มหาภารตะ · อัธยายะ 9.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.57.1
ततो वाग्युद्धमभवत्तुमुलं जनमेजय ।
यत्र दुःखान्वितो राजा धृतराष्ट्रोऽब्रवीदिदम् ॥ ९.५७.१ ॥
ครั้งนั้น โอ ชนเมชัยะ การโต้วาทีอันดุเดือดได้เกิดขึ้น ซึ่งในนั้นพระราชาธฤตราษฎร์ผู้เศร้าโศกได้กล่าววาจานี้
9.57.2
धिगस्तु खलु मानुष्यं यस्य निष्ठेयमीदृशी ।
एकादशचमूभर्ता यत्र पुत्रो ममानघ ॥ ९.५७.२ ॥
น่าสาปแช่งชีวิตมนุษย์จริงหนอ ที่จุดจบเป็นเช่นนี้ โอ ผู้ปราศจากบาป บุตรของข้า ผู้เป็นจอมทัพสิบเอ็ดกอง กลับอยู่ในที่เช่นนี้
9.57.3
आज्ञाप्य सर्वान्नृपतीन्भुक्त्वा चेमां वसुन्धराम् ।
गदामादाय चैकाकी पदातिः प्रस्थितो रणम् ॥ ९.५७.३ ॥
เขาสั่งการกษัตริย์ทั้งปวง และได้เสวยแผ่นดินนี้มาแล้ว แล้วถืออาวุธคทาเพียงลำพัง เดินเท้าออกไปสู่สนามรบ
9.57.4
भूत्वा हि जगतो नाथो ह्यनाथ इव मे सुतः ।
गदामुद्यम्य यो याति किमन्यद्भागधेयतः ॥ ९.५७.४ ॥
บุตรของข้าเคยเป็นเจ้าแห่งโลก บัดนี้กลับเหมือนผู้ไร้ที่พึ่ง เขายกคทาขึ้นแล้วเดินไปทำศึก นี่มิใช่ชะตากรรมแล้วจะเป็นอะไรเล่า
9.57.5
अहो दुःखं महत्प्राप्तं पुत्रेण मम स़ञ्जय ।
एवमुक्त्वा स दुःखार्तो विरराम जनाधिपः ॥ ९.५७.५ ॥
อ้า ความทุกข์ใหญ่หลวงได้มาถึงข้าเพราะบุตรของข้า โอ สัญชัย เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว จอมคนผู้ระทมทุกข์ก็นิ่งเงียบไป
9.57.6
स मेघनिनदो हर्षान्निनदन्निव गोवृषः ।
आजुहाव तदा पार्थं युद्धाय युधि वीर्यवान् ॥ ९.५७.६ ॥
ผู้มีกำลังนั้นคำรามดุจเมฆ และร้องก้องดุจวัวตัวผู้ด้วยความยินดี แล้วจึงท้าให้ปารถะออกมารบ
9.57.7
भीममाह्वयमाने तु कुरुराजे महात्मनि ।
प्रादुरासन्सुघोराणि रूपाणि विविधान्युत ॥ ९.५७.७ ॥
เมื่อกษัตริย์แห่งกุรุผู้ยิ่งใหญ่ท้าภีมะ ก็ปรากฏนิมิตอันน่าสะพรึงกลัวและแปลกประหลาดหลายประการ
9.57.8
ववुर्वाताः सनिर्घाताः पांसुवर्षं पपात च ।
बभूवुश्च दिशः सर्वास्तिमिरेण समावृताः ॥ ९.५७.८ ॥
ลมพัดกระหน่ำพร้อมเสียงฟ้าคำรามสนั่น ฝุ่นตกลงมาดุจฝน และทิศทั้งปวงถูกความมืดปกคลุม
9.57.9
महास्वनाः सुनिर्वातास्तुमुला रोमहर्षणाः ।
पेतुस्तथोल्काः शतशः स्फोटयन्त्यो नभस्तलात् ॥ ९.५७.९ ॥
ลูกไฟนับร้อยดวงพุ่งตกลงมาจากท้องฟ้า มีเสียงดังกึกก้องและน่าสยดสยอง เกิดขนลุกชัน แม้ในความสงบนิ่งก็ฉับพลัน ผ่าท้องฟ้าให้แยกออก
9.57.10
राहुश्चाग्रसदादित्यमपर्वणि विशाम्पते ।
चकम्पे च महाकम्पं पृथिवी सवनद्रुमा ॥ ९.५७.१० ॥
โอ จอมคน ราหูได้คาบดวงอาทิตย์ทั้งที่ไม่ถึงเวลาสุริยุปราคา แผ่นดินพร้อมป่าไม้และต้นไม้สั่นสะเทือนอย่างรุนแรง
9.57.11
रूक्षाश्च वाताः प्रववुर्नीचैः शर्करकर्षिणः ।
गिरीणां शिखराण्येव न्यपतन्त महीतले ॥ ९.५७.११ ॥
ลมแรงพัดต่ำลงมาลากกรวดทรายไปด้วย และยอดเขาของภูเขาทั้งหลายก็ล้มลงสู่พื้นดิน
9.57.12
मृगा बहुविधाकाराः सम्पतन्ति दीशो दश ।
दीप्ताः शिवाश्चाप्यनदन्घोररूपाः सुदारुणाः ॥ ९.५७.१२ ॥
สัตว์ป่าหลากรูปร่างวิ่งพล่านไปทั่วทั้งสิบทิศ และสุนัขจิ้งจอกที่มีแสงลุกโชนซึ่งน่าเกรงขามและน่าสะพรึงยิ่งก็เริ่มหอนร้อง
9.57.13
निर्घाताश्च महाघोरा बभूवू रोमहर्षणाः ।
दीप्तायां दिशि राजेन्द्र मृगाश्चाशुभवादिनः ॥ ९.५७.१३ ॥
โอ จอมกษัตริย์ มีเสียงฟ้าผ่าอันน่าหวาดหวั่นยิ่งดังขึ้นจนขนลุกชัน ในทิศที่มีแสงลุกโชน กวางก็ส่งเสียงร้องอันเป็นลางร้าย
9.57.14
उदपानगताश्चापो व्यवर्धन्त समन्ततः ।
अशरीरा महानादाः श्रूयन्ते स्म भयानकाः ॥ ९.५७.१४ ॥
น้ำที่ไหลลงในบ่อน้ำพุ่งขึ้นสูงรอบด้านทุกทิศ และมีเสียงอันยิ่งใหญ่น่าสยดสยองจากสิ่งที่ไม่มีร่างกายดังขึ้น
9.57.15
एवमादीनि दृष्ट्वा स निमित्तानि वृकोदरः ।
उवाच भ्रातरं ज्येष्ठं धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥ ९.५७.१५ ॥
เมื่อเห็นนิมิตเหล่านั้นและนิมิตอื่นที่คล้ายกัน วฤโกทระ (ภีมะ) จึงกล่าวกับพี่ชายคนโต พระธรรมราชายุธิษฐิระ
9.57.16
एष शक्यो मया जेतुं मन्दात्मा च सुयोधनः ॥ ९.५७.१६ ॥
สุโยธนะผู้มีจิตใจต่ำช้านี้ ข้าสามารถเอาชนะได้
9.57.17
अद्य क्रोधं विमोक्ष्यामि निगूढं हृदयेशयम् ।
सुयोधने कौरवेन्द्रे खाण्डवेऽग्निमिवार्जुनः ॥ ९.५७.१७ ॥
วันนี้ข้าจะปลดปล่อยความโกรธที่ซ่อนอยู่ในใจข้า ระบายใส่สุโยธนะ เจ้าแห่งเการพ ดุจอรชุนปลดปล่อยไฟในป่าขัณฑวะ
9.57.18
शल्यमद्योद्धरिष्यामि तव पाण्डव हृच्छयम् ।
निहत्य गदया पापमिमं कुरुकुलान्तकम् ॥ ९.५७.१८ ॥
โอ ปาณฑพ วันนี้ข้าจะถอนหนามที่ฝังอยู่ในใจของท่าน ด้วยการใช้คทาสังหารผู้บาปนี้ ผู้ทำลายวงศ์กุรุ
9.57.19
अद्य कीर्तिमयीं मालां प्रतिमोक्ष्याम्यहं त्वयि ।
हत्वेमं पापकर्माणं गदया रणमूर्धनि ॥ ९.५७.१९ ॥
วันนี้ข้าจะสวมพวงมาลัยแห่งเกียรติยศให้แก่ท่าน หลังจากสังหารผู้ประพฤติชั่วนี้ด้วยคทาที่หน้าสนามรบ
9.57.20
अद्योरुगदया राजन्भेत्ताऽस्मि समरेऽनया ।
नायं प्रवेष्टा नगरं पुनर्वारणसाह्वयम् ॥ ९.५७.२० ॥
โอ กษัตริย์ วันนี้ข้าจะทุบเขาให้แตกในการรบด้วยคทาที่ใช้ตีต้นขานี้ เขาจะไม่ได้เข้าสู่เมืองที่เรียกว่าวารณาวตอีกต่อไป
9.57.21
सर्पोत्सर्गस्य शयने विषदानस्य भोजने ।
प्रमाणकोट्यां पातस्य दाहस्य जतुवेश्मनि ॥ ९.५७.२१ ॥
การปล่อยงูบนที่นอน การให้ยาพิษในอาหาร การผลักให้ตกลงในเหวลึก และการเผาในเรือนชาด
9.57.22
सभायामवहासस्य सर्वस्वहरणस्य च ।
वर्षमज्ञातवासस्य वनवासस्य चानघ ॥ ९.५७.२२ ॥
การถูกเยาะเย้ยในที่ประชุม การถูกชิงทรัพย์สินทั้งหมด การอยู่ซ่อนตัวหนึ่งปี และการเนรเทศเข้าป่า ข้าแต่ผู้ปราศจากบาป
9.57.23
अद्यान्तमेषां दुःखानां गन्ताऽहं भरतर्षभ ।
एकाह्ना विनिहत्येमं भविष्याम्यात्मनोऽनृणः ॥ ९.५७.२३ ॥
วันนี้ข้าพเจ้าจะถึงที่สุดของความทุกข์เหล่านี้ ข้าแต่ผู้เป็นยอดของภรตวงศ์ เมื่อสังหารมันเสียในวันเดียว ข้าพเจ้าจะพ้นจากหนี้ของตน
9.57.24
अद्यायुर्धार्तराष्ट्रस्य दुर्मतेरकृतात्मनः ।
समाप्तं भरतश्रेष्ठ मातापित्रोश्च दर्शनम् ॥ ९.५७.२४ ॥
วันนี้ ข้าแต่ผู้เป็นยอดของภรตวงศ์ ชีวิตของโอรสธฤตราษฎร์ผู้มีใจชั่วและไม่ฝึกตน จบลงแล้ว และการที่บิดามารดาจะได้เห็นเขาก็สิ้นสุดลงด้วย
9.57.25
अद्य सौख्यं तु राजेन्द्र कुरुराजस्य दुर्मतेः ।
समाप्तं च महाराज नारीणां दर्शनं पुनः ॥ ९.५७.२५ ॥
ข้าแต่จอมกษัตริย์ วันนี้ความสุขของพระราชาแห่งกุรุผู้มีใจชั่วได้สิ้นสุดลงแล้ว และข้าแต่มหาราช การได้เห็นสตรีของเขาก็สิ้นสุดลงอีกครั้งหนึ่ง
9.57.26
अद्यायं कुरुराजस्य शन्तनोः कुलपांसनः ।
प्राणाञ्श्रियं च राज्यं च त्यक्त्वा शेष्यति भूतले ॥ ९.५७.२६ ॥
วันนี้ พระราชาแห่งกุรุผู้นี้ ผู้ทำให้วงศ์ของศานตนุมัวหมอง จะละทิ้งชีวิต ความรุ่งเรือง และราชอาณาจักร แล้วนอนลงบนพื้นแผ่นดิน
9.57.27
राजा च धृतराष्ट्रोऽद्य श्रुत्वा पुत्रं निपातितम् ।
स्मरिष्यत्यशुभं कर्म यत्तच्छकुनिबुद्धिजम् ॥ ९.५७.२७ ॥
และพระเจ้าธฤตราษฎร์ เมื่อได้ยินวันนี้ว่าโอรสถูกล้มลงแล้ว จะระลึกถึงการกระทำอันอัปมงคลนั้น ซึ่งเกิดจากปัญญาของศกุนิ
9.57.28
इत्युक्त्वा राजशार्दूल गदामादाय वीर्यवान् ।
अभ्यतिष्ठत युद्धाय शक्रो वृत्रमिवाह्वयन् ॥ ९.५७.२८ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว ข้าแต่เสือในหมู่กษัตริย์ ผู้มีพลังนั้นได้ยกคทาขึ้นและยืนพร้อมเพื่อการรบ ดุจพระอินทร์ท้าทายวฤตระ
9.57.29
तमुद्यतगदं दृष्ट्वा कैलासमिव शृङ्गिणम् ।
भीमसेनः पुनः क्रुद्धो दुर्योधनमुवाच ह ॥ ९.५७.२९ ॥
เมื่อภีมเสนเห็นเขายืนถือคทายกขึ้น ดุจภูเขาไกลาสมีมียอดแหลม ภีมเสนผู้กริ้วอีกครั้งจึงกล่าวกับทุรโยธน์
9.57.30
राज्ञश्च धृतराष्ट्रस्य तथा त्वमपि चात्मनः ।
स्मर तद्दुष्कृतं कर्म यद्वृत्तं वारणावते ॥ ९.५७.३० ॥
จงระลึกถึงการกระทำอันชั่วช้านั้น ซึ่งพระราชาธฤตราษฎร์และตัวท่านเองได้ก่อขึ้นที่วารณาวต
9.57.31
द्रौपदी च परिक्लिष्टा सभामध्ये रजस्वला ।
द्यूते च वञ्चितो राजा यत्त्वया सौबलेन च ॥ ९.५७.३१ ॥
เทราปทีผู้มีระดูถูกทรมานกลางที่ประชุม และพระราชาถูกหลอกลวงในการเล่นพนัน ซึ่งท่านและเจ้าสุพละได้กระทำไว้
9.57.32
वने दुःखं च यत्प्राप्तमस्माभिस्त्वत्कृतं महत् ।
विराटनगरे चैव योन्यन्तरगतैरिव।
तत्सर्वं पातयाम्यद्य दिष्ट्या दृष्टोऽसि दुर्मते ॥ ९.५७.३२ ॥
ความทุกข์ใหญ่หลวงที่เราทั้งหลายได้รับในป่า ซึ่งท่านเป็นผู้ก่อ และที่นครวิราฏเช่นกัน ดุจซ่อนอยู่ในรูปอื่น ๆ วันนี้ข้าพเจ้าจะให้ทั้งหมดนั้นตกลงมาอยู่กับท่าน โชคดีที่ได้เห็นท่านแล้ว ข้าแต่ผู้มีใจชั่ว
9.57.33
त्वत्कृतेऽसौ हतः शेते शरतल्पे पितामहः ।
गाङ्गेयो रथिनां श्रेष्ठो रथिना याज्ञसेनिना ॥ ९.५७.३३ ॥
เพราะท่านเป็นเหตุ ท่านปู่ผู้นั้นจึงถูกสังหารและนอนอยู่บนเตียงลูกศร คือพระคงคาบุตร ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่นักรบรถศึก ถูกนักรบรถศึกผู้เป็นโอรสของยัชญเสนีสังหาร
9.57.34
हतो द्रोणश्च कर्णश्च तथा शल्यः प्रतापवान् ।
वैराग्नेरादिकर्तासौ शकुनिः सौबलो हतः ॥ ९.५७.३४ ॥
โทรณะถูกสังหาร กรรณะก็เช่นกัน และศัลยะผู้ทรงอานุภาพก็เช่นกัน ศกุนิโอรสของสุพละ ผู้เป็นต้นเพลิงแห่งการเป็นศัตรู ก็ถูกสังหารด้วย
9.57.35
प्रातिकामी तथा पापो द्रौपद्याः क्लेशकृद्धतः ।
भ्रातरस्ते हताः सर्वे शूरा विक्रान्तयोधिनः ॥ ९.५७.३५ ॥
ปราติกามินผู้ชั่วร้ายผู้ก่อความทุกข์แก่เทราปที ก็ถูกสังหารแล้ว พี่น้องทั้งหมดของท่าน ผู้กล้าหาญและนักรบผู้เข้มแข็ง ล้วนถูกสังหารแล้ว
9.57.36
एते चान्ये च बहवो निहतास्त्वत्कृते नृपाः ।
त्वामद्य निहनिष्यामि गदया नात्र संशयः ॥ ९.५७.३६ ॥
กษัตริย์เหล่านี้และอื่น ๆ อีกมากมาย ถูกสังหารเพราะท่าน วันนี้ข้าพเจ้าจะสังหารท่านด้วยคทา ไม่มีความสงสัยในเรื่องนี้
9.57.37
इत्येवमुच्चै राजानं भाषमाणं वृकोदरम् ।
उवाच गतभी राजन्पुत्रस्ते सत्यविक्रमः ॥ ९.५७.३७ ॥
โอรสของท่านผู้มีความกล้าหาญอันแท้จริง ไม่หวั่นกลัว กล่าวเช่นนั้นเสียงดัง แล้วพูดกับวฤโกทระ ข้าแต่พระราชา
9.57.38
किं कत्थनेन बहुना युध्यस्वेह वृकोदर ।
अद्य तेऽहं विनेष्यामि युद्धश्रद्धां कुलाधम ॥ ९.५७.३८ ॥
จะคุยโวไปทำไมให้มากมาย จงสู้ที่นี่เถิด วฤโกทระ วันนี้ข้าพเจ้าจะทำลายความกระหายการรบของเจ้า ข้าแต่คนต่ำช้าแห่งตระกูล
9.57.39
इति दुर्यार्धेनोऽक्षुद्रस्त्वया क्षुद्रबलेन वै ।
शक्यस्रासयितुं वाचा न चान्यः प्राकृतो यथा ॥ ९.५७.३९ ॥
ท่านผู้มีกำลังน้อย ไม่อาจทำให้ผู้ยิ่งใหญ่ผู้นี้หวาดกลัวได้ด้วยวาจาเท่านั้น เขาไม่เหมือนบุคคลธรรมดาทั่วไป
9.57.40
चिरकालेप्सितं दिष्ट्या हृदयस्थमिदं मम ।
त्वया सह गदायुद्धं त्रिदशैरुपपादितम् ॥ ९.५७.४० ॥
ความปรารถนาที่ฝังอยู่ในใจข้าพเจ้ามานานนั้น คือการต่อสู้ด้วยคทากับท่าน โชคดีที่เทวดาทั้งหลายได้จัดให้เป็นจริงแล้ว
9.57.41
किं वाचा बहुनोक्तेन कत्थितेन च दुर्मते ।
वाणी सङ्कोच्यतामेषा कर्मणा मा चिरं कृथाः ॥ ९.५७.४१ ॥
ท่านผู้มีใจชั่วเอ๋ย จะพูดมากหรือโอ้อวดไปทำไม จงระงับถ้อยคำนี้เสีย จงตอบด้วยการกระทำ อย่าให้ล่าช้านานเลย
9.57.42
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्व एवाभ्यपूजयन् ।
राजानः सोमकाश्चैव ये तत्रासन्समागताः ॥ ९.५७.४२ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของเขา บรรดากษัตริย์ทั้งปวงและชาวโสมกะที่มาประชุมกันอยู่ที่นั่นต่างให้เกียรติเขาทุกพระองค์
9.57.43
ततः सम्पूजितः सर्वैः सम्प्रहृष्टतनूरुहः ।
भूयो धीरां मतिं चक्रे युद्धाय कुरुनन्दनः ॥ ९.५७.४३ ॥
ครั้นได้รับการยกย่องจากทุกคนแล้ว ขนบนร่างกายของกุรุนันทนะตั้งชูขึ้นด้วยความปีติ จึงตั้งใจมั่นคงอีกครั้งที่จะทำการรบ
9.57.44
तं मत्तमिव मातङ्गं तलशब्दैर्नराधिपाः ।
भूयः संहर्षयांचक्रुर्दुर्योधनममर्षणम् ॥ ९.५७.४४ ॥
บรรดาพระมหากษัตริย์ได้ปลุกใจทุรโยธน์ผู้ไม่อดทนอีกครั้ง ดุจช้างที่คลั่งมัน ด้วยเสียงตบแขนของพวกตน
9.57.45
तं महात्मा महात्मानं गदामुद्यम्य पाण्डवः ।
अभिदुद्राव वेगेन धार्तराष्ट्रं वृकोदरः ॥ ९.५७.४५ ॥
ปาณฑพวฤโกทร ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ยกคทาขึ้นแล้วพุ่งเข้าใส่โอรสของธฤตราษฎร์ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่นั้นด้วยความเร็ว
9.57.46
बृंहन्ति कुञ्चरास्तत्र हया हेषन्ति चासकृत् ।
शस्त्राणि चाप्यदीप्यन्त पाण्डवानां जयैषिणां ॥ ९.५७.४६ ॥
ที่นั่นช้างต่างร้องคำราม ม้าก็ร้องกรีดซ้ำแล้วซ้ำอีก และศัสตราของปาณฑพผู้ปรารถนาชัยชนะก็เปล่งแสงวาบขึ้น