ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 9.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.58.1
ततो दुर्योधनो दृष्ट्वा भीमसेनं तथाऽऽगतम् ।
प्रत्युद्ययावदीनात्मा वेगेन महता नदन् ॥ ९.५८.१ ॥
ਫਿਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਨਿਡਰ ਮਨ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਗਰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਉਸ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
9.58.2
समापेततुरन्योन्यं शृङ्गिणौ वृषभाविव ।
महानिर्घातघोषश्च प्रहाराणामजायत ॥ ९.५८.२ ॥
ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਦੋ ਬਲਦਾਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਭਿੜ ਗਏ; ਵਾਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵੱਡੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਰਗੀ ਹੋਈ।
9.58.3
अभवच्च तयोर्युद्वं तुमुलं रोमहर्षणम् ।
जिघृक्षतोर्यथाऽन्योन्यमिन्द्रप्रह्लादयोरिव ॥ ९.५८.३ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ; ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਤੇ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਲੜੇ ਹੋਣ।
9.58.4
रुधिरोक्षितसर्वाङ्गौ गदाहस्तौ मनस्विनौ ।
ददृशाते महात्मानौ पुष्पिताविव किंशुकौ ॥ ९.५८.४ ॥
ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਸਰੀਰਾਂ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਗਦਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਨਸਵੀ ਮਹਾਤਮਾ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਦੋ ਢਾਕ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸੇ।
9.58.5
तथा तस्मिन्महायुद्धे वर्तमाने सुदारुणे ।
खद्योतसङ्खैरिव खं दर्शनीयं व्यरोचत ॥ ९.५८.५ ॥
ਉਸ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਮਹਾਯੁੱਧ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ, ਜੁਗਨੂੰਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਵੇਖਣਯੋਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਉੱਠਿਆ।
9.58.6
तथा तस्मिन्वर्तमाने सङ्कुले तुमुले भृशम् ।
उभावपि परिश्रान्तौ युध्यमानावरिन्दमौ ॥ ९.५८.६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਰੌਲੇ ਵਾਲੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਲੜਦਿਆਂ ਲੜਦਿਆਂ ਬਹੁਤ ਥੱਕ ਗਏ।
9.58.7
तौ मुहूर्तं समाश्वस्य पुनरेव परन्तपौ ।
सम्प्रहारयतां चित्रे सम्प्रगृह्य गदे शुभे ॥ ९.५८.७ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਪਲ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਫਿਰ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਸੁੰਦਰ ਦੋ ਗਦਾਵਾਂ ਕੱਸ ਕੇ ਫੜ ਕੇ ਵਿਚਿਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
9.58.8
तौ तु दृष्ट्वा महावीर्यौ समाश्वस्तौ नरर्षभौ ।
बलिनौ वारणौ यद्वद्वासितार्थे मदोत्कटौ ॥ ९.५८.८ ॥
ਉਹ ਮਹਾਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੋਵੇਂ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਫਿਰ ਉੱਠੇ ਦੇਖੇ ਗਏ; ਮਾਦਾ ਹਾਥੀ ਲਈ ਮਦਮਸਤ ਦੋ ਬਲਵਾਨ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਸਨ।
9.58.9
समानवीर्यौ सम्प्रेक्ष्य प्रगृहीतगदावुभौ ।
प्रहर्षं परमं जग्मुर्देवगन्धर्वदानवाः ॥ ९.५८.९ ॥
ਬਰਾਬਰ ਬਲ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਗਦਾਵਾਂ ਫੜੀ ਵੇਖ ਕੇ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ।
9.58.10
प्रगृहीतगदौ दृष्ट्वा दुर्योधनवृकोदरौ ।
संशयः सर्वभूतानां विजये समपद्यत ॥ ९.५८.१० ॥
ਗਦਾ ਫੜੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਜਿੱਤ ਬਾਰੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸ਼ਯ ਹੋ ਗਿਆ।
9.58.11
समागम्य ततो भूयो भ्रातरौ बलिनां वरौ ।
अन्योन्यस्यान्तरप्रेप्सू प्रचक्रातेऽन्तरं प्रति ॥ ९.५८.११ ॥
ਫਿਰ ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਫਿਰ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ ਮੌਕੇ ਵੱਲ ਵਧੇ।
9.58.12
यमदण्डोपमां गुर्वीमिन्द्राशनिमिवोद्यताम् ।
ददृशुः प्रेक्षका राजन्रौद्रीं विशसनीं गदाम् ॥ ९.५८.१२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਯਮਦੰਡ ਵਰਗੀ ਭਾਰੀ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜ੍ਰ ਵਾਂਗ ਉਠਾਈ ਹੋਈ, ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਸੰਹਾਰਕ ਗਦਾ ਵੇਖੀ।
9.58.13
आविद्ध्यतो गतां तस्य भीमसेनस्य संयुगे ।
शब्दः सुतुमुलो घोरो मुहूर्तं समपद्यत ॥ ९.५८.१३ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭੀਮਸੇਨ ਵੱਲੋਂ ਘੁਮਾ ਕੇ ਸੁੱਟੀ ਗਈ ਉਹ ਗਦਾ ਜਦੋਂ ਗਈ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਰੌਲਾ ਪੈ ਗਿਆ।
9.58.14
आविद्ध्यन्तमरिं प्रेक्ष्य धार्तराष्ट्रोऽथ पाण्डवम् ।
गदामतुलवेगां तां विस्मितः सम्बभूव ह ॥ ९.५८.१४ ॥
ਵੈਰੀ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਗਦਾ ਘੁਮਾਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਬੇਜੋੜ ਵੇਗ ਵਾਲੀ ਗਦਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
9.58.15
चरंश्च विविधान्मार्गान्मण्डलानि च भारत ।
अशोभत तदा वीरो भूय एव वृकोदरः ॥ ९.५८.१५ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਹਾਂ ਅਤੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਿਆਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੀਰ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਫਿਰ ਸ਼ੋਭਾ ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
9.58.16
तौ परस्परमासाद्य यत्तावन्योन्यसूदने ।
मार्जाराविव भक्षार्थे ततक्षाते मुहुर्मुहुः ॥ ९.५८.१६ ॥
ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਉਤਾਵਲੇ ਹੋ ਕੇ ਨੇੜੇ ਆਏ ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਭੋਜਨ ਲਈ ਲੜਦੀਆਂ ਦੋ ਬਿੱਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
9.58.17
अचरद्भीमसेनस्तु मार्गान्बहुविधांस्तथा ।
मण्डलानि विचित्राणि गतप्रत्यागतानि च ॥ ९.५८.१७ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਿਆ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਨੋਖੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਆਉਂਦਾ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।
9.58.18
गोमूत्रिकाणि चित्राणि स्थानानि विविधानि च ।
परिमोक्षं प्रहाराणां वर्जनं परिधावनम् ॥ ९.५८.१८ ॥
ਗੋਮੂਤ੍ਰਿਕਾ ਵਰਗੇ ਅਨੋਖੇ ਰਾਹ, ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ, ਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ, ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣਾ, ਟਾਲਣਾ ਅਤੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਦੌੜਨਾ।
9.58.19
अभिद्रवणमाक्षेपमवस्थानं सविग्रहम् ।
मत्स्योद्वृत्तं सोरुवृत्तमवप्लुतमुपप्लुतम् ॥ ९.५८.१९ ॥
ਹਮਲਾ ਕਰਨਾ, ਵਾਰ ਕਰਨਾ, ਅਡੋਲ ਖੜ੍ਹਨਾ, ਨੇੜੇ ਹੋ ਕੇ ਲੜਨਾ, ਮੱਛੀ ਵਾਂਗ ਉਛਲ ਕੇ ਘੁੰਮਣਾ, ਪੱਟ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਣਾ, ਹੇਠਾਂ ਛਾਲ ਮਾਰਨਾ, ਉੱਪਰ ਛਾਲ ਮਾਰਨਾ।
9.58.20
उपन्यस्तमपन्यस्तं गदायुद्धविशारदौ ।
एवं तौ विचरन्तौ तु न्यघ्नतां वै परस्परम् ॥ ९.५८.२० ॥
ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਵਾਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਵਾਰ ਵਾਪਸ ਖਿੱਚਣਾ — ਗਦਾ-ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਉਹ ਦੋਵੇਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ।
9.58.21
वञ्चयानौ पुनश्चैव चेरतुः कुरुसत्तमौ ।
विक्रीडन्तौ सुबलिनौ मण्डलानि विचेरतुः ॥ ९.५८.२१ ॥
ਚਾਲਾਂ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਚੱਲੇ। ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਚੱਕਰਾਕਾਰ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੇ।
9.58.22
तौ दर्शयन्तौ समरे युद्धक्रीडां समन्ततः ।
गदाभ्यां सहसाऽन्योन्यमाजघ्नतुररिन्दमौ ॥ ९.५८.२२ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਆਪਣੀ ਯੁੱਧ-ਕਲਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਅਰਿੰਦਮ ਅਚਾਨਕ ਗਦਾਵਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ।
9.58.23
परस्परं समासाद्य दंष्ट्राभ्यां द्विरदौ यथा ।
अशोभेतां महाराज शोणितेन परिप्लुतौ ॥ ९.५८.२३ ॥
ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਹਾਥੀ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਕੇ ਸ਼ੋਭਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਲਿੱਬੜ ਕੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ੋਭਣ ਲੱਗੇ।
9.58.24
एवं तदभवद्युद्धं घोररूपं परन्तप ।
परिवृत्तेऽहनि क्रूरं वृत्रवासवयोरिव ॥ ९.५८.२४ ॥
ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਯੁੱਧ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਗਿਆ — ਦਿਨ ਬਦਲਣ ਤੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਾਸਵ (ਇੰਦਰ) ਦੇ ਕ੍ਰੂਰ ਯੁੱਧ ਵਾਂਗ।
9.58.25
गदाहस्तौ ततस्तौ तु मण्डलावस्थितौ बली ।
दक्षिणं मण्डलं राजन्धार्तराष्ट्रोऽभ्यवर्तत।
सव्यं तु मण्डलं तत्र भीमसेनोऽभ्यवर्तत ॥ ९.५८.२५ ॥
ਫਿਰ ਗਦਾਵਾਂ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬਲਵਾਨ ਸਨ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੱਜੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਿਆ; ਅਤੇ ਭੀਮਸੇਨ ਉੱਥੇ ਖੱਬੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਿਆ।
9.58.26
तथा तु चरतस्तस्य भीमस्य रणमूर्धनि ।
दुर्योधनो महाराज पार्श्वदेशेऽभ्यताडयत् ॥ ९.५८.२६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਭੀਮ ਰਣ-ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਉਸਦੇ ਪਾਸੇ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
9.58.27
आहतस्तु ततो भीमः पुत्रेण तव भारत ।
आविध्यत गदां गुवीं प्रहारं तमचिन्तयन् ॥ ९.५८.२७ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਭੀਮ ਉਸ ਵਾਰ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਭਾਰੀ ਗਦਾ ਘੁਮਾ ਕੇ ਚਲਾਉਣ ਲੱਗਾ।
9.58.28
इन्द्राशनिसमां घोरां यमदण्डमिवोद्यताम् ।
ददृशुस्ते महाराज भीमसेनस्य तां गदाम् ॥ ९.५८.२८ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭੀਮਸੇਨ ਦੀ ਉਹ ਗਦਾ ਵੇਖੀ; ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜ੍ਰ ਵਰਗੀ ਤੇ ਉੱਚੇ ਉਠਾਏ ਯਮਦੰਡ ਵਾਂਗ ਭਿਆਨਕ ਸੀ।
9.58.29
आविध्यन्तं गदां दृष्ट्वा भीमसेनं तवात्मजः ।
समुद्यम्य गदां घोरां प्रत्यविध्यत्परन्तपः ॥ ९.५८.२९ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਗਦਾ ਘੁਮਾਉਂਦਿਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਭਿਆਨਕ ਗਦਾ ਉਠਾ ਕੇ ਉਸ ਵੱਲ ਚਲਾਈ।
9.58.30
गदामारुतवेगेन तव पुत्रस्य भारत ।
शब्द आसीत्सुतुमुलस्तेजश्च समजायत ॥ ९.५८.३० ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਗਦਾ ਦੇ ਹਵਾ-ਵੇਗ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਠੀ, ਅਤੇ ਤੇਜ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
9.58.31
स चरन्विविधान्मार्गान्मण्डलानि च भागशः ।
समशोभत तेजस्वी भूयो भीमात्सुयोधनः ॥ ९.५८.३१ ॥
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਹਾਂ ਅਤੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਘੁੰਮਦਾ ਤੇਜਸਵੀ ਸੁਯੋਧਨ ਭੀਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਫਿਰ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗਣ ਲੱਗਾ।
9.58.32
आविद्धा सर्ववेगेन भीमेन महती गदा ।
सधूमं सार्चिषं चाग्निं मुमोचोग्रमहास्वना ॥ ९.५८.३२ ॥
ਭੀਮ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਸੁੱਟੀ ਗਈ ਵੱਡੀ ਗਦਾ ਧੂੰਏਂ ਅਤੇ ਲਾਟਾਂ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਉਗਲਦੀ ਭਿਆਨਕ ਮਹਾਂਧੁਨੀ ਨਾਲ ਛੁੱਟੀ।
9.58.33
आधूतां भीमसेनेन गदां दृष्ट्वा सुयोधनः ।
अद्रिसारमयीं गुर्वीमाविध्यन्बह्वशोभत ॥ ९.५८.३३ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਵੱਲੋਂ ਘੁੰਮਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਪੱਥਰ ਦੇ ਸਾਰ ਤੋਂ ਬਣੀ ਭਾਰੀ ਗਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਸੁਯੋਧਨ ਨੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਘੁੰਮਾਉਂਦਿਆਂ ਬਹੁਤ ਸ਼ੋਭਾ ਪਾਈ।
9.58.34
गदामारुतवेगं हि दृष्ट्वा तस्य महात्मनः ।
भयं विवेश पाण्डूंस्तु सर्वानेव ससात्यकीन् ॥ ९.५८.३४ ॥
ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਗਦਾ ਦਾ ਹਵਾ ਵਰਗਾ ਵੇਗ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਤਿਅਕੀ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਸਮਾ ਗਿਆ।
9.58.35
तौ दर्शयन्तौ समरे युद्धक्रीडां समन्ततः ।
गदाभ्यां सहसाऽन्योन्यमाजघ्नतुररिन्दमौ ॥ ९.५८.३५ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਯੁੱਧ-ਖੇਡ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਅਚਾਨਕ ਗਦਾਵਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
9.58.36
तौ परस्परमासाद्य दंष्ट्राभ्यां द्विरदौ यथा ।
अशोभेतां महाराज शोणितेन परिप्लुतौ ॥ ९.५८.३६ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਹਾਥੀ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਭਿੜ ਕੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਥਪਥ ਸੋਹਣੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਸ਼ੋਭਣ ਲੱਗੇ।
9.58.37
एवं तदभवद्युद्धं घोररूपमसंवृतम् ।
परिवृत्तेऽहनि क्रूरं वृत्रवासवयोरिव ॥ ९.५८.३७ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਯੁੱਧ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਬੇਕਾਬੂ ਹੋ ਗਿਆ; ਦਿਨ ਢਲਣ ਤੇ ਵ੍ਰਿੱਤ ਅਤੇ ਵਾਸਵ (ਇੰਦਰ) ਦੇ ਕ੍ਰੂਰ ਯੁੱਧ ਵਾਂਗ।
9.58.38
दृष्ट्वा व्यवस्थितं भीमं तव पुत्रो महाबलः ।
चरंश्चित्रतरान्मा र्गान्कौन्तेयमभिदुद्रुवे ॥ ९.५८.३८ ॥
ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਭੀਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਮਹਾਬਲੀ ਪੁੱਤਰ ਅਨੇਕ ਵਿਚਿੱਤਰ ਚਾਲਾਂ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਾ ਕੌਂਤੇਯ (ਭੀਮ) ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਿਆ।
9.58.39
तस्य भीमो महावेगां जाम्बूनदपरिष्कृताम् ।
अतिक्रुद्धस्य क्रुद्धस्तु ताडयामास तां गदाम् ॥ ९.५८.३९ ॥
ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਵੇਗ ਵਾਲੀ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਗਦਾ ਉੱਤੇ ਅਤਿ-ਕ੍ਰੋਧੀ ਦੀ ਗਦਾ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਭੀਮ ਨੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
9.58.40
सविस्फुलिङ्गो निर्हादस्तयोस्तत्राभिघातजः ।
प्रादुरासीन्महाराज घृष्टयोर्वज्रयोरिव ॥ ९.५८.४० ॥
ਮਹਾਰਾਜ, ਉੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਵਾਰ ਤੋਂ ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਭਿਆਨਕ ਗੂੰਜ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਵਜ੍ਰ ਰਗੜੇ ਗਏ ਹੋਣ।
9.58.41
वेगवत्या तया तत्र भीमसेनप्रमुक्तया ।
निपतन्त्या महाराज पृथिवी समकम्पत ॥ ९.५८.४१ ॥
ਉੱਥੇ ਭੀਮਸੇਨ ਵੱਲੋਂ ਸੁੱਟੀ ਗਈ ਉਸ ਵੇਗਵਾਨ ਗਦਾ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਧਰਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਬ ਗਈ।
9.58.42
तां नामृष्यत कौरव्यो गदां प्रतिहतां रणे ।
मत्तो द्विप इव क्रुद्धः प्रतिकुञ्जरदर्शनात् ॥ ९.५८.४२ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਗਦਾ ਨੂੰ ਰੋਕੀ ਗਈ ਵੇਖ ਕੇ ਕੌਰਵ (ਦੁਰਯੋਧਨ) ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਿਆ; ਮਦਮਸਤ ਹਾਥੀ ਵਿਰੋਧੀ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਉੱਠਦਾ ਹੈ।
9.58.43
स सव्यं मण्डलं राजा उद्धाम्य कृतनिश्चयः ।
आजघ्ने मूर्ध्नि कौन्तेयं गदया भीमवेगया ॥ ९.५८.४३ ॥
ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਗਦਾ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਘੁਮਾ ਕੇ ਚੁੱਕੀ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਵੇਗ ਵਾਲੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਕੌਂਤੇਯ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
9.58.44
तया त्वभिहतो भीमः पुत्रेण तव पाण्डवः ।
नाकम्पत महाराज तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ९.५८.४४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਉਸ ਵਾਰ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਪਾਂਡਵ ਭੀਮ ਜ਼ਰਾ ਵੀ ਨਾ ਡੋਲਿਆ; ਇਹ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਅਚੰਭਾ ਸੀ।
9.58.45
आश्चर्यं चापि तद्राजन्सर्वसैन्यान्यपूजयन् ।
यद्गदाभिहतो भीमो नाकम्पत पदात्पदम् ॥ ९.५८.४५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਅਚੰਭੇ ਦੀ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ; ਗਦਾ ਨਾਲ ਵਾਰ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਭੀਮ ਇੱਕ ਕਦਮ ਵੀ ਨਾ ਡੋਲਿਆ।
9.58.46
ततो गुरुतरां दीप्तां गदां हेमपरिष्कृताम् ।
दुर्योधनाय व्यसृजद्भीमो भीमपराक्रमः ॥ ९.५८.४६ ॥
ਫਿਰ ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕਰਮ ਵਾਲੇ ਭੀਮ ਨੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਾਈ, ਬਹੁਤ ਭਾਰੀ ਅਤੇ ਚਮਕਦੀ ਗਦਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਵੱਲ ਸੁੱਟੀ।
9.58.47
तं प्रहारमसम्भ्रान्तो लाघवेन महाबलः ।
मोघं दुर्योधनश्चक्रे तत्राभूद्विस्मयो महान् ॥ ९.५८.४७ ॥
ਉਸ ਵਾਰ ਨਾਲ ਜ਼ਰਾ ਵੀ ਘਬਰਾਏ ਬਿਨਾਂ ਮਹਾਬਲੀ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਬੇਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਉੱਥੇ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੋਇਆ।
9.58.48
सा तु मोघा गदा राजन्पतन्ती भीमचोदिता ।
चालयामास पृथिवीं महानिर्घातनिःस्वनाः ॥ ९.५८.४८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਭੀਮ ਵੱਲੋਂ ਸੁੱਟੀ ਗਈ ਉਹ ਬੇਕਾਰ ਗਦਾ ਡਿੱਗਦੀ ਹੋਈ ਵੱਡੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਗਈ।
9.58.49
आस्थाय कौशिकान्मार्गानुत्पतन्स पुनः पुनः ।
गदानिपातं प्रज्ञाय भीमसेनं च वञ्चितम् ॥ ९.५८.४९ ॥
ਉਸ ਨੇ ਕੌਸ਼ਿਕ ਮਾਰਗਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰੀਆਂ, ਗਦਾ ਦੇ ਵਾਰ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ।
9.58.50
वञ्चयित्वा तदा भीमं गदया कुरुसत्तमः ।
ताडयामास सङ्क्रुद्धो वक्षोदेशे महाबलः ॥ ९.५८.५० ॥
ਫਿਰ ਭੀਮ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇ ਕੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਹਾਬਲੀ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਗਦਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
9.58.51
गदया निहतो भीमो मुह्यमानो महारणे ।
नाभ्यमन्यत कर्तव्यं पुत्रेणाभ्याहतस्तव ॥ ९.५८.५१ ॥
ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਗਦਾ ਦੇ ਵਾਰ ਨਾਲ ਭੀਮ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ ਇਹ ਨਾ ਸੁੱਝਿਆ।
9.58.52
तस्मिंस्तथा वर्तमाने राजन्सोमकपाण्डवाः ।
भृशोपहतसङ्कल्पा नहृष्टमनसोऽभवन् ॥ ९.५८.५२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਸੋਮਕ ਤੇ ਪਾਂਡਵ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਬਹੁਤ ਢਹਿ ਗਿਆ ਸੀ, ਖੁਸ਼ ਮਨ ਵਾਲੇ ਨਾ ਰਹੇ।
9.58.53
स तु तेन प्रहारेण मातङ्ग इव रोषितः ।
हस्तिवद्वस्तिसंकाशमभिदुद्राव ते सुतम् ॥ ९.५८.५३ ॥
ਪਰ ਉਸ ਵਾਰ ਨਾਲ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲ ਇਵੇਂ ਝਪਟਿਆ ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਗੇਂਦ ਵੱਲ ਝਪਟਦਾ ਹੈ।
9.58.54
ततस्तु तरसा भीमो गदया तनयं तव ।
अभिदुद्राव वेगेन सिंहो वनगजं यथा ॥ ९.५८.५४ ॥
ਫਿਰ ਭੀਮ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਦਾ ਲੈ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਇਵੇਂ ਟੁੱਟ ਪਿਆ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਜੰਗਲੀ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ।
9.58.55
उपसृत्य तु राजानं गदामोक्षविशारदः ।
आविध्यत गदां राजन्समुद्दिश्य सुतं तव ॥ ९.५८.५५ ॥
ਗਦਾ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਉਹ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਗਦਾ ਘੁਮਾਉਣ ਲੱਗਾ।
9.58.56
अताडयद्भीमसेनः पार्श्वे दुर्योधनं तदा ।
स विह्वलः प्रहारेण जानुभ्यामगमन्महीम् ॥ ९.५८.५६ ॥
ਤਦ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਪਾਸੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਵਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
9.58.57
तस्मिन्कुरुकुलश्रेष्ठे जानुभ्यामवनीं गते ।
उदतिष्ठत्ततो नादः सृञ्जयानां जगत्पते ॥ ९.५८.५७ ॥
ਕੁਰੂ ਕੁਲ ਦਾ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਜਦੋਂ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ, ਹੇ ਜਗਤਪਤੀ, ਤਦ ਸ੍ਰੰਜਯਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗਰਜਣਾ ਉੱਠੀ।
9.58.58
तेषां तु निनदं श्रुत्वा शृञ्जयानां नरर्षभः ।
अमर्षाद्भरतश्रेष्ठ पुत्रस्ते समकुप्यत ॥ ९.५८.५८ ॥
ਸ੍ਰੰਜਯਾਂ ਦੀ ਉਸ ਗਰਜਣਾ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਲਦ ਵਰਗਾ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਅਮਰਖ਼ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।
9.58.59
उत्थाय तु महाबाहुर्महानाग इव श्वसन् ।
दिधक्षन्निव नेत्राभ्यां भीमसेनमवैक्षत ॥ ९.५८.५९ ॥
ਉੱਠ ਕੇ ਉਹ ਮਹਾਬਾਹੂ ਮਹਾਂ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਫੁੰਕਾਰੇ ਮਾਰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਾੜ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ, ਭੀਮਸੇਨ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ।
9.58.60
ततः स भरतश्रेष्ठो गदापाणिरभिद्रवन् ।
प्रमथिष्यन्निव शिरो भीमसेनस्य संयुगे ॥ ९.५८.६० ॥
ਤਦ ਉਹ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਗਦਾ ਲੈ ਕੇ ਦੌੜਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭੀਮਸੇਨ ਦਾ ਸਿਰ ਕੁਚਲ ਦੇਵੇਗਾ।
9.58.61
स महात्मा महात्मानं भीमं भीमपराक्रमः ।
अताडयच्छङ्खदेशे न चचालाचलोपमः ॥ ९.५८.६१ ॥
ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ, ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕਰਮੀ, ਮਹਾਤਮਾ ਭੀਮ ਉੱਤੇ ਕਨਪਟੀ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰਬਤ ਵਰਗਾ ਭੀਮ ਹਿੱਲਿਆ ਨਹੀਂ।
9.58.62
स भूयः शुशुभे पार्थस्ताडितो गदया रणे ।
उद्भिन्नरुधिरो राजन्प्रभिन्न इव कुञ्चरः ॥ ९.५८.६२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਗਦਾ ਦੇ ਵਾਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭੀਮ ਹੋਰ ਚਮਕਿਆ; ਲਹੂ ਫੁੱਟ ਨਿਕਲਿਆ, ਮਦ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ।
9.58.63
ततो गदां वीरहणीमयोमयीं ।
प्रगृह्य वज्राशनितुल्यनिःस्वनाम्।
अताडयच्छत्रुममित्रकर्शनो ।
बलेन विक्रम्य धनञ्जयाग्रजः ॥ ९.५८.६३ ॥
ਫਿਰ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੀੜ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਧਨੰਜਯ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਭੀਮ ਨੇ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਲੋਹੇ ਦੀ, ਵਜ੍ਰ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੀ ਗੂੰਜ ਵਾਲੀ ਗਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਬਲ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
9.58.64
स भीमसेनाभिहतस्तवात्मजः ।
पपात सङ्कम्पितदेहबन्धनः।
सुपुष्पितो मारुतवेगताडितो ।
वने महासाल इवावघूर्णितः ॥ ९.५८.६४ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਵਾਰ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਇਆ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਬੰਧਨ ਕੰਬ ਗਏ। ਹਵਾ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਝਟਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਪੂਰਾ ਖਿੜਿਆ ਵੱਡਾ ਸਾਲ ਰੁੱਖ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ।
9.58.65
ततः प्रणेदुर्जहृषुश्च पाण्डवाः ।
समीक्ष्य पुत्रं पतितं क्षितौ तव।
ततः सुतस्ते प्रतिलभ्य चेतनां ।
समुत्पपात द्विरदो यथा हदात् ॥ ९.५८.६५ ॥
ਫਿਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਗਰਜਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ। ਫਿਰ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਤਲਾਬ ਤੋਂ ਹਾਥੀ ਉੱਠਣ ਵਾਂਗ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ।
9.58.66
स पार्थिवो नित्यममर्षितस्तदा ।
महारथः शिक्षितवत्परिभ्रमन्।
अताडयत्पाण्डवमग्रतः स्थितं ।
स विह्वलाङ्गो जगतीमुपास्पृशत् ॥ ९.५८.६६ ॥
ਉਹ ਰਾਜਾ ਉਦੋਂ ਸਦਾ ਰੋਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਮਹਾਰਥੀ ਹੋ ਕੇ, ਸਿਖਿਅਤ ਯੋਧੇ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਖੜ੍ਹੇ ਪਾਂਡਵ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਵਿਹਲ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਗਿਆ।
9.58.67
स सिंहनादं विननाद कौरवो ।
निपात्य भूमौ युधि भीममोजसा।
बिभेद चैवाशनितुल्यमोजसा ।
गदानिपातेन शरीररक्षणम् ॥ ९.५८.६७ ॥
ਉਸ ਕੌਰਵ ਨੇ ਸਿੰਘਨਾਦ ਕੀਤਾ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭੀਮ ਨੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡੇਗ ਕੇ, ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੇ ਬਲ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ। ਗਦਾ ਦੇ ਵਾਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
9.58.68
ततोऽन्तरिक्षे निनदो महानभू… ।
द्दिवौकसामप्सरसां च नेदुषाम्।
पपात चोच्चैरमरप्रवेरितं ।
विचित्रपुष्पोत्करवर्षमुत्तमम् ॥ ९.५८.६८ ॥
ਫਿਰ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੋਈ… ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗਰਜਣ ਨਾਲ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੀ ਗਈ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਉੱਤਮ ਵਰਖਾ ਉੱਚੀ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗੀ।
9.58.69
ततः परानाविशदुत्तमं भयं ।
समीक्ष्य भूमौ पतितं नरोत्तमम्।
अहीयमानं च बलेन कौरवं ।
निशाम्य भेदं सुदृढस्य वर्मणः ॥ ९.५८.६९ ॥
ਫਿਰ ਵੈਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਡਰ ਵੜ ਗਿਆ; ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਕੌਰਵ ਨੂੰ ਬਲ ਵਿੱਚ ਘਟਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਵਚ ਦਾ ਟੁੱਟਣਾ ਵੇਖ ਕੇ।
9.58.70
ततो मुहूर्तादुपलभ्य चेतनां ।
प्रमृज्य वक्त्रं रुधिराक्तमात्मनः।
धृतिं समालम्ब्य विवृत्य लोचने ।
बलेन संस्तभ्य वृकोदरः स्थितः ॥ ९.५८.७० ॥
ਫਿਰ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੋਸ਼ ਮੁੜ ਕੇ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜਿਆ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਪੂੰਝ ਕੇ, ਧੀਰਜ ਧਾਰ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ, ਬਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਥੰਮ੍ਹ ਕੇ ਵਰਕੋਦਰ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ।
9.58.71
ततो यमौ यमसदृशौ पराक्रमे ।
सपार्षतः शिनितनयश्च वीर्यवान्।
समाह्वयन्नहमहमित्यभित्वरं… ।
स्तवात्मजं समभिययुर्वधैषिणः ॥ ९.५८.७१ ॥
ਫਿਰ ਯਮ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕਰਮੀ ਜੁੜਵੇਂ ਭਰਾ, ਪਾਰਸ਼ਤ ਅਤੇ ਸ਼ਿਨੀ ਦਾ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਵੀ 'ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ' ਆਖ ਕੇ ਲਲਕਾਰਦੇ ਹੋਏ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲ ਟੁੱਟ ਪਏ।
9.58.72
निवर्त्य तान्पुनरपि पाण्डवो बली ।
तवात्मजं स्वयमभिगम्य कालवत्।
चचार चाप्यपगतखेदवेपथुः ।
सुरेश्वरो नमुचिमिवोत्तमं रणे ॥ ९.५८.७२ ॥
ਬਲਵਾਨ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫੇਰ ਪਿੱਛੇ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਕਾਲ ਵਾਂਗ ਵਿਚਰਿਆ; ਥਕਾਵਟ ਤੇ ਕੰਬਣੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਨਮੁਚੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।