ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 9.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.5.1
एवमुक्तस्ततो राजा गौतमेन तपस्विना ।
निःश्वस्य दीर्घमुष्णं च तूष्णीमासीद्विशाम्पते ॥ ९.५.१ ॥
ਤਪਸਵੀ ਗੌਤਮ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਰਾਜਾ ਲੰਮਾ ਅਤੇ ਗਰਮ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ!
9.5.2
ततो मुहूर्तं स ध्यात्वा तव पुत्रो महामनाः ।
कृपं शारद्वतं वाक्यमित्युवाच परन्तपः ॥ ९.५.२ ॥
ਫਿਰ ਕੁਝ ਪਲ ਸੋਚ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮਹਾਮਨਸ੍ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤ ਕ੍ਰਿਪ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ!
9.5.3
यत्किञ्चित्सुहृदा वाच्यं तत्सर्वं श्रावितो ह्यहम् ।
कृतं च भवता सर्वं प्राणान्सन्त्यज्य युध्यता ॥ ९.५.३ ॥
ਮਿੱਤਰ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਕਹਿਣਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਕੇ ਯੁੱਧ ਕਰਦਿਆਂ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ।
9.5.4
गाहमानमनीकानि युध्यमानं महारथैः ।
पाण्डवैरतितेजोभिर्लोकस्त्वामनुदृष्टवान् ॥ ९.५.४ ॥
ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ, ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਦਿਆਂ, ਅਤਿ ਤੇਜਸਵੀ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝਦੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।
9.5.5
सुहृदा यदिदं वाक्यं भवता श्रावितो ह्यहम् ।
न मां प्रीणाति तत्सर्वं मुमूर्षोरिव भेषजम् ॥ ९.५.५ ॥
ਮਿੱਤਰ ਵਜੋਂ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣਾਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਵਾਈ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ।
9.5.6
हेतुकारणसंयुक्तं हितं वचनमुत्तमम् ।
उच्यमानं महाबाहो न मे विप्राग्र्य रोचने ॥ ९.५.६ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ! ਹੇਤੂ ਅਤੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਹਿਤਕਾਰੀ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਬਚਨ ਕਿਹਾ ਜਾਏ ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
9.5.7
राज्याद्विनिकृतोऽस्माभिः कथं सोस्मासु विश्वसेत् ॥ ९.५.७ ॥
ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਭਰੋਸਾ ਕਰੇਗਾ?
9.5.8
अक्षद्यूते च नृपतिर्जितोऽस्माभिर्महाधनः ।
स कथं मम वाक्यानि श्रद्दध्याद्भूय एव तु ॥ ९.५.८ ॥
ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਉਸ ਮਹਾਧਨੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ; ਉਹ ਮੇਰੇ ਬੋਲਾਂ ਉੱਤੇ ਫਿਰ ਕਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰੇਗਾ?
9.5.9
तथा दूत्येन सम्प्राप्तः कृष्णः पार्थहिते रतः ।
प्रलब्धश्च हृषीकेशस्तच्च कर्माविचारितम्।
स च मे वचनं ब्रह्मन्कथमेवाभिमन्यते ॥ ९.५.९ ॥
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਤ ਬਣ ਕੇ ਆਏ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਪਾਰਥ ਦੇ ਹਿਤ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਨ; ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਧੋਖੇ ਵਿੱਚ ਆਏ; ਉਹ ਕਰਮ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਵਿਚਾਰੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਬੋਲਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਿਵੇਂ ਕਰੇਗਾ?
9.5.10
विललाप च यत्कृष्णा सभामध्ये समेयुषी ।
न तन्मर्षयते कृष्णो न राज्यहरणं तथा ॥ ९.५.१० ॥
ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ (ਦ੍ਰੌਪਦੀ) ਨੇ ਜੋ ਵਿਰਲਾਪ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸਹਾਰਿਆ ਨਹੀਂ; ਉਵੇਂ ਹੀ ਰਾਜ-ਹਰਣ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਹਾਰਿਆ।
9.5.11
एकप्राणावुभौ कृष्णावन्योन्यमभिसंश्रितौ ।
पुरा यच्छ्रुतमेवासीदद्य पश्यामि तत्प्रभो ॥ ९.५.११ ॥
ਇੱਕੋ ਪ੍ਰਾਣ ਵਾਲੇ ਦੋਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਅੱਜ ਮੈਂ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
9.5.12
स्वस्रीयं निहतं दृष्ट्वा दुःखं स्वपिति केशवः ।
कृतागसो वयं तस्य हितं मे स कथं चरेत् ॥ ९.५.१२ ॥
ਭਾਣਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਸੌਂਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਦੋਸ਼ੀ ਹਾਂ; ਉਹ ਮੇਰਾ ਭਲਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਗੇ?
9.5.13
अभिमन्योर्विनाशेन न शर्म लभतेऽर्जुनः ।
स कथं मद्धिते यत्नं प्रकरिष्यति याचितः ॥ ९.५.१३ ॥
ਅਭਿਮਨਿਊ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਨਾਲ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਮੰਗੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਮੇਰੇ ਹਿਤ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਯਤਨ ਕਰੇਗਾ?
9.5.14
मध्यमः पाण्डवस्तीक्ष्णो भीमसेनो महाबलः ।
प्रतिज्ञातं च तेनोग्रं भज्येतापि न सन्नमेत् ॥ ९.५.१४ ॥
ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਪਾਂਡਵ, ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਭੀਮਸੇਨ ਦੀ ਕੀਤੀ ਭਿਆਨਕ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਟੁੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਝੁਕੇਗੀ ਨਹੀਂ।
9.5.15
उभौ तौ बद्धनिस्त्रिंशावुभौ चाबद्धकङ्कटौ ।
कृतवैरावुभौ वीरौ यमावपि यमोपमौ ॥ ९.५.१५ ॥
ਦੋਵੇਂ ਤਲਵਾਰ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਕਵਚ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ। ਵੈਰ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ ਯਮ ਵਰਗੇ ਹਨ।
9.5.16
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च कृतवैरौ मया सह ।
तौ कथं मद्धिते यत्नं कुर्यातां द्विजसत्तम ॥ ९.५.१६ ॥
ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਪਾਲਿਆ ਹੈ — ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸੱਤਮ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਹਿਤ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਯਤਨ ਕਰਨਗੇ?
9.5.17
दुःशासनेन यत्कृष्णा एकवस्त्रा रजस्वला ।
परिक्लिष्टा सभामध्ये सर्वलोकस्य पश्यतः ॥ ९.५.१७ ॥
ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਜੋ ਕੀਤਾ — ਇੱਕੋ ਵਸਤਰ ਵਾਲੀ, ਰਜਸਵਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਸਤਾਇਆ ਗਿਆ।
9.5.18
कथा विवसनां दीनां स्मरन्त्यद्यापि पाण्डवाः ।
न निवारयितुं शक्याः सङ्ग्रामत्ते परन्तपाः ॥ ९.५.१८ ॥
ਨਗਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਦੀਨ ਹੋਈ ਉਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਪਾਂਡਵ ਅੱਜ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਿਓ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।
9.5.19
यदा च द्रौपदी क्लिष्टा मद्विनाशाय दुःखिता ।
उग्रं तेपे तपः कृष्णा भर्तॄणामर्थसिद्धये।
स्थण्डिले नित्यदा शेते यावद्वैरस्य यातनम् ॥ ९.५.१९ ॥
ਜਦੋਂ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਕਸ਼ਟ ਵਿੱਚ ਪਈ, ਮੇਰੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਲਈ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਪਤੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਘੋਰ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਵੈਰ ਦਾ ਬਦਲਾ ਹੋਣ ਤੱਕ ਉਹ ਸਦਾ ਨੰਗੀ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਸੌਂਦੀ ਰਹੀ।
9.5.20
निक्षिप्य मानं दर्पं च वासुदेवसहोदरा ।
कृष्णायाः प्रेष्यवद्भूत्वा शुश्रूषां कुरुते सदा ॥ ९.५.२० ॥
ਮਾਣ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਭੈਣ ਸਦਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਦਾਸੀ ਬਣ ਕੇ ਉਸਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
9.5.21
इति सर्वं समुन्नद्धं न निर्वाति कथञ्चन ।
अभिमन्योर्विनाशेन स सन्धेयः कथं मया ॥ ९.५.२१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਅਭਿਮਨਿਊ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਸੰਧੀ ਕਰਾਂ?
9.5.22
कथं च राजा भुक्त्वेमां पृथिवीं सागराम्बराम् ।
पाण्डवानां प्रसादेन भोक्ष्ये राज्यमहं कथम् ॥ ९.५.२२ ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਰੂਪੀ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੀ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣ ਕੇ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਭੋਗਾਂ? ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਰਾਜ ਕਿਵੇਂ ਭੋਗਾਂਗਾ?
9.5.23
उपर्युपरि राज्ञां वै ज्वलित्वा भास्करो यथा ।
युधिष्ठिरं कथं पञ्चादनुयास्यामि दासवत् ॥ ९.५.२३ ॥
ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਸੂਰਜ ਜਿਵੇਂ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮੈਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾਸ ਵਾਂਗ ਕਿਵੇਂ ਚੱਲਾਂ?
9.5.24
कथं भुक्त्वा स्वयं भोगान्दत्त्वा दायांश्च पुष्कलान् ।
कृपणं वर्तयिष्यामि कृपणैः सह जीविकाम् ॥ ९.५.२४ ॥
ਖ਼ੁਦ ਭੋਗ ਭੋਗ ਕੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਕੇ ਵੀ, ਦੀਨ ਬਣ ਕੇ ਦੀਨਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਜੀਵਨ ਕਿਵੇਂ ਬਿਤਾਵਾਂਗਾ?
9.5.25
नाभ्यसूयामि ते वाक्यमुक्तं स्निग्धं हितं त्वया ॥ ९.५.२५ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਕਹੇ ਸਨੇਹ ਭਰੇ ਅਤੇ ਹਿਤਕਾਰੀ ਬਚਨਾਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਰੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।
9.5.26
न तु सन्धिमहं मन्ये प्राप्तकालं कथञ्चन ।
सुनीतमनुपश्यामि सुयुद्धेन परन्तप ॥ ९.५.२६ ॥
ਹੇ ਪਰੰਤਪ! ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਣ ਸੰਧੀ ਢੁਕਵਾਂ ਸਮਾਂ ਹੈ ਐਸਾ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ; ਚੰਗੇ ਯੁੱਧ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਮੈਂ ਸਹੀ ਨੀਤੀ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ।
9.5.27
नायं क्लीबायितुं कालः संयोद्धुं काल एव नः ॥ ९.५.२७ ॥
ਇਹ ਕਾਇਰਤਾ ਦਿਖਾਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ; ਸਾਡੇ ਲਈ ਤਾਂ ਇਹ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਦਾ ਹੀ ਸਮਾਂ ਹੈ।
9.5.28
इष्टं मे बहुभिर्यज्ञैर्दत्ता विप्रेषु दक्षिणाः ।
प्राप्ताः कामाः श्रुता वेदाः शत्रूणां मूर्ध्निं च स्थितम् ॥ ९.५.२८ ॥
ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਯੱਗਾਂ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕੀਤਾ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਕਸ਼ਿਣਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ; ਮੇਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ; ਵੇਦ ਸੁਣੇ; ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਸਿਰ ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਹੈ।
9.5.29
भृत्या मे सुभृतास्तात दीनश्चाभ्यृद्भृतो जनः ।
नोत्सहेऽद्य द्विजश्रेष्ठ पाण्डवान्वक्तुमीदृशम् ॥ ९.५.२९ ॥
ਹੇ ਤਾਤ! ਮੇਰੇ ਸੇਵਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲੇ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੀਨ ਲੋਕ ਵੀ ਪਾਲੇ ਗਏ ਹਨ; ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼ਰੇਸ਼ਠ! ਅੱਜ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਐਸਾ ਕਹਿਣ ਦੀ ਮੇਰੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ।
9.5.30
जितानि परराष्ट्राणि स्वराष्ट्रमनुपालितम् ।
भुक्ताश्च विविधा भोगास्त्रिवर्गः सेवितो मया ॥ ९.५.३० ॥
ਮੈਂ ਪਰਰਾਸ਼ਟਰ ਜਿੱਤੇ, ਆਪਣੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਅਨੇਕ ਭੋਗ ਭੋਗੇ, ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਵਰਗ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।