Mahābhārata · Adhyāya 9.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.58.1
ततो दुर्योधनो दृष्ट्वा भीमसेनं तथाऽऽगतम् ।
प्रत्युद्ययावदीनात्मा वेगेन महता नदन् ॥ ९.५८.१ ॥
Lalu Duryodhana, melihat Bhīmasena datang demikian, dengan jiwa yang tak gentar, menggelegar dengan kecepatan besar, maju menghadapinya.
9.58.2
समापेततुरन्योन्यं शृङ्गिणौ वृषभाविव ।
महानिर्घातघोषश्च प्रहाराणामजायत ॥ ९.५८.२ ॥
Seperti dua banteng bertanduk mereka saling beradu, dan bunyi pukulan mereka terdengar seperti gemuruh petir yang dahsyat.
9.58.3
अभवच्च तयोर्युद्वं तुमुलं रोमहर्षणम् ।
जिघृक्षतोर्यथाऽन्योन्यमिन्द्रप्रह्लादयोरिव ॥ ९.५८.३ ॥
Di antara keduanya terjadilah pertempuran yang hiruk-pikuk dan menegakkan bulu roma, seperti antara Indra dan Prahlāda yang masing-masing ingin menangkap yang lain.
9.58.4
रुधिरोक्षितसर्वाङ्गौ गदाहस्तौ मनस्विनौ ।
ददृशाते महात्मानौ पुष्पिताविव किंशुकौ ॥ ९.५८.४ ॥
Dengan seluruh tubuh berlumuran darah dan gada di tangan, kedua mahātman yang berjiwa luhur itu tampak seperti dua pohon kiṃśuka yang sedang berbunga.
9.58.5
तथा तस्मिन्महायुद्धे वर्तमाने सुदारुणे ।
खद्योतसङ्खैरिव खं दर्शनीयं व्यरोचत ॥ ९.५८.५ ॥
Selagi pertempuran besar yang sangat mengerikan itu berlangsung, langit bersinar indah dipandang, seolah dipenuhi kawanan kunang-kunang.
9.58.6
तथा तस्मिन्वर्तमाने सङ्कुले तुमुले भृशम् ।
उभावपि परिश्रान्तौ युध्यमानावरिन्दमौ ॥ ९.५८.६ ॥
Sementara pertempuran yang padat dan sangat hiruk-pikuk itu berlangsung, keduanya, sang penakluk musuh, sangat kelelahan karena bertempur.
9.58.7
तौ मुहूर्तं समाश्वस्य पुनरेव परन्तपौ ।
सम्प्रहारयतां चित्रे सम्प्रगृह्य गदे शुभे ॥ ९.५८.७ ॥
Setelah beristirahat sejenak, keduanya, pembakar musuh, kembali menggenggam erat dua gada yang indah dan saling memukul dengan berbagai cara.
9.58.8
तौ तु दृष्ट्वा महावीर्यौ समाश्वस्तौ नरर्षभौ ।
बलिनौ वारणौ यद्वद्वासितार्थे मदोत्कटौ ॥ ९.५८.८ ॥
Melihat kedua banteng di antara manusia yang perkasa itu pulih dan bangkit kembali, mereka bagaikan dua gajah kuat yang gila karena birahi demi seekor betina.
9.58.9
समानवीर्यौ सम्प्रेक्ष्य प्रगृहीतगदावुभौ ।
प्रहर्षं परमं जग्मुर्देवगन्धर्वदानवाः ॥ ९.५८.९ ॥
Melihat keduanya, yang setara kegagahannya, berdiri dengan gada terangkat, para dewa, gandharva, dan danava dipenuhi kegembiraan yang luar biasa.
9.58.10
प्रगृहीतगदौ दृष्ट्वा दुर्योधनवृकोदरौ ।
संशयः सर्वभूतानां विजये समपद्यत ॥ ९.५८.१० ॥
Melihat Duryodhana dan Vṛkodara dengan gada terangkat, keraguan akan kemenangan timbul pada semua makhluk.
9.58.11
समागम्य ततो भूयो भ्रातरौ बलिनां वरौ ।
अन्योन्यस्यान्तरप्रेप्सू प्रचक्रातेऽन्तरं प्रति ॥ ९.५८.११ ॥
Kemudian kedua saudara, yang terbaik di antara yang kuat, bertemu kembali, saling mencari celah, dan bergerak menuju kesempatan.
9.58.12
यमदण्डोपमां गुर्वीमिन्द्राशनिमिवोद्यताम् ।
ददृशुः प्रेक्षका राजन्रौद्रीं विशसनीं गदाम् ॥ ९.५८.१२ ॥
Wahai raja, para penonton melihat gada yang berat seperti tongkat Yama, terangkat seperti petir Indra, mengerikan dan menghancurkan.
9.58.13
आविद्ध्यतो गतां तस्य भीमसेनस्य संयुगे ।
शब्दः सुतुमुलो घोरो मुहूर्तं समपद्यत ॥ ९.५८.१३ ॥
Ketika Bhīmasena memutar dan melemparkan gadanya dalam pertempuran, bunyi dahsyat dan gemuruh terdengar sesaat.
9.58.14
आविद्ध्यन्तमरिं प्रेक्ष्य धार्तराष्ट्रोऽथ पाण्डवम् ।
गदामतुलवेगां तां विस्मितः सम्बभूव ह ॥ ९.५८.१४ ॥
Melihat musuh, sang Pāṇḍava, memutar gada yang kecepatannya tiada tara itu, putra Dhṛtarāṣṭra menjadi takjub.
9.58.15
चरंश्च विविधान्मार्गान्मण्डलानि च भारत ।
अशोभत तदा वीरो भूय एव वृकोदरः ॥ ९.५८.१५ ॥
Wahai Bhārata, bergerak melalui berbagai jalur dan lingkaran, saat itu sang pahlawan Vṛkodara kembali bersinar.
9.58.16
तौ परस्परमासाद्य यत्तावन्योन्यसूदने ।
मार्जाराविव भक्षार्थे ततक्षाते मुहुर्मुहुः ॥ ९.५८.१६ ॥
Keduanya, berhasrat saling membunuh, saling mendekat dan menyerang berulang kali, seperti dua kucing yang berebut makanan.
9.58.17
अचरद्भीमसेनस्तु मार्गान्बहुविधांस्तथा ।
मण्डलानि विचित्राणि गतप्रत्यागतानि च ॥ ९.५८.१७ ॥
Bhīmasena pun bergerak di berbagai jalur, dan berputar dalam lingkaran-lingkaran ajaib, pergi dan kembali.
9.58.18
गोमूत्रिकाणि चित्राणि स्थानानि विविधानि च ।
परिमोक्षं प्रहाराणां वर्जनं परिधावनम् ॥ ९.५८.१८ ॥
Jalur berliku seperti air kencing sapi, sikap-sikap ajaib dan beraneka ragam, menghindari pukulan, mengelak, dan berlari berputar.
9.58.19
अभिद्रवणमाक्षेपमवस्थानं सविग्रहम् ।
मत्स्योद्वृत्तं सोरुवृत्तमवप्लुतमुपप्लुतम् ॥ ९.५८.१९ ॥
Menyerbu, melemparkan, bertahan di tempat, bertarung jarak dekat, melompat dan berputar seperti ikan, berputar mengelilingi paha, melompat ke bawah, melompat ke atas.
9.58.20
उपन्यस्तमपन्यस्तं गदायुद्धविशारदौ ।
एवं तौ विचरन्तौ तु न्यघ्नतां वै परस्परम् ॥ ९.५८.२० ॥
Menerjang maju untuk memukul dan menarik kembali pukulan — keduanya ahli dalam pertempuran gada. Demikianlah, sambil berputar, mereka saling memukul.
9.58.21
वञ्चयानौ पुनश्चैव चेरतुः कुरुसत्तमौ ।
विक्रीडन्तौ सुबलिनौ मण्डलानि विचेरतुः ॥ ९.५८.२१ ॥
Sambil menipu lagi, kedua yang terbaik dari keluarga Kuru bergerak. Keduanya yang sangat perkasa, seolah bermain, berputar membentuk lingkaran.
9.58.22
तौ दर्शयन्तौ समरे युद्धक्रीडां समन्ततः ।
गदाभ्यां सहसाऽन्योन्यमाजघ्नतुररिन्दमौ ॥ ९.५८.२२ ॥
Memperlihatkan permainan perang ke segala arah di medan laga, kedua penakluk musuh itu tiba-tiba saling memukul dengan gada mereka.
9.58.23
परस्परं समासाद्य दंष्ट्राभ्यां द्विरदौ यथा ।
अशोभेतां महाराज शोणितेन परिप्लुतौ ॥ ९.५८.२३ ॥
Seperti dua gajah yang saling berhadapan dengan gading mereka dan bersinar, demikianlah, wahai raja agung, keduanya bersinar, berlumuran darah.
9.58.24
एवं तदभवद्युद्धं घोररूपं परन्तप ।
परिवृत्तेऽहनि क्रूरं वृत्रवासवयोरिव ॥ ९.५८.२४ ॥
Demikianlah, wahai pembakar musuh, pertempuran itu menjadi mengerikan, seperti pertarungan kejam antara Vṛtra dan Vāsava (Indra) ketika hari telah berbalik.
9.58.25
गदाहस्तौ ततस्तौ तु मण्डलावस्थितौ बली ।
दक्षिणं मण्डलं राजन्धार्तराष्ट्रोऽभ्यवर्तत।
सव्यं तु मण्डलं तत्र भीमसेनोऽभ्यवर्तत ॥ ९.५८.२५ ॥
Lalu kedua pejuang perkasa itu, dengan gada di tangan, berdiri dalam lingkaran. Wahai raja, putra Dhṛtarāṣṭra berputar ke kanan, dan Bhīmasena berputar di sana ke kiri.
9.58.26
तथा तु चरतस्तस्य भीमस्य रणमूर्धनि ।
दुर्योधनो महाराज पार्श्वदेशेऽभ्यताडयत् ॥ ९.५८.२६ ॥
Ketika Bhīma berputar demikian di barisan depan pertempuran, wahai raja agung, Duryodhana memukul sisinya.
9.58.27
आहतस्तु ततो भीमः पुत्रेण तव भारत ।
आविध्यत गदां गुवीं प्रहारं तमचिन्तयन् ॥ ९.५८.२७ ॥
Maka Bhīma, yang dipukul putramu, wahai keturunan Bharata, tanpa menghiraukan pukulan itu, melemparkan gadanya yang berat.
9.58.28
इन्द्राशनिसमां घोरां यमदण्डमिवोद्यताम् ।
ददृशुस्ते महाराज भीमसेनस्य तां गदाम् ॥ ९.५८.२८ ॥
Wahai raja agung, mereka melihat gada Bhīmasena, dahsyat seperti petir Indra, seperti tongkat Yama yang terangkat.
9.58.29
आविध्यन्तं गदां दृष्ट्वा भीमसेनं तवात्मजः ।
समुद्यम्य गदां घोरां प्रत्यविध्यत्परन्तपः ॥ ९.५८.२९ ॥
Melihat Bhīmasena melemparkan gadanya, putramu, sang pembakar musuh, mengangkat gadanya yang dahsyat dan melemparkannya balik.
9.58.30
गदामारुतवेगेन तव पुत्रस्य भारत ।
शब्द आसीत्सुतुमुलस्तेजश्च समजायत ॥ ९.५८.३० ॥
Wahai keturunan Bharata, dari kekuatan angin gada putramu terdengar suara dahsyat, dan cahaya pun muncul.
9.58.31
स चरन्विविधान्मार्गान्मण्डलानि च भागशः ।
समशोभत तेजस्वी भूयो भीमात्सुयोधनः ॥ ९.५८.३१ ॥
Bergerak dalam berbagai jalur dan lingkaran secara bergantian, Suyodhana yang gemilang kembali tampak bersinar di hadapan Bhīma.
9.58.32
आविद्धा सर्ववेगेन भीमेन महती गदा ।
सधूमं सार्चिषं चाग्निं मुमोचोग्रमहास्वना ॥ ९.५८.३२ ॥
Gada besar yang dilemparkan Bhīma dengan segenap tenaga melepaskan api berasap dan berkobar, disertai raungan dahsyat yang menggelegar.
9.58.33
आधूतां भीमसेनेन गदां दृष्ट्वा सुयोधनः ।
अद्रिसारमयीं गुर्वीमाविध्यन्बह्वशोभत ॥ ९.५८.३३ ॥
Melihat gada berat dari sari batu yang diayunkan Bhīmasena, Suyodhana pun mengayunkan gadanya sendiri dan tampak sangat bercahaya.
9.58.34
गदामारुतवेगं हि दृष्ट्वा तस्य महात्मनः ।
भयं विवेश पाण्डूंस्तु सर्वानेव ससात्यकीन् ॥ ९.५८.३४ ॥
Melihat kecepatan gada sang berjiwa agung yang bagaikan angin, rasa takut merasuki semua Pāṇḍava bersama Sātyaki.
9.58.35
तौ दर्शयन्तौ समरे युद्धक्रीडां समन्ततः ।
गदाभ्यां सहसाऽन्योन्यमाजघ्नतुररिन्दमौ ॥ ९.५८.३५ ॥
Kedua penakluk musuh itu, memperlihatkan permainan perang di segala arah di medan laga, tiba-tiba saling memukul dengan gada mereka.
9.58.36
तौ परस्परमासाद्य दंष्ट्राभ्यां द्विरदौ यथा ।
अशोभेतां महाराज शोणितेन परिप्लुतौ ॥ ९.५८.३६ ॥
Wahai raja agung, bagaikan dua gajah yang saling berhadapan dengan gading mereka dan bersinar berlumuran darah, demikian pula keduanya, setelah saling mendekat, bersinar berlumuran darah.
9.58.37
एवं तदभवद्युद्धं घोररूपमसंवृतम् ।
परिवृत्तेऽहनि क्रूरं वृत्रवासवयोरिव ॥ ९.५८.३७ ॥
Demikianlah pertempuran itu menjadi dahsyat dan tak terkendali, kejam seperti pertempuran Vṛtra dan Vāsava ketika hari telah berlalu.
9.58.38
दृष्ट्वा व्यवस्थितं भीमं तव पुत्रो महाबलः ।
चरंश्चित्रतरान्मा र्गान्कौन्तेयमभिदुद्रुवे ॥ ९.५८.३८ ॥
Melihat Bhīma berdiri teguh, putramu yang sangat perkasa, bergerak melalui jalur-jalur yang beraneka ragam, menyerbu ke arah putra Kuntī.
9.58.39
तस्य भीमो महावेगां जाम्बूनदपरिष्कृताम् ।
अतिक्रुद्धस्य क्रुद्धस्तु ताडयामास तां गदाम् ॥ ९.५८.३९ ॥
Bhīma yang murka memukul gada itu, berdaya dorong besar dan dihiasi emas, milik yang amat marah itu.
9.58.40
सविस्फुलिङ्गो निर्हादस्तयोस्तत्राभिघातजः ।
प्रादुरासीन्महाराज घृष्टयोर्वज्रयोरिव ॥ ९.५८.४० ॥
Di sana, wahai raja agung, dari benturan keduanya timbul dentuman dahsyat disertai percikan api, seolah dua petir saling bergesekan.
9.58.41
वेगवत्या तया तत्र भीमसेनप्रमुक्तया ।
निपतन्त्या महाराज पृथिवी समकम्पत ॥ ९.५८.४१ ॥
Ketika gada yang cepat itu, dilemparkan oleh Bhīmasena, jatuh di sana, wahai raja agung, bumi seluruhnya bergetar.
9.58.42
तां नामृष्यत कौरव्यो गदां प्रतिहतां रणे ।
मत्तो द्विप इव क्रुद्धः प्रतिकुञ्जरदर्शनात् ॥ ९.५८.४२ ॥
Sang Kaurava tidak tahan melihat gada itu dihalau dalam pertempuran; seperti gajah yang mengamuk murka ketika melihat gajah saingannya.
9.58.43
स सव्यं मण्डलं राजा उद्धाम्य कृतनिश्चयः ।
आजघ्ने मूर्ध्नि कौन्तेयं गदया भीमवेगया ॥ ९.५८.४३ ॥
Dengan tekad bulat, sang raja memutar gadanya ke kiri lalu memukul kepala putra Kuntī dengan gada yang berkecepatan dahsyat.
9.58.44
तया त्वभिहतो भीमः पुत्रेण तव पाण्डवः ।
नाकम्पत महाराज तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ९.५८.४४ ॥
Terkena pukulan dari putramu itu, Bhīma sang Pāṇḍava sama sekali tidak goyah, wahai raja agung; hal itu seakan suatu keajaiban.
9.58.45
आश्चर्यं चापि तद्राजन्सर्वसैन्यान्यपूजयन् ।
यद्गदाभिहतो भीमो नाकम्पत पदात्पदम् ॥ ९.५८.४५ ॥
Wahai raja, seluruh pasukan mengagumi keajaiban itu: meski terkena gada, Bhīma tidak bergeser selangkah pun dari tempatnya.
9.58.46
ततो गुरुतरां दीप्तां गदां हेमपरिष्कृताम् ।
दुर्योधनाय व्यसृजद्भीमो भीमपराक्रमः ॥ ९.५८.४६ ॥
Lalu Bhīma yang perkasa luar biasa melemparkan gadanya yang sangat berat, bersinar, dihiasi emas, ke arah Duryodhana.
9.58.47
तं प्रहारमसम्भ्रान्तो लाघवेन महाबलः ।
मोघं दुर्योधनश्चक्रे तत्राभूद्विस्मयो महान् ॥ ९.५८.४७ ॥
Tanpa terguncang oleh pukulan itu, Duryodhana yang perkasa menggagalkannya dengan kelincahannya, dan terjadilah keheranan yang besar.
9.58.48
सा तु मोघा गदा राजन्पतन्ती भीमचोदिता ।
चालयामास पृथिवीं महानिर्घातनिःस्वनाः ॥ ९.५८.४८ ॥
Gada yang dilemparkan Bhīma dan menjadi sia-sia itu, wahai raja, mengguncang bumi saat jatuh dengan gemuruh dahsyat.
9.58.49
आस्थाय कौशिकान्मार्गानुत्पतन्स पुनः पुनः ।
गदानिपातं प्रज्ञाय भीमसेनं च वञ्चितम् ॥ ९.५८.४९ ॥
Menempuh jalan melingkar, melompat berulang kali, menyadari hantaman gada, ia mengelabui Bhīmasena.
9.58.50
वञ्चयित्वा तदा भीमं गदया कुरुसत्तमः ।
ताडयामास सङ्क्रुद्धो वक्षोदेशे महाबलः ॥ ९.५८.५० ॥
Kemudian, setelah menipu Bhīma, yang terbaik di antara Kuru, yang sangat perkasa, murka, memukul dadanya dengan gada.
9.58.51
गदया निहतो भीमो मुह्यमानो महारणे ।
नाभ्यमन्यत कर्तव्यं पुत्रेणाभ्याहतस्तव ॥ ९.५८.५१ ॥
Dihantam gada, Bhīma tertegun dalam perang besar; terluka oleh pukulan putramu, ia tidak menemukan jalan untuk bertindak.
9.58.52
तस्मिंस्तथा वर्तमाने राजन्सोमकपाण्डवाः ।
भृशोपहतसङ्कल्पा नहृष्टमनसोऽभवन् ॥ ९.५८.५२ ॥
Wahai raja, selagi hal itu terjadi, kaum Somaka dan Pāṇḍava, dengan tekad yang sangat terguncang, tidak bergembira di hati.
9.58.53
स तु तेन प्रहारेण मातङ्ग इव रोषितः ।
हस्तिवद्वस्तिसंकाशमभिदुद्राव ते सुतम् ॥ ९.५८.५३ ॥
Namun, murka seperti gajah oleh pukulan itu, ia menyerbu putramu seperti gajah menyerbu bola.
9.58.54
ततस्तु तरसा भीमो गदया तनयं तव ।
अभिदुद्राव वेगेन सिंहो वनगजं यथा ॥ ९.५८.५४ ॥
Lalu Bhīma dengan cepat, bergada, menerjang putramu dengan kekuatan, seperti singa menerkam gajah hutan.
9.58.55
उपसृत्य तु राजानं गदामोक्षविशारदः ।
आविध्यत गदां राजन्समुद्दिश्य सुतं तव ॥ ९.५८.५५ ॥
Mahir melempar gada, ia mendekati raja dan, wahai raja, mengarahkan gadanya kepada putramu sambil memutarnya.
9.58.56
अताडयद्भीमसेनः पार्श्वे दुर्योधनं तदा ।
स विह्वलः प्रहारेण जानुभ्यामगमन्महीम् ॥ ९.५८.५६ ॥
Lalu Bhīmasena memukul Duryodhana di sisi tubuhnya; terhuyung oleh pukulan itu, ia jatuh berlutut ke tanah.
9.58.57
तस्मिन्कुरुकुलश्रेष्ठे जानुभ्यामवनीं गते ।
उदतिष्ठत्ततो नादः सृञ्जयानां जगत्पते ॥ ९.५८.५७ ॥
Ketika yang terbaik dari keturunan Kuru itu jatuh berlutut ke tanah, wahai penguasa dunia, terdengarlah sorak dari para Sṛñjaya.
9.58.58
तेषां तु निनदं श्रुत्वा शृञ्जयानां नरर्षभः ।
अमर्षाद्भरतश्रेष्ठ पुत्रस्ते समकुप्यत ॥ ९.५८.५८ ॥
Mendengar sorak para Sṛñjaya, wahai yang terbaik dari Bharata, putramu, banteng di antara manusia, berkobar sepenuhnya dalam kemarahan.
9.58.59
उत्थाय तु महाबाहुर्महानाग इव श्वसन् ।
दिधक्षन्निव नेत्राभ्यां भीमसेनमवैक्षत ॥ ९.५८.५९ ॥
Bangkit, yang berlengan perkasa itu mendesis seperti ular besar, memandang Bhīmasena seolah hendak membakarnya dengan matanya.
9.58.60
ततः स भरतश्रेष्ठो गदापाणिरभिद्रवन् ।
प्रमथिष्यन्निव शिरो भीमसेनस्य संयुगे ॥ ९.५८.६० ॥
Lalu yang terbaik dari Bharata itu, dengan gada di tangan, menerjang maju seakan hendak meremukkan kepala Bhīmasena dalam pertempuran.
9.58.61
स महात्मा महात्मानं भीमं भीमपराक्रमः ।
अताडयच्छङ्खदेशे न चचालाचलोपमः ॥ ९.५८.६१ ॥
Sang maha-jiwa yang berkekuatan dahsyat itu memukul Bhīma yang agung di pelipis, namun Bhīma tidak goyah, bagai gunung.
9.58.62
स भूयः शुशुभे पार्थस्ताडितो गदया रणे ।
उद्भिन्नरुधिरो राजन्प्रभिन्न इव कुञ्चरः ॥ ९.५८.६२ ॥
Wahai raja, terkena pukulan gada dalam pertempuran, putra Pṛthā justru semakin bersinar, darah memancar, bagai gajah yang sedang berahi.
9.58.63
ततो गदां वीरहणीमयोमयीं ।
प्रगृह्य वज्राशनितुल्यनिःस्वनाम्।
अताडयच्छत्रुममित्रकर्शनो ।
बलेन विक्रम्य धनञ्जयाग्रजः ॥ ९.५८.६३ ॥
Lalu Bhīma, penggempur musuh, kakak tertua Dhanañjaya, mengangkat gada besi yang membunuh para pahlawan dan bergemuruh bagai petir, melangkah maju dengan kekuatan dan memukul musuh.
9.58.64
स भीमसेनाभिहतस्तवात्मजः ।
पपात सङ्कम्पितदेहबन्धनः।
सुपुष्पितो मारुतवेगताडितो ।
वने महासाल इवावघूर्णितः ॥ ९.५८.६४ ॥
Dipukul Bhīmasena, putramu jatuh, ikatan tubuhnya bergetar, seperti pohon sāla besar yang sedang mekar penuh tumbang di hutan diterjang angin.
9.58.65
ततः प्रणेदुर्जहृषुश्च पाण्डवाः ।
समीक्ष्य पुत्रं पतितं क्षितौ तव।
ततः सुतस्ते प्रतिलभ्य चेतनां ।
समुत्पपात द्विरदो यथा हदात् ॥ ९.५८.६५ ॥
Lalu para Pāṇḍava bersorak dan bergembira melihat putramu terjatuh di tanah. Kemudian putramu sadar kembali dan bangkit, bagai gajah yang naik dari danau.
9.58.66
स पार्थिवो नित्यममर्षितस्तदा ।
महारथः शिक्षितवत्परिभ्रमन्।
अताडयत्पाण्डवमग्रतः स्थितं ।
स विह्वलाङ्गो जगतीमुपास्पृशत् ॥ ९.५८.६६ ॥
Raja itu, yang selalu tak sanggup menahan amarah, lalu berputar seperti prajurit terlatih, sang kusir perang yang perkasa, dan memukul Pāṇḍava yang berdiri di hadapannya. Kemudian anggota tubuhnya melemah dan ia menyentuh bumi.
9.58.67
स सिंहनादं विननाद कौरवो ।
निपात्य भूमौ युधि भीममोजसा।
बिभेद चैवाशनितुल्यमोजसा ।
गदानिपातेन शरीररक्षणम् ॥ ९.५८.६७ ॥
Kaurava itu mengaum seperti singa; dalam pertempuran, setelah menjatuhkan Bhīma ke tanah dengan paksa, ia menusuknya dengan kekuatan seperti petir, dan melindungi tubuhnya dengan pukulan gada.
9.58.68
ततोऽन्तरिक्षे निनदो महानभू… ।
द्दिवौकसामप्सरसां च नेदुषाम्।
पपात चोच्चैरमरप्रवेरितं ।
विचित्रपुष्पोत्करवर्षमुत्तमम् ॥ ९.५८.६८ ॥
Maka terdengarlah suara dahsyat di langit… ketika penghuni surga dan para apsaras bersorak; dan hujan bunga beraneka warna yang indah, dikirim oleh para dewa, jatuh dengan keras.
9.58.69
ततः परानाविशदुत्तमं भयं ।
समीक्ष्य भूमौ पतितं नरोत्तमम्।
अहीयमानं च बलेन कौरवं ।
निशाम्य भेदं सुदृढस्य वर्मणः ॥ ९.५८.६९ ॥
Maka rasa takut yang besar merasuki musuh-musuh, setelah melihat manusia terbaik itu jatuh ke tanah, sang Kaurava melemah kekuatannya, dan setelah menyaksikan pecahnya baju zirah yang sangat kuat.
9.58.70
ततो मुहूर्तादुपलभ्य चेतनां ।
प्रमृज्य वक्त्रं रुधिराक्तमात्मनः।
धृतिं समालम्ब्य विवृत्य लोचने ।
बलेन संस्तभ्य वृकोदरः स्थितः ॥ ९.५८.७० ॥
Kemudian, setelah sesaat, dengan kembali sadar, setelah menyeka wajahnya yang berlumur darah, berpegang pada keberanian, membuka matanya lebar-lebar, menegakkan dirinya dengan kekuatan, Vṛkodara pun berdiri.
9.58.71
ततो यमौ यमसदृशौ पराक्रमे ।
सपार्षतः शिनितनयश्च वीर्यवान्।
समाह्वयन्नहमहमित्यभित्वरं… ।
स्तवात्मजं समभिययुर्वधैषिणः ॥ ९.५८.७१ ॥
Kemudian si kembar, setara Yama dalam keberanian, bersama Pārṣata dan putra Śini yang perkasa, berseru «Aku dulu, aku dulu!», bergegas menyerbu putramu, berniat membunuhnya.
9.58.72
निवर्त्य तान्पुनरपि पाण्डवो बली ।
तवात्मजं स्वयमभिगम्य कालवत्।
चचार चाप्यपगतखेदवेपथुः ।
सुरेश्वरो नमुचिमिवोत्तमं रणे ॥ ९.५८.७२ ॥
Putra Pāṇḍu yang perkasa menghalau mereka kembali, lalu ia sendiri mendekati putramu dan bergerak bagaikan Maut, bebas dari lelah dan gemetar, seperti raja para dewa dalam pertempuran menghadapi Namuci yang terbaik.