ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 1.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.22.1
तथा वसिष्ठे ब्रुवति राजा दशरथः स्वयम् ।
प्रहृष्टवदनो राममाजुहाव सलक्ष्मणम् ॥ १.२२.१ ॥
ବସିଷ୍ଠ ଏପରି କହିବାରୁ, ରାଜା ଦଶରଥ ନିଜେ ପ୍ରସନ୍ନ ମୁଖରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ରାମଙ୍କୁ ଡାକିଲେ।
1.22.2
कृतस्वस्त्ययनं मात्रा पित्रा दशरथेन च ।
पुरोधसा वसिष्ठेन मङ्गलैरभिमन्त्रितम् ॥ १.२२.२ ॥
ମାତା, ପିତା ଦଶରଥ ଓ ପୁରୋହିତ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱସ୍ତ୍ୟୟନ କରାଯାଇ, ମଙ୍ଗଳ ମନ୍ତ୍ରରେ ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇଥିବା।
1.22.3
स पुत्रं मूर्ध्न्युपाघ्राय राजा दशरस्तदा ।
ददौ कुशिकपुत्राय सुप्रीतेनान्तरात्मना ॥ १.२२.३ ॥
ସେତେବେଳେ ରାଜା ଦଶରଥ ପୁତ୍ରର ମସ୍ତକ ଆଘ୍ରାଣ କରି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ଅନ୍ତଃକରଣରେ କୁଶିକପୁତ୍ର ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କଲେ।
1.22.4
ततो वायुः सुखस्पर्शो नीरजस्को ववौ तदा ।
विश्वामित्रगतं रामं दृष्ट्वा राजीवलोचनम् ॥ १.२२.४ ॥
ସେତେବେଳେ ସୁଖସ୍ପର୍ଶ, ଧୂଳିହୀନ ପବନ ବହିଲା; କମଳନୟନ ରାମଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଯାଉଥିବା ଦେଖି।
1.22.5
पुष्पवृष्टिर्महत्यासीद् देवदुन्दुभिनिस्वनैः ।
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषः प्रयाते तु महात्मनि ॥ १.२२.५ ॥
ସେହି ମହାତ୍ମା ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲାବେଳେ ଦେବଦୁନ୍ଦୁଭିର ନିନାଦ ସହିତ ମହା ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି ହେଲା; ଶଙ୍ଖ ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭିର ଘୋଷ ଶୁଣାଗଲା।
1.22.6
विश्वामित्रो ययावग्रे ततो रामो महायशाः ।
काकपक्षधरो धन्वी तं च सौमित्रिरन्वगात् ॥ १.२२.६ ॥
ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଆଗରେ ଗଲେ; ତା'ପରେ ମହାଯଶସ୍ବୀ ରାମ, ମୁଣ୍ଡରେ କାକପକ୍ଷ (ଚୂଡ଼ା) ଧାରଣ କରିଥିବା ଧନୁର୍ଧର, ସେମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ; ସୌମିତ୍ରି ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ।
1.22.7
कलापिनौ धनुष्पाणी शोभयानौ दिशो दश ।
विश्वामित्रं महात्मानं त्रिशीर्षाविव पन्नगौ ॥ १.२२.७ ॥
ଧନୁ ହାତରେ ଧରି, ଦଶ ଦିଗକୁ ଶୋଭାଇ, ମହାତ୍ମା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ପଛେ ସେମାନେ ଚାଲିଲେ; ଯେପରି ତିନି ମୁଣ୍ଡିଆ ଦୁଇ ସର୍ପ।
1.22.8
अनुजग्मतुरक्षुद्रौ पितामहमिवाश्विनौ ।
अनुयातौ श्रिया दीप्तौ शोभयेतावनिन्दितौ ॥ १.२२.८ ॥
ସେହି ଉଦାର ଦୁଇ ଜଣ, ପିତାମହଙ୍କ ପଛେ ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାରଙ୍କ ପରି ଅନୁସରଣ କଲେ; ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ, ନିଷ୍କଳଙ୍କ, ଶୋଭା ବଢ଼ାଇ।
1.22.9
तदा कुशिकपुत्रं तु धनुष्पाणी स्वलंकृतौ ।
बद्धगोधाङ्गुलित्राणौ खड्गवन्तौ महाद्युती ॥ १.२२.९ ॥
ତା'ପରେ କୁଶିକପୁତ୍ର (ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର)ଙ୍କ ପଛେ, ଧନୁ ହାତରେ, ସୁସଜ୍ଜିତ, ଗୋଧାଚର୍ମର ଅଙ୍ଗୁଳିତ୍ରାଣ ବାନ୍ଧି, ଖଡ୍ଗଧାରୀ, ମହାଦ୍ୟୁତିମାନ ସେ ଦୁଇ ଜଣ ଚାଲିଲେ।
1.22.10
कुमारौ चारुवपुषौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ।
अनुयातौ श्रिया दीप्तौ शोभयेतावनिन्दितौ ॥ १.२२.१० ॥
ସୁନ୍ଦର ଶରୀରଧାରୀ ଦୁଇ କୁମାର, ଭାଇ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଅନୁସରଣ କଲେ; ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ, ନିଷ୍କଳଙ୍କ, ଶୋଭା ବଢ଼ାଇ।
1.22.11
स्थाणुं देवमिवाचिन्त्यं कुमाराविव पावकी ।
अध्यर्धयोजनं गत्वा सरय्वा दक्षिणे तटे ॥ १.२२.११ ॥
ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ସ୍ଥାଣୁ ଦେବଙ୍କ ପରି, ପାବକ କୁମାରଙ୍କ ପରି, ଦେଢ଼ ଯୋଜନ ଚାଲି ସରଯୂର ଦକ୍ଷିଣ ତୀରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
1.22.12
रामेति मधुरां वाणीं विश्वामित्रोऽभ्यभाषत ।
गृहाण वत्स सलिलं मा भूत्कालस्य पर्ययः ॥ १.२२.१२ ॥
'ରାମ' ବୋଲି ମଧୁର ବାଣୀରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ: 'ବତ୍ସ, ଜଳ ଗ୍ରହଣ କର; ସମୟ ବୃଥା ନ ହେଉ।'
1.22.13
मन्त्रग्रामं गृहाण त्वं बलामतिबलां तथा ।
न श्रमो न ज्वरो वा ते न रूपस्य विपर्ययः ॥ १.२२.१३ ॥
ତୁମେ ମନ୍ତ୍ରସମୂହ ଗ୍ରହଣ କର, ବଳା ଓ ଅତିବଳାକୁ ମଧ୍ୟ। ତୁମର ଶ୍ରାନ୍ତି କିମ୍ବା ଜ୍ୱର ହେବ ନାହିଁ, ଓ ତୁମ ରୂପରେ କୌଣସି ବିକୃତି ଆସିବ ନାହିଁ।
1.22.14
न च सुप्तं प्रमत्तं वा धर्षयिष्यन्ति नैर्ऋताः ।
न बाह्वोः सदृशो वीर्ये पृथिव्यामस्ति कश्चन ॥ १.२२.१४ ॥
ଶୋଇଥିବା ବା ଅସାବଧାନ ଥିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ନୈର୍ଋତମାନେ ତୁମକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବେ ନାହିଁ। ପୃଥିବୀରେ ତୁମ ବାହୁବଳ ସମାନ କେହି ନାହିଁ।
1.22.15
त्रिषु लोकेषु वा राम न भवेत्सदृशस्तव ।
बलामतिबलां चैव पठतस्तात राघव ॥ १.२२.१५ ॥
ହେ ରାମ, ବଳା ଓ ଅତିବଳାର ପାଠ କଲେ ତ୍ରିଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ସମାନ କେହି ରହିବେ ନାହିଁ। ହେ ବତ୍ସ, ହେ ରାଘବ!
1.22.16
न सौभाग्ये न दाक्षिण्ये न ज्ञाने बुद्धिनिश्चये ।
नोत्तरे प्रतिवक्तव्ये समो लोके तवानघ ॥ १.२२.१६ ॥
ହେ ନିଷ୍ପାପ, ସୌଭାଗ୍ୟରେ, ଦକ୍ଷତାରେ, ଜ୍ଞାନରେ, ବୁଦ୍ଧିର ଦୃଢ଼ତାରେ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଦେବାରେ ମଧ୍ୟ ଜଗତରେ ତୁମ ସମାନ କେହି ନାହିଁ।
1.22.17
एतद्विद्याद्वये लब्धे न भवेत् सदृशस्तव ।
बला चातिबला चैव सर्वज्ञानस्य मातरौ ॥ १.२२.१७ ॥
ଏହି ଦୁଇ ବିଦ୍ୟା ଲାଭ କଲେ ତୁମ ସମାନ କେହି ରହିବେ ନାହିଁ। ବଳା ଓ ଅତିବଳା ସର୍ବଜ୍ଞାନର ଦୁଇ ମାତା।
1.22.18
क्षुत्पिपासे न ते राम भविष्येते नरोत्तम ।
बलामतिबलां चैव पठस्तात राघव ॥ १.२२.१८ ॥
ହେ ରାମ, ହେ ନରୋତ୍ତମ, ତୁମକୁ କ୍ଷୁଧା ଓ ତୃଷ୍ଣା ପୀଡ଼ିତ କରିବ ନାହିଁ। ହେ ବତ୍ସ, ହେ ରାଘବ, ବଳା ଓ ଅତିବଳା ପାଠ କର।
1.22.19
गृहाण सर्वलोकस्य गुप्तये रघुनन्दन ।
विद्याद्वयमधीयाने यशश्चाथ भवेद् भुवि ।
पितामहसुते ह्येते विद्ये तेजःसमन्विते ॥ १.२२.१९ ॥
ହେ ରଘୁନନ୍ଦନ, ସମସ୍ତ ଲୋକର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏହି ଦୁଇ ବିଦ୍ୟା ଗ୍ରହଣ କର। ଏଗୁଡ଼ିକର ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ ପୃଥିବୀରେ ଯଶ ମଧ୍ୟ ମିଳିବ। ଏଇ ଦୁଇ ବିଦ୍ୟା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କନ୍ୟା, ତେଜରେ ଯୁକ୍ତ।
1.22.20
प्रदातुं तव काकुत्स्थ सदृशस्त्वं हि पार्थिव ।
कामं बहुगुणाः सर्वे त्वय्येते नात्र संशयः ॥ १.२२.२० ॥
ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ, ହେ ରାଜକୁମାର, ଏହି ବିଦ୍ୟା ତୁମକୁ ଦେବା ପାଇଁ ତୁମେ ହିଁ ଯୋଗ୍ୟ। ଏହି ସମସ୍ତ ବହୁ ଗୁଣ ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
1.22.21
तपसा संभृते चैते बहुरूपे भविष्यतः ।
ततो रामो जलं स्पृष्ट्वा प्रहृष्टवदनः शुचिः ॥ १.२२.२१ ॥
ତପସ୍ୟାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏଇ ଦୁଇ ବିଦ୍ୟା ବହୁ ରୂପବିଶିଷ୍ଟ ହେବେ। ତାପରେ ରାମ ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ; ତାଙ୍କ ମୁଖ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲା ଓ ସେ ଶୁଚି ହେଲେ।
1.22.22
प्रतिजग्राह ते विद्ये महर्षेर्भावितात्मनः ।
विद्यासमुदितो रामः शुशुभे भूरिविक्रमः ॥ १.२२.२२ ॥
ସେଇ ଭାବିତାତ୍ମା ମହର୍ଷିଙ୍କଠାରୁ ରାମ ସେ ଦୁଇ ବିଦ୍ୟା ଗ୍ରହଣ କଲେ। ବିଦ୍ୟାରେ ସମ୍ପନ୍ନ ମହାପରାକ୍ରମୀ ରାମ ଶୋଭିତ ହେଲେ।
1.22.23
सहस्ररश्मिर्भगवाञ्शरदीव दिवाकरः ।
गुरुकार्याणि सर्वाणि नियुज्य कुशिकात्मजे ।
ऊषुस्तां रजनीं तत्र सरय्वां सुसुखं त्रयः ॥ १.२२.२३ ॥
ଶରତ ଋତୁର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ସହସ୍ର କିରଣଯୁକ୍ତ ଭଗବାନ — ସମସ୍ତ ଗୁରୁକାର୍ଯ୍ୟ କୁଶିକପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କରି, ତିନିଜଣ ସରଯୂ କୂଳରେ ସେ ରାତ୍ରି ଅତି ସୁଖରେ କଟାଇଲେ।
1.22.24
दशरथनृपसूनुसत्तमाभ्यां
तृणशयनेऽनुचिते तदोषिताभ्याम् ।
कुशिकसुतवचोऽनुलालिताभ्याम्
सुखमिव सा विबभौ विभावरी च ॥ १.२२.२४ ॥
ଦଶରଥ ରାଜାଙ୍କ ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ସେଇ ଅନୁଚିତ ତୃଣଶଯ୍ୟାରେ ରହିଲେ; କୁଶିକପୁତ୍ରଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ଲାଳିତ ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ରାତ୍ରି ସୁଖ ପରି ଶୋଭିଲା।