વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 1.18
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.18.1
निर्वृत्ते तु क्रतौ तस्मिन् हयमेधे महात्मनः ।
प्रतिगृह्यमरा भागान् प्रतिजग्मुर्यथागतम् ॥ १.१८.१ ॥
તે મહાત્માનો અશ્વમેધ યજ્ઞ પૂર્ણ થતાં, દેવો પોતાના ભાગ સ્વીકારીને જેમ આવ્યા હતા તેમ પાછા ગયા.
1.18.2
समाप्तदीक्षानियमः पत्नीगणसमन्वितः ।
प्रविवेश पुरीं राजा सभृत्यबलवाहनः ॥ १.१८.२ ॥
દીક્ષા અને નિયમો પૂર્ણ કરીને, રાણીઓના સમૂહ સાથે, સેવકો, સેના અને વાહનો સહિત રાજાએ નગરમાં પ્રવેશ કર્યો.
1.18.3
यथार्हं पूजितास्तेन राज्ञा वै पृथिवीश्वराः ।
मुदिताः प्रययुर्देशान् प्रणम्य मुनिपुंगवम् ॥ १.१८.३ ॥
રાજાએ યથોચિત સન્માન આપેલા તે ભૂપતિઓ આનંદથી મુનિશ્રેષ્ઠને પ્રણામ કરીને પોતપોતાના દેશ તરફ ગયા.
1.18.4
श्रीमतां गच्छतां तेषां स्वगृहाणि पुरात् ततः ।
बलानि राज्ञां शुभ्राणि प्रहृष्टानि चकाशिरे ॥ १.१८.४ ॥
તે શ્રીમંત રાજાઓ નગરમાંથી પોતાના ઘર તરફ જતા હતા ત્યારે રાજાઓની ઉજ્જવળ સેનાઓ હર્ષથી ઝળહળી ઉઠી.
1.18.5
गतेषु पृथिवीशेषु राजा दशरथः पुनः ।
प्रविवेश पुरीं श्रीमान् पुरस्कृत्य द्विजोत्तमान् ॥ १.१८.५ ॥
ભૂપતિઓ ગયા પછી શ્રીમાન રાજા દશરથે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણોને આગળ રાખીને ફરી નગરમાં પ્રવેશ કર્યો.
1.18.6
शान्तया प्रययौ सार्धमृशष्यशृङ्गः सुपूजितः ।
अमुगम्यमानो राज्ञा च सानुयात्रेण धीमता ॥ १.१८.६ ॥
અત્યંત સન્માનિત ઋષ્યશૃંગ શાંતા સાથે ચાલ્યા; બુદ્ધિમાન રાજા પરિવાર સહિત તેમની પાછળ ચાલ્યા.
1.18.7
एवं विसृज्य तान् सर्वान् राजा सम्पूर्णमानसः ।
उवास सुखितस्तत्र पुत्रोत्पत्तिं विचिन्तयन् ॥ १.१८.७ ॥
એ રીતે તે સૌને વિદાય આપીને, સંપૂર્ણ મનવાળો રાજા ત્યાં સુખપૂર્વક રહ્યો અને પુત્રજન્મનો વિચાર કરતો રહ્યો.
1.18.8
ततो यज्ञे समाप्ते तु ऋतूनां षट् समत्ययुः ।
ततश्च द्वादशे मासे चैत्रे नावमिके तिथौ ॥ १.१८.८ ॥
પછી યજ્ઞ પૂર્ણ થતાં છ ઋતુઓ પસાર થઈ. પછી બારમા માસ ચૈત્રમાં, અધિક માસ ન હોય તેવી તિથિએ.
1.18.9
नक्षत्रेऽदितिदैवत्ये स्वोच्चसंस्थेषु पञ्चसु ।
ग्रहेषु कर्कटे लग्ने वाक्पताविन्दुना सह ॥ १.१८.९ ॥
અદિતિ દેવતાવાળા નક્ષત્રમાં, પાંચ ગ્રહો પોતાના ઉચ્ચ સ્થાને હતા ત્યારે, કર્ક લગ્નમાં, ગુરુ ચંદ્ર સાથે હતો ત્યારે.
1.18.10
प्रोद्यमाने जगन्नाथं सर्वलोकनमस्कृतम् ।
कौसल्याजनयद् रामं दिव्यलक्षणसंयुतम् ॥ १.१८.१० ॥
સર્વ લોકો દ્વારા વંદિત જગન્નાથ ઉદય પામ્યા ત્યારે, કૌસલ્યાએ દિવ્ય લક્ષણોથી યુક્ત રામને જન્મ આપ્યો.
1.18.11
विष्णोरर्धं महाभागं पुत्रमैक्ष्वाकुनन्दनम् ।
लोहिताक्षं महाबाहुं रक्तोष्ठं दुन्दुभिस्वनम् ॥ १.१८.११ ॥
વિષ્ણુના અર્ધા અંશવાળો, મહાભાગ્યવાન, ઇક્ષ્વાકુ વંશને આનંદ આપનારો પુત્ર, લાલ નેત્રોવાળો, મહાબાહુ, લાલ હોઠવાળો, દુંદુભિ જેવા સ્વરવાળો.
1.18.12
कौसल्या शुशुभे तेन पुत्रेणामिततेजसा ।
यथा वरेण देवानामदितिर्वज्रपाणिना ॥ १.१८.१२ ॥
અમિત તેજવાળા તે પુત્રથી કૌસલ્યા શોભી ઊઠી, જેમ વજ્રધારીના વરથી દેવોની માતા અદિતિ શોભી હતી.
1.18.13
भरतो नाम कैकेय्यां जज्ञे सत्यपराक्रमः ।
साक्षाद् विष्णोश्चतुर्भागः सर्वैः समुदितो गुणैः ॥ १.१८.१३ ॥
સત્યપરાક્રમી ભરત નામે પુત્ર કૈકેયીને ત્યાં જન્મ્યો. તે સાક્ષાત્ વિષ્ણુનો ચોથો ભાગ હતો અને સર્વ ગુણોથી સંપન્ન હતો.
1.18.14
अथ लक्ष्मणशत्रुघ्नौ सुमित्राजनयत् सुतौ ।
वीरौ सर्वास्त्रकुशलौ विष्णोरर्धसमन्वितौ ॥ १.१८.१४ ॥
પછી સુમિત્રાએ લક્ષ્મણ અને શત્રુઘ્ન નામના બે પુત્રોને જન્મ આપ્યો. તેઓ વીર, સર્વ અસ્ત્રોમાં કુશળ અને વિષ્ણુના અર્ધ ભાગથી યુક્ત હતા.
1.18.15
पुष्ये जातस्तु भरतो मीनलग्ने प्रसन्नधीः ।
सार्पे जातौ तु सौमित्री कुलीरेऽभ्युदिते रवौ ॥ १.१८.१५ ॥
પુષ્ય નક્ષત્રમાં, મીન લગ્નમાં પ્રસન્ન મનવાળો ભરત જન્મ્યો; આશ્લેષા નક્ષત્રમાં, કર્ક લગ્નમાં, સૂર્ય ઉદય પામતાં સુમિત્રાના બંને પુત્રો જન્મ્યા.
1.18.16
राज्ञः पुत्रा महात्मानश्चत्वारो जज्ञिरे पृथक् ।
गुणवन्तोऽनुरूपाश्च रुच्या प्रोष्ठपदोपमाः ॥ १.१८.१६ ॥
રાજાના ચાર મહાત્મા પુત્રો જુદા જુદા જન્મ્યા; તેઓ ગુણવાન, યોગ્ય અને તેજમાં પ્રોષ્ઠપદા નક્ષત્રો જેવા હતા.
1.18.17
जगुः कलं च गन्धर्वा ननृतुश्चाप्सरोगणाः ।
देवदुन्दुभयो नेदुः पुष्पवृष्टिश्च खात् पतत् ॥ १.१८.१७ ॥
ગંધર્વોએ મધુર ગાન ગાયું, અપ્સરાઓના સમૂહ નૃત્ય કરવા લાગ્યા, દેવદુંદુભિ વાગી, આકાશથી પુષ્પવૃષ્ટિ થઈ.
1.18.18
उत्सवश्च महानासीदयोध्यायां जनाकुलः ।
रथ्याश्च जनसम्बाधा नटनर्तकसंकुलाः ॥ १.१८.१८ ॥
અયોધ્યામાં મહાન ઉત્સવ થયો, લોકોથી ભરેલો; શેરીઓ ભીડથી ભરેલી અને નટ-નર્તકોથી ભરેલી હતી.
1.18.19
गायनैश्च विराविण्यो वादनैश्च तथापरैः ।
विरेजुर्विपुलास्तत्र सर्वरत्नसमन्विताः ॥ १.१८.१९ ॥
ગાયકોનાં ગીતો અને વાદકોનાં વાદ્યોથી ગુંજતી, સર્વ રત્નોથી સંપન્ન એ વિશાળ નગરી ત્યાં શોભી ઊઠી.
1.18.20
प्रदेयांश्च ददौ राजा सूतमागधवन्दिनाम् ।
ब्राह्मणेभ्यो ददौ वित्तम् गोधनानि सहस्रशः ॥ १.१८.२० ॥
રાજાએ સૂત, માગધ અને વંદીઓને યોગ્ય દાન આપ્યાં; બ્રાહ્મણોને ધન અને હજારો ગાયોનું ધન આપ્યું.
1.18.21
अतीत्यैकादशाहं तु नामकर्म तथाकरोत् ।
ज्येष्ठं रामं महात्मानं भरतं कैकयीसुतम् ॥ १.१८.२१ ॥
અગિયારમો દિવસ વીત્યા પછી નામકરણ સંસ્કાર કર્યો—જ્યેષ્ઠ મહાત્મા રામનો અને કૈકેયીના પુત્ર ભરતનો.
1.18.22
सौमित्रिं लक्ष्मणमिति शत्रुघ्नमपरं तथा ।
वसिष्ठः परमप्रीतो नामानि कुरुते तदा ॥ १.१८.२२ ॥
સુમિત્રાના પુત્રનું નામ લક્ષ્મણ અને બીજાનું શત્રુઘ્ન—એ રીતે અત્યંત પ્રસન્ન વસિષ્ઠે ત્યારે નામો રાખ્યાં.
1.18.23
ब्राह्मणान् भोजयामास पौराजानपदानपि ।
अददद् ब्राह्मणानां च रत्नौघमलं बहु ॥ १.१८.२३ ॥
બ્રાહ્મણોને તથા નગરજનો અને ગ્રામજનોને પણ ભોજન કરાવ્યું; બ્રાહ્મણોને રત્નોનો અઢળક ઢગલો આપ્યો.
1.18.24
तेषां जन्मक्रियादीनि सर्वकर्माण्यकारयत् ।
तेषां केतुरिव ज्येष्ठो रामो रतिकरः पितुः ॥ १.१८.२४ ॥
તેમનાં જાતકર્મ વગેરે બધાં કર્મો કરાવ્યાં; તેમનામાં જ્યેષ્ઠ રામ પિતાને આનંદ આપનારા ધ્વજ સમાન હતા.
1.18.25
बभूव भूयो भूतानां स्वयम्भूरिव सम्मतः ।
सर्वे वेदविदः शूराः सर्वे लोकहिते रताः ॥ १.१८.२५ ॥
તેઓ સૌ ફરીથી પ્રાણીઓમાં સ્વયંભૂ (બ્રહ્મા) સમાન માન્ય બન્યા. તેઓ સૌ વેદજ્ઞ, શૂરવીર અને લોકહિતમાં રત હતા.
1.18.26
सर्वे ज्ञानोपसम्पन्नाः सर्वे समुदिता गुणैः ।
तेषामपि महातेजा रामः सत्यपराक्रमः ॥ १.१८.२६ ॥
તેઓ સૌ જ્ઞાનસંપન્ન અને સૌ ગુણસંપન્ન હતા. તેમનામાં પણ મહાતેજસ્વી, સત્યપરાક્રમી રામ (શ્રેષ્ઠ) હતા.
1.18.27
इष्टः सर्वस्य लोकस्य शशाङ्क इव निर्मलः ।
गजस्कन्धेऽश्वपृष्ठे च रथचर्यासु सम्मतः ॥ १.१८.२७ ॥
તેઓ સમસ્ત લોકના પ્રિય, ચંદ્રની જેમ નિર્મળ હતા. હાથીની પીઠ પર, ઘોડાની પીઠ પર અને રથ ચલાવવામાં તેઓ કુશળ અને માન્ય હતા.
1.18.28
धनुर्वेदे च निरतः पितुः शुश्रूषणे रतः ।
बाल्यात् प्रभृति सुस्निग्धो लक्ष्मणो लक्ष्मिवर्धनः ॥ १.१८.२८ ॥
તેઓ ધનુર્વેદમાં નિરત અને પિતાની સેવામાં રત હતા. બાળપણથી અત્યંત સ્નેહાળ લક્ષ્મણ, જે સમૃદ્ધિ વધારનારા હતા.
1.18.29
रामस्य लोकरामस्य भ्रातुर्ज्येष्ठस्य नित्यशः ।
सर्वप्रियकरस्तस्य रामस्यापि शरीरतः ॥ १.१८.२९ ॥
લોકને આનંદ આપનારા, મોટા ભાઈ રામના સદા સર્વ રીતે પ્રિય કરનારા; રામના શરીરની જેમ જ પ્રિય હતા.
1.18.30
लक्ष्मणो लक्ष्मिसम्पन्नो बहिःप्राण इवापरः ।
न च तेन विना निद्रां लभते पुरुषोत्तमः ॥ १.१८.३० ॥
શોભાસંપન્ન લક્ષ્મણ, જાણે રામનો બહારનો બીજો પ્રાણ હોય. તેમના વિના પુરુષોત્તમ રામ ઊંઘ પણ મેળવતા નહીં.
1.18.31
मृष्टमन्नमुपानीतमश्नाति न हि तं विना ।
यदा हि हयमारूढो मृगयां याति राघवः ॥ १.१८.३१ ॥
સ્વાદિષ્ટ ભોજન લાવવામાં આવે તોપણ તેના વિના તે ખાતા નથી. જ્યારે રાઘવ ઘોડા પર સવાર થઈ શિકારે જાય છે.
1.18.32
अथैनं पृष्ठतोऽभ्येति सधनुः परिपालयन् ।
भरतस्यापि शत्रुघ्नो लक्ष्मणावरजो हि सः ॥ १.१८.३२ ॥
ત્યારે ધનુષ્ય લઈને તેમની રક્ષા કરતાં તે પાછળ આવે છે. ભરતનો નાનો ભાઈ શત્રુઘ્ન, જે લક્ષ્મણનો પણ નાનો છે.
1.18.33
प्राणैः प्रियतरो नित्यं तस्य चासीत् तथा प्रियः ।
स चतुर्भिर्महाभागैः पुत्रैर्दशरथः प्रियैः ॥ १.१८.३३ ॥
તે હંમેશા તેને પ્રાણથી પણ વધુ પ્રિય હતો; અને તે પણ એવો જ પ્રિય હતો. ચાર મહાભાગ્યશાળી પ્રિય પુત્રોવાળો દશરથ.
1.18.34
बभूव परमप्रीतो देवैरिव पितामहः ।
ते यदा ज्ञानसंपन्नाः सर्वे समुदिता गुणैः ॥ १.१८.३४ ॥
દેવોથી પ્રસન્ન થયેલા પિતામહની જેમ તે અત્યંત પ્રસન્ન થયો. જ્યારે તેઓ સૌ જ્ઞાનસંપન્ન અને ગુણોથી યુક્ત થયા.
1.18.35
ह्रीमन्तः कीर्तिमन्तश्च सर्वज्ञा दीर्घदर्शिनः ।
तेषामेवंप्रभावाणां सर्वेषां दीप्ततेजसाम् ॥ १.१८.३५ ॥
તેઓ લજ્જાશીલ, કીર્તિવંત, સર્વજ્ઞ અને દૂરદર્શી હતા. આવા પ્રભાવશાળી, તેજસ્વી એવા તેઓ સર્વેનો.
1.18.36
पिता दशरथो हृष्टो ब्रह्मा लोकाधिपो यथा ।
ते चापि मनुजव्याघ्रा वैदिकाध्ययने रताः ॥ १.१८.३६ ॥
પિતા દશરથ લોકાધિપતિ બ્રહ્માની જેમ હર્ષિત થયા. તેઓ પણ નરવ્યાઘ્ર, વૈદિક અધ્યયનમાં રત હતા.
1.18.37
पितृशुश्रूषणरता धनुर्वेदे च निष्ठिताः ।
अथ राजा दशरथस्तेषां दारक्रियां प्रति ॥ १.१८.३७ ॥
પિતાની સેવામાં રત અને ધનુર્વેદમાં નિપુણ તેમના લગ્ન વિશે રાજા દશરથે વિચારવાનું શરૂ કર્યું.
1.18.38
चिन्तयामास धर्मात्मा सोपाध्यायः सबान्धवः ।
तस्य चिन्तयमानस्य मन्त्रिमध्ये महात्मनः ॥ १.१८.३८ ॥
ધર્માત્મા રાજાએ ગુરુ અને સ્વજનો સાથે વિચાર કર્યો. મંત્રીઓની વચ્ચે વિચારમગ્ન એ મહાત્માની પાસે.
1.18.39
अभ्यागच्छन्महातेजो विश्वामित्रो महामुनिः ।
स राज्ञो दर्शनाकाङ्क्षी द्वाराध्यक्षानुवाच ह ॥ १.१८.३९ ॥
મહાતેજસ્વી મહામુનિ વિશ્વામિત્ર ત્યાં આવ્યા. રાજાને મળવાની ઇચ્છાથી તેમણે દ્વારપાલોને કહ્યું.
1.18.40
शीघ्रमाख्यात मां प्राप्तं कौशिकं गाधिनः सुतम् ।
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य राज्ञो वेश्म प्रदुद्रुवुः ॥ १.१८.४० ॥
"ગાધિના પુત્ર કૌશિક એવો હું આવ્યો છું, એમ રાજાને તરત જણાવો." તેમના વચન સાંભળીને તેઓ રાજમહેલ તરફ દોડ્યા.
1.18.41
संभ्रान्तमनसः सर्वे तेन वाक्येन चोदिताः ।
ते गत्वा राजभवनं विश्वामित्रमृषिं तदा ॥ १.१८.४१ ॥
તે વચનથી પ્રેરાઈને, ગભરાયેલા મનવાળા તેઓ સૌ રાજમહેલે જઈને ત્યારે ઋષિ વિશ્વામિત્રના આગમનની જાણ કરી.
1.18.42
प्राप्तमावेदयामासुर्नृपायेक्ष्वाकवे तदा ।
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा सपुरोधाः समाहितः ॥ १.१८.४२ ॥
આવેલા ઋષિની વાત તેમણે ઇક્ષ્વાકુવંશી રાજાને જણાવી. તેમના તે વચન સાંભળીને પુરોહિત સહિત રાજા સાવધાન અને શાંત થયા.
1.18.43
प्रत्युज्जगाम संहृष्टो ब्रह्माणमिव वासवः ।
स दृष्ट्वा ज्वलितं दीप्त्या तापसं संशितव्रतम् ॥ १.१८.४३ ॥
બ્રહ્માને ઇન્દ્ર જેમ સામે જાય, તેમ આનંદિત થઈને રાજા તેમને આવકારવા આગળ વધ્યા. તેજથી ઝળહળતા, કઠોર વ્રતધારી તે તપસ્વીને જોઈને.
1.18.44
प्रहृष्टवदनो राजा ततोऽर्घ्यमुपहारयत् ।
स राज्ञः प्रतिगृह्यार्घ्यं शास्त्रदृष्टेन कर्मणा ॥ १.१८.४४ ॥
પ્રસન્ન મુખવાળા રાજાએ ત્યારે અર્ઘ્ય અર્પણ કર્યું. રાજા પાસેથી અર્ઘ્ય સ્વીકારીને તેમણે શાસ્ત્રવિધિ પ્રમાણે કર્મ કર્યું.
1.18.45
कुशलं चाव्ययं चैव पर्यपृच्छन्नराधिपम् ।
पुरे कोशे जनपदे बान्धवेषु सुहृत्सु च ॥ १.१८.४५ ॥
રાજાની કુશળતા અને અક્ષય સમૃદ્ધિ વિશે તેમણે પૂછ્યું — નગર, ખજાનો, પ્રદેશ, સગાં અને મિત્રો વિશે.
1.18.46
कुशलं कौशिको राज्ञः पर्यपृच्छत् सुधार्मिकः ।
अपि ते संनताः सर्वे सामन्तरिपवो जिताः ॥ १.१८.४६ ॥
અત્યંત ધાર્મિક કૌશિકે રાજાની કુશળતા પૂછી. તમારા પડોશી શત્રુઓ બધા નમી ગયા છે, બધા જીતાઈ ગયા છે?
1.18.47
दैवं च मानुषं चैव कर्म ते साध्वनुष्ठितम् ।
वसिष्ठं च समागम्य कुशलं मुनिपुङ्गवः ॥ १.१८.४७ ॥
તમારાં દૈવી અને માનવ કર્મો સારી રીતે પૂર્ણ થયાં છે? વસિષ્ઠને મળીને મુનિશ્રેષ્ઠે કુશળતા પૂછી.
1.18.48
ऋषींश्च तान् यथान्यायं महाभाग उवाच ह ।
ते सर्वे हृष्टमनसस्तस्य राज्ञो निवेशनम् ॥ १.१८.४८ ॥
તે ઋષિઓ સાથે પણ મહાભાગે યથાયોગ્ય વાત કરી. તેઓ સૌ પ્રસન્ન મનથી રાજાના નિવાસ તરફ ગયા.
1.18.49
विविशुः पूजितास्तेन निषेदुश्च यथार्हतः ।
अथ हृष्टमना राजा विश्वामित्रं महामुनिम् ॥ १.१८.४९ ॥
તેમના દ્વારા સન્માનિત થઈને તેઓ અંદર પ્રવેશ્યા અને પોતપોતાની યોગ્યતા પ્રમાણે બેઠા. પછી પ્રસન્ન મનવાળા રાજાએ મહામુનિ વિશ્વામિત્રને કહ્યું.
1.18.50
उवाच परमोदारो हृष्टस्तमभिपूजयन् ।
यथामृतस्य सम्प्राप्तिर्यथा वर्षमनूदके ॥ १.१८.५० ॥
અત્યંત ઉદાર રાજાએ પ્રસન્નતાથી તેમનું સન્માન કરીને કહ્યું — જેમ અમૃતની પ્રાપ્તિ થાય, જેમ પાણી વિનાની ભૂમિ પર વરસાદ પડે.
1.18.51
यथा सदृशदारेषु पुत्रजन्माप्रजस्य वै ।
प्रणष्टस्य यथा लाभो यथा हर्षो महोदयः ॥ १.१८.५१ ॥
યોગ્ય પત્નીઓથી નિઃસંતાનને પુત્રજન્મ થાય, ખોયેલું પાછું મળે, મહાન ઉન્નતિથી આનંદ થાય, તેમ.
1.18.52
तथैवागमनं मन्ये स्वागतं ते महामुने ।
कं च ते परमं कामं करोमि किमु हर्षितः ॥ १.१८.५२ ॥
એ જ રીતે હું તમારા આગમનને માનું છું. હે મહામુનિ, તમારું સ્વાગત છે. આનંદિત હું તમારી કઈ પરમ ઇચ્છા પૂરી કરું?
1.18.53
पात्रभूतोऽसि मे विप्र दिष्ट्या प्राप्तोऽसि मानद ।
अद्य मे सफलं जन्म जीवितं च सुजीवितम् ॥ १.१८.५३ ॥
હે બ્રાહ્મણ, તમે મારા માટે યોગ્ય પાત્ર છો; સદ્ભાગ્યે તમે પધાર્યા છો, હે માનદાતા. આજે મારો જન્મ સફળ થયો અને મારું જીવન સુજીવન બન્યું.
1.18.54
यस्माद् विप्रेन्द्रमद्राक्षं सुप्रभाता निशा मम ।
पूर्वं राजर्षिशब्देन तपसा द्योतितप्रभः ॥ १.१८.५४ ॥
વિપ્રોમાં શ્રેષ્ઠ એવા તમને મેં જોયા, તેથી મારી રાત સુપ્રભાત બની. તમે પૂર્વે 'રાજર્ષિ' નામથી અને તપથી પ્રકાશિત થયા હતા.
1.18.55
ब्रह्मर्षित्वमनुप्राप्तः पूज्योऽसि बहुधा मया ।
तदद्भुतमभूद् विप्र पवित्रं परमं मम ॥ १.१८.५५ ॥
હે વિપ્ર, આપે બ્રહ્મર્ષિત્વ પ્રાપ્ત કર્યું છે; હું અનેક રીતે આપને પૂજનીય માનું છું. હે વિપ્ર, આ અદ્ભુત અને મારા માટે પરમ પવિત્ર બન્યું છે.
1.18.56
शुभक्षेत्रगतश्चाहं तव संदर्शनात् प्रभो ।
ब्रूहि यत् प्रार्थितं तुभ्यं कार्यमागमनं प्रति ॥ १.१८.५६ ॥
હે પ્રભુ, આપના દર્શનથી હું આ શુભ ક્ષેત્રમાં આવ્યો છું. આપના આગમનના હેતુ રૂપે આપ જે ઇચ્છો છો તે કહો.
1.18.57
इच्छाम्यनुगृहीतोऽहं त्वदर्थं परिवृद्धये ।
कार्यस्य न विमर्शं च गन्तुमर्हसि सुव्रत ॥ १.१८.५७ ॥
આપની અભિવૃદ્ધિ માટે, આપને માટે હું અનુગૃહીત થવા ઇચ્છું છું. હે સુવ્રત, કાર્ય વિશે સંકોચ ન કરતાં આપ આગળ વધો.
1.18.58
कर्ता चाहमशेषेण दैवतं हि भवान् मम ।
मम च अयमनुप्राप्तो महानभ्युदयो द्विज ।
तवागमनजः कृत्स्नो धर्मश्चानुत्तमो द्विज ॥ १.१८.५८ ॥
હું સંપૂર્ણપણે આપનો કાર્યકર્તા છું; આપ જ મારા દેવ છો. હે દ્વિજ, મારો આ મહાન અભ્યુદય પ્રાપ્ત થયો છે. હે દ્વિજ, આપના આગમનથી ઉત્પન્ન થયેલો સંપૂર્ણ અને અનુત્તમ ધર્મ પણ પ્રાપ્ત થયો છે.
1.18.59
श्रुतिसुखमात्मवता विनीतमुक्तम् ।
प्रथितगुणयशा गुणैर्विशिष्टः
परमऋषिः परमं जगाम हर्षम् ॥ १.१८.५९ ॥
આત્મસંયમી વ્યક્તિએ વિનયથી કહેલા કાનને સુખદ લાગે તેવા શબ્દો સાંભળીને, ગુણ અને યશથી પ્રસિદ્ધ, ગુણોથી વિશિષ્ટ એવા તે પરમ ઋષિ અત્યંત હર્ષ પામ્યા.