास्त्रयो रथाः ॥ ९.३०.५ ॥

ମହାତ୍ମା କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେ ଚାରିଆଡ଼େ ପଳାଉଥିବା ବେଳେ, ଶିବିର ଶୂନ୍ୟ ହେଲା ବେଳେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାକୁଳ ତିନି ରଥୀ…

9.30.6

निशम्य पाण्डुपुत्राणां तदा वैजयिनां स्वनम् ।
विद्रुतं शिबिरं दृष्ट्वा सायाह्ने राजगृद्विनः।
स्थानं नारोचयंस्तत्र ततस्ते हदमभ्ययुः ॥ ९.३०.६ ॥

ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ବିଜୟଧ୍ୱଜାର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଓ ଶିବିର ପଳାଇଥିବା ଦେଖି, ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ରାଜ୍ୟଲୋଭୀ ସେମାନେ ସେଠାରେ ରହିବାକୁ ପସନ୍ଦ କଲେ ନାହିଁ; ତେବେ ସେମାନେ ହ୍ରଦ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।

9.30.7

युधिष्ठिरोऽपि धर्मात्मा भ्रातृभिः सहितो रणे ।
हृष्टः पर्यपतद्राजन्दुर्योधनवधेप्सया ॥ ९.३०.७ ॥

ଧର୍ମାତ୍ମା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମଧ୍ୟ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହ ରଣରେ ହର୍ଷିତ ହୋଇ, ହେ ରାଜନ୍, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ବଧ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଧାଇଁଲେ।

9.30.8

मार्गमाणास्तु सङ्क्रुद्धास्तव पुत्रं जयैषिणः ।
यत्नतोऽन्वेषमाणास्ते नैवापश्यञ्जनाधिपम् ॥ ९.३०.८ ॥

ବିଜୟ ଇଚ୍ଛୁକ, କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଖୋଜୁଥିଲେ, ଯତ୍ନରେ ଖୋଜିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଜନାଧିପଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।

9.30.9

यदा दुर्योधनो युद्धं त्यक्त्वा पद्भ्यां पराक्रममत् ।
तं हदं प्राविशच्चापि विष्टभ्यापः स्वमायया ॥ ९.३०.९ ॥

ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଯୁଦ୍ଧ ତ୍ୟାଗ କରି ପାଦରେ ଚାଲି ନିଜ ପରାକ୍ରମ ଛାଡ଼ି ସେଇ ହ୍ରଦରେ ପ୍ରବେଶ କଲା ବେଳେ, ନିଜ ମାୟାରେ ଜଳ ରୋକି।

9.30.10

यदा तु पाण्डवाः सर्वे सुपरिश्रान्तवाहनाः ।
ततः स्वशिबिरं प्राप्य व्यतिष्ठन्त ससैनिकाः ॥ ९.३०.१० ॥

ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ, ବାହନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ, ତା'ପରେ ନିଜ ଛାଉଣିରେ ପହଞ୍ଚି ସୈନିକମାନଙ୍କ ସହ ରହିଲେ।

9.30.11

ततः कृपश्च द्रौणिश्च कृतवर्मा च सात्वतः ।
सन्निविष्टेषु पार्थेषु प्रययुस्तं हदं शनैः ॥ ९.३०.११ ॥

ତା'ପରେ କୃପ, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର, କୃତବର୍ମା ଓ ସାତ୍ଵତ, ପାର୍ଥମାନେ ଛାଉଣି ପକାଇଲା ପରେ, ଧୀରେ ଧୀରେ ସେହି ହ୍ରଦ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।

9.30.12

ते तं हदं समासाद्य यत्र शेते जनाधिपः ।
अभ्यभाषन्त दुर्धर्षं राजानं सुप्तमम्भसि ॥ ९.३०.१२ ॥

ସେମାନେ ସେହି ହ୍ରଦରେ ପହଞ୍ଚି, ଯେଉଁଠି ଜନାଧିପ ଜଳରେ ଶୋଇଥିଲେ, ସେହି ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।

9.30.13

राजन्नुत्तिष्ठ युध्यस्व सहास्माभिर्युधिष्ठिरम् ।
जित्वा वा पृथिवीं भुङ्क्ष्व हतो वा स्वर्गमाप्नुहि ॥ ९.३०.१३ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଉଠ, ଆମ ସହିତ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସହ ଯୁଦ୍ଧ କର। ଜିଣି ପୃଥିବୀ ଭୋଗ କର, ନଚେତ୍ ହତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଅ।

9.30.14

तेषामपि बलं सर्वं हतं दुर्योधन त्वया ।
प्रतिविद्धाश्च भूयिष्ठं ये शिष्टास्तत्र सैनिकाः ॥ ९.३०.१४ ॥

ହେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ବଳ ତୁମ୍ଭ ଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି। ସେଠାରେ ଶିଷ୍ଟ ସୈନିକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି।

9.30.15

न ते वेगं विषहितुं शक्तास्तव विशाम्पते ।
अस्माभिरपि गुप्तस्य तस्मादुत्तिष्ठ भारत ॥ ९.३०.१५ ॥

ହେ ପ୍ରଜାପତି, ସେମାନେ ତୁମ୍ଭ ବେଗ ସହିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି। ତେଣୁ ହେ ଭାରତ, ଉଠ; ଆମ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ତୁମେ ସୁରକ୍ଷିତ।

9.30.16

दिष्ट्या पश्यामि वो मुक्तानीदृशात्पुरुषक्षयात् ।
पाण्डुकौरवसम्मर्दाज्जीवमानान्नरर्षभान् ॥ ९.३०.१६ ॥

ସୌଭାଗ୍ୟ କ୍ରମେ ମୁଁ ଦେଖୁଛି ତୁମେମାନେ ଏହିପରି ମନୁଷ୍ୟକ୍ଷୟରୁ, ପାଣ୍ଡବ-କୌରବଙ୍କ ଏହି ଘୋର ସଂଘର୍ଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଜୀବିତ ଅଛ, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ।

9.30.17

विजेष्यामो वयं सर्वे विश्रान्ता विगतक्लमाः ।
भवन्तश्च परिश्रान्ता वयं च भृशविक्षताः।
उदीर्णं च बलं तेषां तेन युद्धं न रोचये ॥ ९.३०.१७ ॥

ଆମେ ସମସ୍ତେ ବିଶ୍ରାମ ନେଇ କ୍ଳାନ୍ତି ଦୂର କରି ଜିତିବୁ। ତୁମେମାନେ ମଧ୍ୟ କ୍ଳାନ୍ତ, ଆମେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତର ଆହତ। ସେମାନଙ୍କ ସୈନ୍ୟ ପ୍ରବଳ; ତେଣୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ମୋର ଇଚ୍ଛା ନାହିଁ।

9.30.18

न त्वेतदद्भुतं वीरा यद्वो महदिदं मनः ।
अस्मासु च परा शक्तिर्न तु कालः पराक्रमे ॥ ९.३०.१८ ॥

ହେ ବୀରଗଣ, ତୁମର ଏହି ମହତ୍ ମନ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ନୁହେଁ। ଆମ ମଧ୍ୟରେ ପରମ ଶକ୍ତି ଅଛି; ପରାକ୍ରମ ଦେଖାଇବାର ସମୟ ଅତୀତ ହୋଇନାହିଁ।

9.30.19

विश्रम्यैकां निशामद्य भवद्भिः सहितो रणे ।
प्रतियोत्स्याम्यहं शत्रूञ्श्वो न स्याच्च श्रमो मम ॥ ९.३०.१९ ॥

ଆଜି ଏକ ରାତ୍ରି ବିଶ୍ରାମ ନେଇ, ଆପଣମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶି, କାଲି ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ମୁକାବିଲା କରିବି; ମୋର କ୍ଳାନ୍ତି ହେବ ନାହିଁ।

9.30.20

एवमुक्तोऽब्रवीद्द्रौणी राजानं युद्धदुर्मदम् ।
उत्तिष्ठ राजन्भद्रं ते विजेष्यामो वयं परान् ॥ ९.३०.२० ॥

ଏହିପରି କୁହାଯାଇ ଦ୍ରୌଣି, ଯୁଦ୍ଧମଦରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଉଠନ୍ତୁ ରାଜନ, ଆପଣଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ଆମେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରିବୁ।"

9.30.21

इष्टापूर्तेन दानेन सत्येन च जपेन च ।
शपे राजन्यथा ह्यद्य निहनिष्यामि सोमकान् ॥ ९.३०.२१ ॥

ଇଷ୍ଟପୂର୍ତ୍ତ, ଦାନ, ସତ୍ୟ ଓ ଜପ ନାମରେ ଶପଥ କରୁଛି, ରାଜନ୍; ଆଜି ମୁଁ ସୋମକମାନଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ବଧ କରିବି।

9.30.22

मा स्म यज्ञकृतां प्रीतिमाप्नुयां सज्जनोचिताम् ।
यदीमां रजनीं व्युष्टां न हि हन्मि परान्रणे ॥ ९.३०.२२ ॥

ଏହି ରାତି ପାହିଲା ପରେ ଯଦି ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ ନ କରେ, ତେବେ ଯଜ୍ଞକାରୀ ଓ ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ଉପଯୁକ୍ତ ଆନନ୍ଦ ମୋତେ ନ ମିଳୁ।

9.30.23

नाहत्वा सर्वपाञ्चालान्विमोक्ष्ये कवचं विभो ।
उत्तिष्ठ त्वं ब्रवीम्येतत्तन्मे शृणु जनाधिप ॥ ९.३०.२३ ॥

ସମସ୍ତ ପାଞ୍ଚାଳଙ୍କୁ ବଧ ନ କରି ମୁଁ କବଚ ଖୋଲିବି ନାହିଁ, ହେ ବିଭୁ। ଉଠନ୍ତୁ; ଏହା ମୁଁ କହୁଛି, ଜନାଧିପ, ମୋ କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ।

9.30.24

तेषु सम्बाषमाणेषु व्याधास्तं देशमाययुः ।
मांसभारपरिश्रान्ताः पानीयार्थं यदृच्छया ॥ ९.३०.२४ ॥

ସେମାନେ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରୁଥିବା ସମୟରେ, ମାଂସର ଭାରରେ କ୍ଳାନ୍ତ ଶିକାରୀମାନେ ପାଣି ପାଇଁ ଦୈବାତ୍ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଆସିଲେ।

9.30.25

ते हि नित्यं महाराज भीमसेनस्य लुब्धकाः ।
मांसभारानुपाजह्नुर्भक्त्या परमया विभो ॥ ९.३०.२५ ॥

ମହାରାଜ, ସେହି ବ୍ୟାଧମାନେ ସର୍ବଦା ଭୀମସେନଙ୍କ ପାଇଁ ପରମ ଭକ୍ତିରେ ମାଂସର ଭାର ଆଣୁଥିଲେ।

9.30.26

ते तत्र धिष्ठितास्तेषां सर्वं तद्वचनं रहः ।
दुर्योधनवचश्चैव शुश्रुवुः सङ्गता मिथः ॥ ९.३०.२६ ॥

ସେଠାରେ ରହିଥିବା ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ସେମାନଙ୍କର ସେହି ଗୁପ୍ତ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଏବଂ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ବାଣୀ ଶୁଣିଲେ।

9.30.27

तेऽपि सर्वे महेष्वासा अयुद्धार्थिनि कौरवे ।
निर्बन्धं परमं चक्रुस्तदा वै युद्धकाङ्क्षिणः ॥ ९.३०.२७ ॥

ଯୁଦ୍ଧ ନ ଚାହୁଁଥିବା କୌରବଙ୍କୁ, ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛୁକ ସେହି ମହାଧନୁର୍ଧରମାନେ ତେବେ ଅତ୍ୟଧିକ ଆଗ୍ରହ କଲେ।

9.30.28

तांस्तथा समुदीक्ष्याथ कौरवाणां महारथान् ।
अयुद्धमनसं चैव राजानं स्थितमम्भसि ॥ ९.३०.२८ ॥

କୌରବଙ୍କ ସେହି ମହାରଥମାନଙ୍କୁ ଏପରି ଦେଖି, ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ମନ ନଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ଜଳରେ ଥିବା ଦେଖି।

9.30.29

तेषां श्रुत्वा च संवादं राज्ञश्च सलिले सतः ।
व्याधा ह्यजानन्राजेन्द्र सलिलस्थं सुयोधनम् ॥ ९.३०.२९ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେମାନଙ୍କ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଏବଂ ଜଳରେ ଥିବା ରାଜାଙ୍କ ବାଣୀ ଶୁଣି ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାଧମାନେ ଜଳରେ ଥିବା ସୁଯୋଧନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ପାରିଲେ ନାହିଁ।

9.30.30

ते पूर्वं पाण्डुपुत्रेण पृष्टा ह्यासन्सुतं तव ।
यदृच्छोपगतास्तत्र राजानं परिमार्गता ॥ ९.३०.३० ॥

ସେମାନଙ୍କୁ ପୂର୍ବରୁ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯାଇଥିଲା; ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଖୋଜୁ ଖୋଜୁ ସେମାନେ ସଂଯୋଗରୁ ସେଠାକୁ ଆସିଥିଲେ।

9.30.31

ततस्ते पाण्डुपुत्रस्य स्मृत्वा तद्भाषितं तदा ।
अन्योन्यमब्रुवन्राजन्मृगव्याधाः शनैरिव ॥ ९.३०.३१ ॥

ଏବେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ସେହି କଥା ସ୍ମରଣ କରି, ହେ ରାଜନ, ବ୍ୟାଧମାନେ ଧୀରେ ଧୀରେ ପରସ୍ପରକୁ କହିଲେ।

9.30.32

दुर्योधनं ख्यापयामो धनं दास्यति पाण्डवः ।
सुव्यक्तमिह नः ख्यातो हदे दुर्योधनोनृपः ॥ ९.३०.३२ ॥

ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଜଣାଇବା; ପାଣ୍ଡବ ଧନ ଦେବେ। ଏଠାରେ ହ୍ରଦରେ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଆମକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଣାପଡ଼ିଲେ।

9.30.33

तस्माद्गच्छामहे सर्वे यत्र राजा युधिष्ठिरः ।
आख्यातुं सलिले सुप्तं दुर्योधनममर्षणम् ॥ ९.३०.३३ ॥

ଅତଏବ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଯେଉଁଠାରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଅଛନ୍ତି ସେଠାକୁ ଯିବା; ଜଳରେ ଶୋଇଥିବା କ୍ରୋଧୀ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜଣାଇବା।

9.30.34

धृतराष्ट्रात्मजं तस्मै भीमसेनाय धीमते ।
शयानं सलिले सर्वे कथयामो धनुर्भृते ॥ ९.३०.३४ ॥

ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଜଳରେ ଶୋଇଛନ୍ତି, ଏହା ଆମେ ସମସ୍ତେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭୀମସେନ, ଧନୁର୍ଧରଙ୍କୁ କହିବା।

9.30.35

स नो दास्यति सुप्रीतो धनानि बहुलान्युत ।
किं नो मांसेन शुष्केण परिक्लिष्टेन शोषिणा ॥ ९.३०.३५ ॥

ସେ ଅତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଆମକୁ ପ୍ରଚୁର ଧନ ଦେବେ। ଶୁଖିଲା, କ୍ଳାନ୍ତ, ଶୁଷ୍କ ମାଂସରେ ଆମର କଣ ଲାଭ?

9.30.36

एवमुक्त्वा तु ते व्याधाः सम्प्रहृष्टा धनार्थिनः ।
मांसभारानुपादाय प्रययुः शिबिरं प्रति ॥ ९.३०.३६ ॥

ଏପରି କହି, ଧନାଶାରେ ଥିବା ସେହି ବ୍ୟାଧମାନେ ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ମାଂସର ବୋଝ ଧରି ଛାଉଣି ଆଡ଼କୁ ଚାଲିଗଲେ।

9.30.37

पाण्डवाश्च महाराज लब्धलक्षाः प्रहारिणः ।
अपश्यमानाः समरे दुर्योधनमवस्थितम् ॥ ९.३०.३७ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଲକ୍ଷ୍ୟ ସାଧନ କରିଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଦେଖି ପାରିଲେ ନାହିଁ।

9.30.38

निकृतिज्ञस्य पापस्य तस्याभिगमनेप्सया ।
चारान्सम्प्रेषयामासुः समन्तात्तद्रणाजिरे ॥ ९.३०.३८ ॥

ପ୍ରତାରଣାରେ ନିପୁଣ ସେଇ ପାପୀ ପାଖକୁ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ସେମାନେ ସେହି ରଣଭୂମିରେ ଚାରିଆଡ଼େ ଗୁପ୍ତଚର ପଠାଇଲେ।

9.30.39

आगम्य तु ततः सर्वे नष्टं दुर्योधनं नृपम् ।
न्यवेदयन्त सहिता धर्मराजस्य सैनिकाः ॥ ९.३०.३९ ॥

ତା'ପରେ ସମସ୍ତ ସୈନିକ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସି ହଜିଯାଇଥିବା ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଖବର ଦେଲେ।

9.30.40

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा चाराणां भरतर्षभ ।
चिन्तामभ्यगमत्तीव्रां निशश्वास च पार्थिवः ॥ ९.३०.४० ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେହି ଗୁପ୍ତଚରମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ରାଜାଙ୍କୁ ତୀବ୍ର ଚିନ୍ତା ହେଲା ଏବଂ ସେ ନିଶ୍ୱାସ ପକାଇଲେ।

9.30.41

अरिशेषे जीवति तु सन्दिग्धो विजयो भवेत् ।
राज्यं लभे कथं तद्वि पूजितं विजयादिभिः ॥ ९.३०.४१ ॥

ଶତ୍ରୁ ବଳି ରହି ଜୀବିତ ଥିଲେ ବିଜୟ ସନ୍ଦେହଜନକ ହେବ; ବିଜୟ ପ୍ରଭୃତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ସେ ରାଜ୍ୟ ମୁଁ କିପରି ପାଇବି?

9.30.42

अथ स्थितानां पाण्डूनां दीनानां भरतर्षभ ।
तस्माद्देशादपक्रम्य त्वरिता लुब्धका विभो ॥ ९.३०.४२ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାପରେ ସେଠାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦୀନ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଶିକାରୀମାନେ ତୁରନ୍ତ ସେ ସ୍ଥାନରୁ ଚାଲିଗଲେ।

9.30.43

आजग्मुः शिबिरं हृष्टा दृष्ट्वा दुर्योधनं नृपम् ।
वार्यमाणाः प्रविष्टाश्च भीमसेनस्य पश्यतः ॥ ९.३०.४३ ॥

ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ସେମାନେ ଶିବିରକୁ ଆସିଲେ; ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ବାରଣ ପାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଭୀମସେନଙ୍କ ଆଖି ଆଗରେ ସେମାନେ ଭିତରକୁ ପଶିଗଲେ।

9.30.44

ते तु पाण्डवमासाद्य भीमसेनं महाबलम् ।
तस्मै तत्सर्वमाचख्युर्यद्वृत्तं यच्च वै श्रुतम् ॥ ९.३०.४४ ॥

ସେମାନେ ପାଣ୍ଡବ, ମହାବଳୀ ଭୀମସେନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ଯାହା ଘଟିଥିଲା ଓ ଯାହା ଶୁଣାଯାଇଥିଲା, ସବୁ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।

9.30.45

ततो वृकोदरो राजन्दत्त्वा तेषां धनं बहु ।
धर्मराजाय तत्सर्वमाचचक्षे परन्तपः ॥ ९.३०.४५ ॥

ଏଥିରେ ହେ ରାଜନ୍, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ତାପ ଦେଉଥିବା ବୃକୋଦର ସେମାନଙ୍କୁ ବହୁ ଧନ ଦେଇ ସେସବୁ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ କହିଲେ।

9.30.46

असौ दुर्योधनो राजन्विज्ञातो मम लुब्धकैः ।
संस्तभ्य सलिलं शेते यस्यार्थे परितप्यसे ॥ ९.३०.४६ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ମୋ ଶିକାରୀମାନେ ଚିହ୍ନିଛନ୍ତି। ପାଣି ଅଟକାଇ ସେ ଶୋଇଛନ୍ତି; ଯାହା ପାଇଁ ଆପଣ ଦୁଃଖ କରୁଛନ୍ତି, ସେ ସେହିଜଣ।

9.30.47

तद्वचो भीमसेनस्य प्रियं श्रुत्वा विशाम्पते ।
अजातशत्रुः कौन्तेयो हृष्टोऽभूत्सह सोदरैः ॥ ९.३०.४७ ॥

ହେ ପ୍ରଜାପତି, ଭୀମସେନଙ୍କ ସେହି ପ୍ରିୟ ବାଣୀ ଶୁଣି ଅଜାତଶତ୍ରୁ କୌନ୍ତେୟ ନିଜ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।

9.30.48

तं च श्रुत्वा महेष्वासं प्रविष्टं सलिलहदे ।
क्षिप्रमेव ततोऽगच्छन्पुरस्कृत्य जनार्दनम् ॥ ९.३०.४८ ॥

ସେହି ମହାଧନୁର୍ଧର ସରୋବରରେ ପଶିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଚାଲିଗଲେ।

9.30.49

ततः किलकिलाशब्दः प्रादुरासीद्विशाम्पते ।
पाण्डवानां प्रहृष्टानां पाञ्चालानां च सर्वशः ॥ ९.३०.४९ ॥

ତା'ପରେ ଆନନ୍ଦିତ ପାଣ୍ଡବ ଓ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ସର୍ବତ୍ର ଆନନ୍ଦ-ଧ୍ୱନି ଉଠିଲା, ହେ ପ୍ରଜାପତି।

9.30.50

सिंहनादांस्ततश्चक्रुः क्ष्वेडाश्च भरतर्षभ ।
त्वरिताः क्षत्रिया राजन्नुदक्रोशन्परस्परम् ॥ ९.३०.५० ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତା'ପରେ ଉତ୍ସାହିତ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ସିଂହନାଦ ଓ ଲଲକାର କଲେ; ହେ ରାଜନ୍, ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ଡାକିଲେ।

9.30.51

ज्ञातः पापो धार्तराष्ट्रो दृष्टश्चेत्यसकृद्रणे ।
प्राक्रोशन्सोमकास्तत्र हृष्टरूपाः समन्ततः ॥ ९.३०.५१ ॥

"ପାପୀ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ଚିହ୍ନିତ ହେଲା, ରଣରେ ବାରମ୍ବାର ଦେଖାଗଲା" ବୋଲି ହର୍ଷିତ ମୁଖ ସୋମକମାନେ ସେଠାରେ ସବୁ ପଟରୁ ଚିତ୍କାର କଲେ।

9.30.52

तेषामाशु प्रयातानां रथानां तत्र वेगिनाम् ।
वभूव तुमुलः शब्दो दिवस्पृक् पृथिवीपते ॥ ९.३०.५२ ॥

ସେଠାରେ ଶୀଘ୍ର ଆଗକୁ ବଢ଼ିଥିବା ସେମାନଙ୍କ ବେଗବାନ ରଥମାନଙ୍କର ଆକାଶ ଛୁଇଁବା ଭୀଷଣ ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା, ହେ ପୃଥିବୀପତି।

9.30.53

दुर्योधनं परीप्सन्तस्तत्रतत्र युधिष्ठिरम् ।
अन्वयुस्त्वरितास्ते वै राजानं श्रान्तवाहनाः ॥ ९.३०.५३ ॥

ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ସେମାନେ କ୍ଳାନ୍ତ ବାହନ ସହିତ ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପଛେ ଶୀଘ୍ର ଅନୁସରଣ କଲେ।

9.30.54

अर्जुनो भीमसेनश्च माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
धृष्टद्युम्नश्च पाञ्चाल्यः शिखण्डी चापराजितः ॥ ९.३०.५४ ॥

ଅର୍ଜୁନ, ଭୀମସେନ, ମାଦ୍ରୀର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ପାଣ୍ଡବ, ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜକୁମାର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଏବଂ ଅପରାଜିତ ଶିଖଣ୍ଡୀ।

9.30.55

उत्तमौजा युधामन्युः सात्यकिश्च महारथः ।
पाञ्चालानां च ये शिष्टा द्रौपदेयाश्च भारत।
हयाश्च सर्वे नागाश्च शतशश्च पदातयः ॥ ९.३०.५५ ॥

ଉତ୍ତମୌଜା, ଯୁଧାମନ୍ୟୁ ଏବଂ ମହାରଥୀ ସାତ୍ୟକି, ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁମାନେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଥିଲେ, ଏବଂ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ, ହେ ଭାରତ; ସମସ୍ତ ଅଶ୍ୱ, ହସ୍ତୀ ଏବଂ ଶହ ଶହ ପଦାତିକ।

9.30.56

ततः प्राप्तो महाराज धर्मराजः प्रतापवान् ।
द्वैपायनहदं घोरं यत्र दुर्योधनोऽभवत् ॥ ९.३०.५६ ॥

ତା'ପରେ, ହେ ମହାରାଜ, ପ୍ରତାପୀ ଧର୍ମରାଜ ସେହି ଭୟଙ୍କର ଦ୍ୱୈପାୟନ ହ୍ରଦରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଥିଲେ।

9.30.57

शीतामलजलं हृद्यं द्वितीयमिव सागरम् ।
मायया सलिलं स्तभ्य यत्राभूत्ते स्थितः सुतः ॥ ९.३०.५७ ॥

ଶୀତଳ, ନିର୍ମଳ ଜଳଯୁକ୍ତ, ମନୋହର, ଯେମିତି ଦ୍ୱିତୀୟ ସାଗର; ସେଠାରେ ତୁମ ପୁତ୍ର ମାୟାଦ୍ୱାରା ଜଳକୁ ସ୍ତମ୍ଭିତ କରି ରହିଥିଲେ।

9.30.58

अत्यद्भुतेन विधिना दैवयोगेन भारत ।
सलिलान्तर्गतः शेते दुर्दर्शः कस्यचित्प्रभो। ॥ ९.३०.५८ ॥

ଅତ୍ୟଦ୍ଭୁତ ବିଧାନରେ, ଦୈବଯୋଗରେ, ହେ ଭାରତ; ଜଳ ଭିତରେ ଲୁଚି ସେ ଶୋଇଛନ୍ତି, କାହାରିକୁ ଦୃଶ୍ୟମାନ ନହେବା ଭଳି, ହେ ପ୍ରଭୁ।

9.30.59

मानुषस्य मनुष्येन्द्र गदाहस्तो जनाधिपः ।
ततो दुर्योधनो राजा सलिलान्तर्गतो वसन्।
शुश्रुवे तुमुलं शब्दं जलदोपमनिःस्वनम् ॥ ९.३०.५९ ॥

ହେ ମନୁଷ୍ୟେନ୍ଦ୍ର, ହାତରେ ଗଦା ଧରିଥିବା ଜନାଧିପ; ତା'ପରେ ଜଳ ଭିତରେ ରହିଥିବା ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମେଘ ଗର୍ଜନ ପରି ଭୀଷଣ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ।

9.30.60

युधिष्ठिरश्च राजेन्द्र तं हदं सह सोदरैः ।
आजगाम महाराज तव पुत्रवधाय वै ॥ ९.३०.६० ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମଧ୍ୟ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ସେହି ହ୍ରଦକୁ ଆସିଲେ, ହେ ମହାରାଜ — ତୁମ ପୁତ୍ରଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ହିଁ।

9.30.61

महता शङ्खनादेन रथनेमिस्वनेन च ।
ऊर्ध्वं धुन्वन्महारेणुं कम्पयंश्चापि मेदिनीम् ॥ ९.३०.६१ ॥

ମହା ଶଙ୍ଖନାଦ ଓ ରଥଚକ୍ରର ଗର୍ଜନ ସହିତ, ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ଉଠିଥିବା ମହାଧୂଳି ହଲାଇ ଓ ପୃଥିବୀ କମ୍ପାଇ।

9.30.62

यौधिष्ठिरस्य सैन्यस्य श्रुत्वा शब्दं महारथाः ।
कृतवर्मा कृपो द्रौणी राजानमिदमब्रुवन् ॥ ९.३०.६२ ॥

ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସୈନ୍ୟର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ମହାରଥୀ କୃତବର୍ମା, କୃପ ଓ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ରାଜାଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।

9.30.63

इमे ह्यायान्ति संहृष्टाः पाण्डवा जितकाशिनः ।
अपयास्यामहे तावदनुजानातु नो भवान् ॥ ९.३०.६३ ॥

ବିଜୟୀ ଭାବି ଆନନ୍ଦିତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏହି ଆସୁଛନ୍ତି। ଆମେ ଏବେ ପଛକୁ ଫେରିବା; ଆପଣ ଆମକୁ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ।

9.30.64

दुर्योधनस्तु तच्छ्रुत्वा तेषां तत्र तरस्विनाम् ।
तथेत्युक्त्वा हदं तं वै माययाऽस्तम्भयत्प्रभो ॥ ९.३०.६४ ॥

କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସେମାନଙ୍କ ସେହି କଥା ଶୁଣି, 'ଠିକ୍' କହି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ସେହି ହ୍ରଦକୁ ମାୟାରେ ସ୍ତମ୍ଭିତ କଲେ।

9.30.65

ते त्वनुज्ञाप्य राजानं भृशं शोकपरायणाः ।
जग्मुर्दूरे महाराज कृपप्रभृतयो रथाः ॥ ९.३०.६५ ॥

ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ, ଅତ୍ୟଧିକ ଶୋକରେ ମଗ୍ନ ହୋଇ, ହେ ମହାରାଜ, କୃପ ପ୍ରମୁଖ ରଥୀମାନେ ଦୂରକୁ ଚାଲିଗଲେ।

9.30.66

ते गत्वा दूरमध्वानं न्यग्रोधं प्रेक्ष्य मारिष ।
न्यविशन्त भृशं श्रान्ताश्चिन्तयन्तो नृपं प्रति ॥ ९.३०.६६ ॥

ସେମାନେ ବହୁ ଦୂର ଯାଇ, ଏକ ବଟବୃକ୍ଷ ଦେଖି, ହେ ମାରିଷ, ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ ବସି ରାଜାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ।

9.30.67

विष्टभ्य सलिलं सुप्तो धार्तराष्ट्रो महाबलः ।
पाण्डवाश्चापि सम्प्राप्तास्तं देशं युद्धमीप्सवः ॥ ९.३०.६७ ॥

ମହାବଳ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ଜଳକୁ ରୋକି ଶୋଇଥିଲେ; ପାଣ୍ଡବମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛାରେ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।

9.30.68

कथं नु युद्धं भविता कथं राजा भविष्यति ।
कथं नु पाण्डवा राजन्प्रतिपत्स्यन्ति कौरवम् ॥ ९.३०.६८ ॥

ଏବେ ଯୁଦ୍ଧ କେମିତି ହେବ? ରାଜା କେମିତି ହେବେ? ହେ ରାଜନ, ପାଣ୍ଡବମାନେ କୌରବମାନଙ୍କୁ କେମିତି ସାମ୍ନା କରିବେ?

9.30.69

इत्येवं चिन्तयानास्तु रथेभ्योऽश्वान्विमुच्य ते ।
तत्रासाञ्चक्रिरे राजन्कृपप्रभृतयो रथाः ॥ ९.३०.६९ ॥

ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରି ସେମାନେ ରଥରୁ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କଲେ; ହେ ରାଜନ, ସେଠାରେ କୃପ ପ୍ରମୁଖ ରଥୀମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ।