വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 1.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.11.1
भूय एव हि राजेन्द्र शृणु मे वचनं हितम् ।
यथा स देवप्रवरः कथयामास बुद्धिमान् ॥ १.११.१ ॥
രാജേന്ദ്രാ, വീണ്ടും എന്റെ ഹിതവചനം കേൾക്കൂ; ആ ബുദ്ധിമാനായ ദേവശ്രേഷ്ഠൻ പറഞ്ഞതുപോലെ.
1.11.2
इक्ष्वाकूणां कुले जातो भविष्यति सुधार्मिकः ।
नाम्ना दशरथो राजा श्रीमान् सत्यप्रतिश्रवः ॥ १.११.२ ॥
ഇക്ഷ്വാകു വംശത്തിൽ അത്യന്തം ധാർമ്മികനായ ദശരഥൻ എന്ന പേരിൽ ഒരു രാജാവ് ജനിക്കും; തേജസ്വിയും സത്യവാക്കുമായവൻ.
1.11.3
अङ्गराजेन सख्यं च तस्य राज्ञो भविष्यति ।
कन्या चास्य महाभागा शान्ता नाम भविष्यति ॥ १.११.३ ॥
ആ രാജാവിന് അംഗരാജാവുമായി സൗഹൃദമുണ്ടാകും; അദ്ദേഹത്തിന് മഹാഭാഗ്യവതിയായ ശാന്ത എന്ന മകളുണ്ടാകും.
1.11.4
पुत्रस्त्वङ्गस्य राज्ञस्तु रोमपाद इति श्रुतः ।
तं स राजा दशरथो गमिष्यति महायशाः ॥ १.११.४ ॥
അംഗരാജാവിന്റെ പുത്രൻ രോമപാദൻ എന്നറിയപ്പെടും; മഹായശസ്വിയായ ദശരഥരാജാവ് അവന്റെ അടുത്തേക്ക് പോകും.
1.11.5
अनपत्योऽस्मि धर्मात्मञ्छान्ताभर्ता मम क्रतुम् ।
आहरेत त्वयाज्ञप्तः संतानार्थं कुलस्य च ॥ १.११.५ ॥
ധർമ്മാത്മാവേ, എനിക്ക് സന്താനമില്ല; നിന്റെ ആജ്ഞയാൽ ശാന്തയുടെ ഭർത്താവ് കുലസന്താനത്തിനായി എനിക്ക് യാഗം ചെയ്യട്ടെ.
1.11.6
श्रुत्वा राज्ञोऽथ तद् वाक्यं मनसा स विचिन्त्य च ।
प्रदास्यते पुत्रवन्तं शान्ता भर्तारमात्मवान् ॥ १.११.६ ॥
രാജാവിന്റെ ആ വാക്ക് കേട്ട് മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച്, ആത്മസംയമിയായ അവൻ ശാന്തയെ അവളുടെ ഭർത്താവിനോടൊപ്പം, പുത്രവാനായവനോടൊപ്പം, നൽകും.
1.11.7
प्रतिगृह्य च तं विप्रं स राजा विगतज्वरः ।
आहरिष्यति तं यज्ञं प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ १.११.७ ॥
ആ ബ്രാഹ്മണനെ സ്വീകരിച്ച്, ഉത്കണ്ഠയില്ലാത്ത ആ രാജാവ് സന്തുഷ്ടമനസ്സോടെ ആ യജ്ഞം നടത്തും.
1.11.8
तं च राजा दशरथो यशस्कामः कृताञ्जलिः ।
ऋष्यशृङ्गं द्विजश्रेष्ठं वरयिष्यति धर्मवित् ॥ १.११.८ ॥
യശസ്സ് ആഗ്രഹിക്കുന്ന, ധർമ്മം അറിയുന്ന രാജാവ് ദശരഥൻ കൈകൂപ്പി, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനായ ഋഷ്യശൃംഗനെ ക്ഷണിക്കും.
1.11.9
यज्ञार्थं प्रसवार्थं च स्वर्गार्थं च नरेश्वरः ।
लभते च स तं कामं द्विजमुख्याद् विशाम्पतिः ॥ १.११.९ ॥
യജ്ഞത്തിനും സന്താനത്തിനും സ്വർഗ്ഗത്തിനുമായി, ആ നരേശ്വരൻ, പ്രജാപതി, ആ ദ്വിജമുഖ്യനിൽ നിന്ന് ആ ആഗ്രഹം നേടും.
1.11.10
पुत्राश्चास्य भविष्यन्ति चत्वारोऽमितविक्रमाः ।
वंशप्रतिष्ठानकराः सर्वभूतेषु विश्रुताः ॥ १.११.१० ॥
അവന് അമിതവിക്രമികളായ നാല് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടാകും; അവർ വംശത്തെ സ്ഥാപിക്കുന്നവരും എല്ലാ ജീവികളിലും പ്രസിദ്ധരുമായിരിക്കും.
1.11.11
एवं स देवप्रवरः पूर्वं कथितवान् कथाम् ।
सनत्कुमारो भगवान् पुरा देवयुगे प्रभुः ॥ १.११.११ ॥
ഇങ്ങനെ ആ ദേവശ്രേഷ്ഠനായ, ഭഗവാനായ, പ്രഭുവായ സനത്കുമാരൻ പണ്ട് ദേവയുഗത്തിൽ ഈ കഥ പറഞ്ഞിരുന്നു.
1.11.12
स त्वं पुरुषशार्दूल समानय सुसत्कृतम् ।
स्वयमेव महाराज गत्वा सबलवाहनः ॥ १.११.१२ ॥
പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ, മഹാരാജാവേ! നീ തന്നെ സേനയും വാഹനങ്ങളുമായി ചെന്ന് അദ്ദേഹത്തെ ആദരപൂർവ്വം കൊണ്ടുവരിക.
1.11.13
सुमन्त्रस्य वचः श्रुत्वा हृष्टो दशरथोऽभवत् ।
अनुमान्य वसिष्ठं च सूतवाक्यं निशाम्य च ॥ १.११.१३ ॥
സുമന്ത്രന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ദശരഥൻ സന്തോഷിച്ചു. വസിഷ്ഠനോട് ആലോചിച്ച് സാരഥിയുടെ വാക്കുകൾ മനസ്സിലാക്കി.
1.11.14
सान्तःपुरः सहामात्यः प्रययौ यत्र स द्विजः ।
वनानि सरितश्चैव व्यतिक्रम्य शनैः शनैः ॥ १.११.१४ ॥
അന്തഃപുരത്തോടും മന്ത്രിമാരോടുംകൂടി ആ ബ്രാഹ്മണൻ ഇരിക്കുന്നിടത്തേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. കാടുകളും നദികളും പതുക്കെ പതുക്കെ കടന്ന്.
1.11.15
अभिचक्राम तं देशं यत्र वै मुनिपुङ्गवः ।
आसाद्य तं द्विजश्रेष्ठं रोमपादसमीपगम् ॥ १.११.१५ ॥
ആ മുനിശ്രേഷ്ഠൻ ഉണ്ടായിരുന്ന ദേശത്തേക്ക് ചെന്നു. രോമപാദന്റെ സമീപത്ത് എത്തിയ ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനെ പ്രാപിച്ച്.
1.11.16
ऋषिपुत्रं ददर्शाथो दीप्यमानमिवानलम् ।
ततो राजा यथायोग्यं पूजां चक्रे विशेषतः ॥ १.११.१६ ॥
അപ്പോൾ അഗ്നിപോലെ ജ്വലിക്കുന്ന ഋഷിപുത്രനെ കണ്ടു. പിന്നീട് രാജാവ് യഥായോഗ്യം വിശേഷമായി പൂജ ചെയ്തു.
1.11.17
सखित्वात्तस्य वै राज्ञः प्रहृष्टेनान्तरात्मना ।
रोमपादेन चाख्यातमृषिपुत्राय धीमते ॥ १.११.१७ ॥
രാജാവുമായുള്ള സൗഹൃദം കാരണം, സന്തോഷഹൃദയനായ രോമപാദൻ ബുദ്ധിമാനായ ഋഷിപുത്രനോട് അത് പറഞ്ഞു.
1.11.18
सख्यं सम्बन्धकं चैव तदा तं प्रत्यपूजयत् ।
एवं सुसत्कृतस्तेन सहोषित्वा नरर्षभः ॥ १.११.१८ ॥
സൗഹൃദവും ബന്ധവും കണക്കിലെടുത്ത് അപ്പോൾ അവനും അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചു. ഇങ്ങനെ അവനാൽ നന്നായി സത്കരിക്കപ്പെട്ട ആ നരശ്രേഷ്ഠൻ അവനോടൊപ്പം വസിച്ചു.
1.11.19
सप्ताष्टदिवसान् राजा राजानमिदमब्रवीत् ।
शान्ता तव सुता राजन् सह भर्त्रा विशाम्पते ॥ १.११.१९ ॥
ഏഴെട്ടു ദിവസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ രാജാവ് മറ്റൊരു രാജാവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, നിന്റെ മകൾ ശാന്ത ഭർത്താവിനോടൊപ്പം സുഖമായിരിക്കുന്നു, ഓ പ്രജാപതേ.
1.11.20
मदीयं नगरं यातु कार्यं हि महदुद्यतम् ।
तथेति राजा संश्रुत्य गमनं तस्य धीमतः ॥ १.११.२० ॥
എന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് അവൻ വരട്ടെ, കാരണം ഒരു വലിയ കാര്യം അടുത്തെത്തിയിരിക്കുന്നു. 'അങ്ങനെ ആകട്ടെ' എന്ന് പറഞ്ഞ് രാജാവ് ആ ബുദ്ധിമാന്റെ യാത്ര ഉറപ്പുനൽകി.
1.11.21
उवाच वचनं विप्रं गच्छ त्वं सह भार्यया ।
ऋषिपुत्रः प्रतिश्रुत्य तथेत्याह नृपं तदा ॥ १.११.२१ ॥
അവൻ ബ്രാഹ്മണനോട് പറഞ്ഞു: 'നീ ഭാര്യയോടൊപ്പം പോകൂ.' അപ്പോൾ ഋഷിപുത്രൻ സമ്മതിച്ച് 'അങ്ങനെ ആകട്ടെ' എന്ന് രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.
1.11.22
स नृपेणाभ्यनुज्ञातः प्रययौ सह भार्यया ।
तावन्योन्याञ्जलिं कृत्वा स्नेहात्संश्लिष्य चोरसा ॥ १.११.२२ ॥
രാജാവിന്റെ അനുവാദം നേടി അവൻ ഭാര്യയോടൊപ്പം യാത്രയായി. ഇരുവരും പരസ്പരം കൈകൂപ്പി, സ്നേഹത്താൽ നെഞ്ചോടു ചേർത്ത് ആലിംഗനം ചെയ്തു.
1.11.23
ननन्दतुर्दशरथो रोमपादश्च वीर्यवान् ।
ततः सुहृदमापृच्छ्य प्रस्थितो रघुनन्दनः ॥ १.११.२३ ॥
ദശരഥനും വീര്യവാനായ രോമപാദനും സന്തോഷിച്ചു. പിന്നീട് സുഹൃത്തിനോട് യാത്ര പറഞ്ഞ് രഘുനന്ദനൻ പുറപ്പെട്ടു.
1.11.24
पौरेषु प्रेषयामास दूतान् वै शीघ्रगामिनः ।
क्रियतां नगरं सर्वं क्षिप्रमेव स्वलंकृतम् ॥ १.११.२४ ॥
അവൻ നഗരവാസികളുടെ അടുക്കലേക്ക് വേഗം സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൂതന്മാരെ അയച്ചു. 'നഗരം മുഴുവൻ വേഗം നന്നായി അലങ്കരിക്കപ്പെടട്ടെ.'
1.11.25
धूपितं सिक्तसम्मृष्टं पताकाभिरलंकृतम् ।
ततः प्रहृष्टाः पौरास्ते श्रुत्वा राजानमागतम् ॥ १.११.२५ ॥
ധൂപം പുകച്ചും വെള്ളം തളിച്ചും നന്നായി അടിച്ചുവാരിയും കൊടികളാൽ അലങ്കരിച്ചും. രാജാവ് വരുന്നുവെന്ന് കേട്ട് പൗരന്മാർ അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു.
1.11.26
तथा चक्रुश्च तत् सर्वं राज्ञा यत् प्रेषितं तदा ।
ततः स्वलंकृतं राजा नगरं प्रविवेश ह ॥ १.११.२६ ॥
രാജാവ് കല്പിച്ചതെല്ലാം അവർ അപ്രകാരം തന്നെ ചെയ്തു. പിന്നീട് നന്നായി അലങ്കരിച്ച നഗരത്തിലേക്ക് രാജാവ് പ്രവേശിച്ചു.
1.11.27
शङ्खदुन्दुभिनिर्ह्रादैः पुरस्कृत्वा द्विजर्षभम् ।
ततः प्रमुदिताः सर्वे दृष्ट्वा वै नागरा द्विजम् ॥ १.११.२७ ॥
ശംഖ-ദുന്ദുഭി നാദങ്ങളോടെ ശ്രേഷ്ഠനായ ബ്രാഹ്മണനെ മുന്നിൽ നിർത്തി. അപ്പോൾ എല്ലാ പൗരന്മാരും ആ ബ്രാഹ്മണനെ കണ്ട് അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു.
1.11.28
प्रवेश्यमानं सत्कृत्य नरेन्द्रेणेन्द्रकर्मणा ।
यथा दिवि सुरेन्द्रेण सहस्राक्षेण काश्यपम् ॥ १.११.२८ ॥
ഇന്ദ്രതുല്യമായ കർമ്മങ്ങളുള്ള നരേന്ദ്രൻ ആദരപൂർവ്വം അകത്തേക്ക് ആനയിക്കുമ്പോൾ — സ്വർഗ്ഗത്തിൽ സഹസ്രാക്ഷനായ ദേവേന്ദ്രൻ കശ്യപനെ സത്കരിക്കുന്നതുപോലെ.
1.11.29
अन्तःपुरं प्रवेश्यैनं पूजां कृत्वा तु शास्त्रतः ।
कृतकृत्यं तदात्मानं मेने तस्योपवाहनात् ॥ १.११.२९ ॥
അദ്ദേഹത്തെ അന്തഃപുരത്തിലേക്ക് ആനയിച്ച് ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരം പൂജ ചെയ്ത്, അദ്ദേഹത്തെ വഹിച്ചുകൊണ്ടുവന്നതിനാൽ താൻ കൃതകൃത്യനായി എന്ന് രാജാവ് കരുതി.
1.11.30
अन्तःपुराणि सर्वाणि शान्तां दृष्ट्वा तथागताम् ।
सह भर्त्रा विशालाक्षीं प्रीत्यानन्दमुपागमन् ॥ १.११.३० ॥
എല്ലാ അന്തഃപുരങ്ങളും, വന്നെത്തിയ ശാന്തയെ, ഭർത്താവിനൊപ്പം വിശാലാക്ഷിയായ അവളെ കണ്ട്, സ്നേഹത്തോടെ ആനന്ദം പ്രാപിച്ചു.
1.11.31
पूज्यमाना तु ताभिः सा राज्ञा चैव विशेषतः ।
उवास तत्र सुखिता कञ्चित् कालं सहद्विजा ॥ १.११.३१ ॥
എല്ലാവരാലും, വിശേഷിച്ച് രാജാവിനാലും ആദരിക്കപ്പെട്ടവളായി, അവൾ അവിടെ ബ്രാഹ്മണരോടൊപ്പം കുറച്ചുകാലം സുഖമായി വസിച്ചു.