వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 1.20
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.20.1
तच्छ्रुत्वा राजशार्दूलो विश्वामित्रस्य भाषितम् ।
मुहूर्तमिव निःसंज्ञः संज्ञावानिदमब्रवीत् ॥ १.२०.१ ॥
విశ్వామిత్రుని ఆ మాటలు విని రాజశార్దూలుడైన దశరథుడు క్షణకాలం స్పృహ కోల్పోయినవాడిలా అయ్యాడు; తరువాత తెలివిని పొంది ఇలా అన్నాడు.
1.20.2
ऊनषोडशवर्षो मे रामो राजीवलोचनः ।
न युद्धयोग्यतामस्य पश्यामि सह राक्षसैः ॥ १.२०.२ ॥
నా కమలనేత్రుడైన రాముడు ఇంకా పదహారేళ్లు నిండనివాడు; రాక్షసులతో యుద్ధానికి తగినవాడిగా నేను ఇతనిని చూడను.
1.20.3
इयमक्षौहिणी सेना यस्याहं पतिरीश्वरः ।
अनया सहितो गत्वा योद्धाहं तैर्निशाचरैः ॥ १.२०.३ ॥
ఇది అక్షౌహిణి సేన; దీనికి నేనే అధిపతిని, ప్రభువును. దీనితో వెళ్లి నేనే ఆ రాక్షసులతో యుద్ధం చేస్తాను.
1.20.4
इमे शूराश्च विक्रान्ता भृत्या मेऽस्त्रविशारदाः ।
योग्या रक्षोगणैर्योद्धुं न रामं नेतुमर्हसि ॥ १.२०.४ ॥
నా ఈ వీరులు, పరాక్రమవంతులు, అస్త్రవిద్యలో నిపుణులైన సేవకులు రాక్షససమూహంతో యుద్ధానికి తగినవారు; రాముడిని తీసుకువెళ్లడం మీకు తగదు.
1.20.5
अहमेव धनुष्पाणिर्गोप्ता समरमूर्धनि ।
यावत् प्राणान् धरिष्यामि तावद् योत्स्ये निशाचरैः ॥ १.२०.५ ॥
నేనే ధనుస్సు చేతబట్టి రణముఖంలో రక్షకుడనై ఉంటాను; ప్రాణాలు ఉన్నంతవరకు ఆ రాక్షసులతో పోరాడతాను.
1.20.6
निर्विघ्ना व्रतचर्या सा भविष्यति सुरक्षिता ।
अहं तत्र गमिष्यामि न रामं नेतुमर्हसि ॥ १.२०.६ ॥
మీ వ్రతాచరణ విఘ్నం లేకుండా బాగా రక్షింపబడుతుంది; నేనే అక్కడికి వెళ్తాను. రాముడిని తీసుకువెళ్లడం మీకు తగదు.
1.20.7
बालो ह्यकृतविद्यश्च न च वेत्ति बलाबलम् ।
न चास्त्रबलसंयुक्तो न च युद्धविशारदः ॥ १.२०.७ ॥
అతడు బాలుడు, ఇంకా విద్యలు నేర్వలేదు. బలాబలాలు అతనికి తెలియవు. అస్త్రబలం కలిగినవాడు కాదు, యుద్ధంలో నిపుణుడూ కాదు.
1.20.8
न चासौ रक्षसां योग्यः कूटयुद्धा हि राक्षसाः ।
विप्रयुक्तो हि रामेण मुहूर्तमपि नोत्सहे ॥ १.२०.८ ॥
అతడు రాక్షసులకు తగిన ప్రత్యర్థి కాడు; రాక్షసులు కపట యుద్ధం చేసేవారు. రాముని వీడి ఒక్క క్షణమైనా బ్రతకగలనని నేను భావించను.
1.20.9
जीवितुं मुनिशार्दूल न रामं नेतुमर्हसि ।
यदि वा राघवं ब्रह्मन् नेतुमिच्छसि सुव्रत ॥ १.२०.९ ॥
మునులలో శ్రేష్ఠుడా, రాముని తీసుకువెళ్లడం తగదు. బ్రాహ్మణా, సువ్రతుడా, నీవు రాఘవుని తీసుకువెళ్లాలని అనుకుంటే,
1.20.10
चतुरङ्गसमायुक्तं मया सह च तं नय ।
षष्टिर्वर्षसहस्राणि जातस्य मम कौशिक ॥ १.२०.१० ॥
అతనిని నాతో పాటు చతురంగ బలంతో తీసుకువెళ్లు. కౌశికా, అరవై వేల సంవత్సరాల తరువాత జన్మించిన నా కుమారుడు అతడు.
1.20.11
कृच्छ्रेणोत्पादितश्चायं न रामं नेतुमर्हसि ।
चतुर्णामात्मजानां हि प्रीतिः परमिका मम ॥ १.२०.११ ॥
ఇతడు ఎంతో కష్టంతో కలిగినవాడు; కాబట్టి రాముని తీసుకువెళ్లడం తగదు. నా నలుగురు కుమారులపై నాకు అత్యధికమైన ప్రేమ ఉంది.
1.20.12
ज्येष्ठे धर्मप्रधानेच न रामं नेतुमर्हसि ।
किंवीर्या राक्षसास्ते च कस्य पुत्राश्च के च ते ॥ १.२०.१२ ॥
జ్యేష్ఠుడు, ధర్మప్రధానుడు అయిన రాముని తీసుకువెళ్లడం తగదు. ఆ రాక్షసులు ఎంత బలవంతులు? వారు ఎవరి పుత్రులు? వారు ఎవరు?
1.20.13
कथं प्रमाणाः के चैतान् रक्षन्ति मुनिपुंगव ।
कथं च प्रतिकर्तव्यं तेषां रामेण रक्षसाम् ॥ १.२०.१३ ॥
ఓ మునిశ్రేష్ఠా, ఆ రాక్షసులు ఎంత బలవంతులు? వారిని ఎవరు రక్షిస్తారు? రాముడు ఆ రాక్షసులను ఎలా ఎదుర్కోవాలి?
1.20.14
मामकैर्वा बलैर्ब्रह्मन् मया वा कूटयोधिनाम् ।
सर्वं मे शंस भगवन् कथं तेषां मया रणे ॥ १.२०.१४ ॥
ఓ బ్రాహ్మణా, నా సైన్యంతో లేదా కపట యోధులైన నాతోనే వారిని యుద్ధంలో ఎలా ఎదుర్కోవాలి? ఓ భగవాన్, అన్నీ నాకు చెప్పండి.
1.20.15
स्थातव्यं दुष्टभावानां वीर्योत्सिक्ता हि राक्षसाः ।
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा विश्वामित्रोऽभ्यभाषत ॥ १.२०.१५ ॥
దుష్ట స్వభావులకు ఎదురుగా స్థిరంగా నిలవాలి; ఎందుకంటే రాక్షసులు తమ బలగర్వంతో ఉప్పొంగి ఉంటారు. ఆయన ఆ మాటలు విని విశ్వామిత్రుడు ఇలా బదులిచ్చాడు.
1.20.16
पौलस्त्यवंशप्रभवो रावणो नाम राक्षसः ।
स ब्रह्मणा दत्तवरस्त्रैलोक्यं बाधते भृशम् ॥ १.२०.१६ ॥
పులస్త్యుని వంశంలో జన్మించిన రావణుడు అనే రాక్షసుడు ఉన్నాడు. బ్రహ్మ నుండి వరం పొందిన అతడు మూడు లోకాలను తీవ్రంగా బాధిస్తున్నాడు.
1.20.17
महाबलो महावीर्यो राक्षसैर्बहुभिर्वृतः ।
श्रूयते च महाराज रावणो राक्षसाधिपः ॥ १.२०.१७ ॥
ఓ మహారాజా, అతడు మహాబలుడు, మహాపరాక్రమవంతుడు; అనేక మంది రాక్షసులచే చుట్టబడి ఉంటాడు. రాక్షసాధిపతి రావణుడు అతడేనని వినబడుతోంది.
1.20.18
साक्षाद्वैश्रवणभ्राता पुत्रो विश्रवसो मुनेः ।
यदा न खलु यज्ञस्य विघ्नकर्ता महाबलः ॥ १.२०.१८ ॥
అతడు సాక్షాత్తు వైశ్రవణుడి (కుబేరుని) సోదరుడు, మునియైన విశ్రవసుని కుమారుడు. ఆ మహాబలుడు ప్రస్తుతం యజ్ఞానికి విఘ్నం కలిగించేవాడు కాదు.
1.20.19
तेन संचोदितौ तौ तु राक्षसौ सुमहाबलौ ।
मारीचश्च सुबाहुश्च यज्ञविघ्नं करिष्यतः ॥ १.२०.१९ ॥
అతనిచే ప్రేరేపితులైన ఆ ఇద్దరు అత్యంత బలవంతులైన రాక్షసులు, మారీచుడు మరియు సుబాహుడు, యజ్ఞానికి విఘ్నం కలిగిస్తారు.
1.20.20
इत्युक्तो मुनिना तेन राजोवाच मुनिं तदा ।
नहि शक्तोऽस्मि संग्रामे स्थातुं तस्य दुरात्मनः ॥ १.२०.२० ॥
ముని అలా చెప్పగా, రాజు అప్పుడు మునితో ఇలా అన్నాడు: "ఆ దుష్టాత్ముడితో యుద్ధంలో నిలబడే శక్తి నాకు లేదు."
1.20.21
स त्वं प्रसादं धर्मज्ञ कुरुष्व मम पुत्रके ।
मम चैवाल्पभाग्यस्य दैवतं हि भवान् गुरुः ॥ १.२०.२१ ॥
కాబట్టి, ధర్మజ్ఞుడా, నాపై మరియు నా పుత్రునిపై దయ చూపండి. అల్పభాగ్యుడనైన నాకు మీరే దైవం, గురువు.
1.20.22
देवदानवगन्धर्वा यक्षाः पतगपन्नगाः ।
न शक्ता रावणं सोढुं किं पुनर्मानवा युधि ॥ १.२०.२२ ॥
దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, యక్షులు, పక్షులు, నాగులు కూడా రావణుని ఎదిరించలేరు; మరి మానవులు యుద్ధంలో ఎలా ఎదిరించగలరు?
1.20.23
स तु वीर्यवतां वीर्यमादत्ते युधि रावणः ।
तेन चाहं न शक्तोऽस्मि संयोद्धुं तस्य वा बलैः ॥ १.२०.२३ ॥
ఆ రావణుడు యుద్ధంలో వీరుల వీర్యాన్ని కూడా హరించివేస్తాడు; అతనితోనూ అతని సైన్యాలతోనూ పోరాడే శక్తి నాకు లేదు.
1.20.24
सबलो वा मुनिश्रेष्ठ सहितो वा ममात्मजैः ।
कथमप्यमरप्रख्यं संग्रामाणामकोविदम् ॥ १.२०.२४ ॥
మునిశ్రేష్ఠా, అతడు సైన్యంతో ఉన్నా, నా పుత్రులతో కలిసి వచ్చినా, దేవతలతో సమానుడు; యుద్ధాలలో నేను నైపుణ్యం లేనివాడిని; ఏ విధంగానూ నేను అతనికి ఎదురు నిలబడలేను.
1.20.25
बालं मे तनयं ब्रह्मन् नैव दास्यामि पुत्रकम् ।
अथ कालोपमौ युद्धे सुतौ सुन्दोपसुन्दयोः ॥ १.२०.२५ ॥
ఓ బ్రాహ్మణా, నా చిన్న కుమారుడిని నేను ఎన్నడూ ఇవ్వను. యుద్ధంలో కాలునితో సమానులైన సుందోపసుందుల కుమారులను కూడా (నేను ఇవ్వను).
1.20.26
यज्ञविघ्नकरौ तौ ते नैव दास्यामि पुत्रकम् ।
मारीचश्च सुबाहुश्च वीर्यवन्तौ सुशिक्षितौ ॥ १.२०.२६ ॥
యజ్ఞానికి విఘ్నం కలిగించే ఆ ఇద్దరినీ నేను మీకు ఇవ్వను. మారీచుడు, సుబాహుడు, పరాక్రమవంతులు, బాగా శిక్షణ పొందినవారు (వారిని కూడా ఇవ్వను).
1.20.27
तयोरन्यतरं योद्धुं यास्यामि ससुहृद्गणः ।
अन्यथा त्वनुनेष्यामि भवन्तं सहबान्धवः ॥ १.२०.२७ ॥
వారిలో ఒకరితో యుద్ధం చేయడానికి నేను నా మిత్రులు, పరివారంతో వెళ్తాను. లేకపోతే, నా బంధువులతో కలిసి మిమ్మల్ని ఒప్పించడానికి ప్రయత్నిస్తాను.
1.20.28
कुशिकसुतं सुमहान् विवेश मन्युः ।
सुहुत इव मखेऽग्निराज्यसिक्तः
समभवदुज्ज्वलितो महर्षिवह्निः ॥ १.२०.२८ ॥
కుశికుని కుమారుడిపై అత్యంత గొప్ప కోపం ప్రవేశించింది. యజ్ఞంలో నెయ్యితో అభిషేకించబడి, బాగా ఆహుతి పొందిన అగ్ని వలె మహర్షి కోపాగ్ని ప్రజ్వలించింది.