ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 1.37
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.37.1
तप्यमाने तदा देवे सेन्द्राः साग्निपुरोगमाः ।
सेनापतिमभीप्सन्तः पितामहमुपागमन् ॥ १.३७.१ ॥
ସେତେବେଳେ ଦେବ (ଶିବ) ତପସ୍ୟାରେ ମଗ୍ନ ଥିବାବେଳେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଦେବତାମାନେ ସେନାପତି ଚାହିଁ ପିତାମହ (ବ୍ରହ୍ମା)ଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
1.37.2
ततोऽब्रुवन् सुराः सर्वे भगवन्तं पितामहम् ।
प्रणिपत्य सुराराम सेन्द्राः साग्निपुरोगमाः ॥ १.३७.२ ॥
ଏହାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭଗବାନ ପିତାମହ (ବ୍ରହ୍ମା)ଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ, 'ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ!'
1.37.3
येन सेनापतिर्देव दत्तो भगवता पुरा ।
स तपः परमास्थाय तप्यते स्म सहोमया ॥ १.३७.३ ॥
'ହେ ଦେବ! ପୂର୍ବରୁ ଭଗବାନ ଯାହାଙ୍କୁ ସେନାପତି ଦେଇଥିଲେ, ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଉମାଙ୍କ ସହିତ ପରମ ତପସ୍ୟାରେ ଅଛନ୍ତି।'
1.37.4
यदत्रानन्तरं कार्यं लोकानां हितकाम्यया ।
संविधत्स्व विधानज्ञ त्वं हि नः परमा गतिः ॥ १.३७.४ ॥
'ହେ ବିଧାନଜ୍ଞ! ଲୋକମାନଙ୍କ ହିତ ଇଚ୍ଛାରେ ଏବେ ଯାହା କରିବାକୁ ହେବ, ତାହାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତୁ; ଆପଣ ଆମର ପରମ ଗତି।'
1.37.5
देवतानां वचः श्रुत्वा सर्वलोकपितामहः ।
सान्त्वयन् मधुरैर्वाक्यैस्त्रिदशानिदमब्रवीत् ॥ १.३७.५ ॥
ଦେବତାମାନଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସର୍ବଲୋକ ପିତାମହ ମଧୁର ବାକ୍ୟରେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ ଏହା କହିଲେ।
1.37.6
शैलपुत्र्या यदुक्तं तन्न प्रजाः स्वासु पत्निषु ।
तस्या वचनमक्लिष्टं सत्यमेव न संशयः ॥ १.३७.६ ॥
'ଶୈଳପୁତ୍ରୀ (ଉମା) ଯାହା କହିଥିଲେ — "ନିଜ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କଠାରେ ପ୍ରଜା ଜନ୍ମିବ ନାହିଁ" — ତାଙ୍କର ସେ ବାକ୍ୟ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ସତ୍ୟ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।'
1.37.7
इयमाकाशगङ्गा च यस्यां पुत्रं हुताशनः ।
जनयिष्यति देवानां सेनापतिमरिंदमम् ॥ १.३७.७ ॥
ଏହା ଆକାଶଗଙ୍ଗା; ଏଥିରେ ଅଗ୍ନି ଦେବତାମାନଙ୍କ ସେନାପତି ଓ ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ ପୁତ୍ରକୁ ଜନ୍ମ ଦେବେ।
1.37.8
ज्येष्ठा शैलेन्द्रदुहिता मानयिष्यति तं सुतम् ।
उमायास्तद्बहुमतं भविष्यति न संशयः ॥ १.३७.८ ॥
ପର୍ବତରାଜଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ କନ୍ୟା ଉମା ସେହି ପୁତ୍ରକୁ ସମ୍ମାନ କରିବେ; ତାହା ଉମାଙ୍କ ପାଇଁ ଅତି ସମ୍ମାନିତ ହେବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
1.37.9
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य कृतार्था रघुनन्दन ।
प्रणिपत्य सुराः सर्वे पितामहमपूजयन् ॥ १.३७.९ ॥
ହେ ରଘୁନନ୍ଦନ! ତାଙ୍କର ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସମସ୍ତ ଦେବତା କୃତାର୍ଥ ହେଲେ; ସେମାନେ ପିତାମହଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ପୂଜା କଲେ।
1.37.10
ते गत्वा परमं राम कैलासं धातुमण्डितम् ।
अग्निं नियोजयामासुः पुत्रार्थं सर्वदेवताः ॥ १.३७.१० ॥
ହେ ରାମ! ସେହି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଧାତୁରେ ଶୋଭିତ ପରମ କୈଳାସକୁ ଯାଇ ପୁତ୍ରପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।
1.37.11
देवकार्यमिदं देव समाधत्स्व हुताशन ।
शैलपुत्र्यां महातेजो गङ्गायां तेज उत्सृज ॥ १.३७.११ ॥
ହେ ଦେବ! ଏହା ଦେବକାର୍ଯ୍ୟ; ହେ ଅଗ୍ନି, ଏହାକୁ ସମ୍ପନ୍ନ କର। ହେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ! ଶୈଳପୁତ୍ରୀ ଓ ଗଙ୍ଗାରେ ତୁମର ତେଜ ନିକ୍ଷେପ କର।
1.37.12
देवतानां प्रतिज्ञाय गङ्गामभ्येत्य पावकः ।
गर्भं धारय वै देवि देवतानामिदं प्रियम् ॥ १.३७.१२ ॥
ଦେବତାଙ୍କ ବାକ୍ୟ ସ୍ୱୀକାର କରି ପାବକ ଅଗ୍ନି ଗଙ୍ଗା ନିକଟକୁ ଆସି କହିଲେ: ହେ ଦେବୀ! ଗର୍ଭ ଧାରଣ କର; ଏହା ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ।
1.37.13
इत्येतद् वचनं श्रुत्वा दिव्यं रूपमधारयत् ।
स तस्या महिमां दृष्ट्वा समन्तादवशीर्यत ॥ १.३७.१३ ॥
ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ତାଙ୍କ ମହିମା ଦେଖି ସେ ଚାରିଆଡ଼େ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇଗଲେ।
1.37.14
समन्ततस्तदा देवीमभ्यषिञ्चत पावकः ।
सर्वस्रोतांसि पूर्णानि गङ्गाया रघुनन्दन ॥ १.३७.१४ ॥
ସେତେବେଳେ ଅଗ୍ନି ଚାରିପଟରୁ ସେହି ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ। ହେ ରଘୁନନ୍ଦନ, ଗଙ୍ଗାର ସମସ୍ତ ସ୍ରୋତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା।
1.37.15
तमुवाच ततो गङ्गा सर्वदेवपुरोगमम् ।
अशक्ता धारणे देव तेजस्तव समुद्धतम् ॥ १.३७.१५ ॥
ତାପରେ ଗଙ୍ଗା ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଅଗ୍ରଣୀ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ କହିଲେ — ହେ ଦେବ, ତୁମର ଉଦ୍ଦୀପ୍ତ ତେଜ ଧାରଣ କରିବାକୁ ମୁଁ ଅସମର୍ଥ।
1.37.16
दह्यमानाग्निना तेन सम्प्रव्यथितचेतना ।
अथाब्रवीदिदं गङ्गां सर्वदेवहुताशनः ॥ १.३७.१६ ॥
ସେହି ଅଗ୍ନିଦ୍ୱାରା ଦଗ୍ଧ ଓ ମନରେ ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟାକୁଳ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ହବି ଗ୍ରହଣକାରୀ ଅଗ୍ନି ଏହା କହିଲେ।
1.37.17
इह हैमवते पार्श्वे गर्भोऽयं संनिवेश्यताम् ।
श्रुत्वा त्वग्निवचो गङ्गा तं गर्भमतिभास्वरम् ॥ १.३७.१७ ॥
ଏଠାରେ ହିମାଳୟର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଏହି ଗର୍ଭ ରଖାଯାଉ। ଅଗ୍ନିଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଗଙ୍ଗା ସେହି ଅତ୍ୟଧିକ ଦୀପ୍ତ ଗର୍ଭକୁ —
1.37.18
उत्ससर्ज महातेजाः स्रोतोभ्यो हि तदानघ ।
यदस्या निर्गतं तस्मात् तप्तजाम्बूनदप्रभम् ॥ १.३७.१८ ॥
ସେତେବେଳେ ସେହି ମହାତେଜସ୍ୱିନୀ, ହେ ନିଷ୍ପାପ, ନିଜ ସ୍ରୋତରୁ ତାହାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ; ଏବଂ ତାହାଠାରୁ ଯାହା ବାହାରିଲା ତାହା ତପ୍ତ ସୁନାର ପ୍ରଭାଭଳି ଥିଲା।
1.37.19
काञ्चनं धरणीं प्राप्तं हिरण्यमतुलप्रभम् ।
ताम्रं कार्ष्णायसं चैव तैक्ष्ण्यादेवाभिजायत ॥ १.३७.१९ ॥
ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ ପୃଥିବୀରେ ପହଞ୍ଚି ଅତୁଳ ପ୍ରଭାବିଶିଷ୍ଟ ସୁନା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ତାହାର ତୀକ୍ଷ୍ଣତାରୁ ତମ୍ବା ଓ ଲୁହା ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଲା।
1.37.20
मलं तस्याभवत् तत्र त्रपु सीसकमेव च ।
तदेतद्धरणीं प्राप्य नानाधातुरवर्धत ॥ १.३७.२० ॥
ତାହାର ମଇଳା ସେଠାରେ ରାଙ୍ଗା ଓ ସୀସା ହେଲା; ଏହିପରି ପୃଥିବୀରେ ପହଞ୍ଚି ତାହା ନାନା ଧାତୁରୂପେ ବଢ଼ିଲା।
1.37.21
निक्षिप्तमात्रे गर्भे तु तेजोभिरभिरञ्जितम् ।
सर्वं पर्वतसंनद्धं सौवर्णमभवद् वनम् ॥ १.३७.२१ ॥
ଗର୍ଭରେ ରଖିବା ମାତ୍ରେ ତାହାର ତେଜରେ ସବୁ ରଙ୍ଗି ଗଲା; ପର୍ବତରେ ଘେରା ସେଇ ବନ ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ ହେଲା।
1.37.22
जातरूपमिति ख्यातं तदाप्रभृति राघव ।
सुवर्णं पुरुषव्याघ्र हुताशनसमप्रभम् ।
तृणवृक्षलतागुल्मं सर्वं भवति काञ्चनम् ॥ १.३७.२२ ॥
ସେଦିନଠାରୁ ତାହା 'ଜାତରୂପ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ହେ ରାଘବ, ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ଅଗ୍ନି ସମାନ ପ୍ରଭାବିଶିଷ୍ଟ ସେ ସୁନା; ତୃଣ, ବୃକ୍ଷ, ଲତା, ଗୁଳ୍ମ ସବୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ।
1.37.23
तं कुमारं ततो जातं सेन्द्राः सह मरुद्गणाः ।
क्षीरसम्भावनार्थाय कृत्तिकाः समयोजयन् ॥ १.३७.२३ ॥
ଜନ୍ମିଥିବା ସେହି କୁମାରଙ୍କୁ କ୍ଷୀର ଦେବା ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ମରୁଦ୍ଗଣ କୃତ୍ତିକାମାନଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।
1.37.24
ताः क्षीरं जातमात्रस्य कृत्वा समयमुत्तमम् ।
ददुः पुत्रोऽयमस्माकं सर्वासामिति निश्चिताः ॥ १.३७.२४ ॥
ସେହି କୃତ୍ତିକାମାନେ ଜନ୍ମ ମାତ୍ରେ ଉତ୍ତମ ସମୟ ସ୍ଥିର କରି କ୍ଷୀର ଦେଲେ; 'ଏ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର ପୁତ୍ର' ବୋଲି ନିଶ୍ଚିତ କଲେ।
1.37.25
ततस्तु देवताः सर्वाः कार्तिकेय इति ब्रुवन् ।
पुत्रस्त्रैलोक्यविख्यातो भविष्यति न संशयः ॥ १.३७.२५ ॥
ଏହା ପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା କହିଲେ, "ଏ କାର୍ତ୍ତିକେୟ।" ଏ ପୁତ୍ର ତ୍ରିଲୋକରେ ବିଖ୍ୟାତ ହେବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
1.37.26
तेषां तद् वचनं श्रुत्वा स्कन्नं गर्भपरिस्रवे ।
स्नापयन् परया लक्ष्म्या दीप्यमानं यथानलम् ॥ १.३७.२६ ॥
ସେମାନଙ୍କ ସେହି କଥା ଶୁଣି, ଗର୍ଭସ୍ରାବରେ ଖସିପଡ଼ିଥିବା, ଅଗ୍ନିସମ ଦୀପ୍ତ ସେହି ଶିଶୁକୁ ପରମ ଶୋଭାରେ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ।
1.37.27
स्कन्द इत्यब्रुवन् देवाः स्कन्नं गर्भपरिस्रवे ।
कार्तिकेयं महाबाहुं काकुत्स्थ ज्वलनोपमम् ॥ १.३७.२७ ॥
ଗର୍ଭସ୍ରାବରେ ଖସିପଡ଼ିଥିବା ସେହି ଶିଶୁକୁ ଦେବତାମାନେ "ସ୍କନ୍ଦ" ବୋଲି ଡାକିଲେ। ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ, ଅଗ୍ନିସମ ସେହି ମହାବାହୁ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କୁ [ସେହିପରି ଡାକିଲେ]।
1.37.28
प्रादुर्भूतं ततः क्षीरं कृत्तिकानामनुत्तमम् ।
षण्णां षडाननो भूत्वा जग्राह स्तनजं पयः ॥ १.३७.२८ ॥
ତା'ପରେ କୃତ୍ତିକାମାନଙ୍କ ସ୍ତନରେ ଉତ୍ତମ କ୍ଷୀର ପ୍ରକଟ ହେଲା। ଛଅ ମୁଖବିଶିଷ୍ଟ ସେହି ଶିଶୁ ଛଅ ଜଣଙ୍କ ସ୍ତନର କ୍ଷୀର ଗ୍ରହଣ କଲେ।
1.37.29
गृहीत्वा क्षीरमेकाह्ना सुकुमारवपुस्तदा ।
अजयत् स्वेन वीर्येण दैत्यसैन्यगणान् विभुः ॥ १.३७.२९ ॥
ଏକ ଦିନରେ କ୍ଷୀର ପାନ କରି, କୋମଳ ଶରୀରଧାରୀ ସେହି ସର୍ବସମର୍ଥ ନିଜ ପରାକ୍ରମରେ ଦୈତ୍ୟସେନାଗଣଙ୍କୁ ଜିତିଲେ।
1.37.30
सुरसेनागणपतिमभ्यषिञ्चन्महाद्युतिम् ।
ततस्तममराः सर्वे समेत्याग्निपुरोगमाः ॥ १.३७.३० ॥
ଦେବସେନାର ଗଣପତି ରୂପେ ସେହି ମହାଦ୍ୟୁତିମାନଙ୍କର ଅଭିଷେକ ହେଲା। ତା'ପରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ସମସ୍ତ ଅମର ଏକତ୍ର ହୋଇ ତାଙ୍କର ଅଭିଷେକ କଲେ।
1.37.31
एष ते राम गङ्गाया विस्तरोऽभिहितो मया ।
कुमारसम्भवश्चैव धन्यः पुण्यस्तथैव च ॥ १.३७.३१ ॥
ହେ ରାମ, ଗଙ୍ଗାର ଏହି ବିସ୍ତାର ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି; କୁମାରଙ୍କ ଜନ୍ମ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଶୁଭ ଓ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ।
1.37.32
भक्तश्च यः कार्तिकेये काकुत्स्थ भुवि मानवः ।
आयुष्मान् पुत्रपौत्रैश्च स्कन्दसालोक्यतां व्रजेत् ॥ १.३७.३२ ॥
ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ, ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ମାନବ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କ ଭକ୍ତ, ସେ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରଙ୍କ ସହ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହୋଇ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉ।