ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 9.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.54.1
प्रजापतेरुत्तरवेदिरुच्यते ।
सनातनं राम समन्तपञ्चकम्।
समीजिरे यत्र पुरा दिवौकसो ।
वरेण सत्रेण महावरप्रदाः ॥ ९.५४.१ ॥
ଏହାକୁ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଉତ୍ତରବେଦି କୁହାଯାଏ। ହେ ରାମ, ଏହା ସନାତନ ସମନ୍ତପଞ୍ଚକ; ପୂର୍ବେ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ଏଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସତ୍ରଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ମହାବର ଦେଉଥିଲେ।
9.54.2
पुरा च राजर्षिवरेण धीमता ।
बहूनि वर्षाण्यमितेन तेजसा।
प्रकृष्टमेतत्कुरुणा महात्मना ।
ततः कुरुक्षेत्रमितीह पप्रथे ॥ ९.५४.२ ॥
ପୂର୍ବରୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜର୍ଷି ମହାତ୍ମା କୁରୁ ଅପରିମିତ ତେଜରେ ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି ଏହାକୁ ଭଲଭାବେ ଚାଷ କରିଥିଲେ; ସେଥିପାଇଁ ଏଠାରେ ଏହା କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।
9.54.3
किमर्थं कुरुणा कृष्टं क्षेत्रमेतन्महात्मना ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं कथ्यमानं तपोधनाः ॥ ९.५४.३ ॥
ମହାତ୍ମା କୁରୁ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରକୁ କେଉଁ କାରଣରୁ ଚାଷ କଲେ? ହେ ତପୋଧନ ଋଷିଗଣ, କୁହାଯାଉଥିବା କଥା ମୁଁ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
9.54.4
पुरा किल कुरुं राम कर्षन्तं सततोत्थितम् ।
अभ्येत्य शक्रस्त्रिदिवात्पर्यपृच्छत कारणम् ॥ ९.५४.४ ॥
ହେ ରାମ, ପୂର୍ବରୁ ନିରନ୍ତର ଉଠି ଚାଷ କରୁଥିବା କୁରୁଙ୍କ ପାଖକୁ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଶକ୍ର ଆସି କାରଣ ପଚାରିଲେ।
9.54.5
किमिदं वर्तते कर्म प्रयत्नेन परेण च ।
राजर्षे किमभिप्रेत्य येनेयं कृष्यते क्षितिः ॥ ९.५४.५ ॥
ହେ ରାଜର୍ଷି, ଏହା କେଉଁ କର୍ମ? ଏତେ ପ୍ରୟାସ ଓ ମହାନ ପରିଶ୍ରମରେ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆପଣ ଏହି ପୃଥିବୀ ଚାଷ କରୁଛନ୍ତି?
9.54.6
इह ये पुरुषाः क्षेत्रे जनिष्यन्ति शतक्रतो ।
ते गमिष्यन्ति सुकृतां लोकान्पापविवर्जितान् ॥ ९.५४.६ ॥
ହେ ଶତକ୍ରତୁ, ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏଠାରେ ଜନ୍ମିବେ ଯେଉଁ ପୁରୁଷମାନେ, ସେମାନେ ପାପରହିତ ପୁଣ୍ୟବାନଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯିବେ।
9.54.7
अपहास्य तु तं शक्रो जगाम त्रिदिवं पुनः ।
राजर्षिरप्यनिर्विण्णः कर्षत्येव वसुन्धराम् ॥ ९.५४.७ ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ଉପହାସ କରି ପୁନର୍ବାର ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ; କିନ୍ତୁ ରାଜର୍ଷି ନିରାଶ ନ ହୋଇ ପୃଥିବୀ କର୍ଷଣ କରିଚାଲିଲେ।
9.54.8
आगम्यागम्य चैवैनं भूयोभूयोऽपहास्य च ।
शत्रक्रतुरनिर्विण्णं पृष्ट्वापृष्ट्वा जगाम ह ॥ ९.५४.८ ॥
ବାରମ୍ବାର ଆସି ତାଙ୍କୁ ଉପହାସ କରି ଏବଂ ନିରାଶ ନ ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ପଚାରି ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଚାଲିଗଲେ।
9.54.9
यदा तु तपसोग्रेण चकर्ष वसुधां नृपः ।
ततः शक्रोऽब्रवीद्देवान्राजर्षेर्यच्चिकीर्षितम् ॥ ९.५४.९ ॥
ରାଜା ଉଗ୍ର ତପସ୍ୟାରେ ପୃଥିବୀ କର୍ଷଣ କଲେ, ସେତେବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ର ରାଜର୍ଷିଙ୍କର ଯାହା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ଥିଲା ତାହା ଦେବତାମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।
9.54.10
एतच्छ्रुत्वाऽब्रुवन्देवाः सहस्राक्षमिदं वचः ।
वरेण च्छन्द्यतां शक्र राजर्षिर्यदि शक्यते ॥ ९.५४.१० ॥
ଏହା ଶୁଣି ଦେବତାମାନେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ହେ ଶକ୍ର, ସମ୍ଭବ ହେଲେ ରାଜର୍ଷିଙ୍କୁ ବର ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କର।'
9.54.11
यदि ह्यत्र प्रसूता वै स्वर्गं गच्छन्ति मानवाः ।
अस्माननिष्ट्वा क्रतुभिर्भागो नो न भविष्यति ॥ ९.५४.११ ॥
ଏଠାରେ ଜନ୍ମିତ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଯଦି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି ଏବଂ ଯଜ୍ଞରେ ଆମକୁ ପୂଜା ନ କରନ୍ତି, ତେବେ ଆମର ଭାଗ ରହିବ ନାହିଁ।
9.54.12
आगम्य च ततः शक्रस्तदा राजर्षिमब्रवीत् ।
अलं खेदेन भवतः क्रियतां वचनं मम ॥ ९.५४.१२ ॥
ତା'ପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଆସି ରାଜର୍ଷିଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଯଥେଷ୍ଟ, ତୁମର ଖେଦ ଛାଡ; ମୋ କଥା ପାଳନ କର।'
9.54.13
मानवा ये निराहारा देहं त्यक्ष्यन्त्यतन्द्रिताः ।
युधि वा निहताः सम्यगपि तिर्यग्गता नृप ॥ ९.५४.१३ ॥
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ନିରାହାର ରହି ଅକ୍ଳାନ୍ତ ଭାବେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରିବେ, ଅଥବା ଯୁଦ୍ଧରେ ସମ୍ୟକ୍ ନିହତ ହେବେ, ଅଥବା ତିର୍ଯକ୍ ଯୋନି ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ, ହେ ନୃପ!
9.54.14
ते स्वर्गभाजो राजेन्द्र भवन्त्विह हतास्तु ये ।
तथास्त्विति ततो राजा कुरुः शक्रमुवाच ह ॥ ९.५४.१४ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ହତ ହେବେ ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗର ଅଧିକାରୀ ହେଉନ୍ତୁ। 'ତଥାସ୍ତୁ' — ତେବେ ରାଜା କୁରୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।
9.54.15
ततस्तमभ्यनुज्ञाप्य प्रहृष्टेनान्तरात्मना ।
जगाम त्रिदिवं भूयः क्षिप्रं बलनिषूदनः ॥ ९.५४.१५ ॥
ତେବେ ତାଙ୍କଠାରୁ ଅନୁମତି ନେଇ, ପ୍ରସନ୍ନ ଅନ୍ତରାତ୍ମାରେ, ବଳନିଷୂଦନ ଇନ୍ଦ୍ର ଶୀଘ୍ର ପୁନଃ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।
9.54.16
एवमेतद्यदुश्रेष्ठ कृष्टं राजर्षिणा पुरा ।
शक्रेण चाभ्यनुज्ञातः पुण्ये प्राणान्मुमोच ह ॥ ९.५४.१६ ॥
ହେ ଯଦୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ଏମିତି ହିଁ; ପୂର୍ବରୁ ରାଜର୍ଷି ଯାହା ହଳ କରିଥିଲେ ଏହି ଭୂମି ସେହି। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ସେ ପୁଣ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କଲେ।
9.54.17
शक्रेण चाभ्यनुज्ञातं ब्राह्मद्यैश्च सुरैस्तथा ।
नातः परतरं पुण्यं भूमेः स्थानं भविष्यति ॥ ९.५४.१७ ॥
ଇନ୍ଦ୍ର, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହିପରି ଅନୁମୋଦିତ, ଏଥିରୁ ଅଧିକ ପବିତ୍ର ଭୂମି-ସ୍ଥାନ ଆଉ ହେବ ନାହିଁ।
9.54.18
इह तप्स्यन्ति ये केचित्तपः परमकं नराः ।
देहत्यागेन ते सर्वे यास्यन्ति ब्रह्मणः क्षयम् ॥ ९.५४.१८ ॥
ଏଠାରେ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପରମ ତପସ୍ୟା କରିବେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦେହତ୍ୟାଗ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଯିବେ।
9.54.19
ये पुनः पुण्यभाजो वै दानं दास्यन्ति मानवाः ।
तेषां सहस्रगुणितं भविष्यत्यचिरेण वै ॥ ९.५४.१९ ॥
ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟଭାଗୀ ମାନବ ଦାନ ଦେବେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତାହା ଶୀଘ୍ର ସହସ୍ରଗୁଣ ହେବ।
9.54.20
ये चेह नित्यं मनुजा निवत्स्यन्ति शुभैषिणः ।
यमस्य विषयं ते तु न द्रक्ष्यन्ति कदाचन ॥ ९.५४.२० ॥
ଯେଉଁ ମାନବ ଏଠାରେ ସର୍ବଦା ଶୁଭ ଇଚ୍ଛା କରି ବାସ କରିବେ, ସେମାନେ କଦାପି ଯମଲୋକ ଦେଖିବେ ନାହିଁ।
9.54.21
यक्ष्यन्ति ये च क्रतुभिर्महद्भिर्मनुजेश्वराः ।
तेषां त्रिविष्टपे वासो यावद्भूमिर्धरिष्यति ॥ ९.५४.२१ ॥
ଯେଉଁ ନରେଶ୍ୱରମାନେ ମହାଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଯଜନ କରିବେ, ପୃଥିବୀ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବ ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନଙ୍କର ତ୍ରିବିଷ୍ଟପରେ ବାସ ହେବ।
9.54.22
अपि चात्र स्वयं शक्रो जगौ गाथां सुराधिपः ।
कुरुक्षेत्रनिबद्धां वै तां शृणुष्व हलायुध ॥ ९.५४.२२ ॥
ଏଠାରେ ସ୍ୱୟଂ ଦେବାଧିପତି ଶକ୍ର କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ସହ ଜଡ଼ିତ ଏକ ଗାଥା ଗାଇଥିଲେ; ହେ ହଳାୟୁଧ, ତାହା ଶୁଣ।
9.54.23
पांसवोऽपि कुरुक्षेत्राद्वायुना समुदीरिताः ।
अपि दुष्कृतकर्माणं नयन्ति परमां गतिम् ॥ ९.५४.२३ ॥
କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରୁ ପବନ ଦ୍ୱାରା ଉଡ଼ାଯାଇଥିବା ଧୂଳି ମଧ୍ୟ ଦୁଷ୍କର୍ମକାରୀକୁ ପରମ ଗତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେଇଯାଏ।
9.54.24
कुरुक्षेत्रं गमिष्यामि कुरुक्षेत्रे वसाम्यहम् ।
इत्येवं निश्चितो भूत्वा तेन स्वर्गं गमिष्यति ॥ ९.५४.२४ ॥
'ମୁଁ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଯିବି, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ବାସ କରିବି' ଏହିପରି ନିଶ୍ଚୟ କରି ଯିଏ ଯିବ, ସେ ତଦ୍ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବ।
9.54.25
कुरुक्षेत्रं गमिष्यामि कुरुक्षेत्रे वसाम्यहम् ।
तथा स्थानं च मौनं च वीरासनमुपास्महे ॥ ९.५४.२५ ॥
ମୁଁ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯିବି, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ବାସ କରିବି। ସେଠାରେ ଠିଆ ହୋଇ, ମୌନ ରହି, ବୀରାସନରେ ଉପାସନା କରିବି।
9.54.26
एवं प्रलपमानोऽपि चिन्तयंश्च मुहुर्मुहुः ।
दूरस्थो यदि वा तिष्ठँल्लभेत्स्वर्गं सुनिश्चितम् ॥ ९.५४.२६ ॥
ଏହିପରି ବାରମ୍ବାର ବିଳାପ ଓ ଚିନ୍ତା କରି, ଦୂରରେ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇବ।
9.54.27
सुरर्षभा ब्राह्मणसत्तमाश्च ।
तथा नृगाद्या नरदेवमुख्याः।
इष्ट्वा महार्हैः क्रतुभिर्नृसिंह ।
सन्त्यज्य देहान्सुगतिं प्रपन्नाः ॥ ९.५४.२७ ॥
ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ ଏବଂ ନୃଗ ପ୍ରଭୃତି ନରଦେବମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ, ହେ ନୃସିଂହ, ମହାମୂଲ୍ୟ ଯଜ୍ଞ କରି ଶରୀର ଛାଡ଼ି ସୁଗତି ପାଇଲେ।
9.54.28
तंरन्तुकारन्तुकयोर्यदन्तरं ।
रामहदानां च मचक्रुकस्य च।
एतत्कुरुक्षेत्रसमन्तपञ्चकं ।
प्रजापतेरुत्तरवेदिरुच्यते ॥ ९.५४.२८ ॥
ରନ୍ତୁକ ଓ ଅରନ୍ତୁକ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସ୍ଥାନ, ରାମ ହ୍ରଦ ଓ ମଚକ୍ରୁକ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସ୍ଥାନ — ଏହା କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରର ସମନ୍ତପଞ୍ଚକ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଉତ୍ତର ବେଦି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
9.54.29
शिवं महापुण्यमिदं दिवौकसां ।
सुसम्मतं स्वर्गगुणैः समन्वितम्।
अतश्च सर्वे निहता नृपा रणे ।
यास्यन्ति पुण्यां गतिमक्षयां सदा ॥ ९.५४.२९ ॥
ଏହା ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭ ଓ ମହାପୁଣ୍ୟଦାୟୀ, ସ୍ୱର୍ଗର ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ଓ ସର୍ବସମ୍ମତ। ତେଣୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ ସମସ୍ତ ରାଜା ସଦା ପୁଣ୍ୟମୟ ଓ ଅକ୍ଷୟ ଗତି ପାଇବେ।
9.54.30
इत्युवाच स्वयं शक्रः सह ब्रह्मादिभिस्तदा ।
तच्चानुमोदितं सर्वं ब्रह्मविष्णुमहेष्वरैः ॥ ९.५४.३० ॥
ସେତେବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜେ ବ୍ରହ୍ମାଦି ସହିତ ଏହିପରି କହିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱର ସେସବୁ ଅନୁମୋଦନ କଲେ।