ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 1.20
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.20.1
तच्छ्रुत्वा राजशार्दूलो विश्वामित्रस्य भाषितम् ।
मुहूर्तमिव निःसंज्ञः संज्ञावानिदमब्रवीत् ॥ १.२०.१ ॥
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਸ਼ਾਰਦੂਲ ਦਸ਼ਰਥ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ; ਫਿਰ ਸੁਰਤ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਇਹ ਬੋਲੇ।
1.20.2
ऊनषोडशवर्षो मे रामो राजीवलोचनः ।
न युद्धयोग्यतामस्य पश्यामि सह राक्षसैः ॥ १.२०.२ ॥
ਮੇਰਾ ਕਮਲਨੈਣ ਰਾਮ ਅਜੇ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ; ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਦੇ ਯੋਗ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ।
1.20.3
इयमक्षौहिणी सेना यस्याहं पतिरीश्वरः ।
अनया सहितो गत्वा योद्धाहं तैर्निशाचरैः ॥ १.२०.३ ॥
ਇਹ ਇੱਕ ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀ ਸੈਨਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮੈਂ ਸੁਆਮੀ ਤੇ ਸ਼ਾਸਕ ਹਾਂ। ਇਸ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ ਮੈਂ ਖ਼ੁਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਂਗਾ।
1.20.4
इमे शूराश्च विक्रान्ता भृत्या मेऽस्त्रविशारदाः ।
योग्या रक्षोगणैर्योद्धुं न रामं नेतुमर्हसि ॥ १.२०.४ ॥
ਮੇਰੇ ਇਹ ਸੂਰਮੇ, ਬਹਾਦਰ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ-ਵਿੱਦਿਆ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਸੇਵਕ ਰਾਕਸ਼ਸ-ਟੋਲਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾ ਕਰੋ।
1.20.5
अहमेव धनुष्पाणिर्गोप्ता समरमूर्धनि ।
यावत् प्राणान् धरिष्यामि तावद् योत्स्ये निशाचरैः ॥ १.२०.५ ॥
ਮੈਂ ਹੀ ਧਨੁਸ਼ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਰਣ-ਮੋਰਚੇ ਉੱਤੇ ਰਖਵਾਲਾ ਬਣਾਂਗਾ; ਜਦ ਤੱਕ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣ ਰਹਿਣਗੇ, ਤਦ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਂਗਾ।
1.20.6
निर्विघ्ना व्रतचर्या सा भविष्यति सुरक्षिता ।
अहं तत्र गमिष्यामि न रामं नेतुमर्हसि ॥ १.२०.६ ॥
ਤੁਹਾਡੀ ਵ੍ਰਤ-ਚਰਯਾ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇਗੀ; ਮੈਂ ਆਪ ਉੱਥੇ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਰਾਮ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾ ਕਰੋ।
1.20.7
बालो ह्यकृतविद्यश्च न च वेत्ति बलाबलम् ।
न चास्त्रबलसंयुक्तो न च युद्धविशारदः ॥ १.२०.७ ॥
ਉਹ ਬਾਲਕ ਹੈ, ਅਜੇ ਵਿੱਦਿਆ ਨਹੀਂ ਸਿੱਖੀ। ਬਲ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਵੀ ਨਹੀਂ।
1.20.8
न चासौ रक्षसां योग्यः कूटयुद्धा हि राक्षसाः ।
विप्रयुक्तो हि रामेण मुहूर्तमपि नोत्सहे ॥ १.२०.८ ॥
ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਯੋਗ ਵਿਰੋਧੀ ਨਹੀਂ; ਰਾਖਸ਼ ਛਲ-ਯੁੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਿੱਛੜ ਕੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ ਜੀਣ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
1.20.9
जीवितुं मुनिशार्दूल न रामं नेतुमर्हसि ।
यदि वा राघवं ब्रह्मन् नेतुमिच्छसि सुव्रत ॥ १.२०.९ ॥
ਹੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੇਸ਼ਠ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਹੀ ਲੈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ,
1.20.10
चतुरङ्गसमायुक्तं मया सह च तं नय ।
षष्टिर्वर्षसहस्राणि जातस्य मम कौशिक ॥ १.२०.१० ॥
ਉਸਨੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚਤੁਰੰਗ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਲੈ ਜਾਓ। ਹੇ ਕੌਸ਼ਿਕ, ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਜਨਮਿਆ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਉਹ ਹੈ।
1.20.11
कृच्छ्रेणोत्पादितश्चायं न रामं नेतुमर्हसि ।
चतुर्णामात्मजानां हि प्रीतिः परमिका मम ॥ १.२०.११ ॥
ਇਹ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਰਾਮ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੇ ਚਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਮੇਰਾ ਪਰਮ ਪਿਆਰ ਹੈ।
1.20.12
ज्येष्ठे धर्मप्रधानेच न रामं नेतुमर्हसि ।
किंवीर्या राक्षसास्ते च कस्य पुत्राश्च के च ते ॥ १.२०.१२ ॥
ਜੋ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ, ਉਸ ਰਾਮ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਰਾਖਸ਼ ਕਿਸ ਬਲ ਦੇ ਹਨ? ਉਹ ਕਿਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ ਅਤੇ ਕੌਣ ਹਨ?
1.20.13
कथं प्रमाणाः के चैतान् रक्षन्ति मुनिपुंगव ।
कथं च प्रतिकर्तव्यं तेषां रामेण रक्षसाम् ॥ १.२०.१३ ॥
ਹੇ ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਰਾਖਸ਼ ਕਿੰਨੇ ਬਲਵਾਨ ਹਨ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੌਣ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਰਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਜਿੱਠੇ?
1.20.14
मामकैर्वा बलैर्ब्रह्मन् मया वा कूटयोधिनाम् ।
सर्वं मे शंस भगवन् कथं तेषां मया रणे ॥ १.२०.१४ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਜਾਂ ਛਲ ਯੋਧੇ ਵਜੋਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ? ਹੇ ਭਗਵਨ, ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
1.20.15
स्थातव्यं दुष्टभावानां वीर्योत्सिक्ता हि राक्षसाः ।
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा विश्वामित्रोऽभ्यभाषत ॥ १.२०.१५ ॥
ਦੁਸ਼ਟ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦ੍ਰਿੜ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਖਸ਼ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
1.20.16
पौलस्त्यवंशप्रभवो रावणो नाम राक्षसः ।
स ब्रह्मणा दत्तवरस्त्रैलोक्यं बाधते भृशम् ॥ १.२०.१६ ॥
ਪੁਲਸਤ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਰਾਵਣ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਖਸ਼ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਉਹ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
1.20.17
महाबलो महावीर्यो राक्षसैर्बहुभिर्वृतः ।
श्रूयते च महाराज रावणो राक्षसाधिपः ॥ १.२०.१७ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹ ਮਹਾਂਬਲੀ ਅਤੇ ਮਹਾਂਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਹੈ; ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਰਾਵਣ ਉਹੀ ਹੈ।
1.20.18
साक्षाद्वैश्रवणभ्राता पुत्रो विश्रवसो मुनेः ।
यदा न खलु यज्ञस्य विघ्नकर्ता महाबलः ॥ १.२०.१८ ॥
ਉਹ ਸਾਖਸ਼ਾਤ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣ (ਕੁਬੇਰ) ਦਾ ਭਰਾ ਅਤੇ ਮੁਨੀ ਵਿਸ਼੍ਰਵਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾਂਬਲੀ ਹੁਣ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ।
1.20.19
तेन संचोदितौ तौ तु राक्षसौ सुमहाबलौ ।
मारीचश्च सुबाहुश्च यज्ञविघ्नं करिष्यतः ॥ १.२०.१९ ॥
ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਅਤਿ ਬਲਵਾਨ ਰਾਖਸ਼, ਮਾਰੀਚ ਅਤੇ ਸੁਬਾਹੂ, ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣਗੇ।
1.20.20
इत्युक्तो मुनिना तेन राजोवाच मुनिं तदा ।
नहि शक्तोऽस्मि संग्रामे स्थातुं तस्य दुरात्मनः ॥ १.२०.२० ॥
ਮੁਨੀ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਦੋਂ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਉਸ ਦੁਰਾਤਮਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਣ ਦੀ ਮੇਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।"
1.20.21
स त्वं प्रसादं धर्मज्ञ कुरुष्व मम पुत्रके ।
मम चैवाल्पभाग्यस्य दैवतं हि भवान् गुरुः ॥ १.२०.२१ ॥
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ, ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਹੋ।
1.20.22
देवदानवगन्धर्वा यक्षाः पतगपन्नगाः ।
न शक्ता रावणं सोढुं किं पुनर्मानवा युधि ॥ १.२०.२२ ॥
ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਨਾਗ ਵੀ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ; ਫਿਰ ਮਨੁੱਖ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਸਹਿ ਸਕਣਗੇ?
1.20.23
स तु वीर्यवतां वीर्यमादत्ते युधि रावणः ।
तेन चाहं न शक्तोऽस्मि संयोद्धुं तस्य वा बलैः ॥ १.२०.२३ ॥
ਉਹ ਰਾਵਣ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਬਲਵਾਨਾਂ ਦਾ ਬਲ ਵੀ ਖੋਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਨਾਲ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਮੇਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਹੀਂ।
1.20.24
सबलो वा मुनिश्रेष्ठ सहितो वा ममात्मजैः ।
कथमप्यमरप्रख्यं संग्रामाणामकोविदम् ॥ १.२०.२४ ॥
ਹੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਸੈਨਾ ਸਹਿਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਨਹੀਂ; ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
1.20.25
बालं मे तनयं ब्रह्मन् नैव दास्यामि पुत्रकम् ।
अथ कालोपमौ युद्धे सुतौ सुन्दोपसुन्दयोः ॥ १.२०.२५ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਇਸ ਬਾਲ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦਿਆਂਗਾ। ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਾਲ ਵਰਗੇ ਸੁੰਦ ਅਤੇ ਉਪਸੁੰਦ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ (ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਦਿਆਂਗਾ)।
1.20.26
यज्ञविघ्नकरौ तौ ते नैव दास्यामि पुत्रकम् ।
मारीचश्च सुबाहुश्च वीर्यवन्तौ सुशिक्षितौ ॥ १.२०.२६ ॥
ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿਆਂਗਾ। ਮਾਰੀਚ ਅਤੇ ਸੁਬਾਹੂ, ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ (ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਦਿਆਂਗਾ)।
1.20.27
तयोरन्यतरं योद्धुं यास्यामि ससुहृद्गणः ।
अन्यथा त्वनुनेष्यामि भवन्तं सहबान्धवः ॥ १.२०.२७ ॥
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੰਧੂਆਂ ਸਮੇਤ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ।
1.20.28
कुशिकसुतं सुमहान् विवेश मन्युः ।
सुहुत इव मखेऽग्निराज्यसिक्तः
समभवदुज्ज्वलितो महर्षिवह्निः ॥ १.२०.२८ ॥
ਕੁਸ਼ਿਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਗੁੱਸਾ ਆ ਵੜਿਆ। ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਘਿਓ ਨਾਲ ਸਿੰਜਿਆ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਹੁਤੀ ਪਾਇਆ ਅਗਨੀ ਜਿਵੇਂ ਭੜਕ ਉੱਠਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਕ੍ਰੋਧ-ਅਗਨੀ ਭੜਕ ਉੱਠੀ।