વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 1.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.10.1
सुमन्त्रश्चोदितो राज्ञा प्रोवाचेदं वचस्तदा
यथर्ष्यशृङ्गस्त्वानीतो येनोपायेन मन्त्रिभिः
तन्मे निगदितं सर्वं शृणु मे मन्त्रिभिः सह ॥ १.१०.१ ॥
રાજાની આજ્ઞાથી પ્રેરિત સુમંત્રે ત્યારે આ વચન કહ્યું: મંત્રીઓએ કયા ઉપાયથી ઋષ્યશૃંગને લાવ્યા હતા, તે બધું મને કહેવામાં આવ્યું છે; મંત્રીઓ સાથે સાંભળો.
1.10.2
रोमपादमुवाचेदं सहामात्यः पुरोहितः
उपायो निरपायोऽयमस्माभिरभिचिन्तितः ॥ १.१०.२ ॥
અમાત્યો સહિત પુરોહિતે રોમપાદને કહ્યું: અમે વિચારેલો આ ઉપાય નિરાપદ છે.
1.10.3
ऋष्यशृङ्गो वनचरस्तपःस्वाध्यायसंयुतः
अनभिज्ञस्तु नारीणां विषयाणां सुखस्य च ॥ १.१०.३ ॥
ઋષ્યશૃંગ વનમાં રહેનારા છે, તપ અને સ્વાધ્યાયમાં લીન છે, અને સ્ત્રીઓ તથા વિષયસુખથી અજાણ છે.
1.10.4
इन्द्रियार्थैरभिमतैर्नरचित्तप्रमाथिभिः
पुरमानाययिष्यामः क्षिप्रं चाध्यवसीयताम् ॥ १.१०.४ ॥
માણસોના ચિત્તને હલાવી દેનારા, ઇષ્ટ ઇન્દ્રિયવિષયોથી અમે તેમને ઝડપથી નગરમાં લાવીશું; આ નક્કી કરો.
1.10.5
गणिकास्तत्र गच्छन्तु रूपवत्यः स्वलङ्कृताः
प्रलोभ्य विविधोपायैरानेष्यन्तीह सत्कृताः ॥ १.१०.५ ॥
ત્યાં રૂપાળી, સારી રીતે શણગારેલી ગણિકાઓ જાય; વિવિધ ઉપાયોથી લલચાવીને તેઓ તેમને અહીં લાવશે; તેઓનો સત્કાર થશે.
1.10.6
श्रुत्वा तथेति राजा च प्रत्युवाच पुरोहितम्
पुरोहितो मन्त्रिणश्च तथा चक्रुश्च ते तथा ॥ १.१०.६ ॥
એ સાંભળીને રાજાએ 'તેમ જ થાઓ' એમ કહીને પુરોહિતને ઉત્તર આપ્યો; પુરોહિત અને મંત્રીઓએ તેમ જ કર્યું.
1.10.7
वारमुख्यास्तु तच्छ्रुत्वा वनं प्रविविशुर्महत्
आश्रमस्याविदूरेऽस्मिन् यत्नं कुर्वन्ति दर्शने ॥ १.१०.७ ॥
તે સાંભળીને મુખ્ય વેશ્યાઓ તે મહાન વનમાં પ્રવેશી; આ આશ્રમની નજીક જ તેમને દેખાવાનો તેઓ પ્રયત્ન કરે છે.
1.10.8
ऋषेः पुत्रस्य धीरस्य नित्यमाश्रमवासिनः
पितुः स नित्यसन्तुष्टो नातिचक्राम चाश्रमात् ॥ १.१०.८ ॥
ઋષિનો તે ધીર પુત્ર, જે સદા આશ્રમમાં રહેતો અને પિતાથી સદા સંતુષ્ટ રહેતો, તે કદી આશ્રમની બહાર ગયો નહોતો.
1.10.9
न तेन जन्मप्रभृति दृष्टपूर्वं तपस्विना
स्त्री वा पुमान्वा यच्चान्यत् सत्त्वं नगरराष्ट्रजम् ॥ १.१०.९ ॥
જન્મથી લઈને તે તપસ્વીએ ક્યારેય સ્ત્રી કે પુરુષ, અથવા નગર-રાષ્ટ્રમાં જન્મેલું બીજું કોઈ પ્રાણી જોયું નહોતું.
1.10.10
ततः कदाचित् तं देशमाजगाम यदृच्छया
विभाण्डकसुतस्तत्र ताश्चापश्यद् वराङ्गनाः ॥ १.१०.१० ॥
પછી એકવાર વિભાંડકનો પુત્ર સંયોગથી તે સ્થળે આવ્યો અને ત્યાં તેણે તે સુંદર સ્ત્રીઓને જોઈ.
1.10.11
ताश्चित्रवेषाः प्रमदा गायन्त्यो मधुरस्वरम्
ऋषिपुत्रमुपागम्य सर्वा वचनमब्रुवन् ॥ १.१०.११ ॥
વિચિત્ર વેશ ધારણ કરેલી તે સ્ત્રીઓ મધુર સ્વરે ગાતી ઋષિપુત્ર પાસે જઈને બધી આ વચનો બોલી.
1.10.12
कस्त्वं किं वर्तसे ब्रह्मञ्ज्ञातुमिच्छामहे वयम्
एकस्त्वं विजने घोरे वने चरसि शंस नः ॥ १.१०.१२ ॥
તું કોણ છે, શું કરે છે? હે બ્રાહ્મણ, અમે જાણવા ઇચ્છીએ છીએ. આ ભયંકર, નિર્જન વનમાં તું એકલો ફરે છે; અમને કહે.
1.10.13
अदृष्टरूपास्तास्तेन काम्यरूपा वने स्त्रियः
हार्दात्तस्य मतिर्जाता आख्यातुं पितरं स्वकम् ॥ १.१०.१३ ॥
વનમાં સુંદર રૂપવાળી તે સ્ત્રીઓએ તેનું રૂપ ક્યારેય જોયું ન હતું; તેના હૃદયના સ્નેહથી તેના મનમાં પોતાના પિતાને કહેવાનો વિચાર ઉત્પન્ન થયો.
1.10.14
पिता विभाण्डकोऽस्माकं तस्याहं सुत औरसः
ऋष्यशृङ्ग इति ख्यातं नाम कर्म च मे भुवि ॥ १.१०.१४ ॥
અમારા પિતા વિભાંડક છે; હું તેમનો ઔરસ પુત્ર છું. પૃથ્વી પર મારું નામ અને કર્મ ઋષ્યશૃંગ નામે પ્રસિદ્ધ છે.
1.10.15
इहाश्रमपदोऽस्माकं समीपे शुभदर्शनाः
करिष्ये वोऽत्र पूजां वै सर्वेषां विधिपूर्वकम् ॥ १.१०.१५ ॥
અહીં અમારા આશ્રમની નજીક, હે શુભદર્શન સ્ત્રીઓ, હું તમારા સૌની અહીં જ વિધિપૂર્વક પૂજા કરીશ.
1.10.16
ऋषिपुत्रवचः श्रुत्वा सर्वासां मतिरास वै
तदाश्रमपदं द्रष्टुं जग्मुः सर्वास्ततोऽङ्गनाः ॥ १.१०.१६ ॥
ઋષિપુત્રના વચન સાંભળીને તે સૌનું મન ત્યાં જવાનું થયું; ત્યારે તે બધી સ્ત્રીઓ આશ્રમસ્થાન જોવા ગઈ.
1.10.17
गतानां तु ततः पूजामृषिपुत्रश्चकार ह
इदमर्घ्यमिदं पाद्यमिदं मूलं फलं च नः ॥ १.१०.१७ ॥
તેઓ આવ્યા ત્યારે ઋષિપુત્રે તેમની પૂજા કરી: "આ અર્ઘ્ય છે, આ પાદ્ય છે, અને આ અમારા મૂળ તથા ફળ છે."
1.10.18
प्रतिगृह्य तु तां पूजां सर्वा एव समुत्सुकाः
ऋषेर्भीताश्च शीघ्रं तु गमनाय मतिं दधुः ॥ १.१०.१८ ॥
તે પૂજા સ્વીકારીને પણ તે સૌ ઉત્સુક હતી; ઋષિથી ડરીને તેમણે જલદી જવાનો નિશ્ચય કર્યો.
1.10.19
अस्माकमपि मुख्यानि फलानीमानि हे द्विज
गृहाण विप्र भद्रं ते भक्षयस्व च मा चिरम् ॥ १.१०.१९ ॥
હે દ્વિજ, આ અમારાં ઉત્તમ ફળો પણ છે. હે વિપ્ર, આ સ્વીકારો, તમારું કલ્યાણ થાઓ; વિલંબ કર્યા વિના ખાઓ.
1.10.20
ततस्तास्तं समालिङ्ग्य सर्वा हर्षसमन्विताः
मोदकान् प्रददुस्तस्मै भक्ष्यांश्च विविधाञ्छुभान् ॥ १.१०.२० ॥
પછી તે સૌ આનંદથી ભરાઈને તેને આલિંગન આપી તેને મોદક અને વિવિધ ઉત્તમ ખાદ્યપદાર્થો આપ્યા.
1.10.21
तानि चास्वाद्य तेजस्वी फलानीति स्म मन्यते
अनास्वादितपूर्वाणि वने नित्यनिवासिनाम् ॥ १.१०.२१ ॥
તે ચાખીને તે તેજસ્વીએ માન્યું કે આ એવાં ફળો છે જે વનમાં સદા રહેનારાઓએ પહેલાં ક્યારેય ચાખ્યાં નથી.
1.10.22
आपृच्छ्य च तदा विप्रं व्रतचर्यां निवेद्य च
गच्छन्ति स्मापदेशात्ता भीतास्तस्य पितुः स्त्रियः ॥ १.१०.२२ ॥
પછી તે વિપ્રની વિદાય લઈને, વ્રતાચરણનું બહાનું કહીને, ભયભીત થયેલી તેના પિતાની સ્ત્રીઓ ચાલી ગઈ.
1.10.23
गतासु तासु सर्वासु काश्यपस्यात्मजो द्विजः
अस्वस्थहृदयश्चासीद् दुःखाच्च परिवर्तते ॥ १.१०.२३ ॥
તે બધી ચાલી ગયા પછી કશ્યપનો તે પુત્ર દ્વિજ અસ્વસ્થ હૃદયવાળો થયો અને દુઃખથી આમતેમ પડખાં ફેરવવા લાગ્યો.
1.10.24
ततोऽपरेद्युस्तं देशमाजगाम स वीर्यवान्
विभाण्डकसुतः श्रीमान् मनसाचिन्तयन्मुहुः ॥ १.१०.२४ ॥
પછી બીજા દિવસે તે બળવાન વિભાંડકનો શ્રીમાન્ પુત્ર તે સ્થળે ગયો અને મનમાં વારંવાર વિચારવા લાગ્યો.
1.10.25
मनोज्ञा यत्र ता दृष्टा वारमुख्याः स्वलङ्कृताः
दृष्ट्वैव च ततो विप्रमायान्तं हृष्टमानसाः ॥ १.१०.२५ ॥
ત્યાં મનોહર, સુંદર શણગારેલી મુખ્ય ગણિકાઓ દેખાઈ; તે બ્રાહ્મણને આવતો જોઈ તેઓ હર્ષિત મનવાળી થઈ ગઈ.
1.10.26
उपसृत्य ततः सर्वास्तास्तमूचुरिदं वचः
एह्याश्रमपदं सौम्य अस्माकमिति चाब्रुवन् ॥ १.१०.२६ ॥
પછી તે બધી તેની પાસે આવી આ શબ્દો કહ્યા: “આવો, સૌમ્ય, અમારા આશ્રમમાં આવો.”
1.10.27
चित्राण्यत्र बहूनि स्युर्मूलानि च फलानि च
तत्राप्येष विशेषेण विधिर्हि भविता ध्रुवम् ॥ १.१०.२७ ॥
અહીં ઘણાં અદ્ભુત મૂળ અને ફળો છે; ત્યાં પણ ચોક્કસ આ જ ખાસ વ્યવસ્થા હશે.
1.10.28
श्रुत्वा तु वचनं तासां सर्वासां हृदयङ्गमम्
गमनाय मतिं चक्रे तं च निन्युस्तदा स्त्रियः ॥ १.१०.२८ ॥
તેમના સૌના હૃદયને ગમતા શબ્દો સાંભળી તેણે જવાનું નક્કી કર્યું; ત્યારે તે સ્ત્રીઓ તેને લઈ ગઈ.
1.10.29
तत्र चानीयमाने तु विप्रे तस्मिन् महात्मनि
ववर्ष सहसा देवो जगत् प्रह्लादयंस्तदा ॥ १.१०.२९ ॥
ત્યાં તે મહાત્મા બ્રાહ્મણને લાવવામાં આવતો હતો ત્યારે દેવે અચાનક વર્ષા કરી; ત્યારે જગત આનંદિત થયું.
1.10.30
वर्षेणैवागतं विप्रं तापसं स नराधिपः
प्रत्युद्गम्य मुनिं प्रह्वः शिरसा च महीं गतः ॥ १.१०.३० ॥
વર્ષા સાથે જ આવેલા તે બ્રાહ્મણ તપસ્વી મુનિની સામે જઈ, તે રાજા નમ્રતાથી માથું ભૂમિ પર નમાવીને પ્રણામ કર્યા.
1.10.31
अर्घ्यं च प्रददौ तस्मै न्यायतः सुसमाहितः
वव्रे प्रसादं विप्रेन्द्रान्मा विप्रं मन्युराविशेत् ॥ १.१०.३१ ॥
ન્યાયપૂર્વક એકાગ્ર ચિત્તે તેમને અર્ઘ્ય આપ્યું; વિપ્રશ્રેષ્ઠ પાસે કૃપા માગી, કે તે બ્રાહ્મણના મનમાં ક્રોધ પ્રવેશ ન કરે.
1.10.32
अन्तःपुरं प्रवेश्यास्मै कन्यां दत्त्वा यथाविधि
शान्तां शान्तेन मनसा राजा हर्षमवाप सः ॥ १.१०.३२ ॥
અંતઃપુરમાં તેમને લઈ જઈ, વિધિપૂર્વક તેમને શાંતા નામની કન્યા આપીને, શાંત મનથી રાજાએ હર્ષ પ્રાપ્ત કર્યો.
1.10.33
एवं स न्यवसत् तत्र सर्वकामैः सुपूजितः
ऋष्यशृङ्गो महातेजाः शान्तया सह भार्यया ॥ १.१०.३३ ॥
આ રીતે તેઓ ત્યાં બધી ઇચ્છાઓ પૂર્ણ થતાં, સારી રીતે સન્માનિત થઈને રહ્યા — મહાતેજસ્વી ઋષ્યશૃંગ, પોતાની પત્ની શાંતા સાથે.