ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 9.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.54.1
प्रजापतेरुत्तरवेदिरुच्यते ।
सनातनं राम समन्तपञ्चकम्।
समीजिरे यत्र पुरा दिवौकसो ।
वरेण सत्रेण महावरप्रदाः ॥ ९.५४.१ ॥
ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਉੱਤਰ ਵੇਦੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਮ, ਇਹ ਸਨਾਤਨ ਸਮੰਤਪੰਚਕ ਹੈ; ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਰਗਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੱਤਰ ਯਗ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਮਹਾਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।
9.54.2
पुरा च राजर्षिवरेण धीमता ।
बहूनि वर्षाण्यमितेन तेजसा।
प्रकृष्टमेतत्कुरुणा महात्मना ।
ततः कुरुक्षेत्रमितीह पप्रथे ॥ ९.५४.२ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਮਹਾਤਮਾ ਕੁਰੂ ਨੇ ਅਪਾਰ ਤੇਜ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇਸਨੂੰ ਵਾਹਿਆ; ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਇਹ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।
9.54.3
किमर्थं कुरुणा कृष्टं क्षेत्रमेतन्महात्मना ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं कथ्यमानं तपोधनाः ॥ ९.५४.३ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਕੁਰੂ ਨੇ ਇਹ ਖੇਤਰ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਵਾਹਿਆ? ਹੇ ਤਪੋਧਨ ਰਿਸ਼ੀਓ, ਜੋ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
9.54.4
पुरा किल कुरुं राम कर्षन्तं सततोत्थितम् ।
अभ्येत्य शक्रस्त्रिदिवात्पर्यपृच्छत कारणम् ॥ ९.५४.४ ॥
ਹੇ ਰਾਮ, ਪਹਿਲਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਉੱਠ ਕੇ ਵਾਹੁੰਦੇ ਕੁਰੂ ਕੋਲ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਸ਼ਕ੍ਰ ਆਇਆ ਅਤੇ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਿਆ।
9.54.5
किमिदं वर्तते कर्म प्रयत्नेन परेण च ।
राजर्षे किमभिप्रेत्य येनेयं कृष्यते क्षितिः ॥ ९.५४.५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਰਸ਼ੀ, ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਕਰਮ ਹੈ? ਇੰਨੇ ਯਤਨ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਕਿਸ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਤੂੰ ਇਹ ਧਰਤੀ ਵਾਹ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?
9.54.6
इह ये पुरुषाः क्षेत्रे जनिष्यन्ति शतक्रतो ।
ते गमिष्यन्ति सुकृतां लोकान्पापविवर्जितान् ॥ ९.५४.६ ॥
ਹੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ, ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਲੈਣਗੇ, ਉਹ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ ਪੁੰਨਵਾਨਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਗੇ।
9.54.7
अपहास्य तु तं शक्रो जगाम त्रिदिवं पुनः ।
राजर्षिरप्यनिर्विण्णः कर्षत्येव वसुन्धराम् ॥ ९.५४.७ ॥
ਇੰਦਰ ਉਸਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾ ਕੇ ਮੁੜ ਸਵਰਗ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਪਰ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਨਿਰਾਸ਼ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਵਾਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ।
9.54.8
आगम्यागम्य चैवैनं भूयोभूयोऽपहास्य च ।
शत्रक्रतुरनिर्विण्णं पृष्ट्वापृष्ट्वा जगाम ह ॥ ९.५४.८ ॥
ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆ ਕੇ ਉਸਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾ ਕੇ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਨਾ ਹੋਏ ਉਸਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੁੱਛ ਕੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਇੰਦਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
9.54.9
यदा तु तपसोग्रेण चकर्ष वसुधां नृपः ।
ततः शक्रोऽब्रवीद्देवान्राजर्षेर्यच्चिकीर्षितम् ॥ ९.५४.९ ॥
ਜਦੋਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਠੋਰ ਤਪ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਵਾਹੀ, ਤਦ ਇੰਦਰ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਦਾ ਜੋ ਇਰਾਦਾ ਸੀ ਉਹ ਦੱਸਿਆ।
9.54.10
एतच्छ्रुत्वाऽब्रुवन्देवाः सहस्राक्षमिदं वचः ।
वरेण च्छन्द्यतां शक्र राजर्षिर्यदि शक्यते ॥ ९.५४.१० ॥
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਜੇ ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇ ਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰੋ।'
9.54.11
यदि ह्यत्र प्रसूता वै स्वर्गं गच्छन्ति मानवाः ।
अस्माननिष्ट्वा क्रतुभिर्भागो नो न भविष्यति ॥ ९.५४.११ ॥
ਜੇ ਇੱਥੇ ਜਨਮੇ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਯੱਗਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।
9.54.12
आगम्य च ततः शक्रस्तदा राजर्षिमब्रवीत् ।
अलं खेदेन भवतः क्रियतां वचनं मम ॥ ९.५४.१२ ॥
ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਆ ਕੇ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ, 'ਬੱਸ, ਆਪਣਾ ਖੇਦ ਛੱਡੋ; ਮੇਰਾ ਬਚਨ ਮੰਨੋ।'
9.54.13
मानवा ये निराहारा देहं त्यक्ष्यन्त्यतन्द्रिताः ।
युधि वा निहताः सम्यगपि तिर्यग्गता नृप ॥ ९.५४.१३ ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਿਰਾਹਾਰ ਰਹਿ ਕੇ ਅਡੋਲ ਭਾਵ ਨਾਲ ਦੇਹ ਤਿਆਗਣਗੇ, ਜਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣਗੇ, ਜਾਂ ਤਿਰਯਕ ਜੂਨ ਪਾਉਣਗੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ!
9.54.14
ते स्वर्गभाजो राजेन्द्र भवन्त्विह हतास्तु ये ।
तथास्त्विति ततो राजा कुरुः शक्रमुवाच ह ॥ ९.५४.१४ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਇੱਥੇ ਜੋ ਮਾਰੇ ਜਾਣਗੇ ਉਹ ਸਵਰਗ ਦੇ ਭਾਗੀ ਹੋਣ। 'ਤਥਾਸਤੂ' — ਤਦ ਰਾਜਾ ਕੁਰੂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
9.54.15
ततस्तमभ्यनुज्ञाप्य प्रहृष्टेनान्तरात्मना ।
जगाम त्रिदिवं भूयः क्षिप्रं बलनिषूदनः ॥ ९.५४.१५ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ, ਬਲਨਿਸ਼ੂਦਨ ਇੰਦਰ ਛੇਤੀ ਮੁੜ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
9.54.16
एवमेतद्यदुश्रेष्ठ कृष्टं राजर्षिणा पुरा ।
शक्रेण चाभ्यनुज्ञातः पुण्ये प्राणान्मुमोच ह ॥ ९.५४.१६ ॥
ਹੇ ਯਦੁਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਹ ਇੰਝ ਹੀ ਹੈ; ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਜੋ ਭੂਮੀ ਵਾਹੀ ਸੀ, ਇਹ ਓਹੀ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੁੰਨ ਥਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗੇ।
9.54.17
शक्रेण चाभ्यनुज्ञातं ब्राह्मद्यैश्च सुरैस्तथा ।
नातः परतरं पुण्यं भूमेः स्थानं भविष्यति ॥ ९.५४.१७ ॥
ਇੰਦਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇੰਝ ਹੀ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ, ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
9.54.18
इह तप्स्यन्ति ये केचित्तपः परमकं नराः ।
देहत्यागेन ते सर्वे यास्यन्ति ब्रह्मणः क्षयम् ॥ ९.५४.१८ ॥
ਇੱਥੇ ਜਿਹੜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਪਰਮ ਤਪ ਕਰਨਗੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਹ ਤਿਆਗ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਣਗੇ।
9.54.19
ये पुनः पुण्यभाजो वै दानं दास्यन्ति मानवाः ।
तेषां सहस्रगुणितं भविष्यत्यचिरेण वै ॥ ९.५४.१९ ॥
ਜੋ ਪੁੰਨ ਦੇ ਭਾਗੀ ਮਨੁੱਖ ਦਾਨ ਦੇਣਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
9.54.20
ये चेह नित्यं मनुजा निवत्स्यन्ति शुभैषिणः ।
यमस्य विषयं ते तु न द्रक्ष्यन्ति कदाचन ॥ ९.५४.२० ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਸਦਾ ਸ਼ੁਭ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖ ਕੇ ਵੱਸਣਗੇ, ਉਹ ਯਮ ਦਾ ਲੋਕ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਣਗੇ।
9.54.21
यक्ष्यन्ति ये च क्रतुभिर्महद्भिर्मनुजेश्वराः ।
तेषां त्रिविष्टपे वासो यावद्भूमिर्धरिष्यति ॥ ९.५४.२१ ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵੱਡੇ ਯੱਗਾਂ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰਨਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਜਦ ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਟਿਕੇਗੀ ਤਦ ਤੱਕ ਤ੍ਰਿਵਿਸ਼ਟਪ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ।
9.54.22
अपि चात्र स्वयं शक्रो जगौ गाथां सुराधिपः ।
कुरुक्षेत्रनिबद्धां वै तां शृणुष्व हलायुध ॥ ९.५४.२२ ॥
ਇੱਥੇ ਖ਼ੁਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਇੰਦਰ ਨੇ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਗਾਥਾ ਗਾਈ ਸੀ; ਹੇ ਹਲਾਯੁਧ, ਉਹ ਸੁਣੋ।
9.54.23
पांसवोऽपि कुरुक्षेत्राद्वायुना समुदीरिताः ।
अपि दुष्कृतकर्माणं नयन्ति परमां गतिम् ॥ ९.५४.२३ ॥
ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਤੋਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਡੀ ਹੋਈ ਧੂੜ ਵੀ ਬੁਰੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪਰਮ ਗਤੀ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
9.54.24
कुरुक्षेत्रं गमिष्यामि कुरुक्षेत्रे वसाम्यहम् ।
इत्येवं निश्चितो भूत्वा तेन स्वर्गं गमिष्यति ॥ ९.५४.२४ ॥
'ਮੈਂ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਾਂਗਾ' — ਐਸਾ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਕਰਕੇ ਜੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਹ ਇਸ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਜਾਵੇਗਾ।
9.54.25
कुरुक्षेत्रं गमिष्यामि कुरुक्षेत्रे वसाम्यहम् ।
तथा स्थानं च मौनं च वीरासनमुपास्महे ॥ ९.५४.२५ ॥
ਮੈਂ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਸਾਂਗਾ। ਉੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ, ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਕੇ, ਵੀਰਾਸਨ ਵਿੱਚ ਤਪ ਕਰਾਂਗਾ।
9.54.26
एवं प्रलपमानोऽपि चिन्तयंश्च मुहुर्मुहुः ।
दूरस्थो यदि वा तिष्ठँल्लभेत्स्वर्गं सुनिश्चितम् ॥ ९.५४.२६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਦੇ ਤੇ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਦੂਰ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਯਕੀਨਨ ਸਵਰਗ ਪਾਵੇਗਾ।
9.54.27
सुरर्षभा ब्राह्मणसत्तमाश्च ।
तथा नृगाद्या नरदेवमुख्याः।
इष्ट्वा महार्हैः क्रतुभिर्नृसिंह ।
सन्त्यज्य देहान्सुगतिं प्रपन्नाः ॥ ९.५४.२७ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਅਤੇ ਨ੍ਰਿਗ ਆਦਿ ਮਨੁੱਖੀ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਸਿੰਹ, ਮਹਾਨ ਯੱਗ ਕਰਕੇ ਦੇਹ ਤਿਆਗ ਕੇ ਸੁਗਤੀ ਪਾਈ।
9.54.28
तंरन्तुकारन्तुकयोर्यदन्तरं ।
रामहदानां च मचक्रुकस्य च।
एतत्कुरुक्षेत्रसमन्तपञ्चकं ।
प्रजापतेरुत्तरवेदिरुच्यते ॥ ९.५४.२८ ॥
ਰੰਤੁਕ ਅਤੇ ਅਰੰਤੁਕ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾ ਖੇਤਰ, ਰਾਮ ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਮਚਕ੍ਰੁਕ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾ — ਇਹੀ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਦਾ ਸਮੰਤਪੰਚਕ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਉੱਤਰ ਵੇਦੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
9.54.29
शिवं महापुण्यमिदं दिवौकसां ।
सुसम्मतं स्वर्गगुणैः समन्वितम्।
अतश्च सर्वे निहता नृपा रणे ।
यास्यन्ति पुण्यां गतिमक्षयां सदा ॥ ९.५४.२९ ॥
ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਮਹਾਪੁੰਨਮਈ ਹੈ, ਸਵਰਗ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਮੰਨਣਯੋਗ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਸਦਾ ਲਈ ਪੁੰਨਮਈ ਅਤੇ ਅਕਸ਼ੈ ਗਤੀ ਪਾਉਣਗੇ।
9.54.30
इत्युवाच स्वयं शक्रः सह ब्रह्मादिभिस्तदा ।
तच्चानुमोदितं सर्वं ब्रह्मविष्णुमहेष्वरैः ॥ ९.५४.३० ॥
ਤਦ ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ।