મહાભારત · અધ્યાય 9.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.6.1
एतच्छ्रुत्वा वचो राज्ञो मद्रराजः प्रतापवान् ।
दुर्योधनं तदा राजन्वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ९.६.१ ॥
રાજાનું આ વચન સાંભળીને પરાક્રમી મદ્રરાજે ત્યારે, હે રાજન, દુર્યોધનને આ વચનો કહ્યા.
9.6.2
दुर्योधन महाबाहो शृणु वाक्यविदां वर ।
यावेतौ मन्यसे कृष्णौ रथस्थौ रथिनांवरौ।
न मे तुल्यावुभावेतौ बाहुवीर्ये कथञ्चन ॥ ९.६.२ ॥
હે મહાબાહુ દુર્યોધન, વાક્યકુશળોમાં શ્રેષ્ઠ, સાંભળ. રથ પર ઊભેલા રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા જે આ બે કૃષ્ણોને તું માને છે, એ બંને મારા બાહુબળની બરાબરી કોઈ પણ રીતે કરતા નથી.
9.6.3
उद्यतां पृथिवीं सर्वां ससुरासुरमानवाम् ।
योधयेयं रणमुखे सङ्क्रुद्धः किमु पाण्डवान् ॥ ९.६.३ ॥
દેવ, અસુર, માનવો સહિત આખી પૃથ્વી મારી સામે ઊભી થાય તોપણ, રણમોરચે ક્રોધે ભરાઈને હું યુદ્ધ કરી શકું; પાંડવોની તો વાત જ શી?
9.6.4
विजेष्यामि रणे पार्थान्सोमकांश्च समागतान् ।
अहं सेनाप्रमेता ते भविष्यामि न संशयः ॥ ९.६.४ ॥
રણમાં એકઠા થયેલા પાર્થો અને સોમકોને હું જીતીશ. તારી સેનાનો નાયક હું બનીશ, એમાં સંશય નથી.
9.6.5
तं च व्यूहं विधास्यामि न क रिष्यन्ति यं परे ।
इति सत्यं ब्रवीम्येष दुर्योधन न संशयः ॥ ९.६.५ ॥
શત્રુઓ જેને ભાંગી ન શકે એવી તે વ્યૂહરચના હું કરીશ. હે દુર્યોધન, આ સત્ય કહું છું, એમાં સંશય નથી.
9.6.6
अद्यैवाहं रणे सर्वान्पाञ्चालान्सह पाण्डवैः ।
निहनिष्यामि वा राजन्स्वर्गं यास्यामि वा हतः ॥ ९.६.६ ॥
આજે જ રણમાં પાંડવો સહિત બધા પાંચાલોને હું હણીશ; અથવા, હે રાજન, હું હણાઈને સ્વર્ગે જઈશ.
9.6.7
अद्य पश्यन्तु मां लोका विचरन्तमभीतवत् ॥ ९.६.७ ॥
આજે લોકો મને નિર્ભય થઈને વિચરતો જુએ.
9.6.8
अद्य पाण्डुसुताः सर्वे वासुदेवः ससात्यकिः ।
पाञ्चालाश्चेदयश्चैव द्रौपदेयाश्च सर्वशः।
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च सर्वे चापि प्रभद्रकाः ॥ ९.६.८ ॥
આજે પાંડુના સર્વ પુત્રો, વાસુદેવ અને સાત્યકિ, પાંચાલો, ચેદિઓ, દ્રૌપદીના પુત્રો, ધૃષ્ટદ્યુમ્ન, શિખંડી અને સર્વ પ્રભદ્રકો પણ.
9.6.9
विक्रमं मम पश्यन्तु धनुषश्च महद्बलम् ।
लाघवं चास्त्रवीर्यं च भुजयोश्च बलं युधि ॥ ९.६.९ ॥
મારો પરાક્રમ, ધનુષ્યનું મહાબળ, ચપળતા, અસ્ત્રોનું વીર્ય અને યુદ્ધમાં મારા હાથોનું બળ તેઓ જુએ.
9.6.10
अद्य पश्यन्तु मे पार्थाः सिद्धाश्च सह चारणैः ।
यादृशं मे बलं बाह्वोः सम्पदस्त्रेषु या च मे ॥ ९.६.१० ॥
આજે પાર્થો, સિદ્ધો અને ચારણો સાથે મારા બાહુઓમાં જે બળ છે અને અસ્ત્રોમાં મારી જે સંપદા છે તે જુઓ.
9.6.11
अद्य मे विक्रमं दृष्ट्वा पाण्डवानां महारथाः ।
प्रतीकारपरा भूत्वा चेष्टन्ते विविधाः क्रियाः ॥ ९.६.११ ॥
આજે મારો પરાક્રમ જોઈને પાંડવોના મહારથીઓ પ્રતિકાર માટે તત્પર થઈને વિવિધ કાર્યો કરવા લાગશે.
9.6.12
अद्य सैन्यानि पाण्डूनां द्रावयिष्ये समन्ततः ॥ ९.६.१२ ॥
આજે હું પાંડવોની સેનાઓને ચારેબાજુથી વિખેરી નાખીશ.
9.6.13
द्रोणभीष्मावति विमो सूतपुत्रं च संयुगे ।
विचरिष्ये रणमुखे प्रियार्थं तव कौरव ॥ ९.६.१३ ॥
હે પ્રભુ, દ્રોણ અને ભીષ્મનું રક્ષણ કરતા તથા યુદ્ધમાં સૂતપુત્રનું પણ રક્ષણ કરતા, તમારા પ્રિય માટે હું રણમુખે વિચરીશ, હે કૌરવ.
9.6.14
एवमुक्तस्ततो राजा मद्राधिपतिमञ्जसा ।
अभ्यषिञ्चत सेनाया मध्ये भरतसत्तम।
विधिना शास्त्रदृष्टेन क्लिष्टरूपो विशाम्पते ॥ ९.६.१४ ॥
આમ કહેવાયા પછી, રાજાએ મદ્રાધિપતિનો સેનાની મધ્યમાં શાસ્ત્રવિધિ પ્રમાણે યોગ્ય રીતે અભિષેક કર્યો, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, હે પ્રજાપતિ, વ્યથિત રૂપે.
9.6.15
अभिषिक्ते ततस्तस्मिन्सिंहनादो महानभूत् ।
तव सैन्येऽभ्यवाद्यन्त वादित्राणि च भारत ॥ ९.६.१५ ॥
તેનો અભિષેક થતાં મહાન સિંહનાદ થયો, અને તમારી સેનામાં વાજિંત્રો વાગ્યાં, હે ભારત.
9.6.16
हृष्टाश्चासंस्तथा योधा मद्रकाश्च महारथाः ।
तुष्टुवुश्चैव राजानं शल्यमाहवशोभिनम् ॥ ९.६.१६ ॥
યોદ્ધાઓ હર્ષિત થયા, મદ્રક મહારથીઓ પણ, અને યુદ્ધની શોભા રાજા શલ્યની તેમણે સ્તુતિ કરી.
9.6.17
जय राजंश्चिरं जीव जहि शत्रून्समागतान् ।
तव बाहुबलं प्राप्य धार्तराष्ट्रो महाबलः।
निखिलां पृथिवीं सर्वां प्रशास्तु निहतद्विषम् ॥ ९.६.१७ ॥
હે રાજન, વિજય થાઓ, તમે ચિરકાળ જીવો, એકત્ર થયેલા શત્રુઓનો વધ કરો. તમારા બાહુબળને પામીને મહાબળવાન ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર, શત્રુઓ હણાયેલા સમગ્ર પૃથ્વીનું શાસન કરે.
9.6.18
त्वं हि शक्तो रणे जेतुं ससुरासुरमानवान् ।
मर्त्यधर्माण इह तु किमु सृञ्जयसोमकान् ॥ ९.६.१८ ॥
તમે જ યુદ્ધમાં દેવો, અસુરો અને મનુષ્યોને જીતવા સમર્થ છો, તો અહીંના મર્ત્ય સ્વભાવવાળા સૃંજયો અને સોમકોની શી વાત.
9.6.19
एवं सम्पूज्यमानस्तु मद्राणामधिपो बली ।
हर्षं प्राप तदा वीरो दुरापमकृतात्मभिः ॥ ९.६.१९ ॥
આ રીતે સન્માનિત થયેલો, મદ્રોનો બળવાન અધિપતિ એ વીર ત્યારે અકૃતાત્માઓ માટે દુર્લભ એવો હર્ષ પામ્યો.
9.6.20
अभिषिक्ते तथा शल्ये तव सैन्येषु मानद ।
न कर्णव्यसनं किञ्चिन्मेनिरे तत्र भारत ॥ ९.६.२० ॥
હે માનદ, તમારી સેનાઓમાં શલ્ય અભિષિક્ત થયો ત્યારે પણ, હે ભારત, ત્યાં તેઓએ કર્ણની કોઈ વિપત્તિને લેશમાત્ર ગણી નહીં.
9.6.21
हृष्टाः सुमनसश्चैव बभूवुस्तत्र सैनिकाः ।
मेनिरे निहतान्पार्थान्मद्रराजवशङ्गतान् ॥ ९.६.२१ ॥
ત્યાં સૈનિકો હર્ષિત અને પ્રસન્નમન થયા; મદ્રરાજના વશમાં પડેલા પાર્થોને તેઓએ મરાયેલા માન્યા.
9.6.22
प्रहर्षं प्राप्य सेना तु तावकी भरतर्षभ ।
तां रात्रिं सुखिता सुप्ता हर्षचित्ता च साभवत् ॥ ९.६.२२ ॥
હે ભરતર્ષભ, તમારી સેના અત્યંત હર્ષ પામીને તે રાત્રે સુખેથી સૂતી; તેનું ચિત્ત હર્ષિત થયું.
9.6.23
सैन्यस्य तव तं शब्दं श्रुत्वा राजा युधिष्ठिरः ।
वार्ष्णेयमब्रवीद्वाक्यं सर्वक्षत्रस्य पश्यतः ॥ ९.६.२३ ॥
તમારી સેનાનો તે શબ્દ સાંભળીને રાજા યુધિષ્ઠિરે સર્વ ક્ષત્રિયો જોતા હતા ત્યારે વાર્ષ્ણેયને આ વચન કહ્યું.
9.6.24
मद्रराजः कृतः शल्यो धार्तराष्ट्रेण माघव ।
सेनापतिर्महेष्वासः सर्वसैन्येषु पूजितः ॥ ९.६.२४ ॥
હે માધવ, ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રે મદ્રરાજ શલ્યને સેનાપતિ બનાવ્યો છે; તે મહાધનુર્ધર સર્વ સેનાઓમાં પૂજિત છે.
9.6.25
एतज्ज्ञात्वा यथाभूतं कुरु माधव यत्क्षमम् ।
भवान्नेता च गोप्ता च विधत्स्व यदनन्तरम् ॥ ९.६.२५ ॥
આ યથાર્થ રીતે જાણીને, હે માધવ, જે યોગ્ય હોય તે કરો. તમે જ નેતા અને રક્ષક છો; પછી જે કરવાનું હોય તેની વ્યવસ્થા કરો.
9.6.26
तमब्रवीन्महाराज वासुदेवो जनाधिपम् ।
आर्तायनिमहं जाने यथातत्त्वेन भारत ॥ ९.६.२६ ॥
તે જનાધિપ મહારાજને વાસુદેવે કહ્યું — હે ભારત, હું આર્તાયનિને યથાર્થ રીતે જાણું છું.
9.6.27
वीर्यवांश्च महातेजा महात्मा च विशेषतः ।
कृती च चित्रयोधी च संयुक्तो लाघवेन च ॥ ९.६.२७ ॥
તે વીર્યવાન, મહાતેજસ્વી અને વિશેષ કરીને મહાત્મા છે; કુશળ, વિવિધ યુદ્ધકલામાં નિપુણ અને ચપળતાથી યુક્ત છે.
9.6.28
यादृग्भीष्मस्तथा द्रोणो यादृक्कर्णश्च संयुगे ।
तादृशृस्तद्विशिष्टो वा मद्रराजो मतो मम ॥ ९.६.२८ ॥
ભીષ્મ જેવા છે, તેવા જ દ્રોણ છે; યુદ્ધમાં કર્ણ જેવો છે, તેવો અથવા તેમનાથી પણ વિશિષ્ટ મદ્રરાજ મારા મતે છે.
9.6.29
युध्यमानस्य तस्याहं चिन्तयानश्च भारत ।
योद्धारं नाधिगच्छामि तुल्यरूपं जनाधिप ॥ ९.६.२९ ॥
હે ભારત, હે જનાધિપ, યુદ્ધ કરતા તેના વિશે હું વિચારતો રહ્યો; પણ તેના જેવા સમાન રૂપવાળો યોદ્ધો મને મળ્યો નહિ.
9.6.30
शिखण्ड्यर्जुनभीमानां सात्वतस्य च भारत ।
धृष्टद्युम्नस्य च तथा बलेनाभ्यधिको रणे ॥ ९.६.३० ॥
હે ભારત, શિખંડી, અર્જુન, ભીમ, સાત્યકિ અને ધૃષ્ટદ્યુમ્ન કરતાં પણ તે યુદ્ધમાં બળથી અધિક છે.
9.6.31
मद्रराजो महाराजः सिंहद्विरदविक्रमः ।
विचरिष्यत्यभीः काले कालः क्रुद्धः प्रजास्विव ॥ ९.६.३१ ॥
મદ્રરાજ, મહારાજ, સિંહ અને હાથી જેવા પરાક્રમી, નિર્ભય થઈને વિચરશે; જેમ ક્રુદ્ધ કાળ પ્રજાઓ વચ્ચે વિચરે છે.
9.6.32
तस्याद्य न प्रपश्यामि प्रतियोद्धारमाहने ।
त्वामृते पुरुषव्याघ्र शार्दूलसमविक्रमम् ॥ ९.६.३२ ॥
આજે યુદ્ધમાં તેના સામે તારા સિવાય બીજા કોઈને હું જોતો નથી, હે પુરુષવ્યાઘ્ર, વાઘ સમાન પરાક્રમી.
9.6.33
स त्वमेको हि लोकेऽस्मिन्नान्यस्त्वत्तः पुमान्भवेत् ।
मद्रराजं रणे क्रुद्धं यो हन्यात्कुरुनन्दन ॥ ९.६.३३ ॥
આ લોકમાં તું એકલો જ છે; તારા કરતાં બીજો કોઈ પુરુષ નથી જે યુદ્ધમાં ક્રુદ્ધ મદ્રરાજને મારી શકે, હે કુરુનંદન.
9.6.34
अहन्यहनि युध्यन्तं क्षोभयन्तं बलं तव ।
तस्माज्जहि रणे शल्यं मघवानिव शम्बरम् ॥ ९.६.३४ ॥
દિવસેદિવસ યુદ્ધ કરીને તારી સેનાને ક્ષુબ્ધ કરતા શલ્યને, ઇન્દ્રે શંબરને માર્યો તેમ, રણમાં મારી નાખ.
9.6.35
सौतेः पश्चादसौ वीरो धार्तराष्ट्रेण सत्कृतः ।
तवैव हि जयो नूनं हते मद्रेश्वरे युधि। ॥ ९.६.३५ ॥
તે વીર, ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્ર દ્વારા સન્માનિત, પછી; મદ્રેશ્વર યુદ્ધમાં માર્યા જતાં નિશ્ચયે વિજય તારો જ.
9.6.36
तस्मिन्हते हतं सर्वं धार्तराष्ट्रबलं महत् ।
एतच्छ्रुत्वा महाराज वचनं मम साम्प्रतम्। ॥ ९.६.३६ ॥
તે માર્યા જતાં ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોની સમગ્ર મહાન સેના નષ્ટ થઈ જશે. હે મહારાજ, હવે મારા આ વચન સાંભળો.
9.6.37
प्रत्युद्याहि रणे पार्थ मद्रराजं महारथम् ।
जहि चैनं महाबाहो वासवो नमुचिं यथा ॥ ९.६.३७ ॥
હે પાર્થ, યુદ્ધમાં મહારથી મદ્રરાજનો સામનો કર. હે મહાબાહો, વાસવે નમુચિને માર્યો તેમ આને હણ.
9.6.38
न चैवात्र दया कार्या मातुलोऽयं ममेति वै ।
क्षत्रवर्म पुरस्कृत्य जहि मद्रजनेश्वरम् ॥ ९.६.३८ ॥
આ મારો મામો છે એમ વિચારીને અહીં દયા ન બતાવવી. ક્ષાત્રધર્મને આગળ રાખીને મદ્રજનોના સ્વામીને હણ.
9.6.39
द्रोणभीष्मार्णवं तीर्त्वा कर्णपातालसम्भवम् ।
मा निमज्जस्व सगणः शल्यमासाद्य गोष्पदम्। ॥ ९.६.३९ ॥
દ્રોણ-ભીષ્મરૂપી સમુદ્ર પાર કરીને, કર્ણરૂપી પાતાળમાંથી ઊઠેલા સંકટને પાર કરીને, શલ્ય પાસે પહોંચીને ગોષ્પદ જેટલા પાણીમાં પરિવાર સહિત ડૂબી ન જા.
9.6.40
यच्च ते तपसो वीर्यं यच्च क्षात्रं बलं तव ।
तद्दर्शय रणे सर्वं जहि चैनं महारथम् ॥ ९.६.४० ॥
તારા તપનું જે વીર્ય અને ક્ષાત્રબળ છે, તે બધું યુદ્ધમાં બતાવ અને આ મહારથીને હણ.
9.6.41
एतावदुक्त्वा वचनं केशवः परवीरहा ।
जगाम शिबिरं सायं पूज्यमानोऽथ पाण्डवैः ॥ ९.६.४१ ॥
આટલું કહીને શત્રુવીરોનો સંહાર કરનાર કેશવ સાંજે પાંડવો દ્વારા સન્માનિત થઈને પોતાના શિબિરમાં ગયા.
9.6.42
केशवे तु तदा याते धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
विसृज्य सर्वान्भ्रातॄंश्च पाञ्चालानथ सोमकान्।
सुष्वाप रजनीं तां तु विशल्य इव कुञ्जरः ॥ ९.६.४२ ॥
કેશવ ગયા પછી ધર્મપુત્ર યુધિષ્ઠિરે બધા ભાઈઓ, પાંચાલો અને સોમકોને વિદાય આપી, અને બાણ કાઢેલા હાથીની જેમ તે રાત્રે સૂઈ ગયા.
9.6.43
ते च सर्वे महेष्वासाः पाञ्चालाः पाण्डवास्तथा ।
कर्णस्य निधने हृष्टाः सुषुपुस्तां निशां तदा ॥ ९.६.४३ ॥
કર્ણના મૃત્યુથી હર્ષિત થયેલા તે સર્વ મહાધનુર્ધર પાંચાલો અને પાંડવો તે રાત્રે સૂઈ ગયા.
9.6.44
गतज्वरं महेष्वासं तीर्णपारं महारथम् ।
बभूव पाण्डवेयानां सैन्यं च मुदितं निशि।
सूतपुत्रस्य निधनाज्जयं लब्ध्वा च मारिष ॥ ९.६.४४ ॥
હે મારિષ, સૂતપુત્રના મૃત્યુથી વિજય પામીને પાંડવોનું સૈન્ય રાત્રે આનંદિત થયું; ચિંતારહિત થયેલો તે મહાધનુર્ધર મહારથી પાર ઊતરી ગયેલો હતો.