ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 9.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.5.1
एवमुक्तस्ततो राजा गौतमेन तपस्विना ।
निःश्वस्य दीर्घमुष्णं च तूष्णीमासीद्विशाम्पते ॥ ९.५.१ ॥
ତପସ୍ବୀ ଗୌତମ ଏପରି କହିବାରୁ ରାଜା ଦୀର୍ଘ ଓ ଉଷ୍ଣ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି ନୀରବ ରହିଲେ। ହେ ପ୍ରଜାପତି!
9.5.2
ततो मुहूर्तं स ध्यात्वा तव पुत्रो महामनाः ।
कृपं शारद्वतं वाक्यमित्युवाच परन्तपः ॥ ९.५.२ ॥
ତା'ପରେ କ୍ଷଣେ ଚିନ୍ତା କରି ଆପଣଙ୍କ ମହାମନସ୍ୱୀ ପୁତ୍ର ଶାରଦ୍ୱତ କୃପଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ, ହେ ଶତ୍ରୁତାପକ!
9.5.3
यत्किञ्चित्सुहृदा वाच्यं तत्सर्वं श्रावितो ह्यहम् ।
कृतं च भवता सर्वं प्राणान्सन्त्यज्य युध्यता ॥ ९.५.३ ॥
ବନ୍ଧୁ ଯାହା କହିବାର ଥିଲା ତାହା ସବୁ ଆପଣ ମୋତେ ଶୁଣାଇଛନ୍ତି। ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରି ଯୁଦ୍ଧ କରି ଆପଣ ସବୁ କରିଛନ୍ତି।
9.5.4
गाहमानमनीकानि युध्यमानं महारथैः ।
पाण्डवैरतितेजोभिर्लोकस्त्वामनुदृष्टवान् ॥ ९.५.४ ॥
ସେନାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟକୁ ପଶି, ମହାରଥୀମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ଅତିତେଜସ୍ୱୀ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ଲଢ଼ୁଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ଜଗତ ଦେଖିଛି।
9.5.5
सुहृदा यदिदं वाक्यं भवता श्रावितो ह्यहम् ।
न मां प्रीणाति तत्सर्वं मुमूर्षोरिव भेषजम् ॥ ९.५.५ ॥
ବନ୍ଧୁ ଭାବେ ଆପଣ ମୋତେ ଯେଉଁ ବାକ୍ୟ ଶୁଣାଇଛନ୍ତି, ତାହା ମୋତେ ସନ୍ତୋଷ ଦେଉନାହିଁ, ମରଣାସନ୍ନ ଲୋକକୁ ଔଷଧ ଭଲ ଲାଗିପାରେ ନାହିଁ ପରି।
9.5.6
हेतुकारणसंयुक्तं हितं वचनमुत्तमम् ।
उच्यमानं महाबाहो न मे विप्राग्र्य रोचने ॥ ९.५.६ ॥
ହେ ମହାବାହୁ, ହେ ବିପ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠ! ହେତୁ ଓ କାରଣଯୁକ୍ତ, ହିତକର ଓ ଉତ୍ତମ ବାକ୍ୟ କୁହାଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ତାହା ମୋତେ ରୁଚୁ ନାହିଁ।
9.5.7
राज्याद्विनिकृतोऽस्माभिः कथं सोस्मासु विश्वसेत् ॥ ९.५.७ ॥
ଯାହାକୁ ଆମେ ରାଜ୍ୟରୁ ବଞ୍ଚିତ କରିଛୁ, ସେ ଆମ ଉପରେ କିପରି ବିଶ୍ୱାସ କରିବ?
9.5.8
अक्षद्यूते च नृपतिर्जितोऽस्माभिर्महाधनः ।
स कथं मम वाक्यानि श्रद्दध्याद्भूय एव तु ॥ ९.५.८ ॥
ପାଶାଖେଳରେ ଆମେ ସେହି ମହାଧନୀ ରାଜାଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରିଥିଲୁ; ସେ ପୁନର୍ବାର ମୋ କଥାରେ କିପରି ବିଶ୍ୱାସ କରିବ?
9.5.9
तथा दूत्येन सम्प्राप्तः कृष्णः पार्थहिते रतः ।
प्रलब्धश्च हृषीकेशस्तच्च कर्माविचारितम्।
स च मे वचनं ब्रह्मन्कथमेवाभिमन्यते ॥ ९.५.९ ॥
ସେହିପରି ଦୂତରୂପେ ଆସିଥିବା କୃଷ୍ଣ, ଯିଏ ପାର୍ଥର ହିତରେ ରତ; ହୃଷୀକେଶ ପ୍ରବଞ୍ଚିତ ହେଲେ; ସେହି କର୍ମ ମଧ୍ୟ ବିଚାର ନ କରି କରାଗଲା। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ମୋ କଥାକୁ କିପରି ମାନିବ?
9.5.10
विललाप च यत्कृष्णा सभामध्ये समेयुषी ।
न तन्मर्षयते कृष्णो न राज्यहरणं तथा ॥ ९.५.१० ॥
ସଭା ମଧ୍ୟରେ ଏକତ୍ର ହୋଇ କୃଷ୍ଣା (ଦ୍ରୌପଦୀ) ଯାହା ବିଳାପ କଲେ, କୃଷ୍ଣ ତାହା ସହିଲେ ନାହିଁ; ସେପରି ରାଜ୍ୟହରଣ ମଧ୍ୟ ସହିଲେ ନାହିଁ।
9.5.11
एकप्राणावुभौ कृष्णावन्योन्यमभिसंश्रितौ ।
पुरा यच्छ्रुतमेवासीदद्य पश्यामि तत्प्रभो ॥ ९.५.११ ॥
ଏକ ପ୍ରାଣର ଦୁଇ କୃଷ୍ଣ ପରସ୍ପରଙ୍କ ଉପରେ ଆଶ୍ରିତ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ପୂର୍ବରୁ ଯାହା ଶୁଣାଯାଉଥିଲା, ଆଜି ମୁଁ ତାହା ଦେଖୁଛି।
9.5.12
स्वस्रीयं निहतं दृष्ट्वा दुःखं स्वपिति केशवः ।
कृतागसो वयं तस्य हितं मे स कथं चरेत् ॥ ९.५.१२ ॥
ଭାଗିନାକୁ ନିହତ ଦେଖି କେଶବ ଦୁଃଖରେ ଶୁଅନ୍ତି। ଆମେ ଅପରାଧୀ; ସେ ମୋ ହିତ କିପରି କରିବେ?
9.5.13
अभिमन्योर्विनाशेन न शर्म लभतेऽर्जुनः ।
स कथं मद्धिते यत्नं प्रकरिष्यति याचितः ॥ ९.५.१३ ॥
ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ବିନାଶରେ ଅର୍ଜୁନ ଶାନ୍ତି ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ। ଯାଚିତ ହେଲେ ବି ସେ ମୋ ହିତ ପାଇଁ କିପରି ଯତ୍ନ କରିବେ?
9.5.14
मध्यमः पाण्डवस्तीक्ष्णो भीमसेनो महाबलः ।
प्रतिज्ञातं च तेनोग्रं भज्येतापि न सन्नमेत् ॥ ९.५.१४ ॥
ମଧ୍ୟମ ପାଣ୍ଡବ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ମହାବଳ ଭୀମସେନଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଭାଙ୍ଗିପାରେ, କିନ୍ତୁ ନଇଁବ ନାହିଁ।
9.5.15
उभौ तौ बद्धनिस्त्रिंशावुभौ चाबद्धकङ्कटौ ।
कृतवैरावुभौ वीरौ यमावपि यमोपमौ ॥ ९.५.१५ ॥
ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଖଡ଼୍ଗ ବାନ୍ଧିଛନ୍ତି; ଦୁହେଁ କବଚ ପିନ୍ଧି ନାହାନ୍ତି। ବୈର ଧରିଥିବା ସେ ଦୁଇ ବୀର ଯମ ପରି।
9.5.16
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च कृतवैरौ मया सह ।
तौ कथं मद्धिते यत्नं कुर्यातां द्विजसत्तम ॥ ९.५.१६ ॥
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ଶିଖଣ୍ଡୀ, ଯେଉଁମାନେ ମୋ ସହ ବୈର ଧରିଛନ୍ତି — ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ସେମାନେ ମୋ ହିତ ପାଇଁ କିପରି ଯତ୍ନ କରିବେ?
9.5.17
दुःशासनेन यत्कृष्णा एकवस्त्रा रजस्वला ।
परिक्लिष्टा सभामध्ये सर्वलोकस्य पश्यतः ॥ ९.५.१७ ॥
ଦୁଃଶାସନ ଯାହା କରିଥିଲେ — ଏକ ବସ୍ତ୍ରରେ, ରଜସ୍ଵଳା କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ, ସଭା ମଧ୍ୟରେ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ସାକ୍ଷାତରେ ପୀଡ଼ିତ କରିଥିଲେ।
9.5.18
कथा विवसनां दीनां स्मरन्त्यद्यापि पाण्डवाः ।
न निवारयितुं शक्याः सङ्ग्रामत्ते परन्तपाः ॥ ९.५.१८ ॥
ବିବସ୍ତ୍ରା ଓ ଦୀନା ହୋଇଥିବା ସେହି କଥାକୁ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆଜି ବି ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି। ହେ ଶତ୍ରୁତାପକଗଣ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କୁ ରୋକାଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ।
9.5.19
यदा च द्रौपदी क्लिष्टा मद्विनाशाय दुःखिता ।
उग्रं तेपे तपः कृष्णा भर्तॄणामर्थसिद्धये।
स्थण्डिले नित्यदा शेते यावद्वैरस्य यातनम् ॥ ९.५.१९ ॥
ଯେତେବେଳେ ଦ୍ରୌପଦୀ କ୍ଳିଷ୍ଟ ହୋଇ, ମୋ ବିନାଶ ପାଇଁ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, କୃଷ୍ଣା ସ୍ୱାମୀମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଉଗ୍ର ତପସ୍ୟା କଲେ। ବୈରର ପ୍ରତିଶୋଧ ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ସର୍ବଦା ଖାଲି ଭୂମିରେ ଶୋଇଲେ।
9.5.20
निक्षिप्य मानं दर्पं च वासुदेवसहोदरा ।
कृष्णायाः प्रेष्यवद्भूत्वा शुश्रूषां कुरुते सदा ॥ ९.५.२० ॥
ମାନ ଓ ଅହଂକାର ତ୍ୟାଗ କରି, ବାସୁଦେବଙ୍କ ଭଉଣୀ ସର୍ବଦା କୃଷ୍ଣାଙ୍କ ଦାସୀ ପରି ତାଙ୍କ ସେବା କରନ୍ତି।
9.5.21
इति सर्वं समुन्नद्धं न निर्वाति कथञ्चन ।
अभिमन्योर्विनाशेन स सन्धेयः कथं मया ॥ ९.५.२१ ॥
ଏହିପରି ସବୁ ଅହଂକାରରେ ଫୁଲି ରହିଛି, କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ତାହା ଶାନ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ। ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ବିନାଶ ଯୋଗୁଁ ମୁଁ ତାଙ୍କ ସହିତ କିପରି ସନ୍ଧି କରିବି?
9.5.22
कथं च राजा भुक्त्वेमां पृथिवीं सागराम्बराम् ।
पाण्डवानां प्रसादेन भोक्ष्ये राज्यमहं कथम् ॥ ९.५.२२ ॥
ସମୁଦ୍ରରୂପୀ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ରାଜା ହୋଇ ମୁଁ କିପରି ଭୋଗିବି? ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ମୁଁ ରାଜ୍ୟ କିପରି ଭୋଗିବି?
9.5.23
उपर्युपरि राज्ञां वै ज्वलित्वा भास्करो यथा ।
युधिष्ठिरं कथं पञ्चादनुयास्यामि दासवत् ॥ ९.५.२३ ॥
ରାଜାମାନଙ୍କ ଉପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ଜ୍ଵଳେ, ସେପରି ମୁଁ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପଛରେ ଦାସ ପରି କିପରି ଅନୁସରଣ କରିବି?
9.5.24
कथं भुक्त्वा स्वयं भोगान्दत्त्वा दायांश्च पुष्कलान् ।
कृपणं वर्तयिष्यामि कृपणैः सह जीविकाम् ॥ ९.५.२४ ॥
ନିଜେ ଭୋଗ ଭୋଗି ଓ ପ୍ରଚୁର ଅଂଶ ଦେଇ, ଦୀନ ହୋଇ ଦୀନମାନଙ୍କ ସହିତ ମୁଁ ଜୀବିକା କିପରି ନିର୍ବାହ କରିବି?
9.5.25
नाभ्यसूयामि ते वाक्यमुक्तं स्निग्धं हितं त्वया ॥ ९.५.२५ ॥
ଆପଣ କହିଥିବା ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ହିତକର ବାକ୍ୟରେ ମୁଁ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନୁହେଁ।
9.5.26
न तु सन्धिमहं मन्ये प्राप्तकालं कथञ्चन ।
सुनीतमनुपश्यामि सुयुद्धेन परन्तप ॥ ९.५.२६ ॥
ହେ ପରନ୍ତପ! କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସନ୍ଧି ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବେ ନାହିଁ; ଉତ୍ତମ ଯୁଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ମୁଁ ସୁନୀତି ଦେଖେ।
9.5.27
नायं क्लीबायितुं कालः संयोद्धुं काल एव नः ॥ ९.५.२७ ॥
ଏହା କାପୁରୁଷତା ଦେଖାଇବାର ସମୟ ନୁହେଁ; ଆମ ପାଇଁ ଏହା ଯୁଦ୍ଧ କରିବାର ସମୟ।
9.5.28
इष्टं मे बहुभिर्यज्ञैर्दत्ता विप्रेषु दक्षिणाः ।
प्राप्ताः कामाः श्रुता वेदाः शत्रूणां मूर्ध्निं च स्थितम् ॥ ९.५.२८ ॥
ମୁଁ ଅନେକ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଯଜନ କରିଛି; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇଛି; ମୋର କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି; ବେଦ ଶୁଣିଛି; ଏବଂ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ମସ୍ତକ ମୋ ପାଦତଳେ ଅଛି।
9.5.29
भृत्या मे सुभृतास्तात दीनश्चाभ्यृद्भृतो जनः ।
नोत्सहेऽद्य द्विजश्रेष्ठ पाण्डवान्वक्तुमीदृशम् ॥ ९.५.२९ ॥
ହେ ତାତ! ମୋ ସେବକମାନେ ଭଲ ଭାବେ ପୋଷିତ; ଦୀନଜନ ମଧ୍ୟ ପାଳିତ; ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଆଜି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଏପରି କହିବାର ସାହସ ମୋର ନାହିଁ।
9.5.30
जितानि परराष्ट्राणि स्वराष्ट्रमनुपालितम् ।
भुक्ताश्च विविधा भोगास्त्रिवर्गः सेवितो मया ॥ ९.५.३० ॥
ମୁଁ ପରରାଷ୍ଟ୍ର ଜୟ କରିଛି; ସ୍ୱରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ଭଲ ଭାବେ ପାଳନ କରିଛି; ବିବିଧ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିଛି; ତ୍ରିବର୍ଗ ସେବା କରିଛି।