Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 1.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.3.1
श्रुत्वा वस्तु समग्रं तद्धर्मार्थसहितं हितम् ।
व्यक्तमन्वेषते भूयो यद् वृत्तं तस्य धीमतः ॥ १.३.१ ॥
Habiendo oído el relato completo, unido al dharma y al propósito y beneficioso, él vuelve a indagar claramente la conducta de aquel sabio.
1.3.2
उपस्पृश्योदकं सम्यङ्मुनिः स्थित्वा कृताञ्जलिः ।
प्राचीनाग्रेषु दर्भेषु धर्मेणान्वेषते गतिम् ॥ १.३.२ ॥
Tras hacer correctamente la ablución con agua, de pie con las palmas unidas y sentado sobre hierba kuśa con las puntas hacia el este, el sabio busca su destino por medio del dharma.
1.3.3
रामलक्ष्मणसीताभी राज्ञा दशरथेन च ।
सभार्येण सराष्ट्रेण यत् प्राप्तं तत्र तत्त्वतः ॥ १.३.३ ॥
Lo que allí sucedió a Rāma, Lakṣmaṇa y Sītā, y al rey Daśaratha con su esposa y su reino, todo ello en verdad.
1.3.4
हसितं भाषितं चैव गतिर्यावच्च चेष्टितम् ।
तत् सर्वं धर्मवीर्येण यथावत् संप्रपश्यति ॥ १.३.४ ॥
Por el poder del dharma contempla plenamente, tal como fue, cada risa, palabra, paso y acción.
1.3.5
स्त्रीतृतीयेन च तथा यत् प्राप्तं चरता वने ।
सत्यसन्धेन रामेण तत् सर्वं चान्ववैक्षत ॥ १.३.५ ॥
Lo que le aconteció a Rāma, de palabra veraz, mientras vagaba por el bosque con su esposa como tercera persona, todo eso también lo examinó.
1.3.6
ततः पश्यति धर्मात्मा तत् सर्वं योगमास्थितः ।
पुरा यत् तत्र निर्वृत्तं पाणावामलकं यथा ॥ १.३.६ ॥
Entonces el de alma justa, establecido en el yoga, ve todo lo que antes había sucedido allí, tan claramente como un fruto de āmalaka puesto en la palma de la mano.
1.3.7
तत् सर्वं तत्त्वतो दृष्ट्वा धर्मेण स महामतिः ।
अभिरामस्य रामस्य तत् सर्वं कर्तुमुद्यतः ॥ १.३.७ ॥
Habiendo visto todo ello en verdad, por medio del dharma, el de gran entendimiento se dispuso a componer toda la gesta del encantador Rāma.
1.3.8
कामार्थगुणसंयुक्तं धर्मार्थगुणविस्तरम् ।
समुद्रमिव रत्नाढ्यं सर्वश्रुतिमनोहरम् ॥ १.३.८ ॥
Dotado de las cualidades del deseo y la riqueza, extenso en las cualidades del dharma y la riqueza, rico en joyas como un océano, encantador para los oídos de todos.
1.3.9
स यथा कथितं पूर्वं नारदेन महात्मना ।
रघुवंशस्य चरितं चकार भगवान् मुनिः ॥ १.३.९ ॥
Tal como lo había narrado antes el magnánimo Nārada, el venerable sabio compuso la historia del linaje de Raghu.
1.3.10
जन्म रामस्य सुमहद्वीर्यं सर्वानुकूलताम् ।
लोकस्य प्रियतां क्षान्तिं सौम्यतां सत्यशीलताम् ॥ १.३.१० ॥
El nacimiento de Rāma, su gran valor, su afabilidad hacia todos, su ser querido por el mundo, su paciencia, su gentileza y su carácter veraz.
1.3.11
नाना चित्राः कथाश्चान्या विश्वामित्रसहायने ।
जानक्याश्च विवाहं च धनुषश्च विभेदनम् ॥ १.३.११ ॥
Muchos relatos maravillosos en compañía de Viśvāmitra y otros más: el matrimonio de Jānakī y la rotura del arco.
1.3.12
रामरामविवादं च गुणान् दाशरथेस्तथा ।
तथाभिषेकं रामस्य कैकेय्या दुष्टभावताम् ॥ १.३.१२ ॥
La disputa entre los dos Rāmas, las virtudes del hijo de Daśaratha, la consagración de Rāma y la mala disposición de Kaikeyī.
1.3.13
विघातं चाभिषेकस्य रामस्य च विवासनम् ।
राज्ञः शोकं विलापं च परलोकस्य चाश्रयम् ॥ १.३.१३ ॥
El impedimento de la consagración de Rāma, el destierro de Rāma, el dolor y el lamento del rey, y su partida hacia el otro mundo.
1.3.14
प्रकृतीनां विषादं च प्रकृतीनां विसर्जनम् ।
निषादाधिपसंवादं सूतोपावर्तनं तथा ॥ १.३.१४ ॥
La desolación del pueblo y su despedida, el diálogo con el señor de los Niṣādas y el regreso del auriga.
1.3.15
गङ्गायाश्चापि संतारं भरद्वाजस्य दर्शनम् ।
भरद्वाजाभ्यनुज्ञानाच्चित्रकूटस्य दर्शनम् ॥ १.३.१५ ॥
El cruce del Gaṅgā y el encuentro con Bharadvāja, y, con el permiso de Bharadvāja, la vista de Citrakūṭa.
1.3.16
वास्तुकर्म निवेशं च भरतागमनं तथा ।
प्रसादनं च रामस्य पितुश्च सलिलक्रियाम् ॥ १.३.१६ ॥
La construcción de la morada y el asentamiento, la llegada de Bharata, la reconciliación con Rāma y el rito de las aguas por el padre.
1.3.17
पादुकाग्र्याभिषेकं च नन्दिग्रामनिवासनम् ।
दण्डकारण्यगमनं विराधस्य वधं तथा ॥ १.३.१७ ॥
La consagración de las excelsas sandalias y la morada en Nandigrāma, la ida al bosque de Daṇḍaka y la muerte de Virādha.
1.3.18
दर्शनं शरभङ्गस्य सुतीक्ष्णेन समागमम्
अनसूयासमाख्यां च अङ्गरागस्य चार्पणम् ॥ १.३.१८ ॥
La visión de Śarabhaṅga, el encuentro con Sutīkṣṇa, la mención de Anasūyā y la ofrenda del ungüento corporal.
1.3.19
दर्शनं चाप्यगस्त्यस्य धनुषो ग्रहणं तथा ।
शूर्पणख्याश्च संवादं विरूपकरणं तथा ॥ १.३.१९ ॥
También el encuentro con Agastya y la toma del arco, asimismo la conversación con Śūrpaṇakhā y la desfiguración de ella.
1.3.20
वधं खरत्रिशिरसोरुत्थानं रावणस्य च ।
मारीचस्य वधं चैव वैदेह्या हरणं तथा ॥ १.३.२० ॥
La muerte de Khara y Triśiras, el levantamiento de Rāvaṇa, la muerte de Mārīca y asimismo el rapto de Vaidehī.
1.3.21
राघवस्य विलापं च गृध्रराजनिबर्हणम् ।
कबन्धदर्शनं चैव पम्पायाश्चापि दर्शनम् ॥ १.३.२१ ॥
El lamento de Rāghava, la muerte del rey de los buitres (Jaṭāyu), la visión de Kabandha y asimismo la vista de Pampā.
1.3.22
शबरीदर्शनं चैव फलमूलाशनं तथा ।
प्रलापं चैव पम्पायां हनूमद्दर्शनं तथा ॥ १.३.२२ ॥
La visión de Śabarī, el comer frutos y raíces, el lamento en Pampā y asimismo el encuentro con Hanumān.
1.3.23
ऋष्यमूकस्य गमनं सुग्रीवेण समागमम् ।
प्रत्ययोत्पादनं सख्यं वालिसुग्रीवविग्रहम् ॥ १.३.२३ ॥
La ida a Ṛṣyamūka, el encuentro con Sugrīva, la creación de la confianza, la amistad y la disputa entre Vāli y Sugrīva.
1.3.24
वालिप्रमथनं चैव सुग्रीवप्रतिपादनम्
ताराविलापं समयं वर्षरात्रनिवासनम् ॥ १.३.२४ ॥
La muerte de Vāli, la instalación de Sugrīva, el lamento de Tārā, el pacto y la estancia durante las noches de la estación de lluvias.
1.3.25
कोपं राघवसिंहस्य बलानामुपसंग्रहम्
दिशः प्रस्थापनं चैव पृथिव्याश्च निवेदनम् ॥ १.३.२५ ॥
La ira del león de los Raghu (Rāma), la reunión de las tropas, el envío de mensajeros a las direcciones y la información sobre la tierra.
1.3.26
अङ्गुलीयकदानं च ऋक्षस्य बिलदर्शनम्
प्रायोपवेशनं चैव संपातेश्चापि दर्शनम् ॥ १.३.२६ ॥
La entrega del anillo; el descubrimiento de la cueva del oso; el sentarse a ayunar hasta la muerte; y la visión de Sampāti.
1.3.27
पर्वतारोहणं चैव सागरस्यापि लङ्घनम्
समुद्रवचनाच्चैव मैनाकस्य च दर्शनम् ॥ १.३.२७ ॥
La subida a la montaña y el salto sobre el océano; por la palabra del océano, y la visión de Mainaka.
1.3.28
राक्षसीतर्जनं चैव च्छायाग्राहस्य दर्शनम्
सिंहिकायाश्च निधनं लङ्कामलयदर्शनम् ॥ १.३.२८ ॥
La reprensión de la demonia y la visión del que atrapa las sombras; la muerte de Siṃhikā y la visión del monte Laṅkā.
1.3.29
रात्रौ लङ्काप्रवेशं च एकस्यापि विचिन्तनम्
आपानभूमिगमनमवरोधस्य दर्शनम् ॥ १.३.२९ ॥
De noche, la entrada en Laṅkā y la reflexión del único; la ida al lugar de bebida y la visión de los aposentos de las mujeres.
1.3.30
दर्शनं रावणस्यापि पुष्पकस्य च दर्शनम्
अशोकवनिकायानं सीतायाश्चापि दर्शनम् ॥ १.३.३० ॥
La visión de Rāvaṇa y también la visión del carro Puṣpaka; la ida al bosque de Aśoka, y también la visión de Sītā.
1.3.31
अभिज्ञानप्रदानं च सीतायाश्चापि भाषणम्
राक्षसीतर्जनं चैव त्रिजटास्वप्नदर्शनम् ॥ १.३.३१ ॥
La entrega de una señal de reconocimiento, la conversación con Sītā, las amenazas de las rākṣasīs y el sueño de Trijaṭā.
1.3.32
मणिप्रदानं सीताया वृक्षभङ्गं तथैव च
राक्षसीविद्रवं चैव किंकराणां निबर्हणम् ॥ १.३.३२ ॥
La entrega de una joya por parte de Sītā, la destrucción de árboles, la dispersión de las rākṣasīs y la muerte de los sirvientes de Rāvaṇa.
1.3.33
ग्रहणं वायुसूनोश्च लङ्कादाहाभिगर्जनम्
प्रतिप्लवनमेवाथ मधूनां हरणं तथा ॥ १.३.३३ ॥
La captura del hijo del Viento, el incendio de Laṅkā y su rugido, el salto de regreso y el saqueo del bosque de miel.
1.3.34
राघवाश्वासनं चैव मणिनिर्यातनं तथा
संगमं च समुद्रेण नलसेतोश्च बन्धनम् ॥ १.३.३४ ॥
El consuelo de Rāghava, la entrega de la joya, el encuentro con el océano y la construcción del puente de Nala.
1.3.35
प्रतारं च समुद्रस्य रात्रौ लङ्कावरोधनम्
विभीषणेन संसर्गं वधोपायनिवेदनम् ॥ १.३.३५ ॥
El cruce del océano, el asedio nocturno de Laṅkā, la alianza con Vibhīṣaṇa y la revelación de los medios para matar.
1.3.36
कुम्भकर्णस्य निधनं मेघनादनिबर्हणम्
रावणस्य विनाशं च सीतावाप्तिमरेः पुरे ॥ १.३.३६ ॥
La muerte de Kumbhakarṇa, la muerte de Meghanāda, la destrucción de Rāvaṇa y la recuperación de Sītā en la ciudad enemiga.
1.3.37
बिभीषणाभिषेकं च पुष्पकस्य च दर्शनम्
अयोध्यायाश्च गमनं भरद्वाजसमागमम् ॥ १.३.३७ ॥
La consagración de Bibhīṣaṇa, la visión del carro Puṣpaka, la marcha a Ayodhyā y el encuentro con Bharadvāja.
1.3.38
प्रेषणं वायुपुत्रस्य भरतेन समागमम्
रामाभिषेकाभ्युदयं सर्वसैन्यविसर्जनम्
स्वराष्ट्ररञ्जनं चैव वैदेह्याश्च विसर्जनम् ॥ १.३.३८ ॥
El envío del hijo de Vāyu, el encuentro con Bharata, el auge de la coronación de Rāma, la disolución de todos los ejércitos, la alegría de su propio reino y la separación de Vaidehī.
1.3.39
अनागतं च यत् किंचिद् रामस्य वसुधातले
तच्चकारोत्तरे काव्ये वाल्मीकिर्भगवानृषिः ॥ १.३.३९ ॥
Lo que aún había de suceder a Rāma sobre la tierra, eso compuso en el poema posterior el venerable sabio Vālmīki.