వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 1.37
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.37.1
तप्यमाने तदा देवे सेन्द्राः साग्निपुरोगमाः ।
सेनापतिमभीप्सन्तः पितामहमुपागमन् ॥ १.३७.१ ॥
అప్పుడు దేవుడు (శివుడు) తపస్సులో నిమగ్నమై ఉండగా, ఇంద్రుడు, అగ్ని మొదలైన దేవతలు సేనాపతిని కోరుతూ పితామహుడి (బ్రహ్మ) వద్దకు వెళ్ళారు.
1.37.2
ततोऽब्रुवन् सुराः सर्वे भगवन्तं पितामहम् ।
प्रणिपत्य सुराराम सेन्द्राः साग्निपुरोगमाः ॥ १.३७.२ ॥
అప్పుడు ఇంద్రుడు, అగ్ని మొదలైన దేవతలందరూ భగవానుడైన పితామహుడి (బ్రహ్మ)కి నమస్కరించి, 'దేవతల ఆనందమా!' అని పలికారు.
1.37.3
येन सेनापतिर्देव दत्तो भगवता पुरा ।
स तपः परमास्थाय तप्यते स्म सहोमया ॥ १.३७.३ ॥
'ఓ దేవా! పూర్వం భగవానుడు ఎవరికి సేనాపతిని ఇచ్చాడో, ఆయన ఇప్పుడు ఉమతో కలిసి గొప్ప తపస్సు చేస్తున్నాడు.'
1.37.4
यदत्रानन्तरं कार्यं लोकानां हितकाम्यया ।
संविधत्स्व विधानज्ञ त्वं हि नः परमा गतिः ॥ १.३७.४ ॥
'విధానాలు తెలిసినవాడా! లోకాల హితం కోరి ఇక్కడ తదుపరి చేయవలసిన పనిని ఏర్పాటు చేయండి; మీరే మాకు పరమ ఆశ్రయం.'
1.37.5
देवतानां वचः श्रुत्वा सर्वलोकपितामहः ।
सान्त्वयन् मधुरैर्वाक्यैस्त्रिदशानिदमब्रवीत् ॥ १.३७.५ ॥
దేవతల మాటలు విని, సమస్త లోకాల పితామహుడు మధురమైన మాటలతో దేవతలను ఓదారుస్తూ ఇలా అన్నాడు.
1.37.6
शैलपुत्र्या यदुक्तं तन्न प्रजाः स्वासु पत्निषु ।
तस्या वचनमक्लिष्टं सत्यमेव न संशयः ॥ १.३७.६ ॥
'శైలపుత్రి (ఉమ) చెప్పినది — "తన భార్యలతో సంతానం కలగదు" అన్నది — ఆమె ఆ మాట స్వాభావికంగానే సత్యం; ఇందులో సందేహం లేదు.'
1.37.7
इयमाकाशगङ्गा च यस्यां पुत्रं हुताशनः ।
जनयिष्यति देवानां सेनापतिमरिंदमम् ॥ १.३७.७ ॥
ఇది ఆకాశగంగ; దీనిలో అగ్నిదేవుడు దేవతల సేనాపతిని, శత్రువులను అణచువాడిని కంటాడు.
1.37.8
ज्येष्ठा शैलेन्द्रदुहिता मानयिष्यति तं सुतम् ।
उमायास्तद्बहुमतं भविष्यति न संशयः ॥ १.३७.८ ॥
పర్వతరాజు పెద్ద కుమార్తె ఉమ ఆ కుమారుని గౌరవిస్తుంది; అది ఉమకు ఎంతో ప్రీతికరంగా ఉంటుంది, సందేహం లేదు.
1.37.9
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य कृतार्था रघुनन्दन ।
प्रणिपत्य सुराः सर्वे पितामहमपूजयन् ॥ १.३७.९ ॥
ఓ రఘునందనా! ఆయన మాటలు విని దేవతలందరూ కృతార్థులయ్యారు; పితామహుని నమస్కరించి పూజించారు.
1.37.10
ते गत्वा परमं राम कैलासं धातुमण्डितम् ।
अग्निं नियोजयामासुः पुत्रार्थं सर्वदेवताः ॥ १.३७.१० ॥
ఓ రామా! ఆ దేవతలందరూ ధాతువులతో అలంకరించబడిన పరమ కైలాసానికి వెళ్లి, కుమారుని కోసం అగ్నిని నియోగించారు.
1.37.11
देवकार्यमिदं देव समाधत्स्व हुताशन ।
शैलपुत्र्यां महातेजो गङ्गायां तेज उत्सृज ॥ १.३७.११ ॥
ఓ దేవా! ఇది దేవతల కార్యం; ఓ అగ్నీ, దీనిని నెరవేర్చు. ఓ మహాతేజస్వీ! శైలపుత్రిలో, గంగలో నీ తేజస్సును ప్రసరింపజేయి.
1.37.12
देवतानां प्रतिज्ञाय गङ्गामभ्येत्य पावकः ।
गर्भं धारय वै देवि देवतानामिदं प्रियम् ॥ १.३७.१२ ॥
దేవతల మాటను అంగీకరించి, పావకుడు అగ్ని గంగ వద్దకు వచ్చి ఇలా అన్నాడు: ఓ దేవీ! గర్భాన్ని ధరించు; ఇది దేవతలకు ప్రియమైన కార్యం.
1.37.13
इत्येतद् वचनं श्रुत्वा दिव्यं रूपमधारयत् ।
स तस्या महिमां दृष्ट्वा समन्तादवशीर्यत ॥ १.३७.१३ ॥
ఈ మాటలు విని అతడు దివ్య రూపం ధరించాడు. ఆమె మహిమను చూసి అతడు నలువైపులా చెదిరిపోయాడు.
1.37.14
समन्ततस्तदा देवीमभ्यषिञ्चत पावकः ।
सर्वस्रोतांसि पूर्णानि गङ्गाया रघुनन्दन ॥ १.३७.१४ ॥
అప్పుడు అగ్ని నలువైపులా ఆ దేవిని అభిషేకించాడు. రఘునందనా, గంగ యొక్క అన్ని ప్రవాహాలు నిండిపోయాయి.
1.37.15
तमुवाच ततो गङ्गा सर्वदेवपुरोगमम् ।
अशक्ता धारणे देव तेजस्तव समुद्धतम् ॥ १.३७.१५ ॥
అప్పుడు గంగ సర్వదేవతలకు అగ్రగామి అయిన అగ్నితో ఇలా అన్నది — దేవా, నీ ప్రచండమైన తేజస్సును ధరించలేకపోతున్నాను.
1.37.16
दह्यमानाग्निना तेन सम्प्रव्यथितचेतना ।
अथाब्रवीदिदं गङ्गां सर्वदेवहुताशनः ॥ १.३७.१६ ॥
ఆ అగ్నితో దహించబడి, మనసు తీవ్రంగా కలత చెందిన గంగతో, సర్వదేవతల హవిస్సును స్వీకరించే అగ్ని ఇలా అన్నాడు.
1.37.17
इह हैमवते पार्श्वे गर्भोऽयं संनिवेश्यताम् ।
श्रुत्वा त्वग्निवचो गङ्गा तं गर्भमतिभास्वरम् ॥ १.३७.१७ ॥
ఇక్కడ హిమవంతపు పార్శ్వంలో ఈ గర్భాన్ని ఉంచు. అగ్ని మాటలు విన్న గంగ ఆ అత్యంత తేజోవంతమైన గర్భాన్ని —
1.37.18
उत्ससर्ज महातेजाः स्रोतोभ्यो हि तदानघ ।
यदस्या निर्गतं तस्मात् तप्तजाम्बूनदप्रभम् ॥ १.३७.१८ ॥
అప్పుడా మహాతేజస్విని, ఓ నిష్పాపా, తన ప్రవాహాల నుండి దానిని విడిచిపెట్టింది; దాని నుండి వెలువడినది కరిగిన బంగారపు కాంతితో ప్రకాశించింది.
1.37.19
काञ्चनं धरणीं प्राप्तं हिरण्यमतुलप्रभम् ।
ताम्रं कार्ष्णायसं चैव तैक्ष्ण्यादेवाभिजायत ॥ १.३७.१९ ॥
బంగారు రంగులో ఉన్న భూమిని చేరిన అతులిత కాంతియుత బంగారం పుట్టింది; దాని తీక్షణత వల్ల రాగి, ఇనుము కూడా పుట్టాయి.
1.37.20
मलं तस्याभवत् तत्र त्रपु सीसकमेव च ।
तदेतद्धरणीं प्राप्य नानाधातुरवर्धत ॥ १.३७.२० ॥
దాని మలినం అక్కడ తగరంగా, సీసంగా మారింది; ఈ విధంగా భూమిని చేరి అది అనేక లోహాలుగా పెరిగింది.
1.37.21
निक्षिप्तमात्रे गर्भे तु तेजोभिरभिरञ्जितम् ।
सर्वं पर्वतसंनद्धं सौवर्णमभवद् वनम् ॥ १.३७.२१ ॥
గర్భంలో ఉంచిన వెంటనే దాని తేజస్సుతో సర్వం రంజితమై, పర్వతాలతో చుట్టబడిన ఆ వనం బంగారుమయమైంది.
1.37.22
जातरूपमिति ख्यातं तदाप्रभृति राघव ।
सुवर्णं पुरुषव्याघ्र हुताशनसमप्रभम् ।
तृणवृक्षलतागुल्मं सर्वं भवति काञ्चनम् ॥ १.३७.२२ ॥
అప్పటి నుంచి అది 'జాతరూపం' అని ప్రసిద్ధమైంది. ఓ రాఘవా, పురుషవ్యాఘ్రా, అగ్నితో సమానమైన కాంతి గల ఆ బంగారం; గడ్డి, చెట్లు, తీగలు, పొదలు అన్నీ బంగారమవుతాయి.
1.37.23
तं कुमारं ततो जातं सेन्द्राः सह मरुद्गणाः ।
क्षीरसम्भावनार्थाय कृत्तिकाः समयोजयन् ॥ १.३७.२३ ॥
జన్మించిన ఆ కుమారునికి పాలు ఇచ్చేందుకు ఇంద్రునితో సహా మరుద్గణాలు కృత్తికలను నియమించారు.
1.37.24
ताः क्षीरं जातमात्रस्य कृत्वा समयमुत्तमम् ।
ददुः पुत्रोऽयमस्माकं सर्वासामिति निश्चिताः ॥ १.३७.२४ ॥
ఆ కృత్తికలు పుట్టిన వెంటనే ఉత్తమ ఒప్పందం చేసుకుని పాలిచ్చారు; 'ఇతడు మా అందరి కుమారుడు' అని నిశ్చయించుకున్నారు.
1.37.25
ततस्तु देवताः सर्वाः कार्तिकेय इति ब्रुवन् ।
पुत्रस्त्रैलोक्यविख्यातो भविष्यति न संशयः ॥ १.३७.२५ ॥
అప్పుడు దేవతలందరూ "ఇతడు కార్తికేయుడు" అని పలికారు. ఈ పుత్రుడు ముల్లోకాలలో ప్రసిద్ధుడవుతాడు; ఇందులో సందేహం లేదు.
1.37.26
तेषां तद् वचनं श्रुत्वा स्कन्नं गर्भपरिस्रवे ।
स्नापयन् परया लक्ष्म्या दीप्यमानं यथानलम् ॥ १.३७.२६ ॥
వారి ఆ మాటలు విని, గర్భస్రావంతో జారిన ఆ శిశువును, అగ్నిలా వెలిగిపోతున్న వానిని, గొప్ప కాంతితో స్నానం చేయించారు.
1.37.27
स्कन्द इत्यब्रुवन् देवाः स्कन्नं गर्भपरिस्रवे ।
कार्तिकेयं महाबाहुं काकुत्स्थ ज्वलनोपमम् ॥ १.३७.२७ ॥
గర్భస్రావంతో జారిన ఆ శిశువును దేవతలు "స్కందుడు" అని పిలిచారు. ఓ కాకుత్స్థా, అగ్నితో సమానమైన ఆ మహాబాహు కార్తికేయుని [ఆ పేరుతోనే పిలిచారు].
1.37.28
प्रादुर्भूतं ततः क्षीरं कृत्तिकानामनुत्तमम् ।
षण्णां षडाननो भूत्वा जग्राह स्तनजं पयः ॥ १.३७.२८ ॥
అప్పుడు కృత్తికల స్తనాల్లో ఉత్తమమైన పాలు ఉదయించాయి. ఆరు ముఖాలు గల ఆ శిశువు ఆరుగురి స్తనాల పాలను స్వీకరించాడు.
1.37.29
गृहीत्वा क्षीरमेकाह्ना सुकुमारवपुस्तदा ।
अजयत् स्वेन वीर्येण दैत्यसैन्यगणान् विभुः ॥ १.३७.२९ ॥
ఒకే రోజులో పాలు స్వీకరించి, మృదువైన శరీరం కలిగిన ఆ సర్వసమర్థుడు, తన స్వశక్తితో దైత్య సైన్య సమూహాలను జయించాడు.
1.37.30
सुरसेनागणपतिमभ्यषिञ्चन्महाद्युतिम् ।
ततस्तममराः सर्वे समेत्याग्निपुरोगमाः ॥ १.३७.३० ॥
దేవసేనకు గణపతిగా ఆ మహాతేజస్వికి అభిషేకం చేశారు. అప్పుడు అగ్ని ముందుండగా అమరులందరూ కూడి అతనికి అభిషేకించారు.
1.37.31
एष ते राम गङ्गाया विस्तरोऽभिहितो मया ।
कुमारसम्भवश्चैव धन्यः पुण्यस्तथैव च ॥ १.३७.३१ ॥
రామా, గంగా ప్రవాహ విస్తారాన్ని నీకు నేను వివరించాను; కుమారుని జననమూ అలాగే ధన్యమైనది, పుణ్యమైనది.
1.37.32
भक्तश्च यः कार्तिकेये काकुत्स्थ भुवि मानवः ।
आयुष्मान् पुत्रपौत्रैश्च स्कन्दसालोक्यतां व्रजेत् ॥ १.३७.३२ ॥
కాకుత్స్థా, భూమిపై కార్తికేయుని భక్తుడైన మానవుడు పుత్ర పౌత్రులతో దీర్ఘాయుష్మంతుడై స్కందుని లోకాన్ని పొందుగాక.