మహాభారతం · అధ్యాయం 9.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.5.1
एवमुक्तस्ततो राजा गौतमेन तपस्विना ।
निःश्वस्य दीर्घमुष्णं च तूष्णीमासीद्विशाम्पते ॥ ९.५.१ ॥
తపస్వి అయిన గౌతముడు ఇలా చెప్పగా, రాజు దీర్ఘంగా, వేడిగా నిట్టూర్చి మౌనంగా ఉండిపోయాడు. ఓ ప్రజాపతీ!
9.5.2
ततो मुहूर्तं स ध्यात्वा तव पुत्रो महामनाः ।
कृपं शारद्वतं वाक्यमित्युवाच परन्तपः ॥ ९.५.२ ॥
ఆ తర్వాత కొంతసేపు ఆలోచించి, మహామనస్కుడైన నీ కుమారుడు శారద్వతుడైన కృపునితో ఈ మాట చెప్పాడు, శత్రువులను దహించేవాడా!
9.5.3
यत्किञ्चित्सुहृदा वाच्यं तत्सर्वं श्रावितो ह्यहम् ।
कृतं च भवता सर्वं प्राणान्सन्त्यज्य युध्यता ॥ ९.५.३ ॥
మిత్రుడు చెప్పవలసినదంతా నువ్వు నాకు వినిపించావు. ప్రాణాలను త్యజించి యుద్ధం చేస్తూ నువ్వు అన్నీ చేశావు.
9.5.4
गाहमानमनीकानि युध्यमानं महारथैः ।
पाण्डवैरतितेजोभिर्लोकस्त्वामनुदृष्टवान् ॥ ९.५.४ ॥
సేనలలోకి చొచ్చుకుపోతూ, మహారథులతో యుద్ధం చేస్తూ, అతితేజస్సు గల పాండవులతో పోరాడుతున్న నిన్ను లోకం చూసింది.
9.5.5
सुहृदा यदिदं वाक्यं भवता श्रावितो ह्यहम् ।
न मां प्रीणाति तत्सर्वं मुमूर्षोरिव भेषजम् ॥ ९.५.५ ॥
మిత్రునిగా నువ్వు నాకు వినిపించిన ఈ మాట నాకు సంతోషం కలిగించలేదు, చావబోయేవానికి మందు ఇష్టం కానట్లు.
9.5.6
हेतुकारणसंयुक्तं हितं वचनमुत्तमम् ।
उच्यमानं महाबाहो न मे विप्राग्र्य रोचने ॥ ९.५.६ ॥
ఓ మహాబాహూ, విప్రశ్రేష్ఠుడా! హేతుకారణాలతో కూడిన హితమైన ఉత్తమ వాక్యం చెప్పబడినా అది నాకు రుచించడం లేదు.
9.5.7
राज्याद्विनिकृतोऽस्माभिः कथं सोस्मासु विश्वसेत् ॥ ९.५.७ ॥
మనం రాజ్యం నుండి తొలగించినవాడు మనలను ఎలా విశ్వసిస్తాడు?
9.5.8
अक्षद्यूते च नृपतिर्जितोऽस्माभिर्महाधनः ।
स कथं मम वाक्यानि श्रद्दध्याद्भूय एव तु ॥ ९.५.८ ॥
పాచికల ఆటలో మనం ఆ మహాధనవంతుడైన రాజును ఓడించాము; అతడు మళ్లీ నా మాటలను ఎలా నమ్ముతాడు?
9.5.9
तथा दूत्येन सम्प्राप्तः कृष्णः पार्थहिते रतः ।
प्रलब्धश्च हृषीकेशस्तच्च कर्माविचारितम्।
स च मे वचनं ब्रह्मन्कथमेवाभिमन्यते ॥ ९.५.९ ॥
అలాగే దూతగా వచ్చిన కృష్ణుడు, పార్థుని హితంలో నిమగ్నుడు; హృషీకేశుడు మోసగించబడ్డాడు; ఆ కర్మ కూడా ఆలోచింపబడలేదు. ఓ బ్రాహ్మణా, అతడు నా మాటలను ఎలా గౌరవిస్తాడు?
9.5.10
विललाप च यत्कृष्णा सभामध्ये समेयुषी ।
न तन्मर्षयते कृष्णो न राज्यहरणं तथा ॥ ९.५.१० ॥
సభ మధ్యలో చేరి కృష్ణ (ద్రౌపది) విలపించినదాన్ని కృష్ణుడు సహించలేదు; అలాగే రాజ్యాపహరణాన్నీ సహించలేదు.
9.5.11
एकप्राणावुभौ कृष्णावन्योन्यमभिसंश्रितौ ।
पुरा यच्छ्रुतमेवासीदद्य पश्यामि तत्प्रभो ॥ ९.५.११ ॥
ఒకే ప్రాణం గల ఇద్దరు కృష్ణులు పరస్పరం ఆశ్రయించి ఉన్నారు. ఓ ప్రభూ, ముందు విన్నది ఇప్పుడు చూస్తున్నాను.
9.5.12
स्वस्रीयं निहतं दृष्ट्वा दुःखं स्वपिति केशवः ।
कृतागसो वयं तस्य हितं मे स कथं चरेत् ॥ ९.५.१२ ॥
తన మేనల్లుడు చంపబడినట్లు చూసి కేశవుడు దుఃఖంతో నిద్రపోతున్నాడు. మేము అపరాధులం; అతడు నా హితాన్ని ఎలా చేస్తాడు?
9.5.13
अभिमन्योर्विनाशेन न शर्म लभतेऽर्जुनः ।
स कथं मद्धिते यत्नं प्रकरिष्यति याचितः ॥ ९.५.१३ ॥
అభిమన్యుని వినాశంతో అర్జునునికి శాంతి లభించదు. అడిగినప్పుడు అతడు నా హితం కోసం ఎలా ప్రయత్నిస్తాడు?
9.5.14
मध्यमः पाण्डवस्तीक्ष्णो भीमसेनो महाबलः ।
प्रतिज्ञातं च तेनोग्रं भज्येतापि न सन्नमेत् ॥ ९.५.१४ ॥
మధ్యముడైన పాండవుడు, తీక్షణుడు, మహాబలుడు భీమసేనుడు చేసిన భయంకర ప్రతిజ్ఞ విరిగిపోవచ్చు, కానీ వంగదు.
9.5.15
उभौ तौ बद्धनिस्त्रिंशावुभौ चाबद्धकङ्कटौ ।
कृतवैरावुभौ वीरौ यमावपि यमोपमौ ॥ ९.५.१५ ॥
వారిద్దరూ కత్తులు కట్టుకున్నారు; ఇద్దరూ కవచం ధరించలేదు. శత్రుత్వం పెంచుకున్న ఆ ఇద్దరు వీరులు యమునితో సమానులు.
9.5.16
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च कृतवैरौ मया सह ।
तौ कथं मद्धिते यत्नं कुर्यातां द्विजसत्तम ॥ ९.५.१६ ॥
ధృష్టద్యుమ్నుడు, శిఖండి, నాతో శత్రుత్వం పెంచుకున్న వారు — ఓ ద్విజోత్తమా, వారు నా హితం కోసం ఎలా ప్రయత్నిస్తారు?
9.5.17
दुःशासनेन यत्कृष्णा एकवस्त्रा रजस्वला ।
परिक्लिष्टा सभामध्ये सर्वलोकस्य पश्यतः ॥ ९.५.१७ ॥
దుఃశాసనుడు చేసినది — ఒకే వస్త్రంతో, రజస్వలగా ఉన్న కృష్ణను, సభ మధ్యలో, అందరూ చూస్తుండగా హింసించడం.
9.5.18
कथा विवसनां दीनां स्मरन्त्यद्यापि पाण्डवाः ।
न निवारयितुं शक्याः सङ्ग्रामत्ते परन्तपाः ॥ ९.५.१८ ॥
వివస్త్రగా, దీనురాలిగా ఉన్న ఆ కథను పాండవులు ఈనాటికీ స్మరిస్తున్నారు. శత్రుసంతాపకా, యుద్ధంలో వారిని ఆపలేరు.
9.5.19
यदा च द्रौपदी क्लिष्टा मद्विनाशाय दुःखिता ।
उग्रं तेपे तपः कृष्णा भर्तॄणामर्थसिद्धये।
स्थण्डिले नित्यदा शेते यावद्वैरस्य यातनम् ॥ ९.५.१९ ॥
బాధలో పడిన ద్రౌపది, నా వినాశం కోసం దుఃఖిస్తూ, భర్తల కార్యసిద్ధి కోసం కృష్ణ ఘోర తపస్సు చేసింది. వైరానికి ప్రతీకారం జరిగే వరకు ఆమె ఎప్పుడూ నేలపైనే పడుకుంది.
9.5.20
निक्षिप्य मानं दर्पं च वासुदेवसहोदरा ।
कृष्णायाः प्रेष्यवद्भूत्वा शुश्रूषां कुरुते सदा ॥ ९.५.२० ॥
గౌరవాన్ని, గర్వాన్ని విడిచిపెట్టి, వాసుదేవుని సోదరి సదా కృష్ణకు సేవకురాలిలా ఆమెకు సేవ చేస్తుంది.
9.5.21
इति सर्वं समुन्नद्धं न निर्वाति कथञ्चन ।
अभिमन्योर्विनाशेन स सन्धेयः कथं मया ॥ ९.५.२१ ॥
ఇలా అంతా గర్వంతో ఉప్పొంగి ఉంది, ఎలాగైనా అది శాంతించదు. అభిమన్యుని వినాశం వల్ల అతనితో నేను ఎలా సంధి చేసుకోగలను?
9.5.22
कथं च राजा भुक्त्वेमां पृथिवीं सागराम्बराम् ।
पाण्डवानां प्रसादेन भोक्ष्ये राज्यमहं कथम् ॥ ९.५.२२ ॥
సముద్రమనే వస్త్రం ధరించిన ఈ భూమిని రాజుగా నేను ఎలా అనుభవించగలను? పాండవుల అనుగ్రహంతో నేను రాజ్యాన్ని ఎలా అనుభవిస్తాను?
9.5.23
उपर्युपरि राज्ञां वै ज्वलित्वा भास्करो यथा ।
युधिष्ठिरं कथं पञ्चादनुयास्यामि दासवत् ॥ ९.५.२३ ॥
రాజులందరికి పైగా సూర్యుడు ప్రకాశించినట్లు, యుధిష్ఠిరుని వెనుక దాసునిలా నేను ఎలా అనుసరిస్తాను?
9.5.24
कथं भुक्त्वा स्वयं भोगान्दत्त्वा दायांश्च पुष्कलान् ।
कृपणं वर्तयिष्यामि कृपणैः सह जीविकाम् ॥ ९.५.२४ ॥
స్వయంగా భోగాలను అనుభవించి, విస్తారమైన వాటాలు ఇచ్చి కూడా, దీనుడిగా దీనులతో కలిసి నేను జీవనం ఎలా సాగిస్తాను?
9.5.25
नाभ्यसूयामि ते वाक्यमुक्तं स्निग्धं हितं त्वया ॥ ९.५.२५ ॥
మీరు చెప్పిన స్నేహపూర్వకమైన, హితకరమైన మాటలను నేను నిందించను.
9.5.26
न तु सन्धिमहं मन्ये प्राप्तकालं कथञ्चन ।
सुनीतमनुपश्यामि सुयुद्धेन परन्तप ॥ ९.५.२६ ॥
పరంతప! ఏ విధంగానూ ఇప్పుడు సంధి తగిన సమయమని నేను భావించను; మంచి యుద్ధం ద్వారానే సరైన నీతిని చూస్తున్నాను.
9.5.27
नायं क्लीबायितुं कालः संयोद्धुं काल एव नः ॥ ९.५.२७ ॥
ఇది పిరికిగా వెనుకంజ వేసే సమయం కాదు; మనకు యుద్ధం చేయవలసిన కాలమే ఇది.
9.5.28
इष्टं मे बहुभिर्यज्ञैर्दत्ता विप्रेषु दक्षिणाः ।
प्राप्ताः कामाः श्रुता वेदाः शत्रूणां मूर्ध्निं च स्थितम् ॥ ९.५.२८ ॥
నేను అనేక యజ్ఞాలతో యజించాను; బ్రాహ్మణులకు దక్షిణలు ఇచ్చాను; నా కోరికలు నెరవేరాయి; వేదాలు విన్నాను; శత్రువుల తలలు నా ఆధీనంలో ఉన్నాయి.
9.5.29
भृत्या मे सुभृतास्तात दीनश्चाभ्यृद्भृतो जनः ।
नोत्सहेऽद्य द्विजश्रेष्ठ पाण्डवान्वक्तुमीदृशम् ॥ ९.५.२९ ॥
ప్రియ తాత! నా సేవకులు బాగా పోషింపబడ్డారు; దీనులు కూడా పోషింపబడ్డారు; ద్విజశ్రేష్ఠా! ఈ రోజు పాండవులతో ఇలా మాట్లాడే ధైర్యం నాకు లేదు.
9.5.30
जितानि परराष्ट्राणि स्वराष्ट्रमनुपालितम् ।
भुक्ताश्च विविधा भोगास्त्रिवर्गः सेवितो मया ॥ ९.५.३० ॥
నేను పరరాష్ట్రాలను జయించాను; నా స్వరాష్ట్రాన్ని బాగా పాలించాను; వివిధ భోగాలను అనుభవించాను; త్రివర్గాన్ని సేవించాను.