వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 1.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.22.1
तथा वसिष्ठे ब्रुवति राजा दशरथः स्वयम् ।
प्रहृष्टवदनो राममाजुहाव सलक्ष्मणम् ॥ १.२२.१ ॥
వసిష్ఠుడు ఇలా చెప్పగా, రాజు దశరథుడు స్వయంగా ప్రసన్న వదనంతో లక్ష్మణునితో కలిసి రాముని పిలిచెను.
1.22.2
कृतस्वस्त्ययनं मात्रा पित्रा दशरथेन च ।
पुरोधसा वसिष्ठेन मङ्गलैरभिमन्त्रितम् ॥ १.२२.२ ॥
తల్లి, తండ్రి దశరథుడు, పురోహితుడు వసిష్ఠుడు స్వస్త్యయనం చేయించి, మంగళ మంత్రాలతో అభిమంత్రించినవాడు.
1.22.3
स पुत्रं मूर्ध्न्युपाघ्राय राजा दशरस्तदा ।
ददौ कुशिकपुत्राय सुप्रीतेनान्तरात्मना ॥ १.२२.३ ॥
అప్పుడు రాజు దశరథుడు కుమారుని తలను ముద్దాడి, అత్యంత ప్రీతియుక్త హృదయంతో కుశికుని కుమారుడైన విశ్వామిత్రునికి అప్పగించెను.
1.22.4
ततो वायुः सुखस्पर्शो नीरजस्को ववौ तदा ।
विश्वामित्रगतं रामं दृष्ट्वा राजीवलोचनम् ॥ १.२२.४ ॥
అప్పుడు సుఖస్పర్శ కలిగిన, ధూళి లేని గాలి వీచెను; కమలనేత్రుడైన రాముడు విశ్వామిత్రునితో వెళ్లడం చూసి.
1.22.5
पुष्पवृष्टिर्महत्यासीद् देवदुन्दुभिनिस्वनैः ।
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषः प्रयाते तु महात्मनि ॥ १.२२.५ ॥
ఆ మహాత్ముడు ప్రయాణించినప్పుడు, దేవదుందుభుల ధ్వనులతో గొప్ప పుష్పవర్షం కురిసెను; శంఖ-దుందుభుల ఘోష మ్రోగెను.
1.22.6
विश्वामित्रो ययावग्रे ततो रामो महायशाः ।
काकपक्षधरो धन्वी तं च सौमित्रिरन्वगात् ॥ १.२२.६ ॥
విశ్వామిత్రుడు ముందుగా వెళ్ళెను; తరువాత మహాయశస్వి రాముడు, తలపై కాకపక్షం (జుట్టు ముడి) ధరించిన ధనుర్ధారియై అనుసరించెను; సౌమిత్రి వారిని అనుసరించెను.
1.22.7
कलापिनौ धनुष्पाणी शोभयानौ दिशो दश ।
विश्वामित्रं महात्मानं त्रिशीर्षाविव पन्नगौ ॥ १.२२.७ ॥
ధనుస్సులు చేతబట్టి, పది దిక్కులను అలంకరిస్తూ, మహాత్ముడైన విశ్వామిత్రుని వెంట వారు నడిచారు; మూడు తలల రెండు సర్పాల వలె.
1.22.8
अनुजग्मतुरक्षुद्रौ पितामहमिवाश्विनौ ।
अनुयातौ श्रिया दीप्तौ शोभयेतावनिन्दितौ ॥ १.२२.८ ॥
ఉదారులైన ఆ ఇద్దరూ, పితామహుని అనుసరించే అశ్వినీదేవతల వలె అనుసరించారు; కాంతితో ప్రకాశిస్తూ, నిష్కళంకులై శోభను పెంచుతూ.
1.22.9
तदा कुशिकपुत्रं तु धनुष्पाणी स्वलंकृतौ ।
बद्धगोधाङ्गुलित्राणौ खड्गवन्तौ महाद्युती ॥ १.२२.९ ॥
అప్పుడు కుశికుని కుమారుని (విశ్వామిత్రుని) వెంట, ధనుస్సులు చేతబట్టి, చక్కగా అలంకరించుకొని, గోధాచర్మపు వేళ్ళ రక్షణలు కట్టుకొని, ఖడ్గాలు ధరించిన ఆ మహాతేజస్వులైన ఇద్దరు నడిచారు.
1.22.10
कुमारौ चारुवपुषौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ।
अनुयातौ श्रिया दीप्तौ शोभयेतावनिन्दितौ ॥ १.२२.१० ॥
అందమైన శరీరాలు కల ఇద్దరు కుమారులు, అన్నదమ్ములు రాముడు, లక్ష్మణుడు అనుసరించారు; కాంతితో ప్రకాశిస్తూ, నిష్కళంకులై శోభను పెంచుతూ.
1.22.11
स्थाणुं देवमिवाचिन्त्यं कुमाराविव पावकी ।
अध्यर्धयोजनं गत्वा सरय्वा दक्षिणे तटे ॥ १.२२.११ ॥
అచింత్యుడైన స్థాణు దేవుడిలా, అగ్ని కుమారుల వలె, ఒకటిన్నర యోజనం నడిచి సరయూ నది దక్షిణ తీరానికి చేరారు.
1.22.12
रामेति मधुरां वाणीं विश्वामित्रोऽभ्यभाषत ।
गृहाण वत्स सलिलं मा भूत्कालस्य पर्ययः ॥ १.२२.१२ ॥
'రామా' అని మధుర వాక్కుతో విశ్వామిత్రుడు పలికాడు: 'వత్సా, నీరు స్వీకరించు; కాలం వృథా కాకుండా ఉండాలి.'
1.22.13
मन्त्रग्रामं गृहाण त्वं बलामतिबलां तथा ।
न श्रमो न ज्वरो वा ते न रूपस्य विपर्ययः ॥ १.२२.१३ ॥
నీవు మంత్రసమూహాన్ని స్వీకరించు, బలను, అతిబలను కూడా. నీకు అలసట గాని జ్వరం గాని రావు, నీ రూపంలో ఏ మార్పూ కలగదు.
1.22.14
न च सुप्तं प्रमत्तं वा धर्षयिष्यन्ति नैर्ऋताः ।
न बाह्वोः सदृशो वीर्ये पृथिव्यामस्ति कश्चन ॥ १.२२.१४ ॥
నిద్రిస్తున్నప్పుడు గాని అప్రమత్తంగా లేనప్పుడు గాని రాక్షసులు నిన్ను ఎదిరించరు. భూమిపై నీ బాహువుల పరాక్రమానికి సమానుడు ఎవరూ లేడు.
1.22.15
त्रिषु लोकेषु वा राम न भवेत्सदृशस्तव ।
बलामतिबलां चैव पठतस्तात राघव ॥ १.२२.१५ ॥
రామా, బలను, అతిబలను పఠిస్తే ముల్లోకాలలో కూడా నీకు సమానుడు ఉండడు. ప్రియ పుత్రా, రాఘవా!
1.22.16
न सौभाग्ये न दाक्षिण्ये न ज्ञाने बुद्धिनिश्चये ।
नोत्तरे प्रतिवक्तव्ये समो लोके तवानघ ॥ १.२२.१६ ॥
నిష్కల్మషుడా, సౌభాగ్యంలో, నైపుణ్యంలో, జ్ఞానంలో, బుద్ధి స్థిరతలో, సమాధానంలో కూడా లోకంలో నీకు సమానుడు లేడు.
1.22.17
एतद्विद्याद्वये लब्धे न भवेत् सदृशस्तव ।
बला चातिबला चैव सर्वज्ञानस्य मातरौ ॥ १.२२.१७ ॥
ఈ రెండు విద్యలను పొందితే నీకు సమానుడు ఉండడు. బల, అతిబల అనేవి సర్వజ్ఞానానికి ఇద్దరు తల్లులు.
1.22.18
क्षुत्पिपासे न ते राम भविष्येते नरोत्तम ।
बलामतिबलां चैव पठस्तात राघव ॥ १.२२.१८ ॥
రామా, నరోత్తమా, నీకు ఆకలి దాహాలు బాధించవు. ప్రియ పుత్రా, రాఘవా, బలను, అతిబలను పఠించు.
1.22.19
गृहाण सर्वलोकस्य गुप्तये रघुनन्दन ।
विद्याद्वयमधीयाने यशश्चाथ भवेद् भुवि ।
पितामहसुते ह्येते विद्ये तेजःसमन्विते ॥ १.२२.१९ ॥
రఘునందనా, సర్వలోకాల రక్షణ కోసం ఈ రెండు విద్యలను స్వీకరించు. వీటిని అభ్యసిస్తే భూమిపై కీర్తి కూడా కలుగుతుంది. ఇవి బ్రహ్మ కుమార్తెలు, తేజస్సుతో కూడినవి.
1.22.20
प्रदातुं तव काकुत्स्थ सदृशस्त्वं हि पार्थिव ।
कामं बहुगुणाः सर्वे त्वय्येते नात्र संशयः ॥ १.२२.२० ॥
కాకుత్స్థా, రాజకుమారా, ఈ విద్యలను నీకు ఇవ్వడానికి నీవే తగినవాడవు. ఈ అనేక గుణాలన్నీ నీలోనే ఉన్నాయి; ఇందులో సందేహం లేదు.
1.22.21
तपसा संभृते चैते बहुरूपे भविष्यतः ।
ततो रामो जलं स्पृष्ट्वा प्रहृष्टवदनः शुचिः ॥ १.२२.२१ ॥
తపస్సుతో సంభవించిన ఈ విద్యలు అనేక రూపాలు కలవిగా అవుతాయి. అప్పుడు రాముడు నీటిని తాకి, ప్రసన్న వదనంతో పవిత్రుడయ్యాడు.
1.22.22
प्रतिजग्राह ते विद्ये महर्षेर्भावितात्मनः ।
विद्यासमुदितो रामः शुशुभे भूरिविक्रमः ॥ १.२२.२२ ॥
ఆ భావితాత్ముడైన మహర్షి నుండి రాముడు ఆ రెండు విద్యలను స్వీకరించాడు. విద్యతో కూడిన గొప్ప పరాక్రమశాలి రాముడు ప్రకాశించాడు.
1.22.23
सहस्ररश्मिर्भगवाञ्शरदीव दिवाकरः ।
गुरुकार्याणि सर्वाणि नियुज्य कुशिकात्मजे ।
ऊषुस्तां रजनीं तत्र सरय्वां सुसुखं त्रयः ॥ १.२२.२३ ॥
శరదృతువు సూర్యునిలా వెయ్యి కిరణాలు గల భగవానుడైన ఆ మునీంద్రుడు — గురుకార్యాలన్నీ కుశికపుత్రునికి అప్పగించి, ముగ్గురూ సరయూ తీరంలో ఆ రాత్రి అత్యంత సుఖంగా నివసించారు.
1.22.24
दशरथनृपसूनुसत्तमाभ्यां
तृणशयनेऽनुचिते तदोषिताभ्याम् ।
कुशिकसुतवचोऽनुलालिताभ्याम्
सुखमिव सा विबभौ विभावरी च ॥ १.२२.२४ ॥
దశరథ మహారాజు ఇద్దరు శ్రేష్ఠ కుమారులు ఆ అనుచితమైన గడ్డి పడకపై నివసించారు; కుశికపుత్రుని మాటలతో అనురాగంగా లాలించబడి, ఆ రాత్రి సుఖంలా ప్రకాశించింది.