വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 1.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.3.1
श्रुत्वा वस्तु समग्रं तद्धर्मार्थसहितं हितम् ।
व्यक्तमन्वेषते भूयो यद् वृत्तं तस्य धीमतः ॥ १.३.१ ॥
ധർമ്മാർത്ഥങ്ങളോടു കൂടിയതും ഹിതകരവുമായ ആ സമസ്ത വൃത്താന്തം കേട്ട് ആ ബുദ്ധിമാന്റെ ചരിത്രം അവൻ വ്യക്തമായി വീണ്ടും അന്വേഷിക്കുന്നു.
1.3.2
उपस्पृश्योदकं सम्यङ्मुनिः स्थित्वा कृताञ्जलिः ।
प्राचीनाग्रेषु दर्भेषु धर्मेणान्वेषते गतिम् ॥ १.३.२ ॥
വെള്ളം കൊണ്ട് ശരിയായി ആചമനം ചെയ്ത്, കൈകൂപ്പി നിന്ന്, കിഴക്കോട്ട് അഗ്രമുള്ള ദർഭകളിൽ ഇരുന്ന് മുനി ധർമ്മത്തിലൂടെ അവന്റെ ഗതി അന്വേഷിക്കുന്നു.
1.3.3
रामलक्ष्मणसीताभी राज्ञा दशरथेन च ।
सभार्येण सराष्ट्रेण यत् प्राप्तं तत्र तत्त्वतः ॥ १.३.३ ॥
രാമ, ലക്ഷ്മണ, സീത എന്നിവരോടും, ഭാര്യമാരോടുകൂടിയ രാജാവ് ദശരഥനോടും, രാഷ്ട്രത്തോടും ചേർന്ന് അവിടെ സംഭവിച്ചത് യഥാർത്ഥത്തിൽ.
1.3.4
हसितं भाषितं चैव गतिर्यावच्च चेष्टितम् ।
तत् सर्वं धर्मवीर्येण यथावत् संप्रपश्यति ॥ १.३.४ ॥
ചിരിയും സംസാരവും നടത്തവും പ്രവൃത്തികളും എല്ലാം ധർമ്മബലത്താൽ അവൻ യഥാവിധി പൂർണ്ണമായി കാണുന്നു.
1.3.5
स्त्रीतृतीयेन च तथा यत् प्राप्तं चरता वने ।
सत्यसन्धेन रामेण तत् सर्वं चान्ववैक्षत ॥ १.३.५ ॥
ഭാര്യയോടൊപ്പം മൂന്നാമനായി, കാട്ടിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ സത്യസന്ധനായ രാമന് സംഭവിച്ചതെല്ലാം അവൻ പരിശോധിച്ചു.
1.3.6
ततः पश्यति धर्मात्मा तत् सर्वं योगमास्थितः ।
पुरा यत् तत्र निर्वृत्तं पाणावामलकं यथा ॥ १.३.६ ॥
അപ്പോൾ ധർമ്മാത്മാവായ അവൻ യോഗത്തിൽ ഉറച്ച് മുമ്പ് അവിടെ നടന്നതെല്ലാം, കൈപ്പത്തിയിലെ നെല്ലിക്ക പോലെ കാണുന്നു.
1.3.7
तत् सर्वं तत्त्वतो दृष्ट्वा धर्मेण स महामतिः ।
अभिरामस्य रामस्य तत् सर्वं कर्तुमुद्यतः ॥ १.३.७ ॥
മഹാമതിയായ അദ്ദേഹം എല്ലാം യഥാർത്ഥമായി ധർമ്മത്താൽ കണ്ടു, അഭിരാമനായ രാമന്റെ ആ സർവ്വചരിതവും രചിക്കാൻ ഒരുങ്ങി.
1.3.8
कामार्थगुणसंयुक्तं धर्मार्थगुणविस्तरम् ।
समुद्रमिव रत्नाढ्यं सर्वश्रुतिमनोहरम् ॥ १.३.८ ॥
കാമ-അർത്ഥ ഗുണങ്ങളോടു കൂടിയതും, ധർമ്മ-അർത്ഥ ഗുണങ്ങളാൽ വിസ്തൃതവും, സമുദ്രംപോലെ രത്നസമൃദ്ധവും, എല്ലാ കേൾവിക്കാരുടെയും മനം കവരുന്നതുമായത്.
1.3.9
स यथा कथितं पूर्वं नारदेन महात्मना ।
रघुवंशस्य चरितं चकार भगवान् मुनिः ॥ १.३.९ ॥
മഹാത്മാവായ നാരദൻ മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ, ഭഗവാനായ മുനി രഘുവംശചരിതം രചിച്ചു.
1.3.10
जन्म रामस्य सुमहद्वीर्यं सर्वानुकूलताम् ।
लोकस्य प्रियतां क्षान्तिं सौम्यतां सत्यशीलताम् ॥ १.३.१० ॥
രാമന്റെ ജന്മം, അവന്റെ മഹാവീര്യം, എല്ലാവർക്കും അനുകൂലത, ലോകത്തിന്റെ പ്രിയത, ക്ഷമ, സൗമ്യത, സത്യശീലം.
1.3.11
नाना चित्राः कथाश्चान्या विश्वामित्रसहायने ।
जानक्याश्च विवाहं च धनुषश्च विभेदनम् ॥ १.३.११ ॥
വിശ്വാമിത്രനോടൊപ്പമുള്ള പലവിധ അത്ഭുതകഥകളും മറ്റുള്ളവയും, ജാനകിയുടെ വിവാഹവും, വില്ല് ഒടിച്ചതും.
1.3.12
रामरामविवादं च गुणान् दाशरथेस्तथा ।
तथाभिषेकं रामस्य कैकेय्या दुष्टभावताम् ॥ १.३.१२ ॥
രണ്ടു രാമന്മാരുടെ തർക്കവും, ദശരഥപുത്രന്റെ ഗുണങ്ങളും, രാമന്റെ അഭിഷേകവും, കൈകേയിയുടെ ദുഷ്ടഭാവവും.
1.3.13
विघातं चाभिषेकस्य रामस्य च विवासनम् ।
राज्ञः शोकं विलापं च परलोकस्य चाश्रयम् ॥ १.३.१३ ॥
രാമന്റെ അഭിഷേകത്തിന് തടസ്സവും രാമന്റെ വനവാസവും, രാജാവിന്റെ ശോകവും വിലാപവും, അദ്ദേഹം പരലോകത്തേക്ക് പോയതും.
1.3.14
प्रकृतीनां विषादं च प्रकृतीनां विसर्जनम् ।
निषादाधिपसंवादं सूतोपावर्तनं तथा ॥ १.३.१४ ॥
പ്രജകളുടെ വിഷാദവും അവരെ യാത്രയാക്കിയതും, നിഷാദാധിപനുമായുള്ള സംഭാഷണവും, സാരഥി മടങ്ങിപ്പോയതും.
1.3.15
गङ्गायाश्चापि संतारं भरद्वाजस्य दर्शनम् ।
भरद्वाजाभ्यनुज्ञानाच्चित्रकूटस्य दर्शनम् ॥ १.३.१५ ॥
ഗംഗ കടന്നതും, ഭരദ്വാജനെ കണ്ടതും, ഭരദ്വാജന്റെ അനുമതിയാൽ ചിത്രകൂടദർശനവും.
1.3.16
वास्तुकर्म निवेशं च भरतागमनं तथा ।
प्रसादनं च रामस्य पितुश्च सलिलक्रियाम् ॥ १.३.१६ ॥
വാസസ്ഥലം പണിയലും താമസവും, ഭരതന്റെ വരവും, രാമനെ അനുനയിപ്പിച്ചതും, പിതാവിന് ജലക്രിയ ചെയ്തതും.
1.3.17
पादुकाग्र्याभिषेकं च नन्दिग्रामनिवासनम् ।
दण्डकारण्यगमनं विराधस्य वधं तथा ॥ १.३.१७ ॥
പാദുകങ്ങളുടെ മുഖ്യാഭിഷേകവും, നന്ദിഗ്രാമത്തിലെ വാസവും, ദണ്ഡകാരണ്യയാത്രയും, വിരാധന്റെ വധവും.
1.3.18
दर्शनं शरभङ्गस्य सुतीक्ष्णेन समागमम्
अनसूयासमाख्यां च अङ्गरागस्य चार्पणम् ॥ १.३.१८ ॥
ശരഭംഗനെ കണ്ടതും, സുതീക്ഷ്ണനുമായുള്ള സമാഗമവും, അനസൂയയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശവും, അംഗരാഗം സമർപ്പിച്ചതും.
1.3.19
दर्शनं चाप्यगस्त्यस्य धनुषो ग्रहणं तथा ।
शूर्पणख्याश्च संवादं विरूपकरणं तथा ॥ १.३.१९ ॥
അഗസ്ത്യദർശനവും വില്ലു സ്വീകരിച്ചതും, ശൂർപ്പണഖയുമായുള്ള സംഭാഷണവും അവളെ വികൃതയാക്കിയതും അതുപോലെതന്നെ.
1.3.20
वधं खरत्रिशिरसोरुत्थानं रावणस्य च ।
मारीचस्य वधं चैव वैदेह्या हरणं तथा ॥ १.३.२० ॥
ഖരന്റെയും ത്രിശിരസ്സിന്റെയും വധം, രാവണന്റെ ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പ്, മാരീചന്റെ വധം, വൈദേഹിയുടെ അപഹരണം എന്നിവയും.
1.3.21
राघवस्य विलापं च गृध्रराजनिबर्हणम् ।
कबन्धदर्शनं चैव पम्पायाश्चापि दर्शनम् ॥ १.३.२१ ॥
രാഘവന്റെ വിലാപം, ഗൃധ്രരാജന്റെ (ജടായുവിന്റെ) വധം, കബന്ധദർശനം, പമ്പാ സരസ്സിന്റെ ദർശനം എന്നിവയും.
1.3.22
शबरीदर्शनं चैव फलमूलाशनं तथा ।
प्रलापं चैव पम्पायां हनूमद्दर्शनं तथा ॥ १.३.२२ ॥
ശബരീദർശനവും ഫലമൂലാദികൾ ഭക്ഷിച്ചതും, പമ്പയിലെ വിലാപവും, ഹനുമാന്റെ ദർശനവും അതുപോലെതന്നെ.
1.3.23
ऋष्यमूकस्य गमनं सुग्रीवेण समागमम् ।
प्रत्ययोत्पादनं सख्यं वालिसुग्रीवविग्रहम् ॥ १.३.२३ ॥
ഋശ്യമൂകത്തിലേക്കുള്ള യാത്ര, സുഗ്രീവനുമായുള്ള സമാഗമം, വിശ്വാസം ജനിപ്പിക്കൽ, സഖ്യം, വാലി-സുഗ്രീവ കലഹം.
1.3.24
वालिप्रमथनं चैव सुग्रीवप्रतिपादनम्
ताराविलापं समयं वर्षरात्रनिवासनम् ॥ १.३.२४ ॥
വാലിയുടെ വധം, സുഗ്രീവന്റെ പ്രതിഷ്ഠ, താരയുടെ വിലാപം, സമയക്രമം, വർഷകാലരാത്രികളിലെ വാസം.
1.3.25
कोपं राघवसिंहस्य बलानामुपसंग्रहम्
दिशः प्रस्थापनं चैव पृथिव्याश्च निवेदनम् ॥ १.३.२५ ॥
രാഘവസിംഹന്റെ (രാമന്റെ) കോപം, സേനകളുടെ സംഗ്രഹണം, ദിക്കുകളിലേക്ക് (ദൂതന്മാരെ) അയയ്ക്കൽ, ഭൂമിയെക്കുറിച്ചുള്ള നിവേദനം.
1.3.26
अङ्गुलीयकदानं च ऋक्षस्य बिलदर्शनम्
प्रायोपवेशनं चैव संपातेश्चापि दर्शनम् ॥ १.३.२६ ॥
മോതിരം നൽകൽ, ഋക്ഷന്റെ (ജാംബവാന്റെ) ഗുഹ കണ്ടെത്തൽ, പ്രായോപവേശനം, സമ്പാതിയുടെ ദർശനം.
1.3.27
पर्वतारोहणं चैव सागरस्यापि लङ्घनम्
समुद्रवचनाच्चैव मैनाकस्य च दर्शनम् ॥ १.३.२७ ॥
പർവതാരോഹണം, സമുദ്രലംഘനവും; സമുദ്രത്തിന്റെ വാക്കിനാൽ, മൈനാകന്റെ ദർശനവും.
1.3.28
राक्षसीतर्जनं चैव च्छायाग्राहस्य दर्शनम्
सिंहिकायाश्च निधनं लङ्कामलयदर्शनम् ॥ १.३.२८ ॥
രാക്ഷസിയെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തൽ, നിഴൽ പിടിക്കുന്നവന്റെ ദർശനം; സിംഹികയുടെ വധം, ലങ്കാപർവതത്തിന്റെ ദർശനം.
1.3.29
रात्रौ लङ्काप्रवेशं च एकस्यापि विचिन्तनम्
आपानभूमिगमनमवरोधस्य दर्शनम् ॥ १.३.२९ ॥
രാത്രിയിൽ ലങ്കാപ്രവേശം, ഒറ്റയ്ക്കു ചിന്തിക്കൽ; മദ്യശാലയിലേക്കു പോകൽ, അന്തഃപുരദർശനം.
1.3.30
दर्शनं रावणस्यापि पुष्पकस्य च दर्शनम्
अशोकवनिकायानं सीतायाश्चापि दर्शनम् ॥ १.३.३० ॥
രാവണന്റെ ദർശനം, പുഷ്പകവിമാനത്തിന്റെ ദർശനവും; അശോകവനികയിലേക്കു പോകൽ, സീതയുടെ ദർശനവും.
1.3.31
अभिज्ञानप्रदानं च सीतायाश्चापि भाषणम्
राक्षसीतर्जनं चैव त्रिजटास्वप्नदर्शनम् ॥ १.३.३१ ॥
സീതയ്ക്ക് തിരിച്ചറിവിന്റെ അടയാളം നൽകുന്നത്, സീതയോടുള്ള സംഭാഷണം, രാക്ഷസിമാരുടെ ഭീഷണി, ത്രിജടയുടെ സ്വപ്നദർശനം.
1.3.32
मणिप्रदानं सीताया वृक्षभङ्गं तथैव च
राक्षसीविद्रवं चैव किंकराणां निबर्हणम् ॥ १.३.३२ ॥
സീതയുടെ മണി നൽകൽ, മരങ്ങൾ ഒടിക്കൽ, രാക്ഷസിമാരുടെ ചിതറിയോട്ടം, രാവണന്റെ കിങ്കരന്മാരുടെ വധം.
1.3.33
ग्रहणं वायुसूनोश्च लङ्कादाहाभिगर्जनम्
प्रतिप्लवनमेवाथ मधूनां हरणं तथा ॥ १.३.३३ ॥
വായുപുത്രൻ പിടിക്കപ്പെടുന്നത്, ലങ്കാദഹനവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗർജ്ജനവും, തിരികെ ചാടുന്നത്, മധുവനത്തിന്റെ നശീകരണം.
1.3.34
राघवाश्वासनं चैव मणिनिर्यातनं तथा
संगमं च समुद्रेण नलसेतोश्च बन्धनम् ॥ १.३.३४ ॥
രാഘവന് ആശ്വാസം നൽകൽ, മണി കൈമാറൽ, സമുദ്രസംഗമം, നളസേതുവിന്റെ നിർമ്മാണം.
1.3.35
प्रतारं च समुद्रस्य रात्रौ लङ्कावरोधनम्
विभीषणेन संसर्गं वधोपायनिवेदनम् ॥ १.३.३५ ॥
സമുദ്രം കടക്കൽ, രാത്രിയിൽ ലങ്കയുടെ ഉപരോധം, വിഭീഷണനുമായുള്ള ബന്ധം, വധോപായം അറിയിക്കൽ.
1.3.36
कुम्भकर्णस्य निधनं मेघनादनिबर्हणम्
रावणस्य विनाशं च सीतावाप्तिमरेः पुरे ॥ १.३.३६ ॥
കുംഭകർണ്ണന്റെ മരണം, മേഘനാദന്റെ വധം, രാവണന്റെ നാശം, ശത്രുനഗരത്തിൽ സീതയെ വീണ്ടെടുക്കൽ.
1.3.37
बिभीषणाभिषेकं च पुष्पकस्य च दर्शनम्
अयोध्यायाश्च गमनं भरद्वाजसमागमम् ॥ १.३.३७ ॥
വിഭീഷണന്റെ രാജ്യാഭിഷേകവും പുഷ്പകവിമാനദർശനവും അയോധ്യയിലേക്കുള്ള യാത്രയും ഭരദ്വാജനുമായുള്ള സമാഗമവും.
1.3.38
प्रेषणं वायुपुत्रस्य भरतेन समागमम्
रामाभिषेकाभ्युदयं सर्वसैन्यविसर्जनम्
स्वराष्ट्ररञ्जनं चैव वैदेह्याश्च विसर्जनम् ॥ १.३.३८ ॥
വായുപുത്രനെ അയച്ചത്, ഭരതനുമായുള്ള സമാഗമം, രാമാഭിഷേകത്തിന്റെ ഉദയം, സർവ സൈന്യങ്ങളുടെയും വിസർജ്ജനം, സ്വരാഷ്ട്രത്തെ സന്തോഷിപ്പിക്കൽ, വൈദേഹിയുടെ വിസർജ്ജനം.
1.3.39
अनागतं च यत् किंचिद् रामस्य वसुधातले
तच्चकारोत्तरे काव्ये वाल्मीकिर्भगवानृषिः ॥ १.३.३९ ॥
ഭൂമിയിൽ രാമന് ഭാവിയിൽ സംഭവിക്കാനുള്ളതെല്ലാം, ഭഗവാനായ വാല്മീകി ഋഷി ഉത്തരകാവ്യത്തിൽ രചിച്ചു.