ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 1.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.10.1
सुमन्त्रश्चोदितो राज्ञा प्रोवाचेदं वचस्तदा
यथर्ष्यशृङ्गस्त्वानीतो येनोपायेन मन्त्रिभिः
तन्मे निगदितं सर्वं शृणु मे मन्त्रिभिः सह ॥ १.१०.१ ॥
ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ପ୍ରେରିତ ସୁମନ୍ତ୍ର ସେତେବେଳେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ: ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ କେଉଁ ଉପାୟରେ ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗଙ୍କୁ ଆଣିଥିଲେ, ତାହା ସବୁ ମୋତେ କୁହାଯାଇଛି; ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଶୁଣନ୍ତୁ।
1.10.2
रोमपादमुवाचेदं सहामात्यः पुरोहितः
उपायो निरपायोऽयमस्माभिरभिचिन्तितः ॥ १.१०.२ ॥
ଅମାତ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ପୁରୋହିତ ରୋମପାଦଙ୍କୁ କହିଲେ: ଆମେ ଚିନ୍ତା କରିଥିବା ଏହି ଉପାୟ ନିରାପଦ ଅଟେ।
1.10.3
ऋष्यशृङ्गो वनचरस्तपःस्वाध्यायसंयुतः
अनभिज्ञस्तु नारीणां विषयाणां सुखस्य च ॥ १.१०.३ ॥
ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗ ବନବାସୀ, ତପ ଓ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟରେ ନିରତ; ସେ ନାରୀ ଓ ବିଷୟସୁଖ ବିଷୟରେ ଅଜ୍ଞ।
1.10.4
इन्द्रियार्थैरभिमतैर्नरचित्तप्रमाथिभिः
पुरमानाययिष्यामः क्षिप्रं चाध्यवसीयताम् ॥ १.१०.४ ॥
ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଚିତ୍ତକୁ ମଥନ କରୁଥିବା ଇଷ୍ଟ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବିଷୟ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ନଗରକୁ ଆଣିବା; ଏହା ସ୍ଥିର କରନ୍ତୁ।
1.10.5
गणिकास्तत्र गच्छन्तु रूपवत्यः स्वलङ्कृताः
प्रलोभ्य विविधोपायैरानेष्यन्तीह सत्कृताः ॥ १.१०.५ ॥
ସେଠାକୁ ସୁନ୍ଦରୀ, ଭଲ ଅଳଙ୍କୃତ ଗଣିକାମାନେ ଯାଆନ୍ତୁ; ବିବିଧ ଉପାୟରେ ପ୍ରଲୋଭିତ କରି ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣିବେ; ସେମାନେ ସମ୍ମାନିତ ହେବେ।
1.10.6
श्रुत्वा तथेति राजा च प्रत्युवाच पुरोहितम्
पुरोहितो मन्त्रिणश्च तथा चक्रुश्च ते तथा ॥ १.१०.६ ॥
ଏହା ଶୁଣି ରାଜା 'ସେମିତି ହେଉ' କହି ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ; ପୁରୋହିତ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସେମିତି କଲେ।
1.10.7
वारमुख्यास्तु तच्छ्रुत्वा वनं प्रविविशुर्महत्
आश्रमस्याविदूरेऽस्मिन् यत्नं कुर्वन्ति दर्शने ॥ १.१०.७ ॥
ଏହା ଶୁଣି ପ୍ରଧାନ ବେଶ୍ୟାମାନେ ସେହି ମହାବନରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଏହି ଆଶ୍ରମ ନିକଟରେ ସେମାନେ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼ିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି।
1.10.8
ऋषेः पुत्रस्य धीरस्य नित्यमाश्रमवासिनः
पितुः स नित्यसन्तुष्टो नातिचक्राम चाश्रमात् ॥ १.१०.८ ॥
ଋଷିଙ୍କ ସେହି ଧୀର ପୁତ୍ର, ଯିଏ ସର୍ବଦା ଆଶ୍ରମରେ ବାସ କରୁଥିଲେ ଓ ପିତାଙ୍କଠାରେ ସର୍ବଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥିଲେ, ସେ କେବେ ଆଶ୍ରମ ଅତିକ୍ରମ କରିନଥିଲେ।
1.10.9
न तेन जन्मप्रभृति दृष्टपूर्वं तपस्विना
स्त्री वा पुमान्वा यच्चान्यत् सत्त्वं नगरराष्ट्रजम् ॥ १.१०.९ ॥
ଜନ୍ମଠାରୁ ସେହି ତପସ୍ବୀ କେବେ ସ୍ତ୍ରୀ କିମ୍ବା ପୁରୁଷ, କିମ୍ବା ନଗର-ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଜାତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ଦେଖିନଥିଲେ।
1.10.10
ततः कदाचित् तं देशमाजगाम यदृच्छया
विभाण्डकसुतस्तत्र ताश्चापश्यद् वराङ्गनाः ॥ १.१०.१० ॥
ତା'ପରେ ଏକଦା ବିଭାଣ୍ଡକଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୈବାତ୍ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଆସି ସେଠାରେ ସେହି ସୁନ୍ଦରୀ ନାରୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
1.10.11
ताश्चित्रवेषाः प्रमदा गायन्त्यो मधुरस्वरम्
ऋषिपुत्रमुपागम्य सर्वा वचनमब्रुवन् ॥ १.१०.११ ॥
ବିଚିତ୍ର ବେଶଧାରିଣୀ ସେହି ନାରୀମାନେ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ଗାୟନ କରି ଋଷିପୁତ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି ସମସ୍ତେ ଏହି ବଚନ କହିଲେ।
1.10.12
कस्त्वं किं वर्तसे ब्रह्मञ्ज्ञातुमिच्छामहे वयम्
एकस्त्वं विजने घोरे वने चरसि शंस नः ॥ १.१०.१२ ॥
ତୁମେ କିଏ, କ'ଣ କରୁଛ? ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁ। ଏହି ଭୟଙ୍କର, ନିର୍ଜନ ବନରେ ତୁମେ ଏକା ବୁଲୁଛ; ଆମକୁ କୁହ।
1.10.13
अदृष्टरूपास्तास्तेन काम्यरूपा वने स्त्रियः
हार्दात्तस्य मतिर्जाता आख्यातुं पितरं स्वकम् ॥ १.१०.१३ ॥
ବନରେ ସୁନ୍ଦର ରୂପବତୀ ସେହି ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କର ରୂପ କେବେ ଦେଖିନଥିଲେ; ତାଙ୍କ ହୃଦୟର ସ୍ନେହରୁ ତାଙ୍କ ମନରେ ନିଜ ପିତାଙ୍କୁ ଜଣାଇବାର ଚିନ୍ତା ଜାତ ହେଲା।
1.10.14
पिता विभाण्डकोऽस्माकं तस्याहं सुत औरसः
ऋष्यशृङ्ग इति ख्यातं नाम कर्म च मे भुवि ॥ १.१०.१४ ॥
ଆମ ପିତା ବିଭାଣ୍ଡକ; ମୁଁ ତାଙ୍କର ଔରସ ପୁତ୍ର। ପୃଥିବୀରେ ମୋ ନାମ ଓ କର୍ମ ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
1.10.15
इहाश्रमपदोऽस्माकं समीपे शुभदर्शनाः
करिष्ये वोऽत्र पूजां वै सर्वेषां विधिपूर्वकम् ॥ १.१०.१५ ॥
ଏଠାରେ ଆମ ଆଶ୍ରମ ନିକଟରେ, ହେ ଶୁଭଦର୍ଶନା ସ୍ତ୍ରୀଗଣ, ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏଠାରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରିବି।
1.10.16
ऋषिपुत्रवचः श्रुत्वा सर्वासां मतिरास वै
तदाश्रमपदं द्रष्टुं जग्मुः सर्वास्ततोऽङ्गनाः ॥ १.१०.१६ ॥
ଋଷିପୁତ୍ରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କ ମନ ସେଠାକୁ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲା; ତା'ପରେ ସେହି ସମସ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀ ଆଶ୍ରମ ସ୍ଥାନ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ।
1.10.17
गतानां तु ततः पूजामृषिपुत्रश्चकार ह
इदमर्घ्यमिदं पाद्यमिदं मूलं फलं च नः ॥ १.१०.१७ ॥
ସେମାନେ ଆସିବା ପରେ ଋଷିପୁତ୍ର ସେମାନଙ୍କର ପୂଜା କଲେ: "ଏହା ଅର୍ଘ୍ୟ, ଏହା ପାଦ୍ୟ, ଏବଂ ଏହା ଆମର ମୂଳ ଓ ଫଳ।"
1.10.18
प्रतिगृह्य तु तां पूजां सर्वा एव समुत्सुकाः
ऋषेर्भीताश्च शीघ्रं तु गमनाय मतिं दधुः ॥ १.१०.१८ ॥
ସେହି ପୂଜା ଗ୍ରହଣ କରି ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲେ; ଋଷିଙ୍କୁ ଭୟ କରି ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଯିବାକୁ ସ୍ଥିର କଲେ।
1.10.19
अस्माकमपि मुख्यानि फलानीमानि हे द्विज
गृहाण विप्र भद्रं ते भक्षयस्व च मा चिरम् ॥ १.१०.१९ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଏଗୁଡ଼ିକ ଆମର ଉତ୍ତମ ଫଳ ମଧ୍ୟ। ହେ ବିପ୍ର, ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ, ଆପଣଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ବିଳମ୍ବ ନ କରି ଖାଆନ୍ତୁ।
1.10.20
ततस्तास्तं समालिङ्ग्य सर्वा हर्षसमन्विताः
मोदकान् प्रददुस्तस्मै भक्ष्यांश्च विविधाञ्छुभान् ॥ १.१०.२० ॥
ତା'ପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ମୋଦକ ଓ ନାନାବିଧ ଉତ୍ତମ ଖାଦ୍ୟ ଦେଲେ।
1.10.21
तानि चास्वाद्य तेजस्वी फलानीति स्म मन्यते
अनास्वादितपूर्वाणि वने नित्यनिवासिनाम् ॥ १.१०.२१ ॥
ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଚାଖି ସେହି ତେଜସ୍ୱୀ ଭାବିଲେ ଯେ ଏଗୁଡ଼ିକ ସେହି ଫଳ ଯାହା ବନରେ ସଦା ବାସକାରୀମାନେ ପୂର୍ବରୁ କେବେ ଚାଖି ନାହାନ୍ତି।
1.10.22
आपृच्छ्य च तदा विप्रं व्रतचर्यां निवेद्य च
गच्छन्ति स्मापदेशात्ता भीतास्तस्य पितुः स्त्रियः ॥ १.१०.२२ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ବିପ୍ରଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ, ବ୍ରତଚର୍ଯ୍ୟାର ବାହାନା ଦେଇ, ଭୀତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଚାଲିଗଲେ।
1.10.23
गतासु तासु सर्वासु काश्यपस्यात्मजो द्विजः
अस्वस्थहृदयश्चासीद् दुःखाच्च परिवर्तते ॥ १.१०.२३ ॥
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଚାଲିଗଲେ ପରେ କଶ୍ୟପଙ୍କ ସେହି ପୁତ୍ର ଦ୍ୱିଜ ବ୍ୟଥିତ ହୃଦୟ ହେଲେ ଏବଂ ଦୁଃଖରେ ଏପଟ ସେପଟ ହେବାକୁ ଲାଗିଲେ।
1.10.24
ततोऽपरेद्युस्तं देशमाजगाम स वीर्यवान्
विभाण्डकसुतः श्रीमान् मनसाचिन्तयन्मुहुः ॥ १.१०.२४ ॥
ତା'ପରଦିନ ସେହି ବଳବାନ ବିଭାଣ୍ଡକଙ୍କ ଶ୍ରୀମାନ ପୁତ୍ର ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ ଏବଂ ମନରେ ବାରମ୍ବାର ଚିନ୍ତା କଲେ।
1.10.25
मनोज्ञा यत्र ता दृष्टा वारमुख्याः स्वलङ्कृताः
दृष्ट्वैव च ततो विप्रमायान्तं हृष्टमानसाः ॥ १.१०.२५ ॥
ସେଠାରେ ମନୋହର, ସୁସଜ୍ଜିତ ପ୍ରଧାନ ବାରାଙ୍ଗନା ଦେଖାଗଲେ; ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଆସିବାର ଦେଖି ସେମାନେ ହର୍ଷିତ ମନ ହେଲେ।
1.10.26
उपसृत्य ततः सर्वास्तास्तमूचुरिदं वचः
एह्याश्रमपदं सौम्य अस्माकमिति चाब्रुवन् ॥ १.१०.२६ ॥
ତା'ପରେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି ଏହି କଥା କହିଲେ: “ଆସନ୍ତୁ, ସୌମ୍ୟ, ଆମ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସନ୍ତୁ।”
1.10.27
चित्राण्यत्र बहूनि स्युर्मूलानि च फलानि च
तत्राप्येष विशेषेण विधिर्हि भविता ध्रुवम् ॥ १.१०.२७ ॥
ଏଠାରେ ଅନେକ ଅଦ୍ଭୁତ ମୂଳ ଓ ଫଳ ଅଛି; ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ବିଶେଷ ବିଧି ରହିବ।
1.10.28
श्रुत्वा तु वचनं तासां सर्वासां हृदयङ्गमम्
गमनाय मतिं चक्रे तं च निन्युस्तदा स्त्रियः ॥ १.१०.२८ ॥
ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟ ଛୁଇଁ ଯାଉଥିବା ସେହି କଥା ଶୁଣି ସେ ଯିବାକୁ ସ୍ଥିର କଲେ; ସେତେବେଳେ ସେହି ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ନେଇଗଲେ।
1.10.29
तत्र चानीयमाने तु विप्रे तस्मिन् महात्मनि
ववर्ष सहसा देवो जगत् प्रह्लादयंस्तदा ॥ १.१०.२९ ॥
ସେଠାରେ ସେହି ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅଣାଯାଉଥିବା ବେଳେ ଦେବତା ହଠାତ୍ ବର୍ଷା କଲେ; ସେତେବେଳେ ଜଗତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲା।
1.10.30
वर्षेणैवागतं विप्रं तापसं स नराधिपः
प्रत्युद्गम्य मुनिं प्रह्वः शिरसा च महीं गतः ॥ १.१०.३० ॥
ବର୍ଷା ସହିତ ଆସିଥିବା ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ତପସ୍ବୀ ମୁନିଙ୍କୁ ଅଗ୍ରସର ହୋଇ ଭେଟି, ସେହି ରାଜା ନମ୍ରତାରେ ମସ୍ତକ ଭୂମିରେ ଠେକାଇ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
1.10.31
अर्घ्यं च प्रददौ तस्मै न्यायतः सुसमाहितः
वव्रे प्रसादं विप्रेन्द्रान्मा विप्रं मन्युराविशेत् ॥ १.१०.३१ ॥
ନ୍ୟାୟାନୁସାରେ ସୁସମାହିତ ହୋଇ ସେ ତାଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଲେ; ବିପ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କଠାରୁ ଅନୁଗ୍ରହ ମାଗିଲେ, ଯେପରି ସେହି ବିପ୍ରଙ୍କ ମନରେ କ୍ରୋଧ ପ୍ରବେଶ ନ କରେ।
1.10.32
अन्तःपुरं प्रवेश्यास्मै कन्यां दत्त्वा यथाविधि
शान्तां शान्तेन मनसा राजा हर्षमवाप सः ॥ १.१०.३२ ॥
ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ତାଙ୍କୁ ନେଇ, ବିଧି ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତା ନାମକ କନ୍ୟା ଦେଇ, ଶାନ୍ତ ମନରେ ରାଜା ହର୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
1.10.33
एवं स न्यवसत् तत्र सर्वकामैः सुपूजितः
ऋष्यशृङ्गो महातेजाः शान्तया सह भार्यया ॥ १.१०.३३ ॥
ଏହିପରି ସେ ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇ, ଭଲ ଭାବେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ବାସ କଲେ — ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗ, ନିଜ ପତ୍ନୀ ଶାନ୍ତାଙ୍କ ସହିତ।