รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 1.18
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.18.1
निर्वृत्ते तु क्रतौ तस्मिन् हयमेधे महात्मनः ।
प्रतिगृह्यमरा भागान् प्रतिजग्मुर्यथागतम् ॥ १.१८.१ ॥
เมื่อพิธีอศวเมธของพระราชาผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่นั้นสำเร็จลง เหล่าเทวดารับส่วนแบ่งของตนแล้วก็เสด็จกลับไปตามทางที่มาถึง
1.18.2
समाप्तदीक्षानियमः पत्नीगणसमन्वितः ।
प्रविवेश पुरीं राजा सभृत्यबलवाहनः ॥ १.१८.२ ॥
พระราชาทรงทำพิธีทีกษาและถือศีลจนครบแล้ว ทรงเสด็จเข้าสู่นครพร้อมด้วยพระมเหสีทั้งหลาย และพร้อมด้วยข้าราชบริพาร กองทัพ และยานพาหนะ
1.18.3
यथार्हं पूजितास्तेन राज्ञा वै पृथिवीश्वराः ।
मुदिताः प्रययुर्देशान् प्रणम्य मुनिपुंगवम् ॥ १.१८.३ ॥
เหล่าเจ้าแผ่นดินได้รับการบูชาจากพระราชาตามสมควร ต่างก็ปีติยินดี ถวายบังคมแด่มุนีผู้ประเสริฐที่สุด แล้วเสด็จกลับไปยังแคว้นของตน
1.18.4
श्रीमतां गच्छतां तेषां स्वगृहाणि पुरात् ततः ।
बलानि राज्ञां शुभ्राणि प्रहृष्टानि चकाशिरे ॥ १.१८.४ ॥
เมื่อเหล่ากษัตริย์ผู้รุ่งเรืองเสด็จจากนครไปยังบ้านเมืองของตน กองทัพอันสง่างามของเหล่ากษัตริย์ก็เปล่งรัศมีขึ้นอย่างปีติยินดี
1.18.5
गतेषु पृथिवीशेषु राजा दशरथः पुनः ।
प्रविवेश पुरीं श्रीमान् पुरस्कृत्य द्विजोत्तमान् ॥ १.१८.५ ॥
เมื่อเหล่าเจ้าแผ่นดินเสด็จไปแล้ว พระราชาท้าวทศรถผู้รุ่งเรือง ทรงให้พราหมณ์ผู้ประเสริฐที่สุดนำหน้า แล้วเสด็จเข้าสู่นครอีกครั้ง
1.18.6
शान्तया प्रययौ सार्धमृशष्यशृङ्गः सुपूजितः ।
अमुगम्यमानो राज्ञा च सानुयात्रेण धीमता ॥ १.१८.६ ॥
ฤๅษีฤษยศฤงคะผู้ได้รับการบูชาอย่างยิ่งเสด็จไปพร้อมกับศานตา ส่วนพระราชาผู้มีปัญญาเสด็จตามไปพร้อมด้วยบริวาร
1.18.7
एवं विसृज्य तान् सर्वान् राजा सम्पूर्णमानसः ।
उवास सुखितस्तत्र पुत्रोत्पत्तिं विचिन्तयन् ॥ १.१८.७ ॥
เมื่อส่งเหล่านั้นทั้งหมดกลับไปแล้ว พระราชาผู้มีพระทัยสมปรารถนา ประทับอยู่ที่นั่นอย่างมีความสุข ทรงคิดถึงการกำเนิดของโอรส
1.18.8
ततो यज्ञे समाप्ते तु ऋतूनां षट् समत्ययुः ।
ततश्च द्वादशे मासे चैत्रे नावमिके तिथौ ॥ १.१८.८ ॥
ต่อมา เมื่อพิธีบูชายัญสำเร็จแล้ว ฤดูกาลทั้งหกก็ผ่านไป แล้วในเดือนที่สิบสอง คือเดือนไจตระ ในวันทิถีที่ไม่ใช่วันอธิกมาส
1.18.9
नक्षत्रेऽदितिदैवत्ये स्वोच्चसंस्थेषु पञ्चसु ।
ग्रहेषु कर्कटे लग्ने वाक्पताविन्दुना सह ॥ १.१८.९ ॥
ภายใต้นักษัตรที่มีอทิติเป็นเทพาธิบดี เมื่อดาวเคราะห์ห้าดวงอยู่ในตำแหน่งอุจจ์ของตน ในราศีกรกฎที่ขอบฟ้าตะวันออก โดยมีพฤหัสบดีอยู่ร่วมกับพระจันทร์
1.18.10
प्रोद्यमाने जगन्नाथं सर्वलोकनमस्कृतम् ।
कौसल्याजनयद् रामं दिव्यलक्षणसंयुतम् ॥ १.१८.१० ॥
เมื่อองค์เจ้าแห่งจักรวาล ซึ่งเหล่าโลกทั้งปวงนอบน้อม กำลังอุบัติขึ้น นางเการเคยาได้ให้กำเนิดพระรามผู้ประดับด้วยลักษณะทิพย์
1.18.11
विष्णोरर्धं महाभागं पुत्रमैक्ष्वाकुनन्दनम् ।
लोहिताक्षं महाबाहुं रक्तोष्ठं दुन्दुभिस्वनम् ॥ १.१८.११ ॥
โอรสผู้มีบุญยิ่ง ซึ่งเป็นอวตารครึ่งหนึ่งของพระวิษณุ ผู้เป็นความปีติแห่งราชวงศ์อิกษวากุ มีดวงตาแดง มีแขนอันทรงพลัง มีริมฝีปากแดง และมีเสียงดุจกลองทุนทุภิ
1.18.12
कौसल्या शुशुभे तेन पुत्रेणामिततेजसा ।
यथा वरेण देवानामदितिर्वज्रपाणिना ॥ १.१८.१२ ॥
นางเการเคยารุ่งเรืองด้วยโอรสผู้มีเดชานุภาพไร้ขอบเขตนั้น ดุจอทิติมารดาแห่งเทวดาที่รุ่งเรืองด้วยพรของผู้ถือสายฟ้า
1.18.13
भरतो नाम कैकेय्यां जज्ञे सत्यपराक्रमः ।
साक्षाद् विष्णोश्चतुर्भागः सर्वैः समुदितो गुणैः ॥ १.१८.१३ ॥
ภรตะ ผู้มีความกล้าหาญที่แท้จริง ประสูติแก่นางไกเกยี เขาเป็นอวตารหนึ่งส่วนสี่ของพระวิษณุเอง พร้อมด้วยคุณความดีทั้งปวง
1.18.14
अथ लक्ष्मणशत्रुघ्नौ सुमित्राजनयत् सुतौ ।
वीरौ सर्वास्त्रकुशलौ विष्णोरर्धसमन्वितौ ॥ १.१८.१४ ॥
ต่อมา นางสุมิตราให้กำเนิดโอรสสองพระองค์ คือพระลักษมณ์และพระศัตรุฆนะ ผู้กล้าหาญและเชี่ยวชาญในอาวุธทุกชนิด มีอวตารครึ่งหนึ่งของพระวิษณุ
1.18.15
पुष्ये जातस्तु भरतो मीनलग्ने प्रसन्नधीः ।
सार्पे जातौ तु सौमित्री कुलीरेऽभ्युदिते रवौ ॥ १.१८.१५ ॥
ภรตะประสูติภายใต้นักษัตรปุษยะ ในลัคนาราศีมีน มีจิตใจผ่องใส ส่วนโอรสสองพระองค์ของนางสุมิตราประสูติภายใต้นักษัตรอาศเลษา ในลัคนาราศีกรกฎ เมื่อพระอาทิตย์ขึ้น
1.18.16
राज्ञः पुत्रा महात्मानश्चत्वारो जज्ञिरे पृथक् ।
गुणवन्तोऽनुरूपाश्च रुच्या प्रोष्ठपदोपमाः ॥ १.१८.१६ ॥
โอรสทั้งสี่ของพระราชาผู้ยิ่งใหญ่ประสูติแยกกัน พวกเขามีคุณความดีและเหมาะสม ความรุ่งเรืองของพวกเขาเปรียบได้กับดาวปโรษฐบท
1.18.17
जगुः कलं च गन्धर्वा ननृतुश्चाप्सरोगणाः ।
देवदुन्दुभयो नेदुः पुष्पवृष्टिश्च खात् पतत् ॥ १.१८.१७ ॥
คนธรรพ์ขับร้องเพลงอันไพเราะ หมู่นางอัปสรร่ายรำ กลองทิพย์ดังก้อง และฝนดอกไม้ก็โปรยปรายลงมาจากท้องฟ้า
1.18.18
उत्सवश्च महानासीदयोध्यायां जनाकुलः ।
रथ्याश्च जनसम्बाधा नटनर्तकसंकुलाः ॥ १.१८.१८ ॥
ความรื่นเริงอันยิ่งใหญ่เกิดขึ้นในอโยธยา ผู้คนแน่นขนัด ถนนหนทางเต็มไปด้วยฝูงชน และเต็มไปด้วยนักแสดงและนักเต้นรำ
1.18.19
गायनैश्च विराविण्यो वादनैश्च तथापरैः ।
विरेजुर्विपुलास्तत्र सर्वरत्नसमन्विताः ॥ १.१८.१९ ॥
นครอันกว้างใหญ่นั้นสว่างไสวก้องกังวานด้วยเสียงขับร้องของนักร้องและเสียงดนตรีของนักดนตรี เต็มไปด้วยอัญมณีทุกชนิด
1.18.20
प्रदेयांश्च ददौ राजा सूतमागधवन्दिनाम् ।
ब्राह्मणेभ्यो ददौ वित्तम् गोधनानि सहस्रशः ॥ १.१८.२० ॥
พระราชาทรงพระราชทานของกำนัลอันสมควรแก่นักกลอน นักประกาศข่าว และนักสรรเสริญ ทรงถวายทรัพย์และฝูงโคเป็นพันแด่พราหมณ์
1.18.21
अतीत्यैकादशाहं तु नामकर्म तथाकरोत् ।
ज्येष्ठं रामं महात्मानं भरतं कैकयीसुतम् ॥ १.१८.२१ ॥
เมื่อผ่านไปสิบเอ็ดวัน ท่านจึงทำพิธีตั้งนาม ให้แก่พระราม ผู้ยิ่งใหญ่และเป็นบุตรคนโต และแก่พระภรต โอรสของพระนางไกเกยี
1.18.22
सौमित्रिं लक्ष्मणमिति शत्रुघ्नमपरं तथा ।
वसिष्ठः परमप्रीतो नामानि कुरुते तदा ॥ १.१८.२२ ॥
โอรสของพระนางสุมิตราได้รับนามว่าพระลักษมณ์ และอีกองค์หนึ่งได้รับนามว่าศัตรุฆนะ วสิษฐะผู้ปีติยินดียิ่งได้ตั้งนามเหล่านี้ในเวลานั้น
1.18.23
ब्राह्मणान् भोजयामास पौराजानपदानपि ।
अददद् ब्राह्मणानां च रत्नौघमलं बहु ॥ १.१८.२३ ॥
ท่านเลี้ยงดูพราหมณ์ ชาวเมือง และชาวชนบททั้งหลาย และถวายรัตนะเป็นกองใหญ่มากมายแก่พราหมณ์
1.18.24
तेषां जन्मक्रियादीनि सर्वकर्माण्यकारयत् ।
तेषां केतुरिव ज्येष्ठो रामो रतिकरः पितुः ॥ १.१८.२४ ॥
ท่านให้ประกอบพิธีทั้งหมดของโอรสเหล่านั้น ตั้งแต่พิธีเมื่อแรกประสูติเป็นต้นไป ในบรรดาโอรสเหล่านั้น พระรามผู้เป็นบุตรคนโตเปรียบดังธงชัย เป็นผู้ทำให้พระบิดาเบิกบานใจ
1.18.25
बभूव भूयो भूतानां स्वयम्भूरिव सम्मतः ।
सर्वे वेदविदः शूराः सर्वे लोकहिते रताः ॥ १.१८.२५ ॥
ทั้งหมดได้เป็นที่นับถือของสรรพสัตว์อีกครั้ง ดุจพระสยัมภูพรหมัน ทุกพระองค์เป็นผู้รอบรู้พระเวท กล้าหาญ และอุทิศตนเพื่อประโยชน์ของโลก
1.18.26
सर्वे ज्ञानोपसम्पन्नाः सर्वे समुदिता गुणैः ।
तेषामपि महातेजा रामः सत्यपराक्रमः ॥ १.१८.२६ ॥
ทุกพระองค์ถึงพร้อมด้วยความรู้ และเต็มเปี่ยมด้วยคุณธรรม แต่ในบรรดาเหล่านั้น พระรามผู้มีรัศมียิ่งใหญ่ มีความกล้าหาญที่แท้จริง ทรงเป็นเอก
1.18.27
इष्टः सर्वस्य लोकस्य शशाङ्क इव निर्मलः ।
गजस्कन्धेऽश्वपृष्ठे च रथचर्यासु सम्मतः ॥ १.१८.२७ ॥
พระองค์เป็นที่รักของชาวโลกทั้งปวง บริสุทธิ์ดุจพระจันทร์ ทรงเป็นที่นับถือทั้งบนหลังช้าง บนหลังม้า และในการขับรถศึก
1.18.28
धनुर्वेदे च निरतः पितुः शुश्रूषणे रतः ।
बाल्यात् प्रभृति सुस्निग्धो लक्ष्मणो लक्ष्मिवर्धनः ॥ १.१८.२८ ॥
พระองค์ทรงอุทิศตนแก่วิชาธนุรเวท และทรงยินดีในการรับใช้พระบิดา ตั้งแต่เยาว์วัย พระลักษมณ์มีความรักใคร่ผูกพันอย่างลึกซึ้ง ทรงเป็นผู้เพิ่มพูนความเจริญรุ่งเรือง
1.18.29
रामस्य लोकरामस्य भ्रातुर्ज्येष्ठस्य नित्यशः ।
सर्वप्रियकरस्तस्य रामस्यापि शरीरतः ॥ १.१८.२९ ॥
พระลักษมณ์ทรงทำสิ่งที่เป็นที่พอพระทัยแก่พระราม พี่ชายคนโตผู้เป็นที่รักของโลกอยู่เสมอ ในทุกด้าน พระองค์เป็นที่รักของพระรามดุจกายของพระรามเอง
1.18.30
लक्ष्मणो लक्ष्मिसम्पन्नो बहिःप्राण इवापरः ।
न च तेन विना निद्रां लभते पुरुषोत्तमः ॥ १.१८.३० ॥
พระลักษมณ์ผู้ถึงพร้อมด้วยรัศมี เปรียบดังลมปราณอีกดวงหนึ่งที่อยู่นอกกายพระราม บุรุษผู้ประเสริฐที่สุดจะไม่อาจหลับได้เลยหากขาดพระลักษมณ์
1.18.31
मृष्टमन्नमुपानीतमश्नाति न हि तं विना ।
यदा हि हयमारूढो मृगयां याति राघवः ॥ १.१८.३१ ॥
แม้มีอาหารโอชะนำมาถวาย พระองค์ก็ไม่เสวยหากไม่มีพระลักษมณ์ เมื่อพระราฆวะทรงขึ้นม้าไปล่าเนื้อ
1.18.32
अथैनं पृष्ठतोऽभ्येति सधनुः परिपालयन् ।
भरतस्यापि शत्रुघ्नो लक्ष्मणावरजो हि सः ॥ १.१८.३२ ॥
แล้วศัตรุฆนะผู้ถืออาวุธ ก็ตามเสด็จไปข้างหลังเพื่อคุ้มครองพระองค์ พระองค์เป็นน้องชายของพระภรต และเป็นน้องชายคนสุดท้องของพระลักษมณ์
1.18.33
प्राणैः प्रियतरो नित्यं तस्य चासीत् तथा प्रियः ।
स चतुर्भिर्महाभागैः पुत्रैर्दशरथः प्रियैः ॥ १.१८.३३ ॥
พระรามเป็นที่รักยิ่งกว่าชีวิตของพระองค์เสมอ และพระองค์ก็เป็นที่รักของพระรามเช่นกัน ท้าวทศรถมีโอรสผู้มีบุญยิ่งและเป็นที่รักสี่พระองค์
1.18.34
बभूव परमप्रीतो देवैरिव पितामहः ।
ते यदा ज्ञानसंपन्नाः सर्वे समुदिता गुणैः ॥ १.१८.३४ ॥
พระองค์เกิดความปีติยินดียิ่งนัก ดุจพระพรหมอันเป็นปู่ทรงปีติยินดีต่อเทวดาทั้งหลาย เมื่อบรรดาโอรสทั้งหมดถึงพร้อมด้วยความรู้และเต็มเปี่ยมด้วยคุณธรรม
1.18.35
ह्रीमन्तः कीर्तिमन्तश्च सर्वज्ञा दीर्घदर्शिनः ।
तेषामेवंप्रभावाणां सर्वेषां दीप्ततेजसाम् ॥ १.१८.३५ ॥
ทั้งหมดมีความถ่อมตน มีเกียรติยศ รอบรู้ทุกสิ่ง และมองการณ์ไกล ผู้มีอานุภาพเช่นนี้ทั้งหมดมีรัศมีเจิดจ้า
1.18.36
पिता दशरथो हृष्टो ब्रह्मा लोकाधिपो यथा ।
ते चापि मनुजव्याघ्रा वैदिकाध्ययने रताः ॥ १.१८.३६ ॥
พระบิดาท้าวทศรถทรงปีติยินดี ดุจพระพรหมผู้เป็นเจ้าแห่งโลกทั้งหลายทรงปีติยินดี โอรสเหล่านั้นผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ ก็ยินดีในการศึกษาพระเวทเช่นกัน
1.18.37
पितृशुश्रूषणरता धनुर्वेदे च निष्ठिताः ।
अथ राजा दशरथस्तेषां दारक्रियां प्रति ॥ १.१८.३७ ॥
โอรสเหล่านั้นยินดีในการรับใช้พระบิดา และชำนาญในวิชาธนุรเวท ครั้งนั้น พระเจ้าทศรถทรงเริ่มพิจารณาเรื่องการอภิเษกสมรสของโอรสเหล่านั้น
1.18.38
चिन्तयामास धर्मात्मा सोपाध्यायः सबान्धवः ।
तस्य चिन्तयमानस्य मन्त्रिमध्ये महात्मनः ॥ १.१८.३८ ॥
พระราชาผู้มีธรรมในใจปรึกษากับอาจารย์และญาติพี่น้อง ขณะที่พระองค์ผู้ยิ่งใหญ่กำลังทรงพิจารณาท่ามกลางเหล่าเสนาอำมาตย์
1.18.39
अभ्यागच्छन्महातेजो विश्वामित्रो महामुनिः ।
स राज्ञो दर्शनाकाङ्क्षी द्वाराध्यक्षानुवाच ह ॥ १.१८.३९ ॥
มหาฤๅษีวิศวามิตรผู้มีรัศมียิ่งใหญ่ได้เสด็จมาถึง ท่านปรารถนาจะเข้าเฝ้าพระราชา จึงกล่าวกับนายประตู
1.18.40
शीघ्रमाख्यात मां प्राप्तं कौशिकं गाधिनः सुतम् ।
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य राज्ञो वेश्म प्रदुद्रुवुः ॥ १.१८.४० ॥
ท่านกล่าวว่า จงรีบแจ้งแก่พระราชาว่าข้าพเจ้า เการิก บุตรแห่งพระคาธิ มาถึงแล้ว เมื่อได้ฟังถ้อยคำของท่าน ทุกคนก็วิ่งไปยังพระราชวัง
1.18.41
संभ्रान्तमनसः सर्वे तेन वाक्येन चोदिताः ।
ते गत्वा राजभवनं विश्वामित्रमृषिं तदा ॥ १.१८.४१ ॥
เมื่อได้ฟังคำเหล่านั้น ทุกคนก็มีใจร้อนรนและถูกผลักดันให้รีบไป จึงเดินทางไปยังราชวัง แล้วแจ้งการมาถึงของฤๅษีวิศวามิตร
1.18.42
प्राप्तमावेदयामासुर्नृपायेक्ष्वाकवे तदा ।
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा सपुरोधाः समाहितः ॥ १.१८.४२ ॥
พวกเขาได้กราบทูลพระราชาผู้สืบเชื้อสายอิกษวากุว่าฤๅษีมาถึงแล้ว เมื่อพระราชาได้ฟังคำของพวกเขา พระองค์พร้อมด้วยปุโรหิตก็ตั้งพระทัยมั่นและสงบ
1.18.43
प्रत्युज्जगाम संहृष्टो ब्रह्माणमिव वासवः ।
स दृष्ट्वा ज्वलितं दीप्त्या तापसं संशितव्रतम् ॥ १.१८.४३ ॥
พระราชาเสด็จออกไปต้อนรับด้วยพระทัยยินดี ดุจพระอินทร์เสด็จไปพบพระพรหม เมื่อทอดพระเนตรเห็นฤๅษีผู้รุ่งโรจน์ด้วยรัศมี และผู้มีวัตรปฏิบัติอันเคร่งครัด
1.18.44
प्रहृष्टवदनो राजा ततोऽर्घ्यमुपहारयत् ।
स राज्ञः प्रतिगृह्यार्घ्यं शास्त्रदृष्टेन कर्मणा ॥ १.१८.४४ ॥
พระราชาทรงมีพระพักตร์เบิกบาน จึงทรงถวายอรรฆ์ จากนั้นฤๅษีรับอรรฆ์จากพระราชาและประกอบพิธีตามที่คัมภีร์กำหนดไว้
1.18.45
कुशलं चाव्ययं चैव पर्यपृच्छन्नराधिपम् ।
पुरे कोशे जनपदे बान्धवेषु सुहृत्सु च ॥ १.१८.४५ ॥
พวกเขาถามถึงความเป็นสุขและความเจริญที่ไม่เสื่อมคลายของพระราชา ถามถึงนคร คลัง แคว้น ญาติพี่น้อง และมิตรสหาย
1.18.46
कुशलं कौशिको राज्ञः पर्यपृच्छत् सुधार्मिकः ।
अपि ते संनताः सर्वे सामन्तरिपवो जिताः ॥ १.१८.४६ ॥
พระเการิกะผู้ทรงธรรมยิ่งถามถึงความเป็นสุขของพระราชาว่า "ประเทศราชที่อยู่รอบข้างทั้งหมดได้น้อมลงและถูกพิชิตแล้วหรือ"
1.18.47
दैवं च मानुषं चैव कर्म ते साध्वनुष्ठितम् ।
वसिष्ठं च समागम्य कुशलं मुनिपुङ्गवः ॥ १.१८.४७ ॥
"กรรมทั้งของเทพและของมนุษย์ของท่านได้กระทำไว้ดีแล้วหรือ" ฤๅษีผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มุนีได้พบกับวสิษฐะและถามถึงความเป็นสุขของท่าน
1.18.48
ऋषींश्च तान् यथान्यायं महाभाग उवाच ह ।
ते सर्वे हृष्टमनसस्तस्य राज्ञो निवेशनम् ॥ १.१८.४८ ॥
และผู้ยิ่งใหญ่ด้วยโชคลาภก็ได้กล่าวตอบแด่ฤๅษีเหล่านั้นตามสมควร ทุกคนมีใจยินดีแล้วเสด็จไปยังที่ประทับของพระราชา
1.18.49
विविशुः पूजितास्तेन निषेदुश्च यथार्हतः ।
अथ हृष्टमना राजा विश्वामित्रं महामुनिम् ॥ १.१८.४९ ॥
เมื่อได้รับการต้อนรับจากพระราชาแล้ว พวกเขาก็เข้าไปและนั่งตามควรแก่ฐานะของตน จากนั้นพระราชาผู้มีพระทัยยินดีจึงตรัสกับฤๅษีวิศวามิตรผู้ยิ่งใหญ่
1.18.50
उवाच परमोदारो हृष्टस्तमभिपूजयन् ।
यथामृतस्य सम्प्राप्तिर्यथा वर्षमनूदके ॥ १.१८.५० ॥
พระราชาผู้ทรงโอบอ้อมอารีอย่างยิ่ง ทรงปลาบปลื้ม และทรงสักการะท่าน ตรัสว่า "ดุจได้น้ำอมฤต ดุจฝนตกลงบนผืนดินที่แห้งแล้ง"
1.18.51
यथा सदृशदारेषु पुत्रजन्माप्रजस्य वै ।
प्रणष्टस्य यथा लाभो यथा हर्षो महोदयः ॥ १.१८.५१ ॥
เหมือนผู้ไม่มีบุตรได้บุตรชายจากภรรยาที่เหมาะสม เหมือนได้คืนของที่สูญหาย และเหมือนความยินดีอันยิ่งใหญ่จากความเจริญรุ่งเรือง
1.18.52
तथैवागमनं मन्ये स्वागतं ते महामुने ।
कं च ते परमं कामं करोमि किमु हर्षितः ॥ १.१८.५२ ॥
ข้าพเจ้าเห็นว่าการเสด็จมาของท่านก็เป็นเช่นนั้น ขอต้อนรับท่าน ผู้ยิ่งใหญ่ในหมู่มุนี บัดนี้ข้าพเจ้ามีความยินดี จะทำสิ่งใดให้ตามความปรารถนาอันสูงสุดของท่านเล่า
1.18.53
पात्रभूतोऽसि मे विप्र दिष्ट्या प्राप्तोऽसि मानद ।
अद्य मे सफलं जन्म जीवितं च सुजीवितम् ॥ १.१८.५३ ॥
ท่านเป็นผู้คู่ควรแก่ข้าพเจ้า โอ้พราหมณ์ โชคดีที่ท่านมาถึง โอ้ผู้มอบเกียรติ วันนี้กำเนิดของข้าพเจ้าให้ผลแล้ว และชีวิตของข้าพเจ้าก็เป็นชีวิตที่ดีงาม
1.18.54
यस्माद् विप्रेन्द्रमद्राक्षं सुप्रभाता निशा मम ।
पूर्वं राजर्षिशब्देन तपसा द्योतितप्रभः ॥ १.१८.५४ ॥
เพราะข้าพเจ้าได้เห็นท่าน ผู้เป็นยอดพราหมณ์ ราตรีของข้าพเจ้าจึงกลายเป็นรุ่งอรุณอันงดงาม เมื่อก่อนนี้ ด้วยนามว่าราชฤๅษีและด้วยตบะ ความรุ่งโรจน์ของท่านได้ปรากฏ
1.18.55
ब्रह्मर्षित्वमनुप्राप्तः पूज्योऽसि बहुधा मया ।
तदद्भुतमभूद् विप्र पवित्रं परमं मम ॥ १.१८.५५ ॥
ท่านได้บรรลุสถานะของพรหมฤๅษีแล้ว และข้าพเจ้าได้สักการะท่านในหลายประการในฐานะผู้ควรแก่การเคารพ โอ้พราหมณ์ เรื่องนี้เป็นเรื่องอัศจรรย์และเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ยิ่งสำหรับข้าพเจ้า
1.18.56
शुभक्षेत्रगतश्चाहं तव संदर्शनात् प्रभो ।
ब्रूहि यत् प्रार्थितं तुभ्यं कार्यमागमनं प्रति ॥ १.१८.५६ ॥
โอ้ท่านผู้เป็นใหญ่ เพราะได้เห็นท่าน ข้าพเจ้าจึงได้มาถึงสถานที่อันเป็นมงคลนี้ ขอท่านบอกข้าพเจ้าว่าท่านปรารถนาสิ่งใด เหตุแห่งการเสด็จมาของท่านคืออะไร
1.18.57
इच्छाम्यनुगृहीतोऽहं त्वदर्थं परिवृद्धये ।
कार्यस्य न विमर्शं च गन्तुमर्हसि सुव्रत ॥ १.१८.५७ ॥
ข้าพเจ้าปรารถนาจะได้รับความเมตตาจากท่าน เพื่อประโยชน์ของท่านและเพื่อความเจริญงอกงามของท่าน โอ้ผู้มีวัตรอันงาม ขออย่าลังเลในเรื่องนี้ จงไปโดยไม่มีข้อสงสัยเถิด
1.18.58
कर्ता चाहमशेषेण दैवतं हि भवान् मम ।
मम च अयमनुप्राप्तो महानभ्युदयो द्विज ।
तवागमनजः कृत्स्नो धर्मश्चानुत्तमो द्विज ॥ १.१८.५८ ॥
ข้าพเจ้าเป็นผู้กระทำการทุกประการในฐานะผู้รับใช้ของท่าน และท่านคือเทพเจ้าของข้าพเจ้าแท้จริง โอ้ผู้เกิดสองครั้ง ความเจริญรุ่งเรืองอันยิ่งใหญ่นี้ได้เกิดขึ้นแก่ข้าพเจ้าแล้ว โอ้ผู้เกิดสองครั้ง ธรรมอันสมบูรณ์และไม่มีสิ่งใดเหนือกว่า ซึ่งเกิดจากการเสด็จมาของท่าน ก็ได้มาถึงข้าพเจ้าแล้วเช่นกัน
1.18.59
श्रुतिसुखमात्मवता विनीतमुक्तम् ।
प्रथितगुणयशा गुणैर्विशिष्टः
परमऋषिः परमं जगाम हर्षम् ॥ १.१८.५९ ॥
ฤๅษีผู้สูงสุด ผู้มีชื่อเสียงและคุณธรรมอันโดดเด่น ได้ฟังถ้อยคำอันไพเราะที่พระราชาผู้สำรวมตนได้ตรัสด้วยความถ่อมพระองค์ จึงบังเกิดความยินดีอย่างยิ่ง