رامايانا فالميكي · السارغا 1.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.2.1
नारदस्य तु तद्वाक्यं श्रुत्वा वाक्यविशारदः ।
पूजयामास धर्मात्मा सहशिष्यो महामुनिम् ॥ १.२.१ ॥
ولما سمع كلام نارادا، أكرم الحكيم الكبير، مع تلميذه، ذلك الرجل الصالح البارع في الكلام.
1.2.2
यथावत्पूजितस्तेन देवर्षिर्नारदस्तदा ।
आपृष्ट्वैवाभ्यनुज्ञातः स जगाम विहायसम् ॥ १.२.२ ॥
فلما أكرمه الحكيم الإلهي نارادا كما ينبغي، استأذن وأُذن له، ومضى عبر السماء.
1.2.3
स मुहूर्तं गते तस्मिन् देवलोकं मुनिस्तदा ।
जगाम तमसातीरं जाह्नव्यास्त्वविदूरतः ॥ १.२.३ ॥
لما ذهب في لحظة إلى عالم الآلهة، مضى الحكيم إلى ضفة نهر تَماسا، غير بعيد عن الغانج.
1.2.4
स तु तीरं समासाद्य तमसाया मुनिस्तदा ।
शिष्यमाह स्थितं पार्श्वे दृष्ट्वा तीर्थमकर्दमम् ॥ १.२.४ ॥
فلما بلغ ضفة نهر تَماسا، رأى المشرعة خالية من الطين، فقال لتلميذه الواقف بجانبه.
1.2.5
अकर्दममिदं तीर्थं भरद्वाज निशामय ।
रमणीयं प्रसन्नाम्बु सन्मनुष्यमनो यथा ॥ १.२.५ ॥
يا بهاراضاجا، انظر إلى هذه المشرعة: خالية من الطين، بهيجة، ذات ماء صافٍ، كقلب الرجل الصالح.
1.2.6
न्यस्यतां कलशस्तात दीयतां वल्कलं मम ।
इदमेवावगाहिष्ये तमसातीर्थमुत्तमम् ॥ १.२.६ ॥
يا بني، ضع الجرّة وأعطني ثوبي من اللحاء؛ سأغتسل في هذه المشرعة الفضلى لنهر تَماسا.
1.2.7
एवमुक्तो भरद्वाजो वाल्मीकेन महात्मना ।
प्रायच्छत मुनेस्तस्य वल्कलं नियतो गुरोः ॥ १.२.७ ॥
فلما قال له الحكيم الفاضل فالميكي ذلك، سلّم بهاردفاجا، المنضبط تجاه معلّمه، ثوب اللحاء الخاص بالحكيم.
1.2.8
स शिष्यहस्तादादाय वल्कलं नियतेन्द्रियः ।
विचचार ह पश्यंस्तत् सर्वतो विपुलं वनम् ॥ १.२.८ ॥
فأخذ ثوب اللحاء من يد تلميذه، وقد ضبط حواسه، وجعل يتجول يتأمل تلك الغابة الواسعة من كل جانب.
1.2.9
तस्याभ्याशे तु मिथुनं चरन्तमनपायिनम् ।
ददर्श भगवांस्तत्र क्रौञ्चयोश्चारुनिःस्वनम् ॥ १.२.९ ॥
وبالقرب منه رأى المبارك زوجًا يتجول لا ينفصل أبدًا، أي طائرين من طيور الكراونتشا يصدران صوتًا عذبًا.
1.2.10
तस्मात् तु मिथुनादेकं पुमांसं पापनिश्चयः ।
जघान वैरनिलयो निषादस्तस्य पश्यतः ॥ १.२.१० ॥
فمن ذلك الزوج قتل الصياد، ذو النية الآثمة ومأوى العداء، ذكرًا واحدًا، وهو يراقب ذلك.
1.2.11
तं शोणितपरीताङ्गं चेष्टमानं महीतले ।
भार्या तु निहतं दृष्ट्वा रुराव करुणां गिरम् ॥ १.२.११ ॥
فلما رأت زوجها مضرّجًا بالدماء، يتلوى على الأرض وقد قُتل، صاحت بكلمات تفطّر القلب.
1.2.12
वियुक्ता पतिना तेन द्विजेन सहचारिणा ।
ताम्रशीर्षेण मत्तेन पत्त्रिणा सहितेन वै ॥ १.२.१२ ॥
وقد انفصلت عن زوجها ذلك الطائر ثنائي الولادة، رفيقها ذو الريش الأحمر المتحمّس……
1.2.13
तथाविधं द्विजं दृष्ट्वा निषादेन निपातितम् ।
ऋषेर्धर्मात्मनस्तस्य कारुण्यं समपद्यत ॥ १.२.१३ ॥
لما رأى الطائر المثنى قد أرداه الصياد، نشأت الرحمة في قلب الحكيم ذي النفس الصالحة.
1.2.14
ततः करुणवेदित्वादधर्मोऽयमिति द्विजः ।
निशाम्य रुदतीं क्रौञ्चीमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.२.१४ ॥
فعندئذ، إذ شعر بالرحمة وحكم بأن هذا ظلم، سمع الحكيم الكروانة الباكية فقال هذه الكلمات.
1.2.15
मा निषाद प्रतिष्ठां त्वमगमः शाश्वतीः समाः ।
यत् क्रौञ्चमिथुनादेकमवधीः काममोहितम् ॥ १.२.१५ ॥
أيها الصياد! لا تنل قرارا ثابتا أبد الدهر، فإنك بتأثير الشهوة قتلت واحدا من زوج الكروانات.
1.2.16
तस्यैवं ब्रुवतश्चिन्ता बभूव हृदि वीक्षतः ।
शोकार्तेनास्य शकुनेः किमिदं व्याहृतं मया ॥ १.२.१६ ॥
وبينما كان يتكلم هكذا، نشأ في قلبه تفكير: «من أجل هذا الطائر المكلوم بالحزن، ماذا قلتُ أنا؟»
1.2.17
चिन्तयन् स महाप्राज्ञश्चकार मतिमान्मतिम् ।
शिष्यं चैवाब्रवीद् वाक्यमिदं स मुनिपुङ्गवः ॥ १.२.१७ ॥
فكّر ذلك الحكيم العظيم الحكمة، أفضل المونيين، ثم عقد عزمه وقال لتلميذه هذه الكلمات.
1.2.18
पादबद्धोऽक्षरसमस्तन्त्रीलयसमन्वितः ।
शोकार्तस्य प्रवृत्तो मे श्लोको भवतु नान्यथा ॥ १.२.१८ ॥
فليكن هذا البيت الذي انبثق مني في الحزن، مقيّدا بالأقدام، متساوي الحروف، متصلا بإيقاع الوتر، لا غيره.
1.2.19
शिष्यस्तु तस्य ब्रुवतो मुनेर्वाक्यमनुत्तमम् ।
प्रतिजग्राह संहृष्टस्तस्य तुष्टोऽभवद्गुरुः ॥ १.२.१९ ॥
تلقّى التلميذ بسرور كلام الحكيم الذي لا يُضاهى، فرضي عنه المعلّم.
1.2.20
सोऽभिषेकं ततः कृत्वा तीर्थे तस्मिन् यथाविधि ।
तमेव चिन्तयन्नर्थमुपावर्तत वै मुनिः ॥ १.२.२० ॥
وبعد أن اغتسل في تلك المعبر المقدّس وفق الأصول، عاد الحكيم وهو لا يزال يتأمل ذلك المعنى بعينه.
1.2.21
भरद्वाजस्ततः शिष्यो विनीतः श्रुतवान् गुरोः ।
कलशं पूर्णमादाय पृष्ठतोऽनुजगाम ह ॥ १.२.२१ ॥
فأخذ بharadvāja، التلميذ المتواضع العالم بالعلم لدى معلمه، الجرّة الممتلئة وتبعه من الخلف.
1.2.22
स प्रविश्याश्रमपदं शिष्येण सह धर्मवित् ।
उपविष्टः कथाश्चान्याश्चकार ध्यानमास्थितः ॥ १.२.२२ ॥
دخل الحكيم العارف بالدهارما المنسك مع تلميذه، وجلس، وتحدّث في أمور أخرى، ثم استغرق في التأمل.
1.2.23
आजगाम ततो ब्रह्मा लोककर्ता स्वयं प्रभुः ।
चतुर्मुखो महातेजा द्रष्टुं तं मुनिपुङ्गवम् ॥ १.२.२३ ॥
ثم جاء براهما، خالق العوالم، الرب نفسه، ذو الوجوه الأربعة وعظيم البهاء، ليرى ذلك الحكيم الأفضل.
1.2.24
वाल्मीकिरथ तं दृष्ट्वा सहसोत्थाय वाग्यतः ।
प्राञ्जलिः प्रयतो भूत्वा तस्थौ परमविस्मितः ॥ १.२.२४ ॥
ما إن رآه حتى نهض فجأة فالميكي، وضبط كلامه، وضمّ كفّيه، ووقف في خشوع، مندهشاً غاية الدهشة.
1.2.25
पूजयामास तं देवं पाद्यार्घ्यासनवन्दनैः ।
प्रणम्य विधिवच्चैनं पृष्ट्वा चैव निरामयम् ॥ १.२.२५ ॥
وقد أكرم ذلك الإله بماء الأقدام والقرابين والمقعد والتحية. وبعد أن انحنى وفق الشعائر، سأله أيضًا عن سلامته.
1.2.26
अथोपविश्य भगवानासने परमार्चिते ।
वाल्मीकये च ऋषये संदिदेशासनं ततः ॥ १.२.२६ ॥
ثم جلس المبارك على المقعد الموقّر جدًا، وأمر الحكيم فالميكي أن يجلس هو أيضًا.
1.2.27
ब्रह्मणा समनुज्ञातः सोऽप्युपाविशदासने ।
उपविष्टे तदा तस्मिन् साक्षाल्लोकपितामहे ॥ १.२.२७ ॥
وبعد أن أذن له براهما، جلس هو أيضًا على مقعد؛ وحين كان جدّ العوالم نفسه جالسًا.
1.2.28
तद्गतेनैव मनसा वाल्मीकिर्ध्यानमास्थितः ।
पापात्मना कृतं कष्टं वैरग्रहणबुद्धिना ॥ १.२.२८ ॥
وبقلبه مشدود إلى ذلك عينه، دخل فالميكي في التأمل في الفعلة القاسية التي ارتكبها الآثم بعقل يبتغي الانتقام.
1.2.29
यत् तादृशं चारुरवं क्रौञ्चं हन्यादकारणात् ।
शोचन्नेव पुनः क्रौञ्चीमुपश्लोकमिमं जगौ ॥ १.२.२९ ॥
من يقتل بلا سبب طائر الكراونتشا ذا الصوت العذب فهو آثم؛ وهو لا يزال حزينًا، فأنشد من جديد هذا البيت لأنثى الكراونتشا.
1.2.30
पुनरन्तर्गतमना भूत्वा शोकपरायणः ।
तमुवाच ततो ब्रह्मा प्रहसन् मुनिपुङ्गवम् ॥ १.२.३० ॥
وإذ عاد قلبه إلى باطنه مستغرقًا في الحزن، تكلم براهما مبتسمًا إلى ذلك الأفضل بين الحكماء.
1.2.31
श्लोक एवास्त्वयं बद्धो नात्र कार्या विचारणा ।
मच्छन्दादेव ते ब्रह्मन् प्रवृत्तेयं सरस्वती ॥ १.२.३१ ॥
ليكن هذا البيت نفسه قائما؛ ولا تشك في ذلك هنا. أيها براهما، إنما انبثقت هذه السرسواتي منك بإرادتي وحدها.
1.2.32
रामस्य चरितं कृत्स्नं कुरु त्वमृषिसत्तम ।
धर्मात्मनो भगवतो लोके रामस्य धीमतः ॥ १.२.३२ ॥
أيها أفضل الحكماء، ألّف سيرة راما كاملة، ذلك الذي روحه الدهرمة، المبارك الحكيم في العالم.
1.2.33
वृत्तं कथय धीरस्य यथा ते नारदाच्छ्रुतम् ।
रहस्यं च प्रकाशं च यद् वृत्तं तस्य धीमतः ॥ १.२.३३ ॥
قصّ سيرة ذلك الثابت كما سمعتها من ناراداً: أفعال ذلك الحكيم، المستورة منها والظاهرة.
1.2.34
रामस्य सहसौमित्रे राक्षसानां च सर्वशः ।
वैदेह्याश्चैव यद् वृत्तं प्रकाशं यदि वा रहः ॥ १.२.३४ ॥
أفعال راما مع سوميتري (لاكشمانا)، وأفعال الراكشاسا كلها، وكذلك أفعال فايدهي (سيتا)، سواء كانت ظاهرة أو مستورة.
1.2.35
तच्चाप्यविदितं सर्वं विदितं ते भविष्यति ।
न ते वागनृता काव्ये काचिदत्र भविष्यति ॥ १.२.३५ ॥
وكل ما هو مجهول حتى الآن سيصبح معلوما لك. ولن يكون في هذا الشعر كلمة من كلامك كاذبة في أي موضع.
1.2.36
कुरु रामकथां पुण्यां श्लोकबद्धां मनोरमाम् ।
यावत् स्थास्यन्ति गिरयः सरितश्च महीतले ॥ १.२.३६ ॥
ألّف قصة راما المقدسة، المنظومة في الأبيات، الممتعة للقلب، ما دامت الجبال والأنهار باقية على الأرض.
1.2.37
तावद् रामायणकथा लोकेषु प्रचरिष्यति ।
यावद् रामस्य च कथा त्वत्कृता प्रचरिष्यति ॥ १.२.३७ ॥
ما دامت الجبال والأنهار باقية على الأرض، ستنتشر حكاية الرامايانا بين العوالم؛ وستنتشر حكاية راما التي نظمتها أنت.
1.2.38
तावदूर्ध्वमधश्च त्वं मल्लोकेषु निवत्स्यसि ।
इत्युक्त्वा भगवान् ब्रह्मा तत्रैवान्तरधीयत ।
ततः सशिष्यो भगवान् र्मुनिर्विस्मयमाययौ ॥ १.२.३८ ॥
«ستقيم في عوالمي العليا والسفلى مدة بقاء ذلك.» فلما قال هذا، توارى البهاوان براهما في مكانه. فامتلأ الحكيم المبارك، ومعه تلاميذه، عجبًا.
1.2.39
तस्य शिष्यास्ततः सर्वे जगुः श्लोकमिमं पुनः ।
मुहुर्मुहुः प्रीयमाणाः प्राहुश्च भृशविस्मिताः ॥ १.२.३९ ॥
ثم أنشد جميع تلاميذه هذا البيت مرة أخرى؛ وإذ كانوا يفرحون مرارًا ومرارًا، ومندهشين غاية الدهشة، قالوا.
1.2.40
समाक्षरैश्चतुर्भिर्यः पादैर्गीतो महर्षिणा ।
सोऽनुव्याहरणाद् भूयः शोकः श्लोकत्वमागतः ॥ १.२.४० ॥
ذلك الحزن الذي غنّاه الحكيم العظيم في أربعة أشطر متساوية الحروف، إذ تكرر مرارًا، بلغ حال الشلوكا.
1.2.41
तस्य बुद्धिरियं जाता वाल्मीकेर्भावितात्मनः ।
कृत्स्नं रामायणं काव्यमीदृशैः करवाण्यहम् ॥ १.२.४१ ॥
نشأت هذه الفكرة في فالميكي ذي النفس المصفّاة: «بمثل هذه الأبيات سأنظم قصيدة الرامايانا كلها.»
1.2.42
उदारवृत्तार्थपदैर्मनोरमै-
स्तदास्य रामस्य चकार कीर्तिमान् ।
समाक्षरैः श्लोकशतैर्यशस्विनो
यशस्करं काव्यमुदारदर्शनः ॥ १.२.४२ ॥
بأبيات بديعة ذات سلوك رفيع ومعنى ولفظ، صاغ ذلك المشهور حينئذ قصة راما. وفي مئات الأبيات متساوية الحروف، نظم ذلك الشاعر الشهير بعيد النظر قصيدة تجلب المجد.
1.2.43
तदुपगतसमाससंधियोगं
सममधुरोपनतार्थवाक्यबद्धम् ।
रघुवरकरितं मुनिप्रणीतं
दशशिरसश्क वधं निशामयध्वम् ॥ १.२.४३ ॥
اسمعوا قتل ذي العشرة رؤوس، الذي نظمه الحكيم عن راما أفضل الراغوين، بكلمات متساوية عذبة معقودة في جمل ذات معنى، مع تركيب الكلمات المركبة والساندهي على وجهه.