รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 1.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.3.1
श्रुत्वा वस्तु समग्रं तद्धर्मार्थसहितं हितम् ।
व्यक्तमन्वेषते भूयो यद् वृत्तं तस्य धीमतः ॥ १.३.१ ॥
ครั้นได้ฟังเรื่องราวทั้งหมด ซึ่งประกอบด้วยธรรมและประโยชน์ และเป็นคุณแก่ผู้ฟัง ท่านจึงพิจารณาเหตุการณ์ของผู้มีปัญญานั้นอย่างชัดเจนอีกครั้ง
1.3.2
उपस्पृश्योदकं सम्यङ्मुनिः स्थित्वा कृताञ्जलिः ।
प्राचीनाग्रेषु दर्भेषु धर्मेणान्वेषते गतिम् ॥ १.३.२ ॥
ฤๅษีชำระน้ำอย่างถูกต้อง ยืนประนมมือ นั่งบนหญ้ากุศะซึ่งปลายชี้ไปทางทิศตะวันออก แล้วแสวงหาหนทางของตนด้วยธรรม
1.3.3
रामलक्ष्मणसीताभी राज्ञा दशरथेन च ।
सभार्येण सराष्ट्रेण यत् प्राप्तं तत्र तत्त्वतः ॥ १.३.३ ॥
สิ่งใดที่เกิดขึ้นแก่พระราม พระลักษมณ์ และสีดา รวมทั้งท้าวทศรถพร้อมด้วยมเหสีและแว่นแคว้น ทั้งหมดนั้นตามความจริง
1.3.4
हसितं भाषितं चैव गतिर्यावच्च चेष्टितम् ।
तत् सर्वं धर्मवीर्येण यथावत् संप्रपश्यति ॥ १.३.४ ॥
ด้วยพลังแห่งธรรม ท่านเห็นอย่างถ่องแท้ตามที่เป็นจริง ทุกเสียงหัวเราะ คำพูด การเดิน และการกระทำ
1.3.5
स्त्रीतृतीयेन च तथा यत् प्राप्तं चरता वने ।
सत्यसन्धेन रामेण तत् सर्वं चान्ववैक्षत ॥ १.३.५ ॥
สิ่งใดที่เกิดขึ้นแก่พระรามผู้ปฏิญาณในความจริง ขณะเที่ยวไปในป่าโดยมีสีดาเป็นผู้ที่สาม ท่านก็พิจารณาสิ่งนั้นทั้งหมดเช่นกัน
1.3.6
ततः पश्यति धर्मात्मा तत् सर्वं योगमास्थितः ।
पुरा यत् तत्र निर्वृत्तं पाणावामलकं यथा ॥ १.३.६ ॥
ครั้นแล้ว ผู้มีจิตใจในธรรมตั้งมั่นในโยคะ ย่อมเห็นสิ่งทั้งหมดที่เคยเกิดขึ้นที่นั่นในอดีต ชัดเจนดั่งผลอามลกะที่วางอยู่บนฝ่ามือ
1.3.7
तत् सर्वं तत्त्वतो दृष्ट्वा धर्मेण स महामतिः ।
अभिरामस्य रामस्य तत् सर्वं कर्तुमुद्यतः ॥ १.३.७ ॥
ครั้นเห็นทุกสิ่งนั้นตามความจริงด้วยธรรมแล้ว ฤๅษีผู้มีปัญญากว้างขวางจึงตั้งใจรจนาเรื่องราวการกระทำทั้งหมดของพระรามผู้น่ารื่นรมย์
1.3.8
कामार्थगुणसंयुक्तं धर्मार्थगुणविस्तरम् ।
समुद्रमिव रत्नाढ्यं सर्वश्रुतिमनोहरम् ॥ १.३.८ ॥
ประกอบด้วยคุณแห่งกามและทรัพย์ อุดมด้วยคุณแห่งธรรมและทรัพย์ เปี่ยมด้วยรัตนะดั่งมหาสมุทร และน่าชื่นใจแก่จิตของทุกคนที่ได้ฟัง
1.3.9
स यथा कथितं पूर्वं नारदेन महात्मना ।
रघुवंशस्य चरितं चकार भगवान् मुनिः ॥ १.३.९ ॥
ดังที่พระมหาฤๅษีนารทะผู้ยิ่งใหญ่ได้เคยเล่าไว้ก่อนแล้ว พระผู้มีบุญฤๅษีนั้นจึงรจนาเรื่องราวของราชวงศ์รฆุ
1.3.10
जन्म रामस्य सुमहद्वीर्यं सर्वानुकूलताम् ।
लोकस्य प्रियतां क्षान्तिं सौम्यतां सत्यशीलताम् ॥ १.३.१० ॥
การประสูติของพระราม พลานุภาพอันยิ่งใหญ่ ความเป็นที่พอใจแก่ทุกสิ่ง ความเป็นที่รักของโลก ความอดทน ความอ่อนโยน และความประพฤติซื่อสัตย์
1.3.11
नाना चित्राः कथाश्चान्या विश्वामित्रसहायने ।
जानक्याश्च विवाहं च धनुषश्च विभेदनम् ॥ १.३.११ ॥
เรื่องราวอัศจรรย์มากมายในระหว่างที่อยู่กับพระวิศวามิตร และเรื่องอื่นๆ อีก ได้แก่การอภิเษกสมรสของชานกี และการหักธนู
1.3.12
रामरामविवादं च गुणान् दाशरथेस्तथा ।
तथाभिषेकं रामस्य कैकेय्या दुष्टभावताम् ॥ १.३.१२ ॥
การโต้เถียงระหว่างพระรามทั้งสอง คุณสมบัติของโอรสท้าวทศรถ การอภิเษกพระราม และจิตใจชั่วร้ายของนางไกเกยี
1.3.13
विघातं चाभिषेकस्य रामस्य च विवासनम् ।
राज्ञः शोकं विलापं च परलोकस्य चाश्रयम् ॥ १.३.१३ ॥
การขัดขวางการอภิเษกของพระราม การเนรเทศพระราม ความโศกเศร้าและการคร่ำครวญของพระราชา และการเสด็จสู่โลกหน้า
1.3.14
प्रकृतीनां विषादं च प्रकृतीनां विसर्जनम् ।
निषादाधिपसंवादं सूतोपावर्तनं तथा ॥ १.३.१४ ॥
ความท้อแท้ของประชาชนและการที่ต้องแยกย้ายกันไป การสนทนากับเจ้าเมืองนิษาทะ และการกลับมาของสารถี
1.3.15
गङ्गायाश्चापि संतारं भरद्वाजस्य दर्शनम् ।
भरद्वाजाभ्यनुज्ञानाच्चित्रकूटस्य दर्शनम् ॥ १.३.१५ ॥
การข้ามแม่น้ำคงคา และการพบกับภารทวาชะ และเมื่อได้รับอนุญาตจากภารทวาชะ การเห็นเขาจิตรกูฏ
1.3.16
वास्तुकर्म निवेशं च भरतागमनं तथा ।
प्रसादनं च रामस्य पितुश्च सलिलक्रियाम् ॥ १.३.१६ ॥
การสร้างที่พักและการตั้งถิ่นฐานที่นั่น การมาถึงของภรตะ การปลอบพระราม และพิธีถวายน้ำแด่บิดา
1.3.17
पादुकाग्र्याभिषेकं च नन्दिग्रामनिवासनम् ।
दण्डकारण्यगमनं विराधस्य वधं तथा ॥ १.३.१७ ॥
การอภิเษกรองพระบาทอันประเสริฐ การพำนักที่นันทิครามะ การเดินทางเข้าสู่ป่าทัณฑกะ และการสังหารวิราธะ
1.3.18
दर्शनं शरभङ्गस्य सुतीक्ष्णेन समागमम्
अनसूयासमाख्यां च अङ्गरागस्य चार्पणम् ॥ १.३.१८ ॥
การพบท่านศรภังคะ การพบกับสุตีกษณะ การกล่าวถึงนางอนสูยา และการถวายเครื่องหอมทาตัว
1.3.19
दर्शनं चाप्यगस्त्यस्य धनुषो ग्रहणं तथा ।
शूर्पणख्याश्च संवादं विरूपकरणं तथा ॥ १.३.१९ ॥
และการพบกับท่านอัคัสตยะ การหยิบยกธนู และเช่นเดียวกันคือการสนทนากับศูรปณขา และการทำให้นางพิการ
1.3.20
वधं खरत्रिशिरसोरुत्थानं रावणस्य च ।
मारीचस्य वधं चैव वैदेह्या हरणं तथा ॥ १.३.२० ॥
การสังหารขระและตรีศิระ การผงาดขึ้นของราวณะ การสังหารมารีจะ และเช่นเดียวกันคือการลักพาตัววไทเทหี
1.3.21
राघवस्य विलापं च गृध्रराजनिबर्हणम् ।
कबन्धदर्शनं चैव पम्पायाश्चापि दर्शनम् ॥ १.३.२१ ॥
การคร่ำครวญของพระราม การสังหารท้าวชฏายุ ราชาแห่งแร้ง การพบกพันธะ และการพบปัมปา
1.3.22
शबरीदर्शनं चैव फलमूलाशनं तथा ।
प्रलापं चैव पम्पायां हनूमद्दर्शनं तथा ॥ १.३.२२ ॥
การพบศพรี การกินผลไม้และรากไม้ การคร่ำครวญที่ปัมปา และการพบหนุมาน
1.3.23
ऋष्यमूकस्य गमनं सुग्रीवेण समागमम् ।
प्रत्ययोत्पादनं सख्यं वालिसुग्रीवविग्रहम् ॥ १.३.२३ ॥
การเดินทางไปยังฤษยมูก การพบสุครีพ การสร้างความไว้วางใจ มิตรภาพ และการวิวาทระหว่างพาลีกับสุครีพ
1.3.24
वालिप्रमथनं चैव सुग्रीवप्रतिपादनम्
ताराविलापं समयं वर्षरात्रनिवासनम् ॥ १.३.२४ ॥
การสังหารพาลี การแต่งตั้งสุครีพ การคร่ำครวญของนางตารา ข้อตกลง และการพำนักตลอดราตรีฤดูฝน
1.3.25
कोपं राघवसिंहस्य बलानामुपसंग्रहम्
दिशः प्रस्थापनं चैव पृथिव्याश्च निवेदनम् ॥ १.३.२५ ॥
ความโกรธของพระราม ผู้เป็นราชสีห์แห่งตระกูลรฆุ การรวบรวมกองทัพ การส่งทูตไปยังทิศทั้งหลาย และรายงานเกี่ยวกับแผ่นดิน
1.3.26
अङ्गुलीयकदानं च ऋक्षस्य बिलदर्शनम्
प्रायोपवेशनं चैव संपातेश्चापि दर्शनम् ॥ १.३.२६ ॥
การมอบแหวน การค้นพบถ้ำของหมี การนั่งอดอาหารจนตาย และการพบสัมปาติ
1.3.27
पर्वतारोहणं चैव सागरस्यापि लङ्घनम्
समुद्रवचनाच्चैव मैनाकस्य च दर्शनम् ॥ १.३.२७ ॥
การปีนขึ้นภูเขา และการกระโดดข้ามมหาสมุทร ตามถ้อยคำของมหาสมุทร และการพบไมนาก
1.3.28
राक्षसीतर्जनं चैव च्छायाग्राहस्य दर्शनम्
सिंहिकायाश्च निधनं लङ्कामलयदर्शनम् ॥ १.३.२८ ॥
การข่มขู่ของยักษิณี และการพบผู้คว้าเงา การสังหารสิงหิกา และการเห็นภูเขาลงกา
1.3.29
रात्रौ लङ्काप्रवेशं च एकस्यापि विचिन्तनम्
आपानभूमिगमनमवरोधस्य दर्शनम् ॥ १.३.२९ ॥
ยามราตรี การเข้าสู่ลงกา และการครุ่นคิดของผู้เดียวดาย การไปยังห้องดื่ม และการเห็นที่พักของสตรี
1.3.30
दर्शनं रावणस्यापि पुष्पकस्य च दर्शनम्
अशोकवनिकायानं सीतायाश्चापि दर्शनम् ॥ १.३.३० ॥
การเห็นราวณะ และการเห็นรถบุษปกะด้วย การไปยังสวนอโศก และการเห็นสีดาด้วย
1.3.31
अभिज्ञानप्रदानं च सीतायाश्चापि भाषणम्
राक्षसीतर्जनं चैव त्रिजटास्वप्नदर्शनम् ॥ १.३.३१ ॥
การมอบเครื่องหมายแห่งการจดจำ การสนทนากับสีดา การข่มขู่ของยักษิณี และความฝันของตริชฎา
1.3.32
मणिप्रदानं सीताया वृक्षभङ्गं तथैव च
राक्षसीविद्रवं चैव किंकराणां निबर्हणम् ॥ १.३.३२ ॥
สีดามอบอัญมณี การหักต้นไม้ การกระจัดกระจายของยักษิณี และการสังหารบริวารของราวณะ
1.3.33
ग्रहणं वायुसूनोश्च लङ्कादाहाभिगर्जनम्
प्रतिप्लवनमेवाथ मधूनां हरणं तथा ॥ १.३.३३ ॥
การจับบุตรแห่งวายุ การเผาลงกาและเสียงคำรามของเขา การกระโดดกลับ และการปล้นสวนน้ำผึ้ง
1.3.34
राघवाश्वासनं चैव मणिनिर्यातनं तथा
संगमं च समुद्रेण नलसेतोश्च बन्धनम् ॥ १.३.३४ ॥
การปลอบโยนพระราม การนำอัญมณีกลับมา การพบกับมหาสมุทร และการสร้างสะพานของนล
1.3.35
प्रतारं च समुद्रस्य रात्रौ लङ्कावरोधनम्
विभीषणेन संसर्गं वधोपायनिवेदनम् ॥ १.३.३५ ॥
การข้ามมหาสมุทร การล้อมลงกาในยามราตรี การคบหากับพิภีษณะ และการรายงานวิธีการสังหาร
1.3.36
कुम्भकर्णस्य निधनं मेघनादनिबर्हणम्
रावणस्य विनाशं च सीतावाप्तिमरेः पुरे ॥ १.३.३६ ॥
การสิ้นชีวิตของกุมภกรรณ การสังหารเมฆนาท การพินาศของราวณะ และการได้คืนสีดาในนครของศัตรู
1.3.37
बिभीषणाभिषेकं च पुष्पकस्य च दर्शनम्
अयोध्यायाश्च गमनं भरद्वाजसमागमम् ॥ १.३.३७ ॥
การอภิเษกของพิภีษณะ การเห็นรถบุษปกะ การเดินทางไปยังอโยธยา และการพบกับภรัทวาชะ
1.3.38
प्रेषणं वायुपुत्रस्य भरतेन समागमम्
रामाभिषेकाभ्युदयं सर्वसैन्यविसर्जनम्
स्वराष्ट्ररञ्जनं चैव वैदेह्याश्च विसर्जनम् ॥ १.३.३८ ॥
การส่งบุตรแห่งวายุไป การพบกับพระภรต ความเจริญรุ่งเรืองแห่งการอภิเษกของพระราม การปลดกองทัพทั้งปวง การทำให้แคว้นของตนชื่นบาน และการจากลาวไทเทหี
1.3.39
अनागतं च यत् किंचिद् रामस्य वसुधातले
तच्चकारोत्तरे काव्ये वाल्मीकिर्भगवानृषिः ॥ १.३.३९ ॥
สิ่งใดที่ยังมิได้มาถึงแก่พระรามบนพื้นพิภพ ฤๅษีวาลมีกิผู้ทรงคุณได้แต่งสิ่งนั้นไว้ในกาพย์ภาคหลัง