مهابهاراتا · أدهيايا 9.65
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.65.1
अधिष्ठितः पदा मूर्ध्नि भग्नसक्थो महीं गतः ।
शौटीर्यमानी पुत्रो मे किमभाषत सञ्जय ॥ ९.६५.१ ॥
يا سانجاي، ماذا قال ابني، المعتز بشجاعته، المدوس بالقدم على رأسه، المكسورة فخذه، الساقط على الأرض؟
9.65.2
अत्यर्थं कोपनो राजा जावैरश्च पाण्डुषु ।
व्यसनं परमं प्राप्तः किमाह परमाहवे ॥ ९.६५.२ ॥
ذلك الملك الشديد الغضب، الحاسد للبانداڤا، لما بلغ أعظم البلاء في تلك الحرب العظيمة، ماذا قال؟
9.65.3
शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि यथावृत्तं नराधिप ।
राज्ञा यदुक्तं मग्नेन तस्मिन्व्यसनसागरे ॥ ९.६५.३ ॥
اسمع أيها الملك، سيد البشر، سأروي كما جرى ما قاله الملك، الغارق في بحر تلك الكارثة.
9.65.4
भग्नसक्थो नृपो राजन्पांसुना सोऽवकुण्ठितः ।
यमयन्मूर्धजांस्तत्र वीक्ष्य चैव दिशो दश ॥ ९.६५.४ ॥
أيها الملك، كان ذلك الملك المكسورة فخذه مغطى بالغبار؛ وهناك، ممسكًا شعره، نظر إلى الجهات العشر.
9.65.5
केशान्नियस्य यत्नेन निःश्वसन्नुरगो यथा ।
संरम्भाश्रुपरीताब्यां नेत्राभ्यामभिवीक्ष्य माम् ॥ ९.६५.५ ॥
ممسكًا شعره بجهد، زافرًا كالأفعى، نظر إليّ بعينين مبللتين بدموع الغضب.
9.65.6
बाहू धरण्यां निष्पिष्य सुदुर्मत्त इव द्विपः ।
प्रकीर्णान्मूर्धजान्धुन्वन्दन्तैर्दन्तानुपस्पृशन्।
गर्हयन्पाण्डवं ज्येष्ठं निःश्वस्येदमथाब्रवीत् ॥ ९.६५.६ ॥
ضاربًا ذراعيه على الأرض كفيل شديد الهياج، هازًّا شعره المنتشر، مُصطكًّا أسنانه بأسنانه، لائمًا الأخ الأكبر من البانداڤا، زافرًا قال هذه الكلمات.
9.65.7
भीष्मे शान्तनवे नाथे कर्णे शस्त्रभृतां वरे ।
गौतमे शकुनौ चापि द्रोणे चास्त्रभृतां वरे ॥ ९.६५.७ ॥
كان بهيشما، ابن شانتانو، الحامي؛ وكارنا، أفضل حاملي السلاح؛ وكذلك غوتاما وشakuni، ودرونا، أفضل حاملي القذائف.
9.65.8
अश्वत्थाम्नि यथा शल्ये शूरे च कृतवर्मणि ।
अन्येष्वपि च शूरेषु न्यस्तभारो महात्मसु।
इमामवस्थां प्राप्तोऽस्मि कालो हि दुरतिक्रमः ॥ ९.६५.८ ॥
بعد أن أوكلت عبئي إلى أشفاتّامان وشالية والبطل كريتافارمان وغيرهم من الأبطال العظماء، وصلت إلى هذه الحال؛ فالزمن لا يُتجاوَز.
9.65.9
एकादशचमूभर्ता सोऽहमेतां दशां गतः ।
कालं प्राप्य महाबाहो न कश्चिदतिवर्तते ॥ ९.६५.९ ॥
أنا سيد الفيالق الإحدى عشرة قد بلغت هذه الحال؛ يا ذا الذراعين العظيمتين، إذا جاء الزمن لم يتجاوزه أحد.
9.65.10
आख्यातव्यं मदीयानां येऽस्मिञ्जीवन्ति संयुगे ।
यथाऽहं भीमसेनेन व्युत्क्रम्य समयं हतः ॥ ९.६५.१० ॥
ينبغي أن يُخبر أهلي الأحياء في هذه المعركة كيف قُتلت على يد بهيماسينا بعد أن نقض العهد.
9.65.11
बहूनि सुनृशंसानि कृतानि खलु पाण्डवैः ।
भूरिश्रवसि कर्णे च भीष्मे द्रोणे च धीमति ॥ ९.६५.११ ॥
لقد ارتكب البانداويون حقًا أعمالًا كثيرة شديدة القسوة ضد بهوريشرافاس وكارنا وبهيشما والحكيم درونا.
9.65.12
इदं च गर्हितं कर्म नृशंसैः पाण्डवैः कृतम् ।
येन ते वाच्यतां सत्सु गमिष्यन्तीति मे मतिः ॥ ९.६५.१२ ॥
وقد فعل البانداويون القساة هذا الفعل المذموم، فيصيرون بسببه موضع اللوم عند الأخيار، هذا رأيي.
9.65.13
का प्रीतिः सत्वयुक्तस्य कृत्वोपाधिकृतं जयम् ।
को वा समयभेत्तारं बुधः सम्मन्तुमर्हति ॥ ९.६५.१३ ॥
أيُّ فرحٍ لذي الصلابة والعزم في نصرٍ نالَه بالحيلة؟ أو أيُّ حكيمٍ يستحق أن يكرم ناقضَ العهد؟
9.65.14
अधर्मेण जयं लब्ध्वा को नु हृष्येत पण्डितः ।
यथा संहृष्यते पापः पाण्डुपुत्रो वृकोदरः ॥ ९.६५.१४ ॥
أيُّ حكيمٍ يفرح بنصرٍ نالَه بالظلم؟ ومع ذلك فابنُ باندو الآثم، فريكودارا، يفرح فرحًا شديدًا.
9.65.15
किन्नु चित्रमितस्त्वद्य भग्नसक्थस्य यन्मम ।
क्रुद्धेन भीमसेनेन पादेन मृदितं शिरः ॥ ९.६५.१५ ॥
ما الغريب اليوم عندي، وقد انكسرت فخذاي، أن يسحق بِيمَسينا الغاضب الرأسَ بقدمه؟
9.65.16
प्रतपन्तं श्रिया जुष्टं वर्तमानं च बन्धुषु ।
एवं कुर्यान्नरो यो हि स वै स़ञ्जय पूरुषः ॥ ९.६५.१६ ॥
فالرجل الذي يتوهج مُسعَدًا بالثروة ويقيم بين ذويه، ينبغي أن يفعل هكذا. ذلك، يا سنجايا، هو الرجل الحقّ.
9.65.17
अभिज्ञौ युद्धधर्मस्य मम माता पिता च यौ ।
तौ हि सञ्जय दुःखार्तौ विज्ञाप्यौ वचनाद्वि मे ॥ ९.६५.१७ ॥
أمي وأبي، وكلاهما عارفٌ بواجب الحرب، قد أنهكهما الحزن يا سنجايا؛ فليُبلَّغا بكلامي.
9.65.18
इष्टं भृत्या भृताः सम्यग्भूः प्रशास्ता ससागरा ।
मूर्ध्नि स्थितममित्राणां जीवतामेव स़ञ्जय ॥ ९.६५.१८ ॥
من أحسن إعالة خدمه وحكم الأرض بمحيطاتها، ها هو، يا سنجايا، وهو لا يزال حيًّا، واقفٌ على رؤوس أعدائه.
9.65.19
दत्ता दाया यथाशक्ति मित्राणां च प्रियं कृतम् ।
अमित्रा बाधिताः सर्वे को नु स्वन्ततरो मया ॥ ९.६५.१९ ॥
أُعطيت العطايا بحسب الطاقة، وصُنع ما يسر الأصدقاء، وأُضني جميع الأعداء. فمن أسعد مني؟
9.65.20
मानिता बान्धवाः सर्वे मान्यः सम्पूजितो जनः ।
त्रितयं सेवितं सर्वं को नु स्वन्ततरो मया ॥ ९.६५.२० ॥
أُكرم جميع الأقارب، وعُبد المحترمون، وتمتع الإنسان بالأهداف الثلاثة. فمن أسعد مني؟
9.65.21
आज्ञप्तं नृपमुख्येषु मानः प्राप्तः सुदुर्लभः ।
आजानेयैस्तथा यातं को नु स्वन्ततरो मया ॥ ९.६५.२१ ॥
أُصدرت الأوامر بين أفضل الملوك، ونيل شرف نادر جدًا، وسار الناس على خيل أصيلة. فمن أسعد مني؟
9.65.22
यातानि परराष्ट्राणि नृपा भुक्ताश्च दासवत् ।
प्रियेभ्यः प्रकृतं साधु को नु स्वन्ततरो मया ॥ ९.६५.२२ ॥
ذهب الناس إلى الممالك الأجنبية، واستُعبد الملوك كالعبيد، وصُنع الخير للأحباب. فمن أسعد مني؟
9.65.23
अधीतं विधिवद्दत्तं प्राप्तमायुर्निरामयम् ।
स्वधर्मेण जिता लोकाः को नु स्वन्ततरो मया ॥ ९.६५.२३ ॥
دُرس وفق القاعدة، وأُعطي الدان، ونيل عمر خالٍ من المرض، وفُتحت العوالم بالواجب الخاص. فمن أسعد مني؟
9.65.24
दिष्ट्या नाहं जितः सङ्ख्ये परान्प्रेष्यवदाश्रितः ।
दिष्ट्या मे विपुला लक्ष्मीर्मृते त्वन्यगता विभो ॥ ९.६५.२४ ॥
لحسن الحظ لم أُهزم في المعركة من الأعداء فألجأ إليهم كعبد. ولحسن الحظ أيها السيد، لم تذهب ثروتي الوافرة إلى غيري بعد موتي.
9.65.25
यदिष्टं क्षत्रबन्धूनां स्वधर्ममनुतिष्ठताम् ।
निधनं तन्मया प्राप्तं को नु स्वन्ततरो मया ॥ ९.६५.२५ ॥
الموت الذي يتمناه ذوو الكشاتريا الذين يؤدون واجبهم، قد نلته. فمن هو أسعد مني؟
9.65.26
दिष्ट्या नाहं परावृत्तो वैरात्प्राकृतवञ्जितः ।
दिष्ट्या न विमतिं काञ्चिद्भजित्वा तु पराजितः ॥ ९.६५.२६ ॥
لحسن الحظ لم أولِّ الدبر فارًّا من العداوة كعامة الناس، ولم أُخدع. ولحسن الحظ لم أُهزم لأنني لجأت إلى أي شك.
9.65.27
सुप्तं वाऽथ प्रमत्तं वा यथा हन्याद्विषेण वा ।
एवं व्युत्क्रान्तधर्मेण व्युत्क्रम्य समयं हतः ॥ ९.६५.२७ ॥
كما يُضرب النائم أو الغافل، أو يُقتل بالسم، هكذا قتلني من تجاوز الدهرما بانتهاك العهد المتفق عليه.
9.65.28
अश्चत्थामा महाभागः कृतवर्मा च सात्वतः ।
कृपः शारद्वतश्चैव वक्तव्या वचनान्मम ॥ ९.६५.२८ ॥
يجب أن تُقال هذه الكلمات بالنيابة عني لأشفاتّهامان ذي الحظ العظيم، وكريتافارمان السّاتفاتي، وكريبا ابن شاراداوات.
9.65.29
अधर्मेण प्रवृत्तानां पाण्डवानामनेकशः ।
विश्वासं समयघ्नानां न यूयं गन्तुमर्हथ ॥ ९.६५.२९ ॥
لا ينبغي لكم أن تثقوا بالباندافا الذين مضوا في الظلم مرارًا وكسروا اتفاقاتهم.
9.65.30
वार्तिकांश्चाब्रवीद्राजा पुत्रस्ते सत्यविक्रमः ।
अधर्माद्भीमसेनेन निहतोऽहं यथा रणे ॥ ९.६५.३० ॥
قال الملك ابنك، صاحب البأس الحق، للرسل: «كما قتلني بهيماسينا في المعركة بالظلم.»
9.65.31
सोऽहं द्रोणं स्वर्गगतं कर्णशल्यावुभौ तथा ।
वृषसेनं महावीर्यं शकुनिं चापि सौबलम् ॥ ९.६५.३१ ॥
أنا الذي أذكر درونا الذاهب إلى السماء، وكارنا وشاليا كليهما، وكذلك فريشاسينا العظيم القوة وشاكوني ابن سوبالا.
9.65.32
जलसन्धं महावीर्यं भगदत्तं च पार्थिवम् ।
सोमदत्तं महेष्वासं सैन्धवं च जयद्रथम् ॥ ९.६५.३२ ॥
جالاسندها العظيم القوة، والملك بهاغادانا، وسوماداتا الرامي العظيم، وجايادراثا ملك السند.
9.65.33
दुऋशासनपुरोगांश्च भ्रातॄनात्मसमांस्तथा ।
दौःशासनिं च विक्रान्तं लक्ष्मणं चात्मजावुभौ ॥ ९.६५.३३ ॥
إخوتي الذين يتقدمهم دوشاسانا، المماثلون لي، وابن دوشاسانا الشجاع، ولاكشمانا، ابنيّ كليهما.
9.65.34
एतांश्चान्यांश्च सुबहून्मदीयांश्च सहस्रशः ।
पृष्ठतोऽनुगमिष्यामि सार्थहीनो यथाऽध्वगः ॥ ९.६५.३४ ॥
هؤلاء وكثيرون غيرهم من قومي بالألوف، سأتبعهم من الخلف كمسافر بلا قافلة.
9.65.35
कथं भ्रातॄन्हताञ्श्रुत्वा भर्तारं च स्वसा मम ।
रोरूयामाणा दुःखार्ता दुःशला सा भविष्यति ॥ ९.६५.३५ ॥
عندما تسمع أن إخوتها وزوجها قُتلوا، كيف ستكون أختي دوشالا، مثقلة بالحزن تبكي؟
9.65.36
स्नुषाभिः प्रस्नुषाभिश्च वृद्धो राजा पिता मम ।
गान्धारीसहितश्चैव का गतिं प्रतिपत्स्यति ॥ ९.६५.३६ ॥
أبي الملك الشيخ، مع الكنّات وكنّات الأحفاد وغاندهاري، أيّ مصير سيلقاه؟
9.65.37
नूनं लक्ष्मणमाताऽपि हतपुत्रा हतेश्वरा ।
विनाशं यास्यति क्षिप्रं कल्याणी पृथुलोचना ॥ ९.६५.३७ ॥
ولا شك أن أم لكشمانا أيضاً، وقد قُتل ابنها وزوجها، ستهلك سريعاً، تلك المباركة ذات العينين الواسعتين.
9.65.38
यदि जानाति चार्वाकः परिव्राद्वाग्विशारदः ।
करिष्यति महाभागो ध्रुवं चापचितिं मम ॥ ९.६५.३८ ॥
إن علم بذلك الزاهد الجوّال تشارفاكا، البارع في الكلام، فذلك العظيم الحظ سيردّ لي الجميل بلا شك.
9.65.39
समन्तप़ञ्चके पुण्ये त्रिषु लोकेषु विश्रुते ।
अहं निधनमासाद्य लोकान्प्राप्स्यामि शाश्वतान् ॥ ९.६५.३९ ॥
في سامانتابانتشاكا المقدسة، المشهورة في العوالم الثلاثة، سأبلغ الموت وأنال العوالم الأبدية.
9.65.40
ततो जनसहस्राणि बाष्पपूर्णानि दिशो दश ।
ससागरवना घोरा पृथिवी सचराचरा। ॥ ९.६५.४० ॥
ثم امتلأت الأرض المرعبة، بما فيها من بحار وغابات ومتحرك وساكن، في الجهات العشر بآلاف من الناس مملوءة أعينهم بالدموع.
9.65.41
चचालाथ सनिर्हादा दिशश्चैवाविलाऽभवन् ।
ते द्रोणपुत्रमासाद्य यथावृत्तं न्यवेदयन्। ॥ ९.६५.४१ ॥
ثم ارتجفت الأرض بهدير وأظلمت الجهات. فلما اقتربوا من ابن درونا أخبروه بكل ما جرى كما وقع.
9.65.42
व्यवहारं गदायुद्धे पार्थिवस्य च पातनम् ।
तदाख्याय ततः सर्वे द्रोणपुत्रस्य भारत। ॥ ९.६५.४२ ॥
يا بهاراتا، بعد أن رووا سلوك القتال بالعصا وسقوط الملك، خاطبوا جميعاً ابن درونا.
9.65.43
वादिका दुःखसन्तप्ताः शोकोपहतचेतसः ।
ध्यात्वा च सुचिरं कालं जग्मुरार्ता यथागतम् ॥ ९.६५.४३ ॥
عاد أولئك الرسل، وقد أنهكهم الحزن وانكسرت نفوسهم من الأسى، بعد تأمل طويل، متألمين على الطريق الذي جاءوا منه.