マハーバーラタ · 章 9.65
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.65.1
अधिष्ठितः पदा मूर्ध्नि भग्नसक्थो महीं गतः ।
शौटीर्यमानी पुत्रो मे किमभाषत सञ्जय ॥ ९.६५.१ ॥
サンジャヤよ、頭を足で踏みつけられ、腿を折られて大地に倒れた、武勇を誇る我が息子は何と言ったのか？
9.65.2
अत्यर्थं कोपनो राजा जावैरश्च पाण्डुषु ।
व्यसनं परमं प्राप्तः किमाह परमाहवे ॥ ९.६५.२ ॥
パーンドゥの子らに激しい嫉妬と怒りを抱いていた王は、あの大戦で最大の苦難に陥り、何と言ったのか？
9.65.3
शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि यथावृत्तं नराधिप ।
राज्ञा यदुक्तं मग्नेन तस्मिन्व्यसनसागरे ॥ ९.६५.३ ॥
王よ、人の主よ、聞きなさい。あの災いの海に沈んだ王が語ったことを、ありのままに話そう。
9.65.4
भग्नसक्थो नृपो राजन्पांसुना सोऽवकुण्ठितः ।
यमयन्मूर्धजांस्तत्र वीक्ष्य चैव दिशो दश ॥ ९.६५.४ ॥
王よ、大腿を折られたその王は塵にまみれていた。そこで彼は髪を押さえ、十方を見渡した。
9.65.5
केशान्नियस्य यत्नेन निःश्वसन्नुरगो यथा ।
संरम्भाश्रुपरीताब्यां नेत्राभ्यामभिवीक्ष्य माम् ॥ ९.६५.५ ॥
髪を懸命に押さえ、蛇のように息を吐きながら、怒りの涙に濡れた目で彼は私を見た。
9.65.6
बाहू धरण्यां निष्पिष्य सुदुर्मत्त इव द्विपः ।
प्रकीर्णान्मूर्धजान्धुन्वन्दन्तैर्दन्तानुपस्पृशन्।
गर्हयन्पाण्डवं ज्येष्ठं निःश्वस्येदमथाब्रवीत् ॥ ९.६५.६ ॥
大地に両腕を叩きつけ、狂った象のように、乱れた髪を振り、歯と歯を噛みしめ、年長のパーンドゥの子を非難しながら、溜め息をついてこう言った。
9.65.7
भीष्मे शान्तनवे नाथे कर्णे शस्त्रभृतां वरे ।
गौतमे शकुनौ चापि द्रोणे चास्त्रभृतां वरे ॥ ९.६५.७ ॥
シャーンタヌの子ビーシュマが庇護者であり、武器を持つ者のうち最良のカルナ、ガウタマ（クリパ）とシャクニも、そして神箭を持つ者のうち最良のドローナも。
9.65.8
अश्वत्थाम्नि यथा शल्ये शूरे च कृतवर्मणि ।
अन्येष्वपि च शूरेषु न्यस्तभारो महात्मसु।
इमामवस्थां प्राप्तोऽस्मि कालो हि दुरतिक्रमः ॥ ९.६५.८ ॥
アシュヴァッターマン、シャリヤ、勇士クリタヴァルマンおよび他の大いなる勇士たちに重荷を託して、私はこの状態に至った。時は逃れがたいものだからだ。
9.65.9
एकादशचमूभर्ता सोऽहमेतां दशां गतः ।
कालं प्राप्य महाबाहो न कश्चिदतिवर्तते ॥ ९.६५.९ ॥
十一軍の主である私はこの状態に陥った。大いなる腕を持つ者よ、時が来れば誰もそれを越えることはできない。
9.65.10
आख्यातव्यं मदीयानां येऽस्मिञ्जीवन्ति संयुगे ।
यथाऽहं भीमसेनेन व्युत्क्रम्य समयं हतः ॥ ९.६५.१० ॥
この戦いで生き残っている私の者たちに伝えよ、ビーマセーナが約束を破って私をどのように打ち倒したかを。
9.65.11
बहूनि सुनृशंसानि कृतानि खलु पाण्डवैः ।
भूरिश्रवसि कर्णे च भीष्मे द्रोणे च धीमति ॥ ९.६५.११ ॥
パーンドゥの子らは、ブーリシュラヴァス、カルナ、ビーシュマ、そして賢いドローナに対して、実に多くの極めて残酷な行為を行った。
9.65.12
इदं च गर्हितं कर्म नृशंसैः पाण्डवैः कृतम् ।
येन ते वाच्यतां सत्सु गमिष्यन्तीति मे मतिः ॥ ९.६५.१२ ॥
また残酷なパーンドゥの子らはこの非難されるべき行為を行った。そのためにより、彼らは善き人々の間で非難されることになる、と私は考える。
9.65.13
का प्रीतिः सत्वयुक्तस्य कृत्वोपाधिकृतं जयम् ।
को वा समयभेत्तारं बुधः सम्मन्तुमर्हति ॥ ९.६५.१३ ॥
策略によって得た勝利に、気高い者が何の喜びを見いだせようか。あるいは、約束を破る者を、どの賢者が尊ぶだろうか。
9.65.14
अधर्मेण जयं लब्ध्वा को नु हृष्येत पण्डितः ।
यथा संहृष्यते पापः पाण्डुपुत्रो वृकोदरः ॥ ९.६५.१४ ॥
不義によって勝利を得て、どの賢者が喜ぶだろうか。それなのに罪深いパーンドゥの子ヴリコーダラは大いに喜んでいる。
9.65.15
किन्नु चित्रमितस्त्वद्य भग्नसक्थस्य यन्मम ।
क्रुद्धेन भीमसेनेन पादेन मृदितं शिरः ॥ ९.६५.१५ ॥
両腿を折られた私にとって、今日これほど驚くことがあろうか。怒ったビーマセーナが足で頭を踏み砕いたことなど。
9.65.16
प्रतपन्तं श्रिया जुष्टं वर्तमानं च बन्धुषु ।
एवं कुर्यान्नरो यो हि स वै स़ञ्जय पूरुषः ॥ ९.६५.१६ ॥
栄光に満ち、幸運に恵まれて親族の間に生きる人は、このように行うべきだ。サンジャヤよ、それこそが真の人である。
9.65.17
अभिज्ञौ युद्धधर्मस्य मम माता पिता च यौ ।
तौ हि सञ्जय दुःखार्तौ विज्ञाप्यौ वचनाद्वि मे ॥ ९.६५.१७ ॥
戦いの義務を知る私の母と父は、悲しみに打ちひしがれている。サンジャヤよ、私の言葉で彼らに伝えてほしい。
9.65.18
इष्टं भृत्या भृताः सम्यग्भूः प्रशास्ता ससागरा ।
मूर्ध्नि स्थितममित्राणां जीवतामेव स़ञ्जय ॥ ९.६५.१८ ॥
家臣をよく養い、海を含む大地を統治した者が、サンジャヤよ、生きながらにして敵の頭上に置かれている。
9.65.19
दत्ता दाया यथाशक्ति मित्राणां च प्रियं कृतम् ।
अमित्रा बाधिताः सर्वे को नु स्वन्ततरो मया ॥ ९.६५.१९ ॥
力に応じて布施をし、友に喜ばれることをなし、敵は皆苦しめられた。私より幸運な者が誰かいるだろうか。
9.65.20
मानिता बान्धवाः सर्वे मान्यः सम्पूजितो जनः ।
त्रितयं सेवितं सर्वं को नु स्वन्ततरो मया ॥ ९.६५.२० ॥
親族は皆尊重され、尊敬すべき人々は礼拝され、三つの目的は享受された。私より幸運な者が誰かいるだろうか。
9.65.21
आज्ञप्तं नृपमुख्येषु मानः प्राप्तः सुदुर्लभः ।
आजानेयैस्तथा यातं को नु स्वन्ततरो मया ॥ ९.६५.२१ ॥
諸王の中で命令を下し、極めて稀な名誉を得て、良馬に乗って旅をした。私より幸運な者が誰かいるだろうか。
9.65.22
यातानि परराष्ट्राणि नृपा भुक्ताश्च दासवत् ।
प्रियेभ्यः प्रकृतं साधु को नु स्वन्ततरो मया ॥ ९.६५.२२ ॥
他国に赴き、王たちを奴隷のように扱い、愛する人々のために善を尽くした。私より幸運な者が誰かいるだろうか。
9.65.23
अधीतं विधिवद्दत्तं प्राप्तमायुर्निरामयम् ।
स्वधर्मेण जिता लोकाः को नु स्वन्ततरो मया ॥ ९.६५.२३ ॥
規定に従って学び、布施をし、無病の寿命を得、自らの義務によって諸世界を征服した。私より幸運な者が誰かいるだろうか。
9.65.24
दिष्ट्या नाहं जितः सङ्ख्ये परान्प्रेष्यवदाश्रितः ।
दिष्ट्या मे विपुला लक्ष्मीर्मृते त्वन्यगता विभो ॥ ९.६५.२४ ॥
幸いにも私は戦いで敵に負かされ、奴隷のように庇護を求めることはなかった。幸いにも主よ、私の広大な富は私の死後も他の者に渡っていない。
9.65.25
यदिष्टं क्षत्रबन्धूनां स्वधर्ममनुतिष्ठताम् ।
निधनं तन्मया प्राप्तं को नु स्वन्ततरो मया ॥ ९.६५.२५ ॥
自らの義務を果たす刹帝利の親族が望む死、その死を私は得た。私より幸運な者が誰かいるだろうか。
9.65.26
दिष्ट्या नाहं परावृत्तो वैरात्प्राकृतवञ्जितः ।
दिष्ट्या न विमतिं काञ्चिद्भजित्वा तु पराजितः ॥ ९.६५.२६ ॥
幸いにも私は敵意から凡人のように背を向けて逃げることも、欺かれることもなかった。幸いにも何らかの迷いに陥って敗れることもなかった。
9.65.27
सुप्तं वाऽथ प्रमत्तं वा यथा हन्याद्विषेण वा ।
एवं व्युत्क्रान्तधर्मेण व्युत्क्रम्य समयं हतः ॥ ९.६५.२७ ॥
眠っている者や不注意な者を打つように、あるいは毒で殺すように、法を踏み越えた者は約束を破って私を打ち倒した。
9.65.28
अश्चत्थामा महाभागः कृतवर्मा च सात्वतः ।
कृपः शारद्वतश्चैव वक्तव्या वचनान्मम ॥ ९.६५.२८ ॥
大福のアシュヴァッターマン、サートヴァタ族のクリタヴァルマン、シャラドヴァットの子クリパに、私の言葉として伝えるべきである。
9.65.29
अधर्मेण प्रवृत्तानां पाण्डवानामनेकशः ।
विश्वासं समयघ्नानां न यूयं गन्तुमर्हथ ॥ ९.६५.२९ ॥
不正に振る舞い、幾度も約束を破ったパーンダヴァたちを、あなた方は信頼すべきではない。
9.65.30
वार्तिकांश्चाब्रवीद्राजा पुत्रस्ते सत्यविक्रमः ।
अधर्माद्भीमसेनेन निहतोऽहं यथा रणे ॥ ९.६५.३० ॥
真の勇猛を持つあなたの息子である王は使者たちに言った。「まるで戦場でビーマセーナに不正によって打ち倒されたかのように。」
9.65.31
सोऽहं द्रोणं स्वर्गगतं कर्णशल्यावुभौ तथा ।
वृषसेनं महावीर्यं शकुनिं चापि सौबलम् ॥ ९.६५.३१ ॥
天界へ去ったドローナ、カルナとシャリヤの二人、同様に大力のヴリシャセーナ、スバラの子シャクニをも、私は思い起こす。
9.65.32
जलसन्धं महावीर्यं भगदत्तं च पार्थिवम् ।
सोमदत्तं महेष्वासं सैन्धवं च जयद्रथम् ॥ ९.६५.३२ ॥
大力のジャラサンダ、王バガダッタ、大弓手ソーマダッタ、そしてシンドゥの王ジャヤドラタを。
9.65.33
दुऋशासनपुरोगांश्च भ्रातॄनात्मसमांस्तथा ।
दौःशासनिं च विक्रान्तं लक्ष्मणं चात्मजावुभौ ॥ ९.६५.३३ ॥
ドゥフシャーサナを筆頭とする、私と同等の兄弟たち、勇猛なドゥフシャーサナの子、そしてラクシュマナ、私の二人の息子を。
9.65.34
एतांश्चान्यांश्च सुबहून्मदीयांश्च सहस्रशः ।
पृष्ठतोऽनुगमिष्यामि सार्थहीनो यथाऽध्वगः ॥ ९.६५.३४ ॥
これらの人々や、私の他の幾千もの者たちの後を、隊商を失った旅人のように私は後ろからついて行くだろう。
9.65.35
कथं भ्रातॄन्हताञ्श्रुत्वा भर्तारं च स्वसा मम ।
रोरूयामाणा दुःखार्ता दुःशला सा भविष्यति ॥ ९.६५.३५ ॥
兄弟と夫が殺されたと聞いて、私の姉妹ドゥフシャラーは悲しみに苦しみ泣き叫び、どうなるだろうか。
9.65.36
स्नुषाभिः प्रस्नुषाभिश्च वृद्धो राजा पिता मम ।
गान्धारीसहितश्चैव का गतिं प्रतिपत्स्यति ॥ ९.६५.३६ ॥
私の老いた王の父は、嫁たちや孫の嫁たち、そしてガーンダーリーとともに、どのような道を辿るのだろうか。
9.65.37
नूनं लक्ष्मणमाताऽपि हतपुत्रा हतेश्वरा ।
विनाशं यास्यति क्षिप्रं कल्याणी पृथुलोचना ॥ ९.६५.३७ ॥
確かにラクシュマナの母もまた、息子と夫を殺され、やがて破滅するであろう。あの吉祥で広い目の女性は。
9.65.38
यदि जानाति चार्वाकः परिव्राद्वाग्विशारदः ।
करिष्यति महाभागो ध्रुवं चापचितिं मम ॥ ९.६५.३८ ॥
言葉に巧みな遊行者チャールヴァーカがこれを知っているなら、あの大福の人は必ずや私に報いるであろう。
9.65.39
समन्तप़ञ्चके पुण्ये त्रिषु लोकेषु विश्रुते ।
अहं निधनमासाद्य लोकान्प्राप्स्यामि शाश्वतान् ॥ ९.६५.३९ ॥
三界に名高い聖なるサマンタパンチャカで死を迎え、私は永遠の世界を得るであろう。
9.65.40
ततो जनसहस्राणि बाष्पपूर्णानि दिशो दश ।
ससागरवना घोरा पृथिवी सचराचरा। ॥ ९.६५.४० ॥
すると海と森を含む恐ろしい大地は、動くものも動かぬものも含めて、十方で涙に満ちた幾千の人々に満たされた。
9.65.41
चचालाथ सनिर्हादा दिशश्चैवाविलाऽभवन् ।
ते द्रोणपुत्रमासाद्य यथावृत्तं न्यवेदयन्। ॥ ९.६५.४१ ॥
すると轟音とともに大地は震え、方角は暗くなった。彼らはドローナの息子のもとに近づき、起こったことをありのままに報告した。
9.65.42
व्यवहारं गदायुद्धे पार्थिवस्य च पातनम् ।
तदाख्याय ततः सर्वे द्रोणपुत्रस्य भारत। ॥ ९.६५.४२ ॥
バーラタよ、棍棒戦での振る舞いと王の倒れた次第を語った後、彼らは皆ドローナの息子に語りかけた。
9.65.43
वादिका दुःखसन्तप्ताः शोकोपहतचेतसः ।
ध्यात्वा च सुचिरं कालं जग्मुरार्ता यथागतम् ॥ ९.६५.४३ ॥
悲しみに苦しめられ、心を悲嘆に打ちのめされた使者たちは、長く思案した後、来た道をつらい思いで引き返していった。