മഹാഭാരതം · അധ്യായം 9.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.58.1
ततो दुर्योधनो दृष्ट्वा भीमसेनं तथाऽऽगतम् ।
प्रत्युद्ययावदीनात्मा वेगेन महता नदन् ॥ ९.५८.१ ॥
അപ്പോൾ ദുര്യോധനൻ ഭീമസേനൻ അങ്ങനെ വരുന്നത് കണ്ടു; ഭയമില്ലാത്ത മനസ്സോടെ മഹാവേഗത്തിൽ ഗർജിച്ചുകൊണ്ട് അവനെ എതിരേൽക്കാൻ മുന്നോട്ടു പാഞ്ഞു.
9.58.2
समापेततुरन्योन्यं शृङ्गिणौ वृषभाविव ।
महानिर्घातघोषश्च प्रहाराणामजायत ॥ ९.५८.२ ॥
കൊമ്പുള്ള രണ്ട് കാളകളെപ്പോലെ അവർ പരസ്പരം ഏറ്റുമുട്ടി; പ്രഹാരങ്ങളുടെ ശബ്ദം മഹാ ഇടിനാദം പോലെ ഉയർന്നു.
9.58.3
अभवच्च तयोर्युद्वं तुमुलं रोमहर्षणम् ।
जिघृक्षतोर्यथाऽन्योन्यमिन्द्रप्रह्लादयोरिव ॥ ९.५८.३ ॥
അവർ തമ്മിൽ ഭയങ്കരവും രോമാഞ്ചമുണ്ടാക്കുന്നതുമായ യുദ്ധം നടന്നു; ഇന്ദ്രനും പ്രഹ്ലാദനും പരസ്പരം പിടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് പോരാടിയതുപോലെ.
9.58.4
रुधिरोक्षितसर्वाङ्गौ गदाहस्तौ मनस्विनौ ।
ददृशाते महात्मानौ पुष्पिताविव किंशुकौ ॥ ९.५८.४ ॥
രക്തം പുരണ്ട ശരീരങ്ങളോടും കൈകളിൽ ഗദകളോടും കൂടി, ആ മനസ്വികളായ മഹാത്മാക്കൾ പൂത്തുനിൽക്കുന്ന രണ്ട് കിംശുക വൃക്ഷങ്ങൾ പോലെ കാണപ്പെട്ടു.
9.58.5
तथा तस्मिन्महायुद्धे वर्तमाने सुदारुणे ।
खद्योतसङ्खैरिव खं दर्शनीयं व्यरोचत ॥ ९.५८.५ ॥
ആ ഭയങ്കരമായ മഹായുദ്ധം നടക്കുമ്പോൾ, മിന്നാമിനുങ്ങുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളാൽ ആകാശം കാണാൻ മനോഹരമായി തിളങ്ങി.
9.58.6
तथा तस्मिन्वर्तमाने सङ्कुले तुमुले भृशम् ।
उभावपि परिश्रान्तौ युध्यमानावरिन्दमौ ॥ ९.५८.६ ॥
ആ തിരക്കേറിയതും അതിവിപുലമായ കോലാഹലം നിറഞ്ഞതുമായ യുദ്ധം തുടരുമ്പോൾ, ശത്രുക്കളെ അമർത്തുന്ന ആ രണ്ടുപേരും പോരാടി അത്യധികം ക്ഷീണിച്ചു.
9.58.7
तौ मुहूर्तं समाश्वस्य पुनरेव परन्तपौ ।
सम्प्रहारयतां चित्रे सम्प्रगृह्य गदे शुभे ॥ ९.५८.७ ॥
ആ ഇരുവരും ഒരു നിമിഷം ആശ്വസിച്ച ശേഷം വീണ്ടും ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നവരായി, മനോഹരമായ രണ്ടു ഗദകളും ദൃഢമായി പിടിച്ച് വിചിത്രമായ രീതിയിൽ പരസ്പരം പ്രഹരിച്ചു.
9.58.8
तौ तु दृष्ट्वा महावीर्यौ समाश्वस्तौ नरर्षभौ ।
बलिनौ वारणौ यद्वद्वासितार्थे मदोत्कटौ ॥ ९.५८.८ ॥
മഹാവീര്യരായ ആ നരശ്രേഷ്ഠന്മാർ ആശ്വസിച്ച് വീണ്ടും എഴുന്നേറ്റത് കണ്ടു; പിടിയാനയ്ക്കുവേണ്ടി മദം പൂണ്ട രണ്ടു ബലശാലികളായ ആനകളെപ്പോലെ അവർ തോന്നി.
9.58.9
समानवीर्यौ सम्प्रेक्ष्य प्रगृहीतगदावुभौ ।
प्रहर्षं परमं जग्मुर्देवगन्धर्वदानवाः ॥ ९.५८.९ ॥
ഒരേ വീര്യമുള്ള ആ ഇരുവരും ഗദകൾ പിടിച്ചു നിൽക്കുന്നത് കണ്ട് ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും ദാനവന്മാരും അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു.
9.58.10
प्रगृहीतगदौ दृष्ट्वा दुर्योधनवृकोदरौ ।
संशयः सर्वभूतानां विजये समपद्यत ॥ ९.५८.१० ॥
ഗദ പിടിച്ച ദുര്യോധനനെയും വൃകോദരനെയും കണ്ടപ്പോൾ വിജയത്തെക്കുറിച്ച് എല്ലാ ജീവജാലങ്ങൾക്കും സംശയം ഉണ്ടായി.
9.58.11
समागम्य ततो भूयो भ्रातरौ बलिनां वरौ ।
अन्योन्यस्यान्तरप्रेप्सू प्रचक्रातेऽन्तरं प्रति ॥ ९.५८.११ ॥
പിന്നീട് ബലവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരായ ആ സഹോദരന്മാർ വീണ്ടും ഒത്തുചേർന്ന് പരസ്പരം അവസരം തേടി, അതിനായി നീങ്ങി.
9.58.12
यमदण्डोपमां गुर्वीमिन्द्राशनिमिवोद्यताम् ।
ददृशुः प्रेक्षका राजन्रौद्रीं विशसनीं गदाम् ॥ ९.५८.१२ ॥
രാജാവേ! യമദണ്ഡംപോലെ ഭാരമുള്ളതും ഇന്ദ്രവജ്രംപോലെ ഉയർത്തപ്പെട്ടതും ഭയങ്കരവും സംഹാരശക്തിയുള്ളതുമായ ഗദ കാണികൾ കണ്ടു.
9.58.13
आविद्ध्यतो गतां तस्य भीमसेनस्य संयुगे ।
शब्दः सुतुमुलो घोरो मुहूर्तं समपद्यत ॥ ९.५८.१३ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഭീമസേനൻ വീശിയെറിഞ്ഞ ആ ഗദ പാഞ്ഞുപോയപ്പോൾ ഒരു നിമിഷം ഭയങ്കരവും കോലാഹലപൂർണവുമായ ശബ്ദം ഉയർന്നു.
9.58.14
आविद्ध्यन्तमरिं प्रेक्ष्य धार्तराष्ट्रोऽथ पाण्डवम् ।
गदामतुलवेगां तां विस्मितः सम्बभूव ह ॥ ९.५८.१४ ॥
ശത്രുവായ പാണ്ഡവൻ ഗദ ചുഴറ്റുന്നത് കണ്ട്, ഒപ്പമില്ലാത്ത വേഗമുള്ള ആ ഗദയെ നോക്കി ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ വിസ്മയിച്ചു.
9.58.15
चरंश्च विविधान्मार्गान्मण्डलानि च भारत ।
अशोभत तदा वीरो भूय एव वृकोदरः ॥ ९.५८.१५ ॥
ഭാരതാ, വിവിധ മാർഗങ്ങളിലും വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ചലനങ്ങളിലും സഞ്ചരിച്ചപ്പോൾ വീരനായ വൃകോദരൻ വീണ്ടും ശോഭിച്ചു.
9.58.16
तौ परस्परमासाद्य यत्तावन्योन्यसूदने ।
मार्जाराविव भक्षार्थे ततक्षाते मुहुर्मुहुः ॥ ९.५८.१६ ॥
പരസ്പരം കൊല്ലാൻ ഉത്സുകരായി അടുത്തെത്തിയ അവർ ഇരുവരും, ഇരയ്ക്കായി പോരടിക്കുന്ന രണ്ടു പൂച്ചകളെപ്പോലെ വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രഹരിച്ചു.
9.58.17
अचरद्भीमसेनस्तु मार्गान्बहुविधांस्तथा ।
मण्डलानि विचित्राणि गतप्रत्यागतानि च ॥ ९.५८.१७ ॥
ഭീമസേനൻ പലവിധ മാർഗങ്ങളിൽ സഞ്ചരിച്ചു; അതുപോലെ വിചിത്രമായ വൃത്തങ്ങളിൽ പോയും മടങ്ങിയും ചുറ്റിത്തിരിഞ്ഞു.
9.58.18
गोमूत्रिकाणि चित्राणि स्थानानि विविधानि च ।
परिमोक्षं प्रहाराणां वर्जनं परिधावनम् ॥ ९.५८.१८ ॥
ഗോമൂത്രികപോലെ വിചിത്രമായ വഴികൾ, പലവിധ നിലകൾ, പ്രഹരങ്ങളിൽനിന്ന് ഒഴിഞ്ഞുമാറൽ, രക്ഷപ്പെടൽ, ചുറ്റിയോടൽ.
9.58.19
अभिद्रवणमाक्षेपमवस्थानं सविग्रहम् ।
मत्स्योद्वृत्तं सोरुवृत्तमवप्लुतमुपप्लुतम् ॥ ९.५८.१९ ॥
ആക്രമണം, എറിയൽ, നിലയുറപ്പിച്ചു നിൽക്കൽ, അടുത്തുപിടിച്ചു പോരാടൽ, മീനിനെപ്പോലെ കുതിച്ചുതിരിയൽ, തുടയ്ക്ക് ചുറ്റും തിരിയൽ, താഴേക്ക് ചാടൽ, മുകളിലേക്ക് ചാടൽ.
9.58.20
उपन्यस्तमपन्यस्तं गदायुद्धविशारदौ ।
एवं तौ विचरन्तौ तु न्यघ्नतां वै परस्परम् ॥ ९.५८.२० ॥
മുന്നോട്ട് കുതിച്ച് അടിക്കുന്നതും അടി പിൻവലിക്കുന്നതും — ഗദായുദ്ധത്തിൽ വിദഗ്ധരായ ആ ഇരുവരും. ഇങ്ങനെ സഞ്ചരിച്ച് അവർ പരസ്പരം അടിച്ചു.
9.58.21
वञ्चयानौ पुनश्चैव चेरतुः कुरुसत्तमौ ।
विक्रीडन्तौ सुबलिनौ मण्डलानि विचेरतुः ॥ ९.५८.२१ ॥
വഞ്ചിച്ചുകൊണ്ട് വീണ്ടും ആ ഇരുവരും — കുരുക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠരായവർ — നീങ്ങി. അത്യന്തം ബലവാന്മാരായ അവർ കളിക്കുന്നതുപോലെ വൃത്തങ്ങളായി സഞ്ചരിച്ചു.
9.58.22
तौ दर्शयन्तौ समरे युद्धक्रीडां समन्ततः ।
गदाभ्यां सहसाऽन्योन्यमाजघ्नतुररिन्दमौ ॥ ९.५८.२२ ॥
യുദ്ധത്തിൽ എല്ലായിടത്തും തങ്ങളുടെ യുദ്ധവിനോദം കാണിച്ച ആ ശത്രുനാശകരായ ഇരുവരും പെട്ടെന്ന് ഗദകൾകൊണ്ട് പരസ്പരം അടിച്ചു.
9.58.23
परस्परं समासाद्य दंष्ट्राभ्यां द्विरदौ यथा ।
अशोभेतां महाराज शोणितेन परिप्लुतौ ॥ ९.५८.२३ ॥
രണ്ട് ആനകൾ കൊമ്പുകൾകൊണ്ട് പരസ്പരം ഏറ്റുമുട്ടി ശോഭിക്കുന്നതുപോലെ, മഹാരാജാവേ, രക്തത്തിൽ കുതിർന്ന് ആ ഇരുവരും ശോഭിച്ചു.
9.58.24
एवं तदभवद्युद्धं घोररूपं परन्तप ।
परिवृत्तेऽहनि क्रूरं वृत्रवासवयोरिव ॥ ९.५८.२४ ॥
ശത്രുതാപകനേ, ഇങ്ങനെ ആ യുദ്ധം ഭയങ്കരരൂപം പൂണ്ടു — ദിവസം മറിഞ്ഞപ്പോൾ വൃത്രനും വാസവനും (ഇന്ദ്രൻ) തമ്മിൽ നടന്ന ക്രൂരയുദ്ധം പോലെ.
9.58.25
गदाहस्तौ ततस्तौ तु मण्डलावस्थितौ बली ।
दक्षिणं मण्डलं राजन्धार्तराष्ट्रोऽभ्यवर्तत।
सव्यं तु मण्डलं तत्र भीमसेनोऽभ्यवर्तत ॥ ९.५८.२५ ॥
അപ്പോൾ ഗദകൾ കയ്യിലേന്തി വൃത്താകാരത്തിൽ നിന്ന ആ ബലവാന്മാരിൽ, രാജാവേ, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ വലത്തേ വൃത്തത്തിൽ ചുറ്റി; അവിടെ ഭീമസേനൻ ഇടത്തെ വൃത്തത്തിൽ ചുറ്റി.
9.58.26
तथा तु चरतस्तस्य भीमस्य रणमूर्धनि ।
दुर्योधनो महाराज पार्श्वदेशेऽभ्यताडयत् ॥ ९.५८.२६ ॥
അങ്ങനെ ഭീമൻ യുദ്ധമുഖത്ത് ചുറ്റുന്നതിനിടയിൽ, മഹാരാജാവേ, ദുര്യോധനൻ അവന്റെ പാർശ്വത്തിൽ അടിച്ചു.
9.58.27
आहतस्तु ततो भीमः पुत्रेण तव भारत ।
आविध्यत गदां गुवीं प्रहारं तमचिन्तयन् ॥ ९.५८.२७ ॥
ഓ ഭാരതാ, നിന്റെ പുത്രനാൽ അടിയേറ്റ ഭീമൻ ആ പ്രഹരം കാര്യമാക്കാതെ ഭാരമുള്ള ഗദ ചുഴറ്റി എറിഞ്ഞു.
9.58.28
इन्द्राशनिसमां घोरां यमदण्डमिवोद्यताम् ।
ददृशुस्ते महाराज भीमसेनस्य तां गदाम् ॥ ९.५८.२८ ॥
മഹാരാജാവേ, അവർ ഭീമസേനന്റെ ആ ഗദ കണ്ടു; അത് ഇന്ദ്രവജ്രം പോലെയും ഉയർത്തിയ യമദണ്ഡം പോലെയും ഭയങ്കരമായിരുന്നു.
9.58.29
आविध्यन्तं गदां दृष्ट्वा भीमसेनं तवात्मजः ।
समुद्यम्य गदां घोरां प्रत्यविध्यत्परन्तपः ॥ ९.५८.२९ ॥
ഭീമസേനൻ ഗദ ചുഴറ്റുന്നത് കണ്ട നിന്റെ പുത്രൻ, ശത്രുക്കളെ ചുട്ടുപൊള്ളിക്കുന്നവൻ, തന്റെ ഭയങ്കര ഗദ ഉയർത്തി തിരിച്ചെറിഞ്ഞു.
9.58.30
गदामारुतवेगेन तव पुत्रस्य भारत ।
शब्द आसीत्सुतुमुलस्तेजश्च समजायत ॥ ९.५८.३० ॥
ഓ ഭാരതാ, നിന്റെ പുത്രന്റെ ഗദയുടെ കാറ്റുവേഗത്താൽ ഭയങ്കരമായ ശബ്ദമുണ്ടായി; തേജസ്സും ഉദിച്ചു.
9.58.31
स चरन्विविधान्मार्गान्मण्डलानि च भागशः ।
समशोभत तेजस्वी भूयो भीमात्सुयोधनः ॥ ९.५८.३१ ॥
വിവിധ വഴികളിലും വൃത്തങ്ങളിലും ഓരോ ഭാഗമായി സഞ്ചരിച്ച തേജസ്വിയായ സുയോധനൻ ഭീമന്റെ മുന്നിൽ വീണ്ടും ശോഭിച്ചു.
9.58.32
आविद्धा सर्ववेगेन भीमेन महती गदा ।
सधूमं सार्चिषं चाग्निं मुमोचोग्रमहास्वना ॥ ९.५८.३२ ॥
ഭീമൻ പൂർണ്ണവേഗത്തിൽ എറിഞ്ഞ മഹാഗദ പുകയും ജ്വാലയുമുള്ള അഗ്നി ചൊരിഞ്ഞ് ഭയങ്കരമായ മഹാനാദത്തോടെ പാഞ്ഞു.
9.58.33
आधूतां भीमसेनेन गदां दृष्ट्वा सुयोधनः ।
अद्रिसारमयीं गुर्वीमाविध्यन्बह्वशोभत ॥ ९.५८.३३ ॥
ഭീമസേനൻ ആട്ടിയ പാറയുടെ സത്തുകൊണ്ടുള്ള ഭാരമേറിയ ഗദ കണ്ട സുയോധനൻ അതിനെ തന്നെയും ആട്ടി വളരെ ശോഭിച്ചു.
9.58.34
गदामारुतवेगं हि दृष्ट्वा तस्य महात्मनः ।
भयं विवेश पाण्डूंस्तु सर्वानेव ससात्यकीन् ॥ ९.५८.३४ ॥
ആ മഹാത്മാവിന്റെ ഗദയുടെ കാറ്റുപോലുള്ള വേഗം കണ്ടപ്പോൾ സാത്യകിയോടൊപ്പം എല്ലാ പാണ്ഡവരിലും ഭയം കടന്നു.
9.58.35
तौ दर्शयन्तौ समरे युद्धक्रीडां समन्ततः ।
गदाभ्यां सहसाऽन्योन्यमाजघ्नतुररिन्दमौ ॥ ९.५८.३५ ॥
ശത്രുദമനരായ ആ ഇരുവരും യുദ്ധത്തിൽ എല്ലായിടത്തും യുദ്ധക്രീഡ കാണിച്ച്, പെട്ടെന്ന് ഗദകൾകൊണ്ട് പരസ്പരം പ്രഹരിച്ചു.
9.58.36
तौ परस्परमासाद्य दंष्ट्राभ्यां द्विरदौ यथा ।
अशोभेतां महाराज शोणितेन परिप्लुतौ ॥ ९.५८.३६ ॥
മഹാരാജാവേ! രണ്ട് ആനകൾ കൊമ്പുകൾകൊണ്ട് പരസ്പരം ഏറ്റുമുട്ടി രക്തത്തിൽ കുളിച്ച് ശോഭിക്കുന്നതുപോലെ ആ ഇരുവരും പരസ്പരം അടുത്ത് രക്തത്തിൽ കുതിർന്ന് ശോഭിച്ചു.
9.58.37
एवं तदभवद्युद्धं घोररूपमसंवृतम् ।
परिवृत्तेऽहनि क्रूरं वृत्रवासवयोरिव ॥ ९.५८.३७ ॥
ഇങ്ങനെ ആ യുദ്ധം ഭയങ്കരരൂപവും നിയന്ത്രണമില്ലാത്തതുമായി മാറി; പകൽ അവസാനിച്ചപ്പോൾ വൃത്രനും വാസവനും തമ്മിലുള്ള ക്രൂരയുദ്ധം പോലെ.
9.58.38
दृष्ट्वा व्यवस्थितं भीमं तव पुत्रो महाबलः ।
चरंश्चित्रतरान्मा र्गान्कौन्तेयमभिदुद्रुवे ॥ ९.५८.३८ ॥
ഉറച്ചുനിൽക്കുന്ന ഭീമനെ കണ്ട് നിങ്ങളുടെ മഹാബലനായ പുത്രൻ പലവിധ വിചിത്ര വഴികളിൽ സഞ്ചരിച്ച് കൗന്തേയനെ (ഭീമനെ) നേരെ കുതിച്ചു.
9.58.39
तस्य भीमो महावेगां जाम्बूनदपरिष्कृताम् ।
अतिक्रुद्धस्य क्रुद्धस्तु ताडयामास तां गदाम् ॥ ९.५८.३९ ॥
അതിക്രുദ്ധനായ അവന്റെ മഹാവേഗമുള്ള, സ്വർണ്ണാലങ്കൃതമായ ഗദയെ കോപാകുലനായ ഭീമൻ പ്രഹരിച്ചു.
9.58.40
सविस्फुलिङ्गो निर्हादस्तयोस्तत्राभिघातजः ।
प्रादुरासीन्महाराज घृष्टयोर्वज्रयोरिव ॥ ९.५८.४० ॥
മഹാരാജാവേ, അവിടെ ഇരുവരുടെയും പ്രഹരത്തിൽ തീപ്പൊരികളോടെ ഒരു ഭീകരമായ നാദം ഉയർന്നു; രണ്ടു വജ്രങ്ങൾ ഉരസിയതുപോലെ.
9.58.41
वेगवत्या तया तत्र भीमसेनप्रमुक्तया ।
निपतन्त्या महाराज पृथिवी समकम्पत ॥ ९.५८.४१ ॥
അവിടെ ഭീമസേനൻ എറിഞ്ഞ ആ വേഗമേറിയ ഗദ വീഴുമ്പോൾ, മഹാരാജാവേ, ഭൂമി മുഴുവൻ കുലുങ്ങി.
9.58.42
तां नामृष्यत कौरव्यो गदां प्रतिहतां रणे ।
मत्तो द्विप इव क्रुद्धः प्रतिकुञ्जरदर्शनात् ॥ ९.५८.४२ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ആ ഗദ തടയപ്പെട്ടത് കണ്ട് കൗരവൻ (ദുര്യോധനൻ) സഹിച്ചില്ല; മദിച്ച ആന എതിർ ആനയെ കണ്ടപോലെ കോപിച്ചു.
9.58.43
स सव्यं मण्डलं राजा उद्धाम्य कृतनिश्चयः ।
आजघ्ने मूर्ध्नि कौन्तेयं गदया भीमवेगया ॥ ९.५८.४३ ॥
ആ രാജാവ് ഉറച്ച തീരുമാനത്തോടെ ഗദ ഇടത്തോട്ട് വീശിയുയർത്തി, ഭീകരവേഗമുള്ള ഗദകൊണ്ട് കുന്തീപുത്രന്റെ തലയിൽ അടിച്ചു.
9.58.44
तया त्वभिहतो भीमः पुत्रेण तव पाण्डवः ।
नाकम्पत महाराज तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ९.५८.४४ ॥
മഹാരാജാവേ, നിന്റെ പുത്രന്റെ ആ അടിയേറ്റിട്ടും പാണ്ഡവനായ ഭീമൻ ഇളകിയില്ല; അത് അത്ഭുതമായി തോന്നി.
9.58.45
आश्चर्यं चापि तद्राजन्सर्वसैन्यान्यपूजयन् ।
यद्गदाभिहतो भीमो नाकम्पत पदात्पदम् ॥ ९.५८.४५ ॥
രാജാവേ, ആ അത്ഭുതത്തെ എല്ലാ സേനകളും പ്രശംസിച്ചു; ഗദകൊണ്ടടിയേറ്റിട്ടും ഭീമൻ ഒരടി പോലും ഇളകിയില്ല.
9.58.46
ततो गुरुतरां दीप्तां गदां हेमपरिष्कृताम् ।
दुर्योधनाय व्यसृजद्भीमो भीमपराक्रमः ॥ ९.५८.४६ ॥
അപ്പോൾ ഭീകരപരാക്രമിയായ ഭീമൻ സ്വർണ്ണാലങ്കൃതവും അതിഭാരവും ജ്വലിക്കുന്നതുമായ ഗദ ദുര്യോധനനുനേരെ എറിഞ്ഞു.
9.58.47
तं प्रहारमसम्भ्रान्तो लाघवेन महाबलः ।
मोघं दुर्योधनश्चक्रे तत्राभूद्विस्मयो महान् ॥ ९.५८.४७ ॥
ആ പ്രഹാരത്തിൽ തെല്ലും പരിഭ്രമിക്കാതെ മഹാബലനായ ദുര്യോധനൻ തന്റെ ചടുലതയാൽ അതിനെ നിഷ്ഫലമാക്കി; അവിടെ വലിയ അത്ഭുതമുണ്ടായി.
9.58.48
सा तु मोघा गदा राजन्पतन्ती भीमचोदिता ।
चालयामास पृथिवीं महानिर्घातनिःस्वनाः ॥ ९.५८.४८ ॥
രാജാവേ, ഭീമൻ എറിഞ്ഞ ആ നിഷ്ഫലമായ ഗദ വീഴുമ്പോൾ മഹാ ഇടിമുഴക്കം പോലെ ഭൂമിയെ വിറപ്പിച്ചു.
9.58.49
आस्थाय कौशिकान्मार्गानुत्पतन्स पुनः पुनः ।
गदानिपातं प्रज्ञाय भीमसेनं च वञ्चितम् ॥ ९.५८.४९ ॥
അവൻ കൗശിക മാർഗ്ഗങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച് വീണ്ടും വീണ്ടും ചാടി; ഗദാപ്രഹാരം മനസ്സിലാക്കി ഭീമസേനനെ വഞ്ചിച്ചു.
9.58.50
वञ्चयित्वा तदा भीमं गदया कुरुसत्तमः ।
ताडयामास सङ्क्रुद्धो वक्षोदेशे महाबलः ॥ ९.५८.५० ॥
അപ്പോൾ ഭീമനെ വഞ്ചിച്ച്, കുരുശ്രേഷ്ഠനായ മഹാബലൻ കോപത്തോടെ ഗദകൊണ്ട് അവന്റെ മാറിൽ പ്രഹരിച്ചു.
9.58.51
गदया निहतो भीमो मुह्यमानो महारणे ।
नाभ्यमन्यत कर्तव्यं पुत्रेणाभ्याहतस्तव ॥ ९.५८.५१ ॥
മഹായുദ്ധത്തിൽ ഗദകൊണ്ട് അടിയേറ്റ ഭീമൻ മോഹിതനായി; നിന്റെ പുത്രന്റെ പ്രഹാരമേറ്റ് ചെയ്യേണ്ടത് എന്തെന്ന് അവൻ കണ്ടില്ല.
9.58.52
तस्मिंस्तथा वर्तमाने राजन्सोमकपाण्डवाः ।
भृशोपहतसङ्कल्पा नहृष्टमनसोऽभवन् ॥ ९.५८.५२ ॥
രാജാവേ! അങ്ങനെ സംഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, സോമകരും പാണ്ഡവരും, അവരുടെ സങ്കൽപം ഏറെ ഉലഞ്ഞ്, സന്തോഷമില്ലാത്ത മനസ്സോടെയായി.
9.58.53
स तु तेन प्रहारेण मातङ्ग इव रोषितः ।
हस्तिवद्वस्तिसंकाशमभिदुद्राव ते सुतम् ॥ ९.५८.५३ ॥
എന്നാൽ ആ പ്രഹാരത്താൽ ആനയെപ്പോലെ കോപിതനായി, അവൻ നിന്റെ പുത്രന്റെ നേരെ ആനയെപ്പോലെ പാഞ്ഞടുത്തു.
9.58.54
ततस्तु तरसा भीमो गदया तनयं तव ।
अभिदुद्राव वेगेन सिंहो वनगजं यथा ॥ ९.५८.५४ ॥
അപ്പോൾ ഭീമൻ വേഗത്തിൽ ഗദയുമായി നിന്റെ പുത്രന്റെ നേരെ പാഞ്ഞടുത്തു, സിംഹം കാട്ടാനയുടെ നേരെ പാഞ്ഞടുക്കുന്നതുപോലെ.
9.58.55
उपसृत्य तु राजानं गदामोक्षविशारदः ।
आविध्यत गदां राजन्समुद्दिश्य सुतं तव ॥ ९.५८.५५ ॥
ഗദ എറിയുന്നതിൽ വിദഗ്ധനായ അദ്ദേഹം രാജാവിനെ സമീപിച്ച്, രാജാവേ, നിങ്ങളുടെ പുത്രനെ ലക്ഷ്യമാക്കി ഗദ ചുഴറ്റി.
9.58.56
अताडयद्भीमसेनः पार्श्वे दुर्योधनं तदा ।
स विह्वलः प्रहारेण जानुभ्यामगमन्महीम् ॥ ९.५८.५६ ॥
അപ്പോൾ ഭീമസേനൻ ദുര്യോധനന്റെ പാർശ്വത്തിൽ പ്രഹരിച്ചു; ആ പ്രഹാരത്തിൽ അവശനായി അദ്ദേഹം മുട്ടുകുത്തി നിലത്തു വീണു.
9.58.57
तस्मिन्कुरुकुलश्रेष्ठे जानुभ्यामवनीं गते ।
उदतिष्ठत्ततो नादः सृञ्जयानां जगत्पते ॥ ९.५८.५७ ॥
കുരുകുലശ്രേഷ്ഠൻ മുട്ടുകുത്തി നിലത്തു വീണപ്പോൾ, ജഗത്പതേ, സൃഞ്ജയരിൽ നിന്ന് ആരവം ഉയർന്നു.
9.58.58
तेषां तु निनदं श्रुत्वा शृञ्जयानां नरर्षभः ।
अमर्षाद्भरतश्रेष्ठ पुत्रस्ते समकुप्यत ॥ ९.५८.५८ ॥
സൃഞ്ജയരുടെ ആ ആരവം കേട്ട്, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, നരശ്രേഷ്ഠനായ നിങ്ങളുടെ പുത്രൻ അമർഷത്താൽ പൂർണ്ണമായി കോപിച്ചു.
9.58.59
उत्थाय तु महाबाहुर्महानाग इव श्वसन् ।
दिधक्षन्निव नेत्राभ्यां भीमसेनमवैक्षत ॥ ९.५८.५९ ॥
എഴുന്നേറ്റ് ആ മഹാബാഹു മഹാസർപ്പത്തെപ്പോലെ ചീറിക്കൊണ്ട്, കണ്ണുകൾകൊണ്ട് ദഹിപ്പിക്കാനെന്നപോലെ ഭീമസേനനെ നോക്കി.
9.58.60
ततः स भरतश्रेष्ठो गदापाणिरभिद्रवन् ।
प्रमथिष्यन्निव शिरो भीमसेनस्य संयुगे ॥ ९.५८.६० ॥
അപ്പോൾ ആ ഭരതശ്രേഷ്ഠൻ കൈയിൽ ഗദയുമായി കുതിച്ചു; യുദ്ധത്തിൽ ഭീമസേനന്റെ തല തകർത്തുകളയുമെന്നപോലെ.
9.58.61
स महात्मा महात्मानं भीमं भीमपराक्रमः ।
अताडयच्छङ्खदेशे न चचालाचलोपमः ॥ ९.५८.६१ ॥
ആ മഹാത്മാവ്, ഭീകരപരാക്രമി, മഹാത്മാവായ ഭീമനെ ശംഖദേശത്ത് പ്രഹരിച്ചു. പർവതസമാനനായ അവൻ ഇളകിയില്ല.
9.58.62
स भूयः शुशुभे पार्थस्ताडितो गदया रणे ।
उद्भिन्नरुधिरो राजन्प्रभिन्न इव कुञ्चरः ॥ ९.५८.६२ ॥
രാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ ഗദകൊണ്ട് പ്രഹരമേറ്റ പൃഥാപുത്രൻ ഭീമൻ കൂടുതൽ തിളങ്ങി; രക്തം പൊട്ടിയൊഴുകി, മദിച്ച ആനപോലെ.
9.58.63
ततो गदां वीरहणीमयोमयीं ।
प्रगृह्य वज्राशनितुल्यनिःस्वनाम्।
अताडयच्छत्रुममित्रकर्शनो ।
बलेन विक्रम्य धनञ्जयाग्रजः ॥ ९.५८.६३ ॥
പിന്നെ ശത്രുക്കളെ പീഡിപ്പിക്കുന്ന, ധനഞ്ജയന്റെ ജ്യേഷ്ഠനായ ഭീമൻ, വീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന, ഇരുമ്പുകൊണ്ടുള്ള, വജ്രാശനിപോലെ മുഴങ്ങുന്ന ഗദ എടുത്ത് ബലത്തോടെ മുന്നേറി ശത്രുവിനെ പ്രഹരിച്ചു.
9.58.64
स भीमसेनाभिहतस्तवात्मजः ।
पपात सङ्कम्पितदेहबन्धनः।
सुपुष्पितो मारुतवेगताडितो ।
वने महासाल इवावघूर्णितः ॥ ९.५८.६४ ॥
ഭീമസേനനാൽ പ്രഹരമേറ്റ നിങ്ങളുടെ പുത്രൻ വീണു; അവന്റെ ശരീരബന്ധനങ്ങൾ വിറച്ചു. കാറ്റിന്റെ വേഗത്തിൽ പ്രഹരമേറ്റ്, പൂർണമായി പൂത്ത വലിയ സാലവൃക്ഷം കാട്ടിൽ വീഴുന്നതുപോലെ.
9.58.65
ततः प्रणेदुर्जहृषुश्च पाण्डवाः ।
समीक्ष्य पुत्रं पतितं क्षितौ तव।
ततः सुतस्ते प्रतिलभ्य चेतनां ।
समुत्पपात द्विरदो यथा हदात् ॥ ९.५८.६५ ॥
അപ്പോൾ പാണ്ഡവർ ഗർജിക്കുകയും ആഹ്ലാദിക്കുകയും ചെയ്തു, നിങ്ങളുടെ പുത്രൻ നിലത്ത് വീണത് കണ്ട്. പിന്നെ നിങ്ങളുടെ പുത്രൻ ബോധം വീണ്ടെടുത്ത്, കുളത്തിൽ നിന്ന് ആന കയറുന്നതുപോലെ എഴുന്നേറ്റു.
9.58.66
स पार्थिवो नित्यममर्षितस्तदा ।
महारथः शिक्षितवत्परिभ्रमन्।
अताडयत्पाण्डवमग्रतः स्थितं ।
स विह्वलाङ्गो जगतीमुपास्पृशत् ॥ ९.५८.६६ ॥
ആ രാജാവ് അപ്പോൾ എപ്പോഴും കോപത്താൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു; മഹാരഥനായി, പരിശീലനം നേടിയവനെപ്പോലെ ചുറ്റിത്തിരിഞ്ഞ്, മുന്നിൽ നിന്ന പാണ്ഡവനെ അടിച്ചു. പിന്നീട് അവന്റെ അംഗങ്ങൾ തളർന്ന് അവൻ ഭൂമിയെ തൊട്ടു.
9.58.67
स सिंहनादं विननाद कौरवो ।
निपात्य भूमौ युधि भीममोजसा।
बिभेद चैवाशनितुल्यमोजसा ।
गदानिपातेन शरीररक्षणम् ॥ ९.५८.६७ ॥
ആ കൗരവൻ സിംഹഗർജ്ജനം ചെയ്തു; യുദ്ധത്തിൽ ഭീമനെ ബലത്താൽ നിലത്തു വീഴ്ത്തി, ഇടിമിന്നൽപോലുള്ള ബലത്തോടെ അവനെ കുത്തി. ഗദയടിയാൽ തന്റെ ശരീരം രക്ഷിച്ചു.
9.58.68
ततोऽन्तरिक्षे निनदो महानभू… ।
द्दिवौकसामप्सरसां च नेदुषाम्।
पपात चोच्चैरमरप्रवेरितं ।
विचित्रपुष्पोत्करवर्षमुत्तमम् ॥ ९.५८.६८ ॥
അപ്പോൾ ആകാശത്ത് മഹാശബ്ദം ഉയർന്നു… ദേവന്മാരും അപ്സരസ്സുകളും മുഴക്കിയ ശബ്ദത്തോടെ; ദേവന്മാർ അയച്ച വിചിത്രപുഷ്പങ്ങളുടെ ഉത്തമവർഷം ഉച്ചത്തിൽ വീണു.
9.58.69
ततः परानाविशदुत्तमं भयं ।
समीक्ष्य भूमौ पतितं नरोत्तमम्।
अहीयमानं च बलेन कौरवं ।
निशाम्य भेदं सुदृढस्य वर्मणः ॥ ९.५८.६९ ॥
അപ്പോൾ ശത്രുക്കളിൽ മഹാഭയം പ്രവേശിച്ചു; നരശ്രേഷ്ഠൻ നിലത്തു വീണതും, കൗരവൻ ബലം കുറയുന്നതും, അതിദൃഢമായ കവചം പിളർന്നതും അവർ കണ്ടു.
9.58.70
ततो मुहूर्तादुपलभ्य चेतनां ।
प्रमृज्य वक्त्रं रुधिराक्तमात्मनः।
धृतिं समालम्ब्य विवृत्य लोचने ।
बलेन संस्तभ्य वृकोदरः स्थितः ॥ ९.५८.७० ॥
പിന്നീട് ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട് ബോധം വീണ്ടെടുത്ത്, രക്തത്താൽ നനഞ്ഞ തന്റെ മുഖം തുടച്ച്, ധൈര്യം ഉറപ്പിച്ച്, കണ്ണുകൾ തുറന്ന്, ബലത്താൽ സ്വയം ഉറപ്പിച്ച് വൃകോദരൻ നിന്നു.
9.58.71
ततो यमौ यमसदृशौ पराक्रमे ।
सपार्षतः शिनितनयश्च वीर्यवान्।
समाह्वयन्नहमहमित्यभित्वरं… ।
स्तवात्मजं समभिययुर्वधैषिणः ॥ ९.५८.७१ ॥
അപ്പോൾ യമനു തുല്യരായ ഇരട്ടകളും, പാർഷതനും, ശിനിയുടെ വീര്യവാനായ പുത്രനും 'ഞാൻ മുമ്പേ, ഞാൻ മുമ്പേ' എന്നു വിളിച്ചുകൊണ്ട് വേഗത്തിൽ, വധിക്കാനാഗ്രഹിച്ച് നിന്റെ പുത്രന്റെ നേരെ പാഞ്ഞടുത്തു.
9.58.72
निवर्त्य तान्पुनरपि पाण्डवो बली ।
तवात्मजं स्वयमभिगम्य कालवत्।
चचार चाप्यपगतखेदवेपथुः ।
सुरेश्वरो नमुचिमिवोत्तमं रणे ॥ ९.५८.७२ ॥
ബലവാനായ പാണ്ഡവൻ അവരെ വീണ്ടും പിന്തിരിപ്പിച്ച്, സ്വയം നിന്റെ പുത്രന്റെ അടുത്തെത്തി കാലനെപ്പോലെ സഞ്ചരിച്ചു; ക്ഷീണമോ വിറയലോ ഇല്ലാതെ, യുദ്ധത്തിൽ ദേവേന്ദ്രൻ നമുചിയെ നേരിടുന്നതുപോലെ.