ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 1.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.11.1
भूय एव हि राजेन्द्र शृणु मे वचनं हितम् ।
यथा स देवप्रवरः कथयामास बुद्धिमान् ॥ १.११.१ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਫਿਰ ਮੇਰਾ ਹਿਤਕਾਰੀ ਵਚਨ ਸੁਣੋ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਦੇਵਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ।
1.11.2
इक्ष्वाकूणां कुले जातो भविष्यति सुधार्मिकः ।
नाम्ना दशरथो राजा श्रीमान् सत्यप्रतिश्रवः ॥ १.११.२ ॥
ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਧਾਰਮਿਕ ਦਸ਼ਰਥ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ; ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਵਚਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।
1.11.3
अङ्गराजेन सख्यं च तस्य राज्ञो भविष्यति ।
कन्या चास्य महाभागा शान्ता नाम भविष्यति ॥ १.११.३ ॥
ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਅੰਗਰਾਜ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਹੋਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਹਾਭਾਗਾ ਧੀ ਸ਼ਾਂਤਾ ਨਾਮ ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ।
1.11.4
पुत्रस्त्वङ्गस्य राज्ञस्तु रोमपाद इति श्रुतः ।
तं स राजा दशरथो गमिष्यति महायशाः ॥ १.११.४ ॥
ਅੰਗਰਾਜ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰੋਮਪਾਦ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ; ਉਹ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਵੇਗਾ।
1.11.5
अनपत्योऽस्मि धर्मात्मञ्छान्ताभर्ता मम क्रतुम् ।
आहरेत त्वयाज्ञप्तः संतानार्थं कुलस्य च ॥ १.११.५ ॥
ਹੇ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਮੇਰੇ ਕੋਈ ਸੰਤਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤਾ ਦਾ ਪਤੀ ਕੁਲ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਲਈ ਮੇਰਾ ਯੱਗ ਕਰੇ।
1.11.6
श्रुत्वा राज्ञोऽथ तद् वाक्यं मनसा स विचिन्त्य च ।
प्रदास्यते पुत्रवन्तं शान्ता भर्तारमात्मवान् ॥ १.११.६ ॥
ਰਾਜੇ ਦੀ ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਆਤਮਸੰਜਮੀ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤਾ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਨਾਲ, ਜੋ ਪੁੱਤਰਵਾਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਭੇਜੇਗਾ।
1.11.7
प्रतिगृह्य च तं विप्रं स राजा विगतज्वरः ।
आहरिष्यति तं यज्ञं प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ १.११.७ ॥
ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਚਿੰਤਾ ਰਹਿਤ ਹੋਇਆ ਉਹ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਉਹ ਯੱਗ ਕਰੇਗਾ।
1.11.8
तं च राजा दशरथो यशस्कामः कृताञ्जलिः ।
ऋष्यशृङ्गं द्विजश्रेष्ठं वरयिष्यति धर्मवित् ॥ १.११.८ ॥
ਯਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਦਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ਯਸ਼ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਸੱਦੇਗਾ।
1.11.9
यज्ञार्थं प्रसवार्थं च स्वर्गार्थं च नरेश्वरः ।
लभते च स तं कामं द्विजमुख्याद् विशाम्पतिः ॥ १.११.९ ॥
ਯੱਗ ਲਈ, ਸੰਤਾਨ ਲਈ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਲਈ, ਉਹ ਨਰੇਸ਼ਵਰ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਉਸ ਦਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੋਂ ਉਹ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ।
1.11.10
पुत्राश्चास्य भविष्यन्ति चत्वारोऽमितविक्रमाः ।
वंशप्रतिष्ठानकराः सर्वभूतेषु विश्रुताः ॥ १.११.१० ॥
ਉਸ ਦੇ ਅਮਿਤ ਪਰਾਕਰਮੀ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣਗੇ; ਉਹ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਣਗੇ।
1.11.11
एवं स देवप्रवरः पूर्वं कथितवान् कथाम् ।
सनत्कुमारो भगवान् पुरा देवयुगे प्रभुः ॥ १.११.११ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਭਗਵਾਨ, ਪ੍ਰਭੂ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਥਾ ਕਹੀ ਸੀ।
1.11.12
स त्वं पुरुषशार्दूल समानय सुसत्कृतम् ।
स्वयमेव महाराज गत्वा सबलवाहनः ॥ १.११.१२ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਮਹਾਰਾਜ! ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਸਮੇਤ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ ਲੈ ਆਓ।
1.11.13
सुमन्त्रस्य वचः श्रुत्वा हृष्टो दशरथोऽभवत् ।
अनुमान्य वसिष्ठं च सूतवाक्यं निशाम्य च ॥ १.११.१३ ॥
ਸੁਮੰਤਰ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਦਸ਼ਰਥ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ। ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸਾਰਥੀ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ।
1.11.14
सान्तःपुरः सहामात्यः प्रययौ यत्र स द्विजः ।
वनानि सरितश्चैव व्यतिक्रम्य शनैः शनैः ॥ १.११.१४ ॥
ਅੰਤਹਪੁਰ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਹ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸੀ। ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
1.11.15
अभिचक्राम तं देशं यत्र वै मुनिपुङ्गवः ।
आसाद्य तं द्विजश्रेष्ठं रोमपादसमीपगम् ॥ १.११.१५ ॥
ਉਸ ਮੁਨੀਸ਼ਵਰ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵੱਲ ਉਹ ਵਧਿਆ। ਰੋਮਪਾਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਏ ਉਸ ਦਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ।
1.11.16
ऋषिपुत्रं ददर्शाथो दीप्यमानमिवानलम् ।
ततो राजा यथायोग्यं पूजां चक्रे विशेषतः ॥ १.११.१६ ॥
ਫਿਰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਰਿਸ਼ੀਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਯੋਗ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
1.11.17
सखित्वात्तस्य वै राज्ञः प्रहृष्टेनान्तरात्मना ।
रोमपादेन चाख्यातमृषिपुत्राय धीमते ॥ १.११.१७ ॥
ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਕਾਰਨ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਰੋਮਪਾਦ ਨੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਰਿਸ਼ੀਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਿਆ।
1.11.18
सख्यं सम्बन्धकं चैव तदा तं प्रत्यपूजयत् ।
एवं सुसत्कृतस्तेन सहोषित्वा नरर्षभः ॥ १.११.१८ ॥
ਦੋਸਤੀ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ਕਾਰਨ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਭਲੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਕਾਰੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਸ ਨਾਲ ਰਹੇ।
1.11.19
सप्ताष्टदिवसान् राजा राजानमिदमब्रवीत् ।
शान्ता तव सुता राजन् सह भर्त्रा विशाम्पते ॥ १.११.१९ ॥
ਸੱਤ-ਅੱਠ ਦਿਨ ਬੀਤਣ ਮਗਰੋਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਦੂਜੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਧੀ ਸ਼ਾਂਤਾ ਪਤੀ ਨਾਲ ਸੁਖੀ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ।
1.11.20
मदीयं नगरं यातु कार्यं हि महदुद्यतम् ।
तथेति राजा संश्रुत्य गमनं तस्य धीमतः ॥ १.११.२० ॥
ਮੇਰੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਜ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ। 'ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ' ਕਹਿ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਦੇ ਜਾਣ ਲਈ ਹਾਮੀ ਭਰੀ।
1.11.21
उवाच वचनं विप्रं गच्छ त्वं सह भार्यया ।
ऋषिपुत्रः प्रतिश्रुत्य तथेत्याह नृपं तदा ॥ १.११.२१ ॥
ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਜਾ।' ਤਦ ਰਿਸ਼ੀਪੁੱਤਰ ਨੇ ਹਾਮੀ ਭਰ ਕੇ 'ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ' ਕਹਿ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
1.11.22
स नृपेणाभ्यनुज्ञातः प्रययौ सह भार्यया ।
तावन्योन्याञ्जलिं कृत्वा स्नेहात्संश्लिष्य चोरसा ॥ १.११.२२ ॥
ਰਾਜੇ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਹੱਥ ਜੋੜੇ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ ਮਿਲੇ।
1.11.23
ननन्दतुर्दशरथो रोमपादश्च वीर्यवान् ।
ततः सुहृदमापृच्छ्य प्रस्थितो रघुनन्दनः ॥ १.११.२३ ॥
ਦਸ਼ਰਥ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਰੋਮਪਾਦ ਦੋਵੇਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ। ਫਿਰ ਮਿੱਤਰ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਰਘੁਨੰਦਨ ਤੁਰ ਪਏ।
1.11.24
पौरेषु प्रेषयामास दूतान् वै शीघ्रगामिनः ।
क्रियतां नगरं सर्वं क्षिप्रमेव स्वलंकृतम् ॥ १.११.२४ ॥
ਉਸ ਨੇ ਨਗਰ ਵਾਸੀਆਂ ਕੋਲ ਤੇਜ਼ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਦੂਤ ਭੇਜੇ। 'ਸਾਰਾ ਨਗਰ ਜਲਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਾਇਆ ਜਾਵੇ।'
1.11.25
धूपितं सिक्तसम्मृष्टं पताकाभिरलंकृतम् ।
ततः प्रहृष्टाः पौरास्ते श्रुत्वा राजानमागतम् ॥ १.११.२५ ॥
ਧੂਪ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧਿਤ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ। ਰਾਜਾ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਨਗਰਵਾਸੀ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ।
1.11.26
तथा चक्रुश्च तत् सर्वं राज्ञा यत् प्रेषितं तदा ।
ततः स्वलंकृतं राजा नगरं प्रविवेश ह ॥ १.११.२६ ॥
ਰਾਜੇ ਨੇ ਜੋ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜੇ ਹੋਏ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ।
1.11.27
शङ्खदुन्दुभिनिर्ह्रादैः पुरस्कृत्वा द्विजर्षभम् ।
ततः प्रमुदिताः सर्वे दृष्ट्वा वै नागरा द्विजम् ॥ १.११.२७ ॥
ਸ਼ੰਖਾਂ ਅਤੇ ਦੁੰਦੁਭੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ। ਤਦ ਸਾਰੇ ਨਗਰਵਾਸੀ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ।
1.11.28
प्रवेश्यमानं सत्कृत्य नरेन्द्रेणेन्द्रकर्मणा ।
यथा दिवि सुरेन्द्रेण सहस्राक्षेण काश्यपम् ॥ १.११.२८ ॥
ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਨਰੇਂਦਰ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ — ਜਿਵੇਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਸੁਰੇਂਦਰ ਕਸ਼ਯਪ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
1.11.29
अन्तःपुरं प्रवेश्यैनं पूजां कृत्वा तु शास्त्रतः ।
कृतकृत्यं तदात्मानं मेने तस्योपवाहनात् ॥ १.११.२९ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਤਃਪੁਰ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲਿਆਉਣ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਤਕ੍ਰਿਤ ਸਮਝਿਆ।
1.11.30
अन्तःपुराणि सर्वाणि शान्तां दृष्ट्वा तथागताम् ।
सह भर्त्रा विशालाक्षीं प्रीत्यानन्दमुपागमन् ॥ १.११.३० ॥
ਸਾਰੇ ਅੰਤਃਪੁਰ ਆਈ ਹੋਈ ਸ਼ਾਂਤਾ ਨੂੰ, ਪਤੀ ਨਾਲ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।
1.11.31
पूज्यमाना तु ताभिः सा राज्ञा चैव विशेषतः ।
उवास तत्र सुखिता कञ्चित् कालं सहद्विजा ॥ १.११.३१ ॥
ਸਾਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ, ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਸੁਖ ਨਾਲ ਰਹੀ।