ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 1.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.11.1
भूय एव हि राजेन्द्र शृणु मे वचनं हितम् ।
यथा स देवप्रवरः कथयामास बुद्धिमान् ॥ १.११.१ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ପୁନର୍ବାର ମୋର ହିତକର ବଚନ ଶୁଣନ୍ତୁ, ଯେପରି ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ କହିଥିଲେ।
1.11.2
इक्ष्वाकूणां कुले जातो भविष्यति सुधार्मिकः ।
नाम्ना दशरथो राजा श्रीमान् सत्यप्रतिश्रवः ॥ १.११.२ ॥
ଇକ୍ଷ୍ବାକୁ ବଂଶରେ ଅତି ଧାର୍ମିକ ଦଶରଥ ନାମକ ରାଜା ଜନ୍ମିବେ; ସେ ଶ୍ରୀମାନ ଓ ସତ୍ୟପ୍ରତିଶ୍ରବ ହେବେ।
1.11.3
अङ्गराजेन सख्यं च तस्य राज्ञो भविष्यति ।
कन्या चास्य महाभागा शान्ता नाम भविष्यति ॥ १.११.३ ॥
ସେହି ରାଜାଙ୍କର ଅଙ୍ଗରାଜ ସହ ମିତ୍ରତା ହେବ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ କନ୍ୟା ଶାନ୍ତା ନାମ ହେବ।
1.11.4
पुत्रस्त्वङ्गस्य राज्ञस्तु रोमपाद इति श्रुतः ।
तं स राजा दशरथो गमिष्यति महायशाः ॥ १.११.४ ॥
ଅଙ୍ଗରାଜଙ୍କ ପୁତ୍ର ରୋମପାଦ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ; ସେହି ମହାଯଶସ୍ୱୀ ଦଶରଥ ରାଜା ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବେ।
1.11.5
अनपत्योऽस्मि धर्मात्मञ्छान्ताभर्ता मम क्रतुम् ।
आहरेत त्वयाज्ञप्तः संतानार्थं कुलस्य च ॥ १.११.५ ॥
ହେ ଧର୍ମାତ୍ମା, ମୋର ସନ୍ତାନ ନାହିଁ; ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ ଶାନ୍ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ବଂଶ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ମୋର ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତୁ।
1.11.6
श्रुत्वा राज्ञोऽथ तद् वाक्यं मनसा स विचिन्त्य च ।
प्रदास्यते पुत्रवन्तं शान्ता भर्तारमात्मवान् ॥ १.११.६ ॥
ରାଜାଙ୍କର ସେହି ବଚନ ଶୁଣି ମନରେ ବିଚାର କରି, ଆତ୍ମସଂଯମୀ ସେ ଶାନ୍ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ସହିତ, ପୁତ୍ରବାନ ହେଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସହିତ, ପ୍ରଦାନ କରିବେ।
1.11.7
प्रतिगृह्य च तं विप्रं स राजा विगतज्वरः ।
आहरिष्यति तं यज्ञं प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ १.११.७ ॥
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କରି, ଚିନ୍ତାରହିତ ସେ ରାଜା ଆନନ୍ଦିତ ଅନ୍ତଃକରଣରେ ସେହି ଯଜ୍ଞ କରିବେ।
1.11.8
तं च राजा दशरथो यशस्कामः कृताञ्जलिः ।
ऋष्यशृङ्गं द्विजश्रेष्ठं वरयिष्यति धर्मवित् ॥ १.११.८ ॥
ଯଶ ଇଚ୍ଛୁକ, ଧର୍ମଜ୍ଞ ରାଜା ଦଶରଥ ହାତଯୋଡ଼ି ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିବେ।
1.11.9
यज्ञार्थं प्रसवार्थं च स्वर्गार्थं च नरेश्वरः ।
लभते च स तं कामं द्विजमुख्याद् विशाम्पतिः ॥ १.११.९ ॥
ଯଜ୍ଞ, ସନ୍ତାନ ଓ ସ୍ୱର୍ଗ ନିମନ୍ତେ, ସେ ନରେଶ୍ୱର, ପ୍ରଜାପତି ସେହି ଦ୍ୱିଜମୁଖ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ସେହି କାମନା ପାଇବେ।
1.11.10
पुत्राश्चास्य भविष्यन्ति चत्वारोऽमितविक्रमाः ।
वंशप्रतिष्ठानकराः सर्वभूतेषु विश्रुताः ॥ १.११.१० ॥
ତାଙ୍କର ଅମିତ ପରାକ୍ରମୀ ଚାରି ପୁତ୍ର ହେବେ; ସେମାନେ ବଂଶ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବେ ଓ ସର୍ବଭୂତରେ ଖ୍ୟାତ ହେବେ।
1.11.11
एवं स देवप्रवरः पूर्वं कथितवान् कथाम् ।
सनत्कुमारो भगवान् पुरा देवयुगे प्रभुः ॥ १.११.११ ॥
ଏହିପରି ସେହି ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭଗବାନ, ପ୍ରଭୁ ସନତ୍କୁମାର ପୂର୍ବରେ ଦେବଯୁଗରେ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ।
1.11.12
स त्वं पुरुषशार्दूल समानय सुसत्कृतम् ।
स्वयमेव महाराज गत्वा सबलवाहनः ॥ १.११.१२ ॥
ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ମହାରାଜ! ଆପଣ ନିଜେ ସୈନ୍ୟ ଓ ବାହନ ସହିତ ଯାଇ ସମ୍ମାନର ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଆଣନ୍ତୁ।
1.11.13
सुमन्त्रस्य वचः श्रुत्वा हृष्टो दशरथोऽभवत् ।
अनुमान्य वसिष्ठं च सूतवाक्यं निशाम्य च ॥ १.११.१३ ॥
ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ଦଶରଥ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରି ଏବଂ ସାରଥିଙ୍କ କଥା ବିଚାରି।
1.11.14
सान्तःपुरः सहामात्यः प्रययौ यत्र स द्विजः ।
वनानि सरितश्चैव व्यतिक्रम्य शनैः शनैः ॥ १.११.१४ ॥
ଅନ୍ତଃପୁର ଓ ଅମାତ୍ୟଙ୍କ ସହ ସେ ଦ୍ୱିଜ ଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ। ବନ ଓ ନଦୀ ଧୀରେ ଧୀରେ ଅତିକ୍ରମ କରି।
1.11.15
अभिचक्राम तं देशं यत्र वै मुनिपुङ्गवः ।
आसाद्य तं द्विजश्रेष्ठं रोमपादसमीपगम् ॥ १.११.१५ ॥
ସେହି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିବା ପ୍ରଦେଶ ଆଡ଼େ ସେ ଗଲେ। ରୋମପାଦଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇଥିବା ସେହି ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚି।
1.11.16
ऋषिपुत्रं ददर्शाथो दीप्यमानमिवानलम् ।
ततो राजा यथायोग्यं पूजां चक्रे विशेषतः ॥ १.११.१६ ॥
ତା'ପରେ ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଋଷିପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସେ ଦେଖିଲେ। ତାପରେ ରାଜା ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ବିଶେଷ ପୂଜା କଲେ।
1.11.17
सखित्वात्तस्य वै राज्ञः प्रहृष्टेनान्तरात्मना ।
रोमपादेन चाख्यातमृषिपुत्राय धीमते ॥ १.११.१७ ॥
ରାଜାଙ୍କ ସହ ବନ୍ଧୁତା ହେତୁ, ପ୍ରସନ୍ନ ଅନ୍ତଃକରଣରେ ରୋମପାଦ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଋଷିପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।
1.11.18
सख्यं सम्बन्धकं चैव तदा तं प्रत्यपूजयत् ।
एवं सुसत्कृतस्तेन सहोषित्वा नरर्षभः ॥ १.११.१८ ॥
ବନ୍ଧୁତା ଓ ସମ୍ବନ୍ଧ ହେତୁ ସେତେବେଳେ ସେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଏହିପରି ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭଲ ଭାବେ ସତ୍କୃତ ହୋଇ, ସେହି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାଙ୍କ ସହ ବାସ କଲେ।
1.11.19
सप्ताष्टदिवसान् राजा राजानमिदमब्रवीत् ।
शान्ता तव सुता राजन् सह भर्त्रा विशाम्पते ॥ १.११.१९ ॥
ସାତ-ଆଠ ଦିନ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ ରାଜା ଅନ୍ୟ ଜଣେ ରାଜାଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ: ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣଙ୍କ କନ୍ୟା ଶାନ୍ତା ସ୍ୱାମୀ ସହ ସୁଖରେ ଅଛନ୍ତି, ହେ ପ୍ରଜାପତି।
1.11.20
मदीयं नगरं यातु कार्यं हि महदुद्यतम् ।
तथेति राजा संश्रुत्य गमनं तस्य धीमतः ॥ १.११.२० ॥
ମୋ ନଗରକୁ ସେ ଆସନ୍ତୁ, କାରଣ ଏକ ମହାନ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ। 'ତଥାସ୍ତୁ' କହି ରାଜା ସେହି ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ଯାତ୍ରାରେ ସମ୍ମତି ଦେଲେ।
1.11.21
उवाच वचनं विप्रं गच्छ त्वं सह भार्यया ।
ऋषिपुत्रः प्रतिश्रुत्य तथेत्याह नृपं तदा ॥ १.११.२१ ॥
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ତୁମେ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହ ଯାଅ।' ତେବେ ଋଷିପୁତ୍ର ସମ୍ମତି ଦେଇ 'ତଥାସ୍ତୁ' କହି ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.11.22
स नृपेणाभ्यनुज्ञातः प्रययौ सह भार्यया ।
तावन्योन्याञ्जलिं कृत्वा स्नेहात्संश्लिष्य चोरसा ॥ १.११.२२ ॥
ରାଜାଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ସେ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହ ଯାତ୍ରା କଲେ। ଉଭୟେ ପରସ୍ପରକୁ ଯୋଡ଼ହାତରେ ପ୍ରଣାମ କରି, ସ୍ନେହରେ ଛାତିରେ ଜଡ଼ାଇ ଧରିଲେ।
1.11.23
ननन्दतुर्दशरथो रोमपादश्च वीर्यवान् ।
ततः सुहृदमापृच्छ्य प्रस्थितो रघुनन्दनः ॥ १.११.२३ ॥
ଦଶରଥ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ୍ ରୋମପାଦ ଉଭୟେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ତା'ପରେ ବନ୍ଧୁଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ ରଘୁନନ୍ଦନ ଯାତ୍ରା କଲେ।
1.11.24
पौरेषु प्रेषयामास दूतान् वै शीघ्रगामिनः ।
क्रियतां नगरं सर्वं क्षिप्रमेव स्वलंकृतम् ॥ १.११.२४ ॥
ସେ ନଗରବାସୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଶୀଘ୍ରଗାମୀ ଦୂତ ପଠାଇଲେ। 'ସମଗ୍ର ନଗର ଶୀଘ୍ର ସୁସଜ୍ଜିତ କରାଯାଉ।'
1.11.25
धूपितं सिक्तसम्मृष्टं पताकाभिरलंकृतम् ।
ततः प्रहृष्टाः पौरास्ते श्रुत्वा राजानमागतम् ॥ १.११.२५ ॥
ଧୂପରେ ସୁବାସିତ, ଜଳରେ ସିକ୍ତ, ଭଲ ଭାବେ ପରିଷ୍କୃତ ଏବଂ ପତାକାରେ ଅଳଙ୍କୃତ। ରାଜା ଆସୁଛନ୍ତି ଶୁଣି ନଗରବାସୀମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
1.11.26
तथा चक्रुश्च तत् सर्वं राज्ञा यत् प्रेषितं तदा ।
ततः स्वलंकृतं राजा नगरं प्रविवेश ह ॥ १.११.२६ ॥
ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ ସେମାନେ ସବୁ କଲେ। ତାପରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ନଗରରେ ରାଜା ପ୍ରବେଶ କଲେ।
1.11.27
शङ्खदुन्दुभिनिर्ह्रादैः पुरस्कृत्वा द्विजर्षभम् ।
ततः प्रमुदिताः सर्वे दृष्ट्वा वै नागरा द्विजम् ॥ १.११.२७ ॥
ଶଙ୍ଖ ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭିର ନିନାଦ ସହିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି। ତାପରେ ସମସ୍ତ ନଗରବାସୀ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
1.11.28
प्रवेश्यमानं सत्कृत्य नरेन्द्रेणेन्द्रकर्मणा ।
यथा दिवि सुरेन्द्रेण सहस्राक्षेण काश्यपम् ॥ १.११.२८ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ୟ କର୍ମା ନରେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଦରପୂର୍ବକ ଭିତରକୁ ଆଣିଯିବା ସମୟରେ — ସ୍ୱର୍ଗରେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ ସୁରେନ୍ଦ୍ର କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ସତ୍କାର କରିବା ପରି।
1.11.29
अन्तःपुरं प्रवेश्यैनं पूजां कृत्वा तु शास्त्रतः ।
कृतकृत्यं तदात्मानं मेने तस्योपवाहनात् ॥ १.११.२९ ॥
ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ନେଇ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରି, ତାଙ୍କୁ ବହନ କରିବାରୁ ରାଜା ନିଜକୁ କୃତକୃତ୍ୟ ମନେ କଲେ।
1.11.30
अन्तःपुराणि सर्वाणि शान्तां दृष्ट्वा तथागताम् ।
सह भर्त्रा विशालाक्षीं प्रीत्यानन्दमुपागमन् ॥ १.११.३० ॥
ସମସ୍ତ ଅନ୍ତଃପୁର ଆସିଥିବା ଶାନ୍ତାଙ୍କୁ, ସ୍ୱାମୀ ସହିତ ବିଶାଳାକ୍ଷୀ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସ୍ନେହରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ।
1.11.31
पूज्यमाना तु ताभिः सा राज्ञा चैव विशेषतः ।
उवास तत्र सुखिता कञ्चित् कालं सहद्विजा ॥ १.११.३१ ॥
ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ବିଶେଷତଃ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ସେ ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହିତ କିଛି ସମୟ ସୁଖରେ ରହିଲେ।