വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 1.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.2.1
नारदस्य तु तद्वाक्यं श्रुत्वा वाक्यविशारदः ।
पूजयामास धर्मात्मा सहशिष्यो महामुनिम् ॥ १.२.१ ॥
നാരദന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട്, വാക്കിൽ നിപുണനായ ധർമാത്മാവ് ശിഷ്യനോടൊപ്പം ആ മഹാമുനിയെ പൂജിച്ചു.
1.2.2
यथावत्पूजितस्तेन देवर्षिर्नारदस्तदा ।
आपृष्ट्वैवाभ्यनुज्ञातः स जगाम विहायसम् ॥ १.२.२ ॥
അദ്ദേഹത്താൽ യഥാവിധി പൂജിതനായ ദേവർഷി നാരദൻ, അപ്പോൾ യാത്ര ചോദിച്ച് അനുമതി നേടി ആകാശമാർഗത്തിൽ പോയി.
1.2.3
स मुहूर्तं गते तस्मिन् देवलोकं मुनिस्तदा ।
जगाम तमसातीरं जाह्नव्यास्त्वविदूरतः ॥ १.२.३ ॥
അദ്ദേഹം ഒരു മുഹൂർത്ത നേരത്തിനകം ദേവലോകത്തേക്ക് പോയ ശേഷം, ആ മുനി ഗംഗയ്ക്ക് സമീപമുള്ള തമസാനദിയുടെ തീരത്തേക്ക് പോയി.
1.2.4
स तु तीरं समासाद्य तमसाया मुनिस्तदा ।
शिष्यमाह स्थितं पार्श्वे दृष्ट्वा तीर्थमकर्दमम् ॥ १.२.४ ॥
തമസാനദിയുടെ തീരത്തെത്തിയ ആ മുനി, അരികിൽ നിന്നിരുന്ന ശിഷ്യനോട്, ചെളിയില്ലാത്ത തീർഥം കണ്ട് പറഞ്ഞു.
1.2.5
अकर्दममिदं तीर्थं भरद्वाज निशामय ।
रमणीयं प्रसन्नाम्बु सन्मनुष्यमनो यथा ॥ १.२.५ ॥
ഭരദ്വാജാ, ഈ തീർഥം നോക്കൂ; ചെളിയില്ലാത്തതും മനോഹരവും തെളിഞ്ഞ ജലമുള്ളതും സജ്ജനത്തിന്റെ മനസ്സുപോലെയുമാണ്.
1.2.6
न्यस्यतां कलशस्तात दीयतां वल्कलं मम ।
इदमेवावगाहिष्ये तमसातीर्थमुत्तमम् ॥ १.२.६ ॥
മകനേ, കലശം വെക്കൂ, എന്റെ വൽക്കലം തരൂ; ഈ ഉത്തമമായ തമസാ തീർഥത്തിൽ തന്നെ ഞാൻ കുളിക്കും.
1.2.7
एवमुक्तो भरद्वाजो वाल्मीकेन महात्मना ।
प्रायच्छत मुनेस्तस्य वल्कलं नियतो गुरोः ॥ १.२.७ ॥
മഹാത്മാവായ വാല്മീകി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഭരദ്വാജൻ ഗുരുവിനോടുള്ള അനുസരണയോടെ മുനിയുടെ വൽക്കലം നൽകി.
1.2.8
स शिष्यहस्तादादाय वल्कलं नियतेन्द्रियः ।
विचचार ह पश्यंस्तत् सर्वतो विपुलं वनम् ॥ १.२.८ ॥
ശിഷ്യന്റെ കയ്യിൽ നിന്ന് വൽക്കലം വാങ്ങി, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ച് അദ്ദേഹം ആ വിശാലമായ വനം എല്ലാ വശത്തും നോക്കി സഞ്ചരിച്ചു.
1.2.9
तस्याभ्याशे तु मिथुनं चरन्तमनपायिनम् ।
ददर्श भगवांस्तत्र क्रौञ्चयोश्चारुनिःस्वनम् ॥ १.२.९ ॥
അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമീപത്ത് വേർപിരിയാതെ സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന ഒരു ജോഡിയെ, മനോഹരമായി ശബ്ദിക്കുന്ന രണ്ട് ക്രൗഞ്ചപ്പക്ഷികളെ, ഭഗവാൻ അവിടെ കണ്ടു.
1.2.10
तस्मात् तु मिथुनादेकं पुमांसं पापनिश्चयः ।
जघान वैरनिलयो निषादस्तस्य पश्यतः ॥ १.२.१० ॥
ആ ജോഡിയിൽ നിന്ന് ഒരു ആൺപക്ഷിയെ, പാപബുദ്ധിയുള്ള, വൈരത്തിന്റെ ഇരിപ്പിടമായ ആ വേടൻ, അദ്ദേഹം കാൺകെ വധിച്ചു.
1.2.11
तं शोणितपरीताङ्गं चेष्टमानं महीतले ।
भार्या तु निहतं दृष्ट्वा रुराव करुणां गिरम् ॥ १.२.११ ॥
രക്തത്തിൽ കുളിച്ച ശരീരവുമായി നിലത്ത് പിടയുന്ന അവനെയും, വധിക്കപ്പെട്ട ഭർത്താവിനെയും കണ്ട് ഭാര്യ കരുണാർദ്രമായി കരഞ്ഞു.
1.2.12
वियुक्ता पतिना तेन द्विजेन सहचारिणा ।
ताम्रशीर्षेण मत्तेन पत्त्रिणा सहितेन वै ॥ १.२.१२ ॥
ആ ദ്വിജനായ, ഒപ്പം സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന, ചുവന്ന ശിഖയുള്ള, ആനന്ദത്തിൽ മുങ്ങിയ പക്ഷിയായ ഭർത്താവിൽ നിന്ന് വേർപെട്ടവളായി…
1.2.13
तथाविधं द्विजं दृष्ट्वा निषादेन निपातितम् ।
ऋषेर्धर्मात्मनस्तस्य कारुण्यं समपद्यत ॥ १.२.१३ ॥
നിഷാദൻ വീഴ്ത്തിയ ആ ദ്വിജനെ കണ്ടപ്പോൾ ധർമ്മാത്മാവായ ആ ഋഷിയുടെ മനസ്സിൽ കാരുണ്യം ഉദിച്ചു.
1.2.14
ततः करुणवेदित्वादधर्मोऽयमिति द्विजः ।
निशाम्य रुदतीं क्रौञ्चीमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.२.१४ ॥
പിന്നെ കാരുണ്യത്താൽ, 'ഇത് അധർമ്മമാണ്' എന്നു ചിന്തിച്ച്, കരയുന്ന ക്രൗഞ്ചിയെ കേട്ട് ആ ദ്വിജൻ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
1.2.15
मा निषाद प्रतिष्ठां त्वमगमः शाश्वतीः समाः ।
यत् क्रौञ्चमिथुनादेकमवधीः काममोहितम् ॥ १.२.१५ ॥
ഹേ നിഷാദാ! നീ നിത്യമായ നിലയെ ഒരിക്കലും പ്രാപിക്കാതിരിക്കട്ടെ; കാമമോഹിതനായി ക്രൗഞ്ചമിഥുനത്തിൽ ഒന്നിനെ നീ കൊന്നുവല്ലോ.
1.2.16
तस्यैवं ब्रुवतश्चिन्ता बभूव हृदि वीक्षतः ।
शोकार्तेनास्य शकुनेः किमिदं व्याहृतं मया ॥ १.२.१६ ॥
ഇങ്ങനെ പറയുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ചിന്ത ഉദിച്ചു: ശോകത്താൽ പീഡിതമായ ഈ പക്ഷിയെക്കുറിച്ച് ഞാൻ എന്തു പറഞ്ഞുപോയി?
1.2.17
चिन्तयन् स महाप्राज्ञश्चकार मतिमान्मतिम् ।
शिष्यं चैवाब्रवीद् वाक्यमिदं स मुनिपुङ्गवः ॥ १.२.१७ ॥
മഹാപ്രാജ്ഞനും ബുദ്ധിമാനുമായ ആ മുനിശ്രേഷ്ഠൻ ചിന്തിച്ച് ഒരു തീരുമാനമെടുത്ത് തന്റെ ശിഷ്യനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
1.2.18
पादबद्धोऽक्षरसमस्तन्त्रीलयसमन्वितः ।
शोकार्तस्य प्रवृत्तो मे श्लोको भवतु नान्यथा ॥ १.२.१८ ॥
പാദബദ്ധവും സമാനാക്ഷരങ്ങളോടു കൂടിയതും തന്ത്രീലയം ചേർന്നതുമായ — ശോകാർത്തനായ എന്നിൽനിന്നു ഉണർന്ന ഈ ശ്ലോകമാകട്ടെ, മറ്റൊന്നല്ല.
1.2.19
शिष्यस्तु तस्य ब्रुवतो मुनेर्वाक्यमनुत्तमम् ।
प्रतिजग्राह संहृष्टस्तस्य तुष्टोऽभवद्गुरुः ॥ १.२.१९ ॥
ശിഷ്യൻ ആ മുനിയുടെ അതുല്യമായ വാക്കുകൾ സന്തോഷത്തോടെ സ്വീകരിച്ചു; ഗുരു അവനിൽ സംതൃപ്തനായി.
1.2.20
सोऽभिषेकं ततः कृत्वा तीर्थे तस्मिन् यथाविधि ।
तमेव चिन्तयन्नर्थमुपावर्तत वै मुनिः ॥ १.२.२० ॥
ആ തീർത്ഥത്തിൽ വിധിപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്ത്, അതേ അർത്ഥത്തെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട് മുനി മടങ്ങി.
1.2.21
भरद्वाजस्ततः शिष्यो विनीतः श्रुतवान् गुरोः ।
कलशं पूर्णमादाय पृष्ठतोऽनुजगाम ह ॥ १.२.२१ ॥
അപ്പോൾ ഗുരുവിന്റെ വിനീതനും ശാസ്ത്രജ്ഞനുമായ ശിഷ്യൻ ഭരദ്വാജൻ നിറഞ്ഞ കലശം എടുത്ത് പിന്നിൽ നടന്നു.
1.2.22
स प्रविश्याश्रमपदं शिष्येण सह धर्मवित् ।
उपविष्टः कथाश्चान्याश्चकार ध्यानमास्थितः ॥ १.२.२२ ॥
ധർമ്മജ്ഞനായ ആ മുനി ശിഷ്യനോടൊപ്പം ആശ്രമത്തിൽ പ്രവേശിച്ചിരുന്നു, മറ്റു സംസാരങ്ങൾ നടത്തി ധ്യാനത്തിൽ സ്ഥിതനായി.
1.2.23
आजगाम ततो ब्रह्मा लोककर्ता स्वयं प्रभुः ।
चतुर्मुखो महातेजा द्रष्टुं तं मुनिपुङ्गवम् ॥ १.२.२३ ॥
അപ്പോൾ ലോകസ്രഷ്ടാവും സ്വയം പ്രഭുവും നാലുമുഖനും മഹാതേജസ്വിയുമായ ബ്രഹ്മാവ് ആ മുനിശ്രേഷ്ഠനെ കാണാൻ എത്തി.
1.2.24
वाल्मीकिरथ तं दृष्ट्वा सहसोत्थाय वाग्यतः ।
प्राञ्जलिः प्रयतो भूत्वा तस्थौ परमविस्मितः ॥ १.२.२४ ॥
വാല്മീകി അവനെ കണ്ടതോടെ പെട്ടെന്ന് എഴുന്നേറ്റ്, വാക്കടക്കി, കൈകൂപ്പി, വിനയത്തോടെ അത്യന്തം വിസ്മയിച്ചു നിന്നു.
1.2.25
पूजयामास तं देवं पाद्यार्घ्यासनवन्दनैः ।
प्रणम्य विधिवच्चैनं पृष्ट्वा चैव निरामयम् ॥ १.२.२५ ॥
ആ ദേവനെ പാദ്യം, അർഘ്യം, ആസനം, വന്ദനം എന്നിവകൊണ്ട് പൂജിച്ചു. വിധിപ്രകാരം നമസ്കരിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ക്ഷേമവും അന്വേഷിച്ചു.
1.2.26
अथोपविश्य भगवानासने परमार्चिते ।
वाल्मीकये च ऋषये संदिदेशासनं ततः ॥ १.२.२६ ॥
അപ്പോൾ ഭഗവാൻ അത്യന്തം പൂജിതമായ ആസനത്തിൽ ഇരുന്നു, വാല്മീകി ഋഷിയോടും ആസനം സ്വീകരിക്കാൻ കല്പിച്ചു.
1.2.27
ब्रह्मणा समनुज्ञातः सोऽप्युपाविशदासने ।
उपविष्टे तदा तस्मिन् साक्षाल्लोकपितामहे ॥ १.२.२७ ॥
ബ്രഹ്മാവിന്റെ അനുമതി ലഭിച്ച് അദ്ദേഹവും ആസനത്തിൽ ഇരുന്നു. അപ്പോൾ ലോകപിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവ് നേരിട്ട് ഇരുന്നപ്പോൾ.
1.2.28
तद्गतेनैव मनसा वाल्मीकिर्ध्यानमास्थितः ।
पापात्मना कृतं कष्टं वैरग्रहणबुद्धिना ॥ १.२.२८ ॥
അതിൽത്തന്നെ മനസ്സുറപ്പിച്ച് വാല്മീകി ധ്യാനത്തിൽ ഇരുന്നു. പാപിയായ ഒരുവൻ പകവീട്ടൽ ബുദ്ധിയോടെ ചെയ്ത ആ ക്രൂരകൃത്യത്തെ.
1.2.29
यत् तादृशं चारुरवं क्रौञ्चं हन्यादकारणात् ।
शोचन्नेव पुनः क्रौञ्चीमुपश्लोकमिमं जगौ ॥ १.२.२९ ॥
ഇത്ര മധുരസ്വരമുള്ള ക്രൗഞ്ചപ്പക്ഷിയെ കാരണമില്ലാതെ കൊല്ലുന്നവൻ — എന്ന് ശോകിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം വീണ്ടും ക്രൗഞ്ചിക്കായി ഈ ശ്ലോകം പാടി.
1.2.30
पुनरन्तर्गतमना भूत्वा शोकपरायणः ।
तमुवाच ततो ब्रह्मा प्रहसन् मुनिपुङ्गवम् ॥ १.२.३० ॥
വീണ്ടും അന്തർമനസ്സിൽ മുഴുകി ശോകത്തിൽ ലയിച്ചിരിക്കെ, ബ്രഹ്മാവ് പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ആ മുനിശ്രേഷ്ഠനോട് പറഞ്ഞു.
1.2.31
श्लोक एवास्त्वयं बद्धो नात्र कार्या विचारणा ।
मच्छन्दादेव ते ब्रह्मन् प्रवृत्तेयं सरस्वती ॥ १.२.३१ ॥
ഈ ശ്ലോകം തന്നെ രൂപംകൊള്ളട്ടെ; ഇതിൽ സംശയം വേണ്ട. ബ്രഹ്മാവേ, എന്റെ ഇച്ഛയാൽ തന്നെയാണ് ഈ സരസ്വതി നിന്നിൽനിന്ന് ഒഴുകിയത്.
1.2.32
रामस्य चरितं कृत्स्नं कुरु त्वमृषिसत्तम ।
धर्मात्मनो भगवतो लोके रामस्य धीमतः ॥ १.२.३२ ॥
ഋഷിശ്രേഷ്ഠാ, ധർമാത്മാവും ഭഗവാനും ലോകത്തിലെ ബുദ്ധിമാനുമായ രാമന്റെ സമ്പൂർണ ചരിതം നീ രചിക്കുക.
1.2.33
वृत्तं कथय धीरस्य यथा ते नारदाच्छ्रुतम् ।
रहस्यं च प्रकाशं च यद् वृत्तं तस्य धीमतः ॥ १.२.३३ ॥
നാരദനിൽനിന്ന് നീ കേട്ടതുപോലെ ആ ധീരന്റെ ചരിതം പറയുക; ആ ബുദ്ധിമാന്റെ രഹസ്യവും പ്രകടവുമായ കർമങ്ങൾ.
1.2.34
रामस्य सहसौमित्रे राक्षसानां च सर्वशः ।
वैदेह्याश्चैव यद् वृत्तं प्रकाशं यदि वा रहः ॥ १.२.३४ ॥
രാമന്റെയും സൗമിത്രി (ലക്ഷ്മണൻ) സഹിതമുള്ളതും, രാക്ഷസന്മാരുടെ എല്ലാ കർമങ്ങളും, വൈദേഹി (സീത)യുടെ കർമങ്ങളും—പ്രകടമായതോ രഹസ്യമായതോ.
1.2.35
तच्चाप्यविदितं सर्वं विदितं ते भविष्यति ।
न ते वागनृता काव्ये काचिदत्र भविष्यति ॥ १.२.३५ ॥
ഇതുവരെ അറിയാത്തതെല്ലാം നിനക്ക് അറിയപ്പെടും. ഈ കാവ്യത്തിൽ നിന്റെ വാക്ക് എവിടെയും അസത്യമാകില്ല.
1.2.36
कुरु रामकथां पुण्यां श्लोकबद्धां मनोरमाम् ।
यावत् स्थास्यन्ति गिरयः सरितश्च महीतले ॥ १.२.३६ ॥
രാമന്റെ പുണ്യകഥ ശ്ലോകങ്ങളിൽ ബന്ധിച്ച്, മനസ്സിന് ആനന്ദമാകുംവിധം രചിക്കുക; ഭൂമിയിൽ പർവതങ്ങളും നദികളും നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം.
1.2.37
तावद् रामायणकथा लोकेषु प्रचरिष्यति ।
यावद् रामस्य च कथा त्वत्कृता प्रचरिष्यति ॥ १.२.३७ ॥
ഭൂമിയിൽ പർവതങ്ങളും നദികളും നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം കാലം ലോകങ്ങളിൽ രാമായണകഥ പ്രചരിക്കും; നിന്നാൽ രചിക്കപ്പെട്ട രാമകഥയും പ്രചരിക്കും.
1.2.38
तावदूर्ध्वमधश्च त्वं मल्लोकेषु निवत्स्यसि ।
इत्युक्त्वा भगवान् ब्रह्मा तत्रैवान्तरधीयत ।
ततः सशिष्यो भगवान् र्मुनिर्विस्मयमाययौ ॥ १.२.३८ ॥
അത്രകാലം ഊർധ്വലോകങ്ങളിലും അധോലോകങ്ങളിലുമുള്ള എന്റെ ലോകങ്ങളിൽ നീ വസിക്കും എന്നു പറഞ്ഞ് ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവ് അവിടെത്തന്നെ അന്തർധാനം ചെയ്തു. പിന്നെ ശിഷ്യരോടുകൂടിയ ഭഗവാനായ ആ മഹർഷി വിസ്മയത്തിലായി.
1.2.39
तस्य शिष्यास्ततः सर्वे जगुः श्लोकमिमं पुनः ।
मुहुर्मुहुः प्रीयमाणाः प्राहुश्च भृशविस्मिताः ॥ १.२.३९ ॥
അപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യന്മാരെല്ലാവരും ഈ ശ്ലോകം വീണ്ടും പാടി. പലതവണ സന്തോഷിച്ചും അത്യധികം വിസ്മയിച്ചും അവർ പറഞ്ഞു.
1.2.40
समाक्षरैश्चतुर्भिर्यः पादैर्गीतो महर्षिणा ।
सोऽनुव्याहरणाद् भूयः शोकः श्लोकत्वमागतः ॥ १.२.४० ॥
നാലു സമാക്ഷര പാദങ്ങളിൽ മഹർഷി പാടിയ ആ ശോകം, വീണ്ടും വീണ്ടും ഉച്ചരിക്കപ്പെട്ടതിനാൽ ശ്ലോകത്വം പ്രാപിച്ചു.
1.2.41
तस्य बुद्धिरियं जाता वाल्मीकेर्भावितात्मनः ।
कृत्स्नं रामायणं काव्यमीदृशैः करवाण्यहम् ॥ १.२.४१ ॥
ഭാവിതാത്മാവായ വാല്മീകിക്ക് ഈ ബുദ്ധി ഉദിച്ചു — ഇത്തരം ശ്ലോകങ്ങളാൽ ഞാൻ സമ്പൂർണ രാമായണകാവ്യം രചിക്കും.
1.2.42
उदारवृत्तार्थपदैर्मनोरमै-
स्तदास्य रामस्य चकार कीर्तिमान् ।
समाक्षरैः श्लोकशतैर्यशस्विनो
यशस्करं काव्यमुदारदर्शनः ॥ १.२.४२ ॥
ഉദാത്തമായ നടപ്പും അർഥവും പദങ്ങളുമുള്ള മനോഹരശ്ലോകങ്ങളാൽ ആ കീർത്തിമാൻ അന്നു രാമകഥ രചിച്ചു. സമാക്ഷരങ്ങളുള്ള നൂറുകണക്കിന് ശ്ലോകങ്ങളിൽ യശസ്വിയും ഉദാരദൃഷ്ടിയുമായ ആ കവി യശസ്സ് നൽകുന്ന കാവ്യം രചിച്ചു.
1.2.43
तदुपगतसमाससंधियोगं
सममधुरोपनतार्थवाक्यबद्धम् ।
रघुवरकरितं मुनिप्रणीतं
दशशिरसश्क वधं निशामयध्वम् ॥ १.२.४३ ॥
സമാസ സന്ധികളുടെ യോഗമുള്ളതും, സമവും മധുരവുമായ പദങ്ങളിലും അർത്ഥപൂർണ്ണമായ വാക്യങ്ങളിലും ബന്ധിതമായതും, രഘുശ്രേഷ്ഠനെക്കുറിച്ച് മുനി രചിച്ചതുമായ, പത്തുതലയുള്ളവന്റെ വധം കേൾക്കുക.