والمیکی رامائن · سرگ 1.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.3.1
श्रुत्वा वस्तु समग्रं तद्धर्मार्थसहितं हितम् ।
व्यक्तमन्वेषते भूयो यद् वृत्तं तस्य धीमतः ॥ १.३.१ ॥
دھرم اور ارتھ سے پر، ہت کاری اُس پورے واقعے کو سن کر، وہ دانا (رام) کے اُس کردار کو صاف طور پر پھر تلاش کرتا ہے۔
1.3.2
उपस्पृश्योदकं सम्यङ्मुनिः स्थित्वा कृताञ्जलिः ।
प्राचीनाग्रेषु दर्भेषु धर्मेणान्वेषते गतिम् ॥ १.३.२ ॥
پانی سے ٹھیک طرح آچمن کر کے، ہاتھ جوڑ کر کھڑے ہو کر، مشرق کی طرف نوک والی دَربھ گھاس پر بیٹھ کر، مُنی دھرم کے ذریعے اُس کی گتی تلاش کرتا ہے۔
1.3.3
रामलक्ष्मणसीताभी राज्ञा दशरथेन च ।
सभार्येण सराष्ट्रेण यत् प्राप्तं तत्र तत्त्वतः ॥ १.३.३ ॥
رام، لکشمن اور سیتا کے ساتھ، بیوی سمیت راجا دشرتھ کے ساتھ اور سلطنت سمیت، وہاں جو کچھ پیش آیا، وہ حقیقت کے مطابق۔
1.3.4
हसितं भाषितं चैव गतिर्यावच्च चेष्टितम् ।
तत् सर्वं धर्मवीर्येण यथावत् संप्रपश्यति ॥ १.३.४ ॥
ہنسنا، بولنا، چلنا اور جو بھی کام تھے، وہ سب دھرم کی قوت سے وہ جیسے تھے ویسے ہی مکمل طور پر دیکھ لیتا ہے۔
1.3.5
स्त्रीतृतीयेन च तथा यत् प्राप्तं चरता वने ।
सत्यसन्धेन रामेण तत् सर्वं चान्ववैक्षत ॥ १.३.५ ॥
بیوی کے ساتھ تیسرے کے طور پر، جنگل میں گھومتے ہوئے، سچے عہد والے رام کو جو کچھ پیش آیا، وہ سب بھی اُس نے دیکھ لیا۔
1.3.6
ततः पश्यति धर्मात्मा तत् सर्वं योगमास्थितः ।
पुरा यत् तत्र निर्वृत्तं पाणावामलकं यथा ॥ १.३.६ ॥
پھر دھرماتما یوگ میں قائم ہو کر، پہلے وہاں جو کچھ ہوا تھا وہ سب ایسے دیکھتا ہے جیسے ہتھیلی پر رکھا آنولا۔
1.3.7
तत् सर्वं तत्त्वतो दृष्ट्वा धर्मेण स महामतिः ।
अभिरामस्य रामस्य तत् सर्वं कर्तुमुद्यतः ॥ १.३.७ ॥
مہامتی نے سب کچھ حقیقت میں دھرم کے ذریعے دیکھ کر، ابھیرام رام کا وہ سارا چرتر رچنے کے لیے کمربستہ ہوئے۔
1.3.8
कामार्थगुणसंयुक्तं धर्मार्थगुणविस्तरम् ।
समुद्रमिव रत्नाढ्यं सर्वश्रुतिमनोहरम् ॥ १.३.८ ॥
کام اور ارتھ کی خوبیوں سے مزین، دھرم اور ارتھ کی خوبیوں سے وسیع، سمندر کی طرح جواہرات سے بھرپور، ہر سننے والے کا دل موہ لینے والا۔
1.3.9
स यथा कथितं पूर्वं नारदेन महात्मना ।
रघुवंशस्य चरितं चकार भगवान् मुनिः ॥ १.३.९ ॥
مہاتما نارد نے پہلے جیسا فرمایا تھا، اسی طرح بھگوان منی نے رگھوونش کا چرتر تصنیف کیا۔
1.3.10
जन्म रामस्य सुमहद्वीर्यं सर्वानुकूलताम् ।
लोकस्य प्रियतां क्षान्तिं सौम्यतां सत्यशीलताम् ॥ १.३.१० ॥
رام کی پیدائش، ان کی عظیم بہادری، سب کے لیے موافقت، دنیا کی محبوبیت، صبر، نرمی اور سچائی کا کردار۔
1.3.11
नाना चित्राः कथाश्चान्या विश्वामित्रसहायने ।
जानक्याश्च विवाहं च धनुषश्च विभेदनम् ॥ १.३.११ ॥
وشوامتر کے ساتھ کی بہت سی عجیب کہانیاں اور دیگر بھی، جانکی کی شادی اور کمان توڑنا۔
1.3.12
रामरामविवादं च गुणान् दाशरथेस्तथा ।
तथाभिषेकं रामस्य कैकेय्या दुष्टभावताम् ॥ १.३.१२ ॥
دو رام کا جھگڑا، دشرتھ کے بیٹے کی خوبیاں، رام کا راجیہ ابھیشیک اور کیکئی کی بری نیت۔
1.3.13
विघातं चाभिषेकस्य रामस्य च विवासनम् ।
राज्ञः शोकं विलापं च परलोकस्य चाश्रयम् ॥ १.३.१३ ॥
رام کے تاجپوشی میں رکاوٹ اور رام کا بنواس، بادشاہ کا غم اور نوحہ، اور اس کا پرلوک کی طرف جانا۔
1.3.14
प्रकृतीनां विषादं च प्रकृतीनां विसर्जनम् ।
निषादाधिपसंवादं सूतोपावर्तनं तथा ॥ १.३.१४ ॥
رعایا کا غم اور ان کی رخصتی، نشادوں کے سردار سے گفتگو، اور سارتھی کا واپس لوٹنا۔
1.3.15
गङ्गायाश्चापि संतारं भरद्वाजस्य दर्शनम् ।
भरद्वाजाभ्यनुज्ञानाच्चित्रकूटस्य दर्शनम् ॥ १.३.१५ ॥
گنگا کو پار کرنا، بھردواج کا دیدار، اور بھردواج کی اجازت سے چترکوٹ کا دیدار۔
1.3.16
वास्तुकर्म निवेशं च भरतागमनं तथा ।
प्रसादनं च रामस्य पितुश्च सलिलक्रियाम् ॥ १.३.१६ ॥
رہائش گاہ کی تعمیر اور قیام، بھرت کی آمد، رام کو منانا، اور باپ کے لیے جلکریا۔
1.3.17
पादुकाग्र्याभिषेकं च नन्दिग्रामनिवासनम् ।
दण्डकारण्यगमनं विराधस्य वधं तथा ॥ १.३.१७ ॥
کھڑاوں کا اعلیٰ تاج پوشی، ندی گرام میں قیام، دنڈکارنیہ کا سفر، اور وراد کا قتل۔
1.3.18
दर्शनं शरभङ्गस्य सुतीक्ष्णेन समागमम्
अनसूयासमाख्यां च अङ्गरागस्य चार्पणम् ॥ १.३.१८ ॥
شربھنگ کا دیدار، سُتیکشن سے ملاقات، انسویا کا ذکر، اور جسم پر خوشبودار لیپ کا چڑھانا۔
1.3.19
दर्शनं चाप्यगस्त्यस्य धनुषो ग्रहणं तथा ।
शूर्पणख्याश्च संवादं विरूपकरणं तथा ॥ १.३.१९ ॥
اگستیہ کا دیدار اور کمان کا لینا، اسی طرح شورپنکھا سے گفتگو اور اس کا بدصورت کیا جانا بھی۔
1.3.20
वधं खरत्रिशिरसोरुत्थानं रावणस्य च ।
मारीचस्य वधं चैव वैदेह्या हरणं तथा ॥ १.३.२० ॥
خر اور ترشرا کا قتل، راون کا اٹھنا، ماریچ کا قتل اور ویدیہی کا اغوا بھی۔
1.3.21
राघवस्य विलापं च गृध्रराजनिबर्हणम् ।
कबन्धदर्शनं चैव पम्पायाश्चापि दर्शनम् ॥ १.३.२१ ॥
راگھو کا ماتم، گدھوں کے راجا (جٹایو) کا قتل، کبندھ کا دیدار اور پمپا کا دیدار بھی۔
1.3.22
शबरीदर्शनं चैव फलमूलाशनं तथा ।
प्रलापं चैव पम्पायां हनूमद्दर्शनं तथा ॥ १.३.२२ ॥
شبری کا دیدار، پھل اور جڑوں کا کھانا، پمپا میں ماتم اور ہنومان کا دیدار بھی۔
1.3.23
ऋष्यमूकस्य गमनं सुग्रीवेण समागमम् ।
प्रत्ययोत्पादनं सख्यं वालिसुग्रीवविग्रहम् ॥ १.३.२३ ॥
رشیہ مُوک کی جانب روانگی، سُگریو سے ملاقات، اعتماد پیدا کرنا، دوستی، والی اور سُگریو کا جھگڑا۔
1.3.24
वालिप्रमथनं चैव सुग्रीवप्रतिपादनम्
ताराविलापं समयं वर्षरात्रनिवासनम् ॥ १.३.२४ ॥
والی کا قتل، سُگریو کی تخت نشینی، تارا کا ماتم، عہد اور برسات کی راتوں میں قیام۔
1.3.25
कोपं राघवसिंहस्य बलानामुपसंग्रहम्
दिशः प्रस्थापनं चैव पृथिव्याश्च निवेदनम् ॥ १.३.२५ ॥
راghava-siṃha (رام) کا غصہ، لشکروں کا جمع کرنا، سمتوں میں (قاصدوں کو) بھیجنا، اور زمین کے بارے میں اطلاع۔
1.3.26
अङ्गुलीयकदानं च ऋक्षस्य बिलदर्शनम्
प्रायोपवेशनं चैव संपातेश्चापि दर्शनम् ॥ १.३.२६ ॥
انگوٹھی کا دینا، ریچھ (جامبوان) کی غار کا دیکھنا، پرایوپویشن (بھوک ہڑتال تاکہ موت آئے)، اور سمپاتی کا دیدار۔
1.3.27
पर्वतारोहणं चैव सागरस्यापि लङ्घनम्
समुद्रवचनाच्चैव मैनाकस्य च दर्शनम् ॥ १.३.२७ ॥
پہاڑ پر چڑھنا، اور سمندر کو پار کرنا بھی؛ سمندر کے کہنے سے، اور مینک کا دیدار۔
1.3.28
राक्षसीतर्जनं चैव च्छायाग्राहस्य दर्शनम्
सिंहिकायाश्च निधनं लङ्कामलयदर्शनम् ॥ १.३.२८ ॥
راکشسی کو ڈانٹنا، سایہ پکڑنے والے کا دیدار؛ سمہیکا کا قتل، اور لنکا پہاڑ کا دیدار۔
1.3.29
रात्रौ लङ्काप्रवेशं च एकस्यापि विचिन्तनम्
आपानभूमिगमनमवरोधस्य दर्शनम् ॥ १.३.२९ ॥
رات کو لنکا میں داخلہ، اکیلے غور کرنا؛ شرابخانے کی طرف جانا، زنانہ محل کا دیدار۔
1.3.30
दर्शनं रावणस्यापि पुष्पकस्य च दर्शनम्
अशोकवनिकायानं सीतायाश्चापि दर्शनम् ॥ १.३.३० ॥
راون کا دیدار، پشپک ویمان کا دیدار بھی؛ اشوک باغ میں جانا، سیتا کا دیدار بھی۔
1.3.31
अभिज्ञानप्रदानं च सीतायाश्चापि भाषणम्
राक्षसीतर्जनं चैव त्रिजटास्वप्नदर्शनम् ॥ १.३.३१ ॥
سیتا کو پہچان کی نشانی دینا، سیتا سے گفتگو، راکشسیوں کی دھمکی، اور ترجٹا کے خواب کا دیدار۔
1.3.32
मणिप्रदानं सीताया वृक्षभङ्गं तथैव च
राक्षसीविद्रवं चैव किंकराणां निबर्हणम् ॥ १.३.३२ ॥
سیتا کا منی دینا، درختوں کا توڑنا، راکشسیوں کا بکھر جانا، اور راون کے کنکروں کا قتل۔
1.3.33
ग्रहणं वायुसूनोश्च लङ्कादाहाभिगर्जनम्
प्रतिप्लवनमेवाथ मधूनां हरणं तथा ॥ १.३.३३ ॥
ہوا کے بیٹے کا پکڑا جانا، لنکا کا جلانا اور ان کی گرج، پھر پلٹ کر چھلانگ لگانا، اور مدھو بن کو اجاڑنا۔
1.3.34
राघवाश्वासनं चैव मणिनिर्यातनं तथा
संगमं च समुद्रेण नलसेतोश्च बन्धनम् ॥ १.३.३४ ॥
راگھو کو تسلی دینا، منی سپرد کرنا، سمندر سے ملاپ، اور نل کے پل کی تعمیر۔
1.3.35
प्रतारं च समुद्रस्य रात्रौ लङ्कावरोधनम्
विभीषणेन संसर्गं वधोपायनिवेदनम् ॥ १.३.३५ ॥
سمندر پار کرنا، رات کو لنکا کا محاصرہ، وبھیشن سے تعلق، اور قتل کی تدبیر کی اطلاع دینا۔
1.3.36
कुम्भकर्णस्य निधनं मेघनादनिबर्हणम्
रावणस्य विनाशं च सीतावाप्तिमरेः पुरे ॥ १.३.३६ ॥
کمبھکرن کی موت، میگھناد کا قتل، راون کی ہلاکت، اور دشمن کے شہر میں سیتا کی واپسی۔
1.3.37
बिभीषणाभिषेकं च पुष्पकस्य च दर्शनम्
अयोध्यायाश्च गमनं भरद्वाजसमागमम् ॥ १.३.३७ ॥
بибھیشن کی تاجپوشی، پشپک وimان کا دیدار، ایودھیا کی جانب روانگی اور بھرदواج سے ملاقات۔
1.3.38
प्रेषणं वायुपुत्रस्य भरतेन समागमम्
रामाभिषेकाभ्युदयं सर्वसैन्यविसर्जनम्
स्वराष्ट्ररञ्जनं चैव वैदेह्याश्च विसर्जनम् ॥ १.३.३८ ॥
ہنومان کو بھیجنا، بھرت سے ملاقات، رام کی تاجپوشی کا عروج، تمام لشکروں کی رخصتی، اپنی سلطنت کو خوش کرنا اور وئیدیہی کی رخصتی۔
1.3.39
अनागतं च यत् किंचिद् रामस्य वसुधातले
तच्चकारोत्तरे काव्ये वाल्मीकिर्भगवानृषिः ॥ १.३.३९ ॥
زمین پر رام کا جو کچھ مستقبل میں ہونا تھا، اسے بھگوان رشی والمیکی نے اُتّرکاویہ میں تصنیف کیا۔