Mahābhārata · Adhyāya 9.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.57.1
ततो वाग्युद्धमभवत्तुमुलं जनमेजय ।
यत्र दुःखान्वितो राजा धृतराष्ट्रोऽब्रवीदिदम् ॥ ९.५७.१ ॥
Entonces, oh Janamejaya, estalló una feroz guerra de palabras, en la que el rey Dhṛtarāṣṭra, lleno de dolor, dijo esto.
9.57.2
धिगस्तु खलु मानुष्यं यस्य निष्ठेयमीदृशी ।
एकादशचमूभर्ता यत्र पुत्रो ममानघ ॥ ९.५७.२ ॥
¡Maldita sea la existencia humana, cuyo fin es así! Mi hijo, señor de once ejércitos, está aquí, oh sin mancha.
9.57.3
आज्ञाप्य सर्वान्नृपतीन्भुक्त्वा चेमां वसुन्धराम् ।
गदामादाय चैकाकी पदातिः प्रस्थितो रणम् ॥ ९.५७.३ ॥
Tras ordenar a todos los reyes y disfrutar de esta tierra, tomó su maza y partió a la batalla, solo y a pie.
9.57.4
भूत्वा हि जगतो नाथो ह्यनाथ इव मे सुतः ।
गदामुद्यम्य यो याति किमन्यद्भागधेयतः ॥ ९.५७.४ ॥
Siendo señor del mundo, mi hijo se ha vuelto como un desamparado; empuñando su maza, avanza — ¿qué es esto sino el destino?
9.57.5
अहो दुःखं महत्प्राप्तं पुत्रेण मम स़ञ्जय ।
एवमुक्त्वा स दुःखार्तो विरराम जनाधिपः ॥ ९.५७.५ ॥
¡Ay! Un gran dolor me ha llegado por mi hijo, oh Sañjaya. Habiendo dicho esto, el señor de los hombres, afligido por el dolor, guardó silencio.
9.57.6
स मेघनिनदो हर्षान्निनदन्निव गोवृषः ।
आजुहाव तदा पार्थं युद्धाय युधि वीर्यवान् ॥ ९.५७.६ ॥
Tronando como una nube, rugiendo de alegría como un toro, el valiente entonces desafió a Pārtha a la batalla.
9.57.7
भीममाह्वयमाने तु कुरुराजे महात्मनि ।
प्रादुरासन्सुघोराणि रूपाणि विविधान्युत ॥ ९.५७.७ ॥
Mientras el magnánimo rey de los Kurus desafiaba a Bhīma, aparecieron presagios muy terribles y de diversas formas.
9.57.8
ववुर्वाताः सनिर्घाताः पांसुवर्षं पपात च ।
बभूवुश्च दिशः सर्वास्तिमिरेण समावृताः ॥ ९.५७.८ ॥
Soplaron vientos con estruendos de trueno, cayó una lluvia de polvo y todas las direcciones quedaron cubiertas de oscuridad.
9.57.9
महास्वनाः सुनिर्वातास्तुमुला रोमहर्षणाः ।
पेतुस्तथोल्काः शतशः स्फोटयन्त्यो नभस्तलात् ॥ ९.५७.९ ॥
Cientos de bólidos, de estruendo intenso, tumultuosos y que erizaban el cabello, cayeron del cielo quebrándolo.
9.57.10
राहुश्चाग्रसदादित्यमपर्वणि विशाम्पते ।
चकम्पे च महाकम्पं पृथिवी सवनद्रुमा ॥ ९.५७.१० ॥
Oh señor de los hombres, Rāhu devoró el sol fuera de tiempo, y la tierra, con sus bosques y árboles, tembló con un gran temblor.
9.57.11
रूक्षाश्च वाताः प्रववुर्नीचैः शर्करकर्षिणः ।
गिरीणां शिखराण्येव न्यपतन्त महीतले ॥ ९.५७.११ ॥
Vientos ásperos soplaron rasantes, arrastrando guijarros, y los picos mismos de las montañas cayeron al suelo.
9.57.12
मृगा बहुविधाकाराः सम्पतन्ति दीशो दश ।
दीप्ताः शिवाश्चाप्यनदन्घोररूपाः सुदारुणाः ॥ ९.५७.१२ ॥
Bestias de muchas formas corrían en las diez direcciones, y chacales ardientes, de aspecto terrible y muy espantoso, comenzaron a aullar.
9.57.13
निर्घाताश्च महाघोरा बभूवू रोमहर्षणाः ।
दीप्तायां दिशि राजेन्द्र मृगाश्चाशुभवादिनः ॥ ९.५७.१३ ॥
Oh señor de reyes, en la dirección ardiente hubo estruendos terribles que erizaban el cabello, y los ciervos emitían gritos de mal augurio.
9.57.14
उदपानगताश्चापो व्यवर्धन्त समन्ततः ।
अशरीरा महानादाः श्रूयन्ते स्म भयानकाः ॥ ९.५७.१४ ॥
Las aguas que habían entrado en los pozos crecieron por todas partes, y se oyeron grandes voces terribles, sin cuerpo.
9.57.15
एवमादीनि दृष्ट्वा स निमित्तानि वृकोदरः ।
उवाच भ्रातरं ज्येष्ठं धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥ ९.५७.१५ ॥
Habiendo visto tales presagios y otros semejantes, Vṛkodara (Bhīma) habló a su hermano mayor, el rey del dharma, Yudhiṣṭhira.
9.57.16
एष शक्यो मया जेतुं मन्दात्मा च सुयोधनः ॥ ९.५७.१६ ॥
Este Suyodhana de mente torpe puede ser vencido por mí.
9.57.17
अद्य क्रोधं विमोक्ष्यामि निगूढं हृदयेशयम् ।
सुयोधने कौरवेन्द्रे खाण्डवेऽग्निमिवार्जुनः ॥ ९.५७.१७ ॥
Hoy liberaré la ira oculta que yace en mi corazón contra Suyodhana, señor de los Kauravas, como Arjuna desató el fuego en el bosque de Khāṇḍava.
9.57.18
शल्यमद्योद्धरिष्यामि तव पाण्डव हृच्छयम् ।
निहत्य गदया पापमिमं कुरुकुलान्तकम् ॥ ९.५७.१८ ॥
Oh Pāṇḍava, hoy arrancaré la espina clavada en tu corazón, matando con mi maza a este pecador, destructor de la familia Kuru.
9.57.19
अद्य कीर्तिमयीं मालां प्रतिमोक्ष्याम्यहं त्वयि ।
हत्वेमं पापकर्माणं गदया रणमूर्धनि ॥ ९.५७.१९ ॥
Hoy te pondré una guirnalda de gloria, habiendo matado con la maza a este malhechor, en la cabeza de la batalla.
9.57.20
अद्योरुगदया राजन्भेत्ताऽस्मि समरेऽनया ।
नायं प्रवेष्टा नगरं पुनर्वारणसाह्वयम् ॥ ९.५७.२० ॥
Oh rey, hoy con esta maza de muslo lo destrozaré en batalla; él no volverá a entrar en la ciudad llamada Vāraṇāvata.
9.57.21
सर्पोत्सर्गस्य शयने विषदानस्य भोजने ।
प्रमाणकोट्यां पातस्य दाहस्य जतुवेश्मनि ॥ ९.५७.२१ ॥
En soltar serpientes sobre el lecho, en dar veneno en la comida, en el arrojo al profundo barranco y en la quema en la casa de laca.
9.57.22
सभायामवहासस्य सर्वस्वहरणस्य च ।
वर्षमज्ञातवासस्य वनवासस्य चानघ ॥ ९.५७.२२ ॥
Por la burla en la asamblea, el despojo de todas las posesiones, el año de vida oculta y el destierro en el bosque, oh sin mancha.
9.57.23
अद्यान्तमेषां दुःखानां गन्ताऽहं भरतर्षभ ।
एकाह्ना विनिहत्येमं भविष्याम्यात्मनोऽनृणः ॥ ९.५७.२३ ॥
Oh toro de los Bharatas, hoy llegaré al fin de estas penas; habiéndolo matado en un solo día, quedaré libre de mi deuda.
9.57.24
अद्यायुर्धार्तराष्ट्रस्य दुर्मतेरकृतात्मनः ।
समाप्तं भरतश्रेष्ठ मातापित्रोश्च दर्शनम् ॥ ९.५७.२४ ॥
Hoy, oh mejor de los Bharatas, ha terminado la vida del hijo de Dhṛtarāṣṭra, de mente perversa y alma no purificada, y con ello la visión de sus padres sobre él.
9.57.25
अद्य सौख्यं तु राजेन्द्र कुरुराजस्य दुर्मतेः ।
समाप्तं च महाराज नारीणां दर्शनं पुनः ॥ ९.५७.२५ ॥
Oh señor de los reyes, hoy ha terminado la felicidad del rey de los Kurus, de mente perversa; y, oh gran rey, ha terminado de nuevo la visión de las mujeres.
9.57.26
अद्यायं कुरुराजस्य शन्तनोः कुलपांसनः ।
प्राणाञ्श्रियं च राज्यं च त्यक्त्वा शेष्यति भूतले ॥ ९.५७.२६ ॥
Hoy este rey de los Kurus, mancilla de la estirpe de Śantanu, abandonando la vida, la gloria y el reino, yacerá sobre la tierra.
9.57.27
राजा च धृतराष्ट्रोऽद्य श्रुत्वा पुत्रं निपातितम् ।
स्मरिष्यत्यशुभं कर्म यत्तच्छकुनिबुद्धिजम् ॥ ९.५७.२७ ॥
Y el rey Dhṛtarāṣṭra, al oír hoy que su hijo ha sido derribado, recordará aquella acción funesta nacida del consejo de Śakuni.
9.57.28
इत्युक्त्वा राजशार्दूल गदामादाय वीर्यवान् ।
अभ्यतिष्ठत युद्धाय शक्रो वृत्रमिवाह्वयन् ॥ ९.५७.२८ ॥
Así hablando, oh tigre entre los reyes, el poderoso tomó su maza y se alzó para la batalla, como Indra desafiando a Vṛtra.
9.57.29
तमुद्यतगदं दृष्ट्वा कैलासमिव शृङ्गिणम् ।
भीमसेनः पुनः क्रुद्धो दुर्योधनमुवाच ह ॥ ९.५७.२९ ॥
Al verlo con la maza alzada, como el monte Kailāsa con sus cumbres, Bhīmasena, de nuevo airado, habló a Duryodhana.
9.57.30
राज्ञश्च धृतराष्ट्रस्य तथा त्वमपि चात्मनः ।
स्मर तद्दुष्कृतं कर्म यद्वृत्तं वारणावते ॥ ९.५७.३० ॥
Recuerda aquella acción perversa que se cometió en Vāraṇāvata por el rey Dhṛtarāṣṭra y también por ti mismo.
9.57.31
द्रौपदी च परिक्लिष्टा सभामध्ये रजस्वला ।
द्यूते च वञ्चितो राजा यत्त्वया सौबलेन च ॥ ९.५७.३१ ॥
Draupadī, en su estado menstrual, fue atormentada en medio de la asamblea, y el rey fue engañado en el juego de dados, como hicieron tú y Saubala.
9.57.32
वने दुःखं च यत्प्राप्तमस्माभिस्त्वत्कृतं महत् ।
विराटनगरे चैव योन्यन्तरगतैरिव।
तत्सर्वं पातयाम्यद्य दिष्ट्या दृष्टोऽसि दुर्मते ॥ ९.५७.३२ ॥
El gran sufrimiento que soportamos en el bosque, causado por ti, y también en la ciudad de Virāṭa, como si estuviéramos ocultos en otras formas — todo eso lo haré caer hoy. Por fortuna te veo, oh de mala mente.
9.57.33
त्वत्कृतेऽसौ हतः शेते शरतल्पे पितामहः ।
गाङ्गेयो रथिनां श्रेष्ठो रथिना याज्ञसेनिना ॥ ९.५७.३३ ॥
Por tu causa fue derribado y yace en un lecho de flechas — el abuelo, Gāṅgeya, el mejor de los aurigas, abatido por el auriga, el hijo de Yājñasenī.
9.57.34
हतो द्रोणश्च कर्णश्च तथा शल्यः प्रतापवान् ।
वैराग्नेरादिकर्तासौ शकुनिः सौबलो हतः ॥ ९.५७.३४ ॥
Droṇa fue abatido, y Karṇa, y asimismo el poderoso Śalya; también fue muerto Śakuni, hijo de Subala, origen del fuego del odio.
9.57.35
प्रातिकामी तथा पापो द्रौपद्याः क्लेशकृद्धतः ।
भ्रातरस्ते हताः सर्वे शूरा विक्रान्तयोधिनः ॥ ९.५७.३५ ॥
Prātikāmin, el malvado que causó tormento a Draupadī, fue muerto; todos tus hermanos, héroes y valientes guerreros, fueron muertos.
9.57.36
एते चान्ये च बहवो निहतास्त्वत्कृते नृपाः ।
त्वामद्य निहनिष्यामि गदया नात्र संशयः ॥ ९.५७.३६ ॥
Estos y muchos otros reyes fueron muertos por tu causa; hoy te mataré con la maza — no hay duda de ello.
9.57.37
इत्येवमुच्चै राजानं भाषमाणं वृकोदरम् ।
उवाच गतभी राजन्पुत्रस्ते सत्यविक्रमः ॥ ९.५७.३७ ॥
Así, mientras Vṛkodara hablaba en voz alta, tu hijo, de verdadero valor e intrépido, le respondió, oh rey.
9.57.38
किं कत्थनेन बहुना युध्यस्वेह वृकोदर ।
अद्य तेऽहं विनेष्यामि युद्धश्रद्धां कुलाधम ॥ ९.५७.३८ ॥
¿De qué sirve tanta jactancia? Lucha aquí, Vṛkodara. Hoy destruiré tu afán de batalla, el más vil de tu linaje.
9.57.39
इति दुर्यार्धेनोऽक्षुद्रस्त्वया क्षुद्रबलेन वै ।
शक्यस्रासयितुं वाचा न चान्यः प्राकृतो यथा ॥ ९.५७.३९ ॥
Así, tú, de poca fuerza, no puedes intimidar con palabras a aquel gran hombre, que no es como cualquier persona común.
9.57.40
चिरकालेप्सितं दिष्ट्या हृदयस्थमिदं मम ।
त्वया सह गदायुद्धं त्रिदशैरुपपादितम् ॥ ९.५७.४० ॥
Este deseo largamente acariciado en mi corazón, un combate de maza contigo, ha sido por fortuna dispuesto por los dioses.
9.57.41
किं वाचा बहुनोक्तेन कत्थितेन च दुर्मते ।
वाणी सङ्कोच्यतामेषा कर्मणा मा चिरं कृथाः ॥ ९.५७.४१ ॥
¿De qué sirve decir tanto y jactarse, oh malvado? Contén esa lengua tuya; responde con hechos, no tardes mucho.
9.57.42
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्व एवाभ्यपूजयन् ।
राजानः सोमकाश्चैव ये तत्रासन्समागताः ॥ ९.५७.४२ ॥
Al oír sus palabras, todos los reyes y los somakas reunidos allí le rindieron honor.
9.57.43
ततः सम्पूजितः सर्वैः सम्प्रहृष्टतनूरुहः ।
भूयो धीरां मतिं चक्रे युद्धाय कुरुनन्दनः ॥ ९.५७.४३ ॥
Entonces, honrado por todos, con los pelos erizados de alegría, el deleite de los Kurus volvió a resolver firmemente la batalla.
9.57.44
तं मत्तमिव मातङ्गं तलशब्दैर्नराधिपाः ।
भूयः संहर्षयांचक्रुर्दुर्योधनममर्षणम् ॥ ९.५७.४४ ॥
Los reyes volvieron a animar a Duryodhana, el intolerante, como a un elefante enloquecido, con el sonido de palmadas.
9.57.45
तं महात्मा महात्मानं गदामुद्यम्य पाण्डवः ।
अभिदुद्राव वेगेन धार्तराष्ट्रं वृकोदरः ॥ ९.५७.४५ ॥
El Pāṇḍava Vṛkodara, alzando su maza, cargó con rapidez contra aquel magnánimo hijo de Dhṛtarāṣṭra.
9.57.46
बृंहन्ति कुञ्चरास्तत्र हया हेषन्ति चासकृत् ।
शस्त्राणि चाप्यदीप्यन्त पाण्डवानां जयैषिणां ॥ ९.५७.४६ ॥
Allí los elefantes bramaron y los caballos relincharon una y otra vez, y las armas de los Pāṇḍavas, que buscaban la victoria, resplandecieron.