ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 1.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.22.1
तथा वसिष्ठे ब्रुवति राजा दशरथः स्वयम् ।
प्रहृष्टवदनो राममाजुहाव सलक्ष्मणम् ॥ १.२२.१ ॥
ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮੁਖ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਰਾਮ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
1.22.2
कृतस्वस्त्ययनं मात्रा पित्रा दशरथेन च ।
पुरोधसा वसिष्ठेन मङ्गलैरभिमन्त्रितम् ॥ १.२२.२ ॥
ਮਾਤਾ, ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਵੱਲੋਂ ਸ੍ਵਸਤਿ-ਵਾਚਨ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਅਭਿਮੰਤ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
1.22.3
स पुत्रं मूर्ध्न्युपाघ्राय राजा दशरस्तदा ।
ददौ कुशिकपुत्राय सुप्रीतेनान्तरात्मना ॥ १.२२.३ ॥
ਤਦ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਸਿਰ ਸੁੰਘ ਕੇ, ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਕੁਸ਼ਿਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ।
1.22.4
ततो वायुः सुखस्पर्शो नीरजस्को ववौ तदा ।
विश्वामित्रगतं रामं दृष्ट्वा राजीवलोचनम् ॥ १.२२.४ ॥
ਤਦ ਸੁਖਦਾਈ ਛੋਹ ਵਾਲੀ, ਧੂੜ-ਰਹਿਤ ਹਵਾ ਵਗੀ; ਕਮਲ-ਨੈਣ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨਾਲ ਜਾਂਦਿਆਂ ਵੇਖ ਕੇ।
1.22.5
पुष्पवृष्टिर्महत्यासीद् देवदुन्दुभिनिस्वनैः ।
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषः प्रयाते तु महात्मनि ॥ १.२२.५ ॥
ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਤੁਰਨ ਤੇ ਦੇਵ-ਦੁੰਦੁਭੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ; ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਦੁੰਦੁਭੀਆਂ ਦਾ ਘੋਸ਼ ਗੂੰਜਿਆ।
1.22.6
विश्वामित्रो ययावग्रे ततो रामो महायशाः ।
काकपक्षधरो धन्वी तं च सौमित्रिरन्वगात् ॥ १.२२.६ ॥
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਅੱਗੇ ਤੁਰੇ; ਫਿਰ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਰਾਮ, ਸਿਰ ਤੇ ਕਾਕਪੱਖ (ਜੂੜਾ) ਧਾਰੀ ਧਨੁਰਧਾਰੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਏ; ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਗਰ ਗਿਆ।
1.22.7
कलापिनौ धनुष्पाणी शोभयानौ दिशो दश ।
विश्वामित्रं महात्मानं त्रिशीर्षाविव पन्नगौ ॥ १.२२.७ ॥
ਧਨੁਸ਼ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲਏ, ਦਸੀਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੋਭਾਉਂਦੇ, ਮਹਾਤਮਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰ ਪਏ; ਜਿਵੇਂ ਤਿੰਨ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦੋ ਸੱਪ।
1.22.8
अनुजग्मतुरक्षुद्रौ पितामहमिवाश्विनौ ।
अनुयातौ श्रिया दीप्तौ शोभयेतावनिन्दितौ ॥ १.२२.८ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਉਦਾਰ ਭਰਾ ਪਿਤਾਮਹ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਤੁਰੇ; ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ, ਨਿਰਦੋਸ਼, ਸ਼ੋਭਾ ਵਧਾਉਂਦੇ।
1.22.9
तदा कुशिकपुत्रं तु धनुष्पाणी स्वलंकृतौ ।
बद्धगोधाङ्गुलित्राणौ खड्गवन्तौ महाद्युती ॥ १.२२.९ ॥
ਤਦ ਕੁਸ਼ਿਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ) ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਧਨੁਸ਼ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੁੰਦਰ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਗੋਧਾ-ਚਮੜੀ ਦੇ ਉਂਗਲੀ-ਰੱਖਿਅਕ ਬੰਨ੍ਹੇ, ਤਲਵਾਰ ਧਾਰੀ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਤੁਰੇ।
1.22.10
कुमारौ चारुवपुषौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ।
अनुयातौ श्रिया दीप्तौ शोभयेतावनिन्दितौ ॥ १.२२.१० ॥
ਸੁੰਦਰ ਸਰੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦੋ ਕੁਮਾਰ, ਭਰਾ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕ੍ਸ਼ਮਣ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰੇ; ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ, ਨਿਰਦੋਸ਼, ਸ਼ੋਭਾ ਵਧਾਉਂਦੇ।
1.22.11
स्थाणुं देवमिवाचिन्त्यं कुमाराविव पावकी ।
अध्यर्धयोजनं गत्वा सरय्वा दक्षिणे तटे ॥ १.२२.११ ॥
ਅਚਿੰਤ ਸਥਾਣੂ ਦੇਵ ਵਾਂਗ, ਅਗਨੀ ਦੇ ਕੁਮਾਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਡੇਢ ਯੋਜਨ ਤੁਰ ਕੇ ਸਰਯੂ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕਿਨਾਰੇ ਪਹੁੰਚੇ।
1.22.12
रामेति मधुरां वाणीं विश्वामित्रोऽभ्यभाषत ।
गृहाण वत्स सलिलं मा भूत्कालस्य पर्ययः ॥ १.२२.१२ ॥
'ਰਾਮ' ਕਹਿ ਕੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਪੁੱਤਰ, ਪਾਣੀ ਲੈ; ਸਮਾਂ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਜਾਵੇ।'
1.22.13
मन्त्रग्रामं गृहाण त्वं बलामतिबलां तथा ।
न श्रमो न ज्वरो वा ते न रूपस्य विपर्ययः ॥ १.२२.१३ ॥
ਤੂੰ ਮੰਤਰ-ਸਮੂਹ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰ, ਬਲਾ ਅਤੇ ਅਤਿਬਲਾ ਵੀ। ਤੈਨੂੰ ਨਾ ਥਕਾਵਟ ਹੋਵੇਗੀ ਨਾ ਬੁਖ਼ਾਰ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਤੇਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਆਵੇਗਾ।
1.22.14
न च सुप्तं प्रमत्तं वा धर्षयिष्यन्ति नैर्ऋताः ।
न बाह्वोः सदृशो वीर्ये पृथिव्यामस्ति कश्चन ॥ १.२२.१४ ॥
ਸੁੱਤੇ ਜਾਂ ਲਾਪਰਵਾਹ ਹੋਏ ਵੀ ਨੈਰ੍ਰਿਤ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੇੜਣਗੇ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੇਰੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਬਲ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
1.22.15
त्रिषु लोकेषु वा राम न भवेत्सदृशस्तव ।
बलामतिबलां चैव पठतस्तात राघव ॥ १.२२.१५ ॥
ਹੇ ਰਾਮ, ਬਲਾ ਅਤੇ ਅਤਿਬਲਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਹੇ ਰਾਘਵ!
1.22.16
न सौभाग्ये न दाक्षिण्ये न ज्ञाने बुद्धिनिश्चये ।
नोत्तरे प्रतिवक्तव्ये समो लोके तवानघ ॥ १.२२.१६ ॥
ਹੇ ਨਿਰਮਲ, ਸੁਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਵਿੱਚ, ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
1.22.17
एतद्विद्याद्वये लब्धे न भवेत् सदृशस्तव ।
बला चातिबला चैव सर्वज्ञानस्य मातरौ ॥ १.२२.१७ ॥
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵਿੱਦਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਬਲਾ ਅਤੇ ਅਤਿਬਲਾ ਸਰਬ-ਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮਾਵਾਂ ਹਨ।
1.22.18
क्षुत्पिपासे न ते राम भविष्येते नरोत्तम ।
बलामतिबलां चैव पठस्तात राघव ॥ १.२२.१८ ॥
ਹੇ ਰਾਮ, ਹੇ ਨਰੋਤਮ, ਤੈਨੂੰ ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਪਿਆਸ ਨਹੀਂ ਸਤਾਏਗੀ। ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਬਲਾ ਅਤੇ ਅਤਿਬਲਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰ।
1.22.19
गृहाण सर्वलोकस्य गुप्तये रघुनन्दन ।
विद्याद्वयमधीयाने यशश्चाथ भवेद् भुवि ।
पितामहसुते ह्येते विद्ये तेजःसमन्विते ॥ १.२२.१९ ॥
ਹੇ ਰਘੁਨੰਦਨ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਵਿੱਦਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਯਸ਼ ਵੀ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਹਨ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ।
1.22.20
प्रदातुं तव काकुत्स्थ सदृशस्त्वं हि पार्थिव ।
कामं बहुगुणाः सर्वे त्वय्येते नात्र संशयः ॥ १.२२.२० ॥
ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ, ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਇਹ ਵਿੱਦਿਆਵਾਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਨੇਕ ਗੁਣ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
1.22.21
तपसा संभृते चैते बहुरूपे भविष्यतः ।
ततो रामो जलं स्पृष्ट्वा प्रहृष्टवदनः शुचिः ॥ १.२२.२१ ॥
ਤਪ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਇਹ ਵਿੱਦਿਆਵਾਂ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਜਲ ਛੂਹਿਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਗਏ।
1.22.22
प्रतिजग्राह ते विद्ये महर्षेर्भावितात्मनः ।
विद्यासमुदितो रामः शुशुभे भूरिविक्रमः ॥ १.२२.२२ ॥
ਉਸ ਭਾਵਿਤਾਤਮਾ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਤੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵਿੱਦਿਆਵਾਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੀਆਂ। ਵਿੱਦਿਆ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਮਹਾਪਰਾਕਰਮੀ ਰਾਮ ਸ਼ੋਭਾਯਮਾਨ ਹੋਏ।
1.22.23
सहस्ररश्मिर्भगवाञ्शरदीव दिवाकरः ।
गुरुकार्याणि सर्वाणि नियुज्य कुशिकात्मजे ।
ऊषुस्तां रजनीं तत्र सरय्वां सुसुखं त्रयः ॥ १.२२.२३ ॥
ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲਾ ਭਗਵਾਨ — ਸਾਰੇ ਗੁਰੂ-ਕਾਰਜ ਕੁਸ਼ਿਕਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਕੇ, ਤਿੰਨੇ ਸਰਯੂ ਕਿਨਾਰੇ ਉਸ ਰਾਤ ਬੜੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਰਹੇ।
1.22.24
दशरथनृपसूनुसत्तमाभ्यां
तृणशयनेऽनुचिते तदोषिताभ्याम् ।
कुशिकसुतवचोऽनुलालिताभ्याम्
सुखमिव सा विबभौ विभावरी च ॥ १.२२.२४ ॥
ਦਸ਼ਰਥ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਅਣਉਚਿਤ ਘਾਹ ਦੀ ਸੇਜ ਉੱਤੇ ਰਹੇ; ਕੁਸ਼ਿਕਪੁੱਤਰ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਲਾਡ-ਪਿਆਰੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਰਾਤ ਸੁਖ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭੀ।