ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 1.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.2.1
नारदस्य तु तद्वाक्यं श्रुत्वा वाक्यविशारदः ।
पूजयामास धर्मात्मा सहशिष्यो महामुनिम् ॥ १.२.१ ॥
ನಾರದನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ ಧರ್ಮಾತ್ಮನು ಶಿಷ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಆ ಮಹಾಮುನಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು.
1.2.2
यथावत्पूजितस्तेन देवर्षिर्नारदस्तदा ।
आपृष्ट्वैवाभ्यनुज्ञातः स जगाम विहायसम् ॥ १.२.२ ॥
ಅವನಿಂದ ಯಥಾವಿಧಿ ಪೂಜಿತನಾದ ದೇವರ್ಷಿ ನಾರದನು, ಆಗ ಬೀಳ್ಕೊಂಡು ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಆಕಾಶಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೊರಟನು.
1.2.3
स मुहूर्तं गते तस्मिन् देवलोकं मुनिस्तदा ।
जगाम तमसातीरं जाह्नव्यास्त्वविदूरतः ॥ १.२.३ ॥
ಅವನು ಒಂದು ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ದೇವಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದ ನಂತರ, ಆ ಮುನಿ ಗಂಗೆಯ ಸಮೀಪದ ತಮಸಾ ನದಿಯ ತೀರಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
1.2.4
स तु तीरं समासाद्य तमसाया मुनिस्तदा ।
शिष्यमाह स्थितं पार्श्वे दृष्ट्वा तीर्थमकर्दमम् ॥ १.२.४ ॥
ತಮಸಾ ನದಿಯ ತೀರವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಆ ಮುನಿ, ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ, ಕೆಸರಿಲ್ಲದ ತೀರ್ಥವನ್ನು ನೋಡಿ ಹೇಳಿದನು.
1.2.5
अकर्दममिदं तीर्थं भरद्वाज निशामय ।
रमणीयं प्रसन्नाम्बु सन्मनुष्यमनो यथा ॥ १.२.५ ॥
ಭರದ್ವಾಜನೇ, ಈ ತೀರ್ಥವನ್ನು ನೋಡು; ಕೆಸರಿಲ್ಲದದ್ದು, ರಮಣೀಯವಾದದ್ದು, ಪ್ರಸನ್ನ ಜಲವುಳ್ಳದ್ದು, ಸಜ್ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಂತೆ.
1.2.6
न्यस्यतां कलशस्तात दीयतां वल्कलं मम ।
इदमेवावगाहिष्ये तमसातीर्थमुत्तमम् ॥ १.२.६ ॥
ಮಗನೇ, ಕಲಶವನ್ನು ಇಡು, ನನ್ನ ವಲ್ಕಲವನ್ನು ಕೊಡು; ಈ ಉತ್ತಮವಾದ ತಮಸಾ ತೀರ್ಥದಲ್ಲೇ ನಾನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವೆ.
1.2.7
एवमुक्तो भरद्वाजो वाल्मीकेन महात्मना ।
प्रायच्छत मुनेस्तस्य वल्कलं नियतो गुरोः ॥ १.२.७ ॥
ಮಹಾತ್ಮ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಭರದ್ವಾಜನು ತನ್ನ ಗುರುವಿಗೆ ವಿಧೇಯನಾಗಿ ಮುನಿಯ ವಲ್ಕಲವನ್ನು ನೀಡಿದನು.
1.2.8
स शिष्यहस्तादादाय वल्कलं नियतेन्द्रियः ।
विचचार ह पश्यंस्तत् सर्वतो विपुलं वनम् ॥ १.२.८ ॥
ಶಿಷ್ಯನ ಕೈಯಿಂದ ವಲ್ಕಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ, ಆ ವಿಶಾಲ ಕಾಡನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ನೋಡುತ್ತಾ ಅಲೆದಾಡಿದನು.
1.2.9
तस्याभ्याशे तु मिथुनं चरन्तमनपायिनम् ।
ददर्श भगवांस्तत्र क्रौञ्चयोश्चारुनिःस्वनम् ॥ १.२.९ ॥
ಅವರ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಬೇರ್ಪಡದೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಜೋಡಿಯನ್ನು, ಅಂದರೆ ಇಂಪಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದ ಎರಡು ಕ್ರೌಂಚ ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು, ಭಗವಂತನು ಅಲ್ಲಿ ಕಂಡನು.
1.2.10
तस्मात् तु मिथुनादेकं पुमांसं पापनिश्चयः ।
जघान वैरनिलयो निषादस्तस्य पश्यतः ॥ १.२.१० ॥
ಆ ಜೋಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿಯನ್ನು, ಪಾಪ ಸಂಕಲ್ಪವುಳ್ಳ, ವೈರದ ಆಶ್ರಯವಾದ ಆ ನಿಷಾದನು ಅವನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಕೊಂದನು.
1.2.11
तं शोणितपरीताङ्गं चेष्टमानं महीतले ।
भार्या तु निहतं दृष्ट्वा रुराव करुणां गिरम् ॥ १.२.११ ॥
ನೆಲದ ಮೇಲೆ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ತೋಯ್ದ ದೇಹದಿಂದ ಒದ್ದಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು, ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟವನಾಗಿ ನೋಡಿ, ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಕರುಣಾಜನಕವಾಗಿ ಅಳಲಾರಂಭಿಸಿದಳು.
1.2.12
वियुक्ता पतिना तेन द्विजेन सहचारिणा ।
ताम्रशीर्षेण मत्तेन पत्त्रिणा सहितेन वै ॥ १.२.१२ ॥
ಆ ದ್ವಿಜನಿಂದ, ಸಹಚಾರಿಯಾದ, ಕೆಂಪು ಶಿಖೆಯುಳ್ಳ, ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಹಕ್ಕಿ ಗಂಡಿನಿಂದ ಅಗಲಿದವಳಾಗಿ…
1.2.13
तथाविधं द्विजं दृष्ट्वा निषादेन निपातितम् ।
ऋषेर्धर्मात्मनस्तस्य कारुण्यं समपद्यत ॥ १.२.१३ ॥
ನಿಷಾದನಿಂದ ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ದ್ವಿಜನನ್ನು ನೋಡಿ, ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಆ ಋಷಿಯ ಮನದಲ್ಲಿ ಕರುಣೆ ಉಂಟಾಯಿತು.
1.2.14
ततः करुणवेदित्वादधर्मोऽयमिति द्विजः ।
निशाम्य रुदतीं क्रौञ्चीमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.२.१४ ॥
ನಂತರ ಕರುಣೆಯಿಂದ, 'ಇದು ಅಧರ್ಮ' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಅಳುತ್ತಿರುವ ಕ್ರೌಂಚಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ದ್ವಿಜನು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
1.2.15
मा निषाद प्रतिष्ठां त्वमगमः शाश्वतीः समाः ।
यत् क्रौञ्चमिथुनादेकमवधीः काममोहितम् ॥ १.२.१५ ॥
ಓ ನಿಷಾದನೇ! ನೀನು ಅನಂತ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸ್ಥಿರ ನೆಲೆಯನ್ನು ಪಡೆಯದಿರಲಿ; ಕಾಮಮೋಹಿತನಾಗಿ ಕ್ರೌಂಚ ಜೋಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ನೀನು ಕೊಂದೆ.
1.2.16
तस्यैवं ब्रुवतश्चिन्ता बभूव हृदि वीक्षतः ।
शोकार्तेनास्य शकुनेः किमिदं व्याहृतं मया ॥ १.२.१६ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವನ ಮನದಲ್ಲಿ ಚಿಂತೆ ಉಂಟಾಯಿತು: ಶೋಕಪೀಡಿತವಾದ ಈ ಪಕ್ಷಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ನಾನು ಇದೇನು ಹೇಳಿಬಿಟ್ಟೆ?
1.2.17
चिन्तयन् स महाप्राज्ञश्चकार मतिमान्मतिम् ।
शिष्यं चैवाब्रवीद् वाक्यमिदं स मुनिपुङ्गवः ॥ १.२.१७ ॥
ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನಾದ, ಬುದ್ಧಿವಂತನಾದ ಆ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನು ಚಿಂತಿಸಿ ಒಂದು ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿ, ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
1.2.18
पादबद्धोऽक्षरसमस्तन्त्रीलयसमन्वितः ।
शोकार्तस्य प्रवृत्तो मे श्लोको भवतु नान्यथा ॥ १.२.१८ ॥
ಪಾದಬದ್ಧವಾಗಿ, ಸಮಾನ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ, ತಂತ್ರೀ ಲಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ — ಶೋಕಪೀಡಿತನಾದ ನನ್ನಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಈ ಶ್ಲೋಕವೇ ಆಗಲಿ, ಬೇರೆಯಲ್ಲ.
1.2.19
शिष्यस्तु तस्य ब्रुवतो मुनेर्वाक्यमनुत्तमम् ।
प्रतिजग्राह संहृष्टस्तस्य तुष्टोऽभवद्गुरुः ॥ १.२.१९ ॥
ಶಿಷ್ಯನು ಆ ಮುನಿಯ ಅನುಪಮ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು; ಗುರು ಅವನಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟರಾದರು.
1.2.20
सोऽभिषेकं ततः कृत्वा तीर्थे तस्मिन् यथाविधि ।
तमेव चिन्तयन्नर्थमुपावर्तत वै मुनिः ॥ १.२.२० ॥
ಅವರು ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಅದೇ ಅರ್ಥವನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ ಮುನಿ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು.
1.2.21
भरद्वाजस्ततः शिष्यो विनीतः श्रुतवान् गुरोः ।
कलशं पूर्णमादाय पृष्ठतोऽनुजगाम ह ॥ १.२.२१ ॥
ಆಗ ಗುರುವಿನ ವಿನೀತ, ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾದ ಶಿಷ್ಯ ಭರದ್ವಾಜನು ತುಂಬಿದ ಕಲಶವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಹಿಂದೆ ನಡೆದನು.
1.2.22
स प्रविश्याश्रमपदं शिष्येण सह धर्मवित् ।
उपविष्टः कथाश्चान्याश्चकार ध्यानमास्थितः ॥ १.२.२२ ॥
ಧರ್ಮಜ್ಞರಾದ ಆ ಮುನಿಯು ಶಿಷ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಕುಳಿತು, ಬೇರೆ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡುತ್ತಾ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು.
1.2.23
आजगाम ततो ब्रह्मा लोककर्ता स्वयं प्रभुः ।
चतुर्मुखो महातेजा द्रष्टुं तं मुनिपुङ्गवम् ॥ १.२.२३ ॥
ಆಗ ಲೋಕಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೂ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಭುವೂ ಚತುರ್ಮುಖನೂ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯೂ ಆದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಆ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ನೋಡಲು ಬಂದನು.
1.2.24
वाल्मीकिरथ तं दृष्ट्वा सहसोत्थाय वाग्यतः ।
प्राञ्जलिः प्रयतो भूत्वा तस्थौ परमविस्मितः ॥ १.२.२४ ॥
ವಾಲ್ಮೀಕಿಯು ಅವರನ್ನು ನೋಡಿದ ಕೂಡಲೆ ಸಹಸಾ ಎದ್ದು, ಮಾತನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಕೈಜೋಡಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾಗಿ ನಿಂತನು.
1.2.25
पूजयामास तं देवं पाद्यार्घ्यासनवन्दनैः ।
प्रणम्य विधिवच्चैनं पृष्ट्वा चैव निरामयम् ॥ १.२.२५ ॥
ಆ ದೇವರನ್ನು ಪಾದ್ಯ, ಅರ್ಘ್ಯ, ಆಸನ ಮತ್ತು ವಂದನೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರು. ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅವರ ಕುಶಲವನ್ನೂ ವಿಚಾರಿಸಿದರು.
1.2.26
अथोपविश्य भगवानासने परमार्चिते ।
वाल्मीकये च ऋषये संदिदेशासनं ततः ॥ १.२.२६ ॥
ಆಗ ಭಗವಂತರು ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜಿತವಾದ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಋಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿಗೂ ಆಸನ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದರು.
1.2.27
ब्रह्मणा समनुज्ञातः सोऽप्युपाविशदासने ।
उपविष्टे तदा तस्मिन् साक्षाल्लोकपितामहे ॥ १.२.२७ ॥
ಬ್ರಹ್ಮನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಅವರೂ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತರು. ಆಗ ಲೋಕಪಿತಾಮಹರಾದ ಬ್ರಹ್ಮರು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಕುಳಿತಿರಲು.
1.2.28
तद्गतेनैव मनसा वाल्मीकिर्ध्यानमास्थितः ।
पापात्मना कृतं कष्टं वैरग्रहणबुद्धिना ॥ १.२.२८ ॥
ಅದರಲ್ಲೇ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಇಟ್ಟು ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ನಿಂತರು. ಪಾಪಾತ್ಮನು ವೈರ ತೀರಿಸುವ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಆ ಕ್ರೌರ್ಯವನ್ನು.
1.2.29
यत् तादृशं चारुरवं क्रौञ्चं हन्यादकारणात् ।
शोचन्नेव पुनः क्रौञ्चीमुपश्लोकमिमं जगौ ॥ १.२.२९ ॥
ಅಂತಹ ಇಂಪಾದ ಧ್ವನಿಯ ಕ್ರೌಂಚ ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಕೊಂದವನು — ಎಂದು ಶೋಕಿಸುತ್ತಾ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಕ್ರೌಂಚಿಗಾಗಿ ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಹಾಡಿದರು.
1.2.30
पुनरन्तर्गतमना भूत्वा शोकपरायणः ।
तमुवाच ततो ब्रह्मा प्रहसन् मुनिपुङ्गवम् ॥ १.२.३० ॥
ಮತ್ತೆ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಶೋಕದಲ್ಲಿ ಲೀನರಾಗಿರಲು, ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮರು ನಗುತ್ತಾ ಆ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.
1.2.31
श्लोक एवास्त्वयं बद्धो नात्र कार्या विचारणा ।
मच्छन्दादेव ते ब्रह्मन् प्रवृत्तेयं सरस्वती ॥ १.२.३१ ॥
ಈ ಶ್ಲೋಕವೇ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲಿ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯ ಬೇಡ. ಓ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ನನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಲೇ ಈ ಸರಸ್ವತಿ ನಿನ್ನಿಂದ ಹರಿದಿದ್ದಾಳೆ.
1.2.32
रामस्य चरितं कृत्स्नं कुरु त्वमृषिसत्तम ।
धर्मात्मनो भगवतो लोके रामस्य धीमतः ॥ १.२.३२ ॥
ಋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಧರ್ಮಾತ್ಮನೂ ಭಗವಂತನೂ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿವಂತನೂ ಆದ ರಾಮನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚರಿತೆಯನ್ನು ನೀನು ರಚಿಸು.
1.2.33
वृत्तं कथय धीरस्य यथा ते नारदाच्छ्रुतम् ।
रहस्यं च प्रकाशं च यद् वृत्तं तस्य धीमतः ॥ १.२.३३ ॥
ನಾರದನಿಂದ ನೀನು ಕೇಳಿದಂತೆ ಆ ಧೀರನ ಚರಿತೆಯನ್ನು ಹೇಳು; ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತನ ರಹಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು.
1.2.34
रामस्य सहसौमित्रे राक्षसानां च सर्वशः ।
वैदेह्याश्चैव यद् वृत्तं प्रकाशं यदि वा रहः ॥ १.२.३४ ॥
ರಾಮನ, ಸೌಮಿತ್ರಿ (ಲಕ್ಷ್ಮಣ) ಸಹಿತ ಕಾರ್ಯಗಳು, ರಾಕ್ಷಸರ ಕಾರ್ಯಗಳು ಸರ್ವಥಾ, ವೈದೇಹಿ (ಸೀತೆ)ಯ ಕಾರ್ಯಗಳು—ಪ್ರಕಟವಾದವೋ ರಹಸ್ಯವಾದವೋ.
1.2.35
तच्चाप्यविदितं सर्वं विदितं ते भविष्यति ।
न ते वागनृता काव्ये काचिदत्र भविष्यति ॥ १.२.३५ ॥
ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ತಿಳಿಯದ್ದೆಲ್ಲವೂ ನಿನಗೆ ತಿಳಿಯಲಿದೆ. ಈ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಮಾತು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಸುಳ್ಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
1.2.36
कुरु रामकथां पुण्यां श्लोकबद्धां मनोरमाम् ।
यावत् स्थास्यन्ति गिरयः सरितश्च महीतले ॥ १.२.३६ ॥
ರಾಮನ ಪುಣ್ಯಕಥೆಯನ್ನು ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಿ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹಿತವಾಗುವಂತೆ ರಚಿಸು; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪರ್ವತಗಳೂ ನದಿಗಳೂ ಇರುವವರೆಗೆ.
1.2.37
तावद् रामायणकथा लोकेषु प्रचरिष्यति ।
यावद् रामस्य च कथा त्वत्कृता प्रचरिष्यति ॥ १.२.३७ ॥
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಗಳು ಇರುವವರೆಗೆ, ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ರಾಮಾಯಣ ಕಥೆ ಹರಡುತ್ತಲೇ ಇರುವುದು; ನಿನ್ನಿಂದ ರಚಿತವಾದ ರಾಮನ ಕಥೆಯೂ ಹರಡುತ್ತಲೇ ಇರುವುದು.
1.2.38
तावदूर्ध्वमधश्च त्वं मल्लोकेषु निवत्स्यसि ।
इत्युक्त्वा भगवान् ब्रह्मा तत्रैवान्तरधीयत ।
ततः सशिष्यो भगवान् र्मुनिर्विस्मयमाययौ ॥ १.२.३८ ॥
ಅಷ್ಟು ಕಾಲ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆ ಇರುವ ನನ್ನ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ವಾಸಿಸುವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅಲ್ಲೇ ಅದೃಶ್ಯನಾದನು. ಆಗ ಶಿಷ್ಯರೊಡನೆ ಇದ್ದ ಭಗವಾನ್ ಮಹರ್ಷಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಕ್ಕೊಳಗಾದನು.
1.2.39
तस्य शिष्यास्ततः सर्वे जगुः श्लोकमिमं पुनः ।
मुहुर्मुहुः प्रीयमाणाः प्राहुश्च भृशविस्मिताः ॥ १.२.३९ ॥
ಆಗ ಅವನ ಶಿಷ್ಯರೆಲ್ಲರೂ ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹಾಡಿದರು. ಪದೇ ಪದೇ ಸಂತೋಷಿಸುತ್ತಾ, ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ಮಿತರಾಗಿ ಅವರು ಮಾತನಾಡಿದರು.
1.2.40
समाक्षरैश्चतुर्भिर्यः पादैर्गीतो महर्षिणा ।
सोऽनुव्याहरणाद् भूयः शोकः श्लोकत्वमागतः ॥ १.२.४० ॥
ನಾಲ್ಕು ಸಮ ಅಕ್ಷರಗಳ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಮಹರ್ಷಿಯು ಹಾಡಿದ ಆ ಶೋಕವೇ, ಪುನಃ ಪುನಃ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾರಣ ಶ್ಲೋಕತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.
1.2.41
तस्य बुद्धिरियं जाता वाल्मीकेर्भावितात्मनः ।
कृत्स्नं रामायणं काव्यमीदृशैः करवाण्यहम् ॥ १.२.४१ ॥
ಭಾವಿತಾತ್ಮನಾದ ವಾಲ್ಮೀಕಿಗೆ ಈ ಬುದ್ಧಿ ಹುಟ್ಟಿತು — ಇಂತಹ ಶ್ಲೋಕಗಳಿಂದಲೇ ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಮಾಯಣ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸುವೆನು.
1.2.42
उदारवृत्तार्थपदैर्मनोरमै-
स्तदास्य रामस्य चकार कीर्तिमान् ।
समाक्षरैः श्लोकशतैर्यशस्विनो
यशस्करं काव्यमुदारदर्शनः ॥ १.२.४२ ॥
ಉದಾತ್ತ ನಡತೆ, ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಪದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮನೋಹರ ಶ್ಲೋಕಗಳಿಂದ ಆ ಕೀರ್ತಿವಂತನು ರಾಮನ ಕಥೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದನು. ಸಮ ಅಕ್ಷರಗಳ ನೂರಾರು ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ, ಉದಾರದೃಷ್ಟಿಯ ಆ ಕವಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ತರುವ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿದನು.
1.2.43
तदुपगतसमाससंधियोगं
सममधुरोपनतार्थवाक्यबद्धम् ।
रघुवरकरितं मुनिप्रणीतं
दशशिरसश्क वधं निशामयध्वम् ॥ १.२.४३ ॥
ಸಮಾಸ ಸಂಧಿಗಳ ಯೋಗವುಳ್ಳದ್ದೂ, ಸಮ ಮಧುರ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ವಾಕ್ಯಗಳಿಂದ ಬದ್ಧವಾದದ್ದೂ, ರಘುಶ್ರೇಷ್ಠನ ಕುರಿತು ಮುನಿಯಿಂದ ರಚಿತವಾದದ್ದೂ ಆದ ದಶಶಿರನ ವಧೆಯನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.