والمیکی رامائن · سرگ 1.37
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.37.1
तप्यमाने तदा देवे सेन्द्राः साग्निपुरोगमाः ।
सेनापतिमभीप्सन्तः पितामहमुपागमन् ॥ १.३७.१ ॥
اُس وقت دیوتا (شِو) تپسیا میں مصروف تھے، تو اندر اور اگنی کو آگے رکھ کر دیوتا سپہ سالار کی خواہش میں پتامہ (برہما) کے پاس گئے۔
1.37.2
ततोऽब्रुवन् सुराः सर्वे भगवन्तं पितामहम् ।
प्रणिपत्य सुराराम सेन्द्राः साग्निपुरोगमाः ॥ १.३७.२ ॥
پھر اندر اور اگنی کو آگے رکھ کر سب دیوتاؤں نے بھگوان پتامہ (برہما) کو سجدہ کر کے کہا، 'اے دیوتاؤں کے سرور!'
1.37.3
येन सेनापतिर्देव दत्तो भगवता पुरा ।
स तपः परमास्थाय तप्यते स्म सहोमया ॥ १.३७.३ ॥
'اے دیوتا! جن بھگوان نے پہلے سپہ سالار عطا کیا تھا، وہ اب اُما کے ساتھ شدید تپسیا میں ہیں۔'
1.37.4
यदत्रानन्तरं कार्यं लोकानां हितकाम्यया ।
संविधत्स्व विधानज्ञ त्वं हि नः परमा गतिः ॥ १.३७.४ ॥
'اے ودھان کے جاننے والے! دنیاؤں کی بھلائی کی خواہش سے اب جو کرنا ہے اُس کا انتظام کیجیے، کیونکہ آپ ہی ہمارا اعلیٰ سہارا ہیں۔'
1.37.5
देवतानां वचः श्रुत्वा सर्वलोकपितामहः ।
सान्त्वयन् मधुरैर्वाक्यैस्त्रिदशानिदमब्रवीत् ॥ १.३७.५ ॥
دیوتاؤں کی بات سن کر سب دنیاؤں کے پتامہ نے میٹھے کلمات سے دیوتاؤں کو تسلی دیتے ہوئے یہ کہا۔
1.37.6
शैलपुत्र्या यदुक्तं तन्न प्रजाः स्वासु पत्निषु ।
तस्या वचनमक्लिष्टं सत्यमेव न संशयः ॥ १.३७.६ ॥
'شیلپُتری (اُما) نے جو کہا — "اپنی بیویوں سے نسل نہ ہوگی" — اُن کا وہ قول بے تکلف سچ ہی ہے، اس میں کوئی شک نہیں۔'
1.37.7
इयमाकाशगङ्गा च यस्यां पुत्रं हुताशनः ।
जनयिष्यति देवानां सेनापतिमरिंदमम् ॥ १.३७.७ ॥
یہ آکاش گنگا ہے، جس میں اگنی دیوتاؤں کا سپہ سالار، دشمنوں کو زیر کرنے والا بیٹا پیدا کریں گے۔
1.37.8
ज्येष्ठा शैलेन्द्रदुहिता मानयिष्यति तं सुतम् ।
उमायास्तद्बहुमतं भविष्यति न संशयः ॥ १.३७.८ ॥
پربت راج کی بڑی بیٹی اُما اُس بیٹے کی عزت کرے گی؛ یہ اُما کے لیے نہایت محترم ہوگا، اس میں کوئی شک نہیں۔
1.37.9
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य कृतार्था रघुनन्दन ।
प्रणिपत्य सुराः सर्वे पितामहमपूजयन् ॥ १.३७.९ ॥
اے رگھو نندن! اُن کی وہ بات سن کر تمام دیوتا کامیاب ہو گئے؛ انہوں نے پتامہ کو سلام کر کے ان کی پوجا کی۔
1.37.10
ते गत्वा परमं राम कैलासं धातुमण्डितम् ।
अग्निं नियोजयामासुः पुत्रार्थं सर्वदेवताः ॥ १.३७.१० ॥
اے رام! وہ تمام دیوتا معدنیات سے آراستہ پرم کیلاس پہنچے اور بیٹے کے لیے اگنی کو مقرر کیا۔
1.37.11
देवकार्यमिदं देव समाधत्स्व हुताशन ।
शैलपुत्र्यां महातेजो गङ्गायां तेज उत्सृज ॥ १.३७.११ ॥
اے دیو! یہ دیوتاؤں کا کام ہے؛ اے اگنی، اسے پورا کرو۔ اے مہاتیجسوی! شیلپتری اور گنگا میں اپنا تیج چھوڑو۔
1.37.12
देवतानां प्रतिज्ञाय गङ्गामभ्येत्य पावकः ।
गर्भं धारय वै देवि देवतानामिदं प्रियम् ॥ १.३७.१२ ॥
دیوتاؤں کی بات مان کر پاوک اگنی گنگا کے پاس آئے اور کہا: اے دیوی! حمل دھارن کرو؛ یہ دیوتاؤں کو محبوب ہے۔
1.37.13
इत्येतद् वचनं श्रुत्वा दिव्यं रूपमधारयत् ।
स तस्या महिमां दृष्ट्वा समन्तादवशीर्यत ॥ १.३७.१३ ॥
یہ بات سن کر اس نے دیوی روپ دھارن کیا۔ اس کی عظمت دیکھ کر وہ ہر طرف بکھر گیا۔
1.37.14
समन्ततस्तदा देवीमभ्यषिञ्चत पावकः ।
सर्वस्रोतांसि पूर्णानि गङ्गाया रघुनन्दन ॥ १.३७.१४ ॥
اس وقت آگ نے ہر طرف سے اس دیوی کو بھر دیا۔ اے رگھونندن، گنگا کی تمام دھارائیں بھر گئیں۔
1.37.15
तमुवाच ततो गङ्गा सर्वदेवपुरोगमम् ।
अशक्ता धारणे देव तेजस्तव समुद्धतम् ॥ १.३७.१५ ॥
تب گنگا نے تمام دیوتاؤں کے پیشرو اگنی سے کہا — اے دیو، تمہارے بلند ہوتے ہوئے تیج کو سنبھالنے سے میں عاجز ہوں۔
1.37.16
दह्यमानाग्निना तेन सम्प्रव्यथितचेतना ।
अथाब्रवीदिदं गङ्गां सर्वदेवहुताशनः ॥ १.३७.१६ ॥
اس آگ سے جلتی ہوئی اور دل سے بے چین گنگا سے سب دیوتاؤں کے ہون کو قبول کرنے والے اگنی نے یہ کہا۔
1.37.17
इह हैमवते पार्श्वे गर्भोऽयं संनिवेश्यताम् ।
श्रुत्वा त्वग्निवचो गङ्गा तं गर्भमतिभास्वरम् ॥ १.३७.१७ ॥
یہاں ہمالیہ کے پہلو میں یہ حمل رکھ دیا جائے۔ اگنی کی بات سن کر گنگا نے اس نہایت تابناک حمل کو —
1.37.18
उत्ससर्ज महातेजाः स्रोतोभ्यो हि तदानघ ।
यदस्या निर्गतं तस्मात् तप्तजाम्बूनदप्रभम् ॥ १.३७.१८ ॥
تب اس مہاتیجسوینی نے، اے بے گناہ، اپنی دھاروں سے اسے چھوڑ دیا؛ اور اس سے جو نکلا وہ پگھلے ہوئے سونے کی آب والا تھا۔
1.37.19
काञ्चनं धरणीं प्राप्तं हिरण्यमतुलप्रभम् ।
ताम्रं कार्ष्णायसं चैव तैक्ष्ण्यादेवाभिजायत ॥ १.३७.१९ ॥
سنہری زمین تک پہنچ کر بے مثال چمک والا سونا پیدا ہوا، اور اس کی تیزی سے تانبا اور لوہا بھی پیدا ہوئے۔
1.37.20
मलं तस्याभवत् तत्र त्रपु सीसकमेव च ।
तदेतद्धरणीं प्राप्य नानाधातुरवर्धत ॥ १.३७.२० ॥
اس کی میل وہیں قلعی اور سیسہ بن گئی؛ یوں زمین تک پہنچ کر وہ طرح طرح کی دھاتوں کی صورت میں بڑھا۔
1.37.21
निक्षिप्तमात्रे गर्भे तु तेजोभिरभिरञ्जितम् ।
सर्वं पर्वतसंनद्धं सौवर्णमभवद् वनम् ॥ १.३७.२१ ॥
زمین کے رحم میں رکھتے ہی اس کی تابانی سے سب کچھ رنگ گیا، اور پہاڑوں سے گھرا ہوا وہ جنگل سنہری ہو گیا۔
1.37.22
जातरूपमिति ख्यातं तदाप्रभृति राघव ।
सुवर्णं पुरुषव्याघ्र हुताशनसमप्रभम् ।
तृणवृक्षलतागुल्मं सर्वं भवति काञ्चनम् ॥ १.३७.२२ ॥
اسی وقت سے وہ 'جاتروپ' کے نام سے مشہور ہوا۔ اے راghava، اے مردوں میں شیر، آگ جیسی چمک والا وہ سونا ہے؛ گھاس، درخت، بیل اور جھاڑیاں سب سونا ہو جاتی ہیں۔
1.37.23
तं कुमारं ततो जातं सेन्द्राः सह मरुद्गणाः ।
क्षीरसम्भावनार्थाय कृत्तिकाः समयोजयन् ॥ १.३७.२३ ॥
پیدا ہونے والے اس کمار کو دودھ پلانے کے لیے اندر سمیت مرودگنوں نے کرتکاؤں کو مقرر کیا۔
1.37.24
ताः क्षीरं जातमात्रस्य कृत्वा समयमुत्तमम् ।
ददुः पुत्रोऽयमस्माकं सर्वासामिति निश्चिताः ॥ १.३७.२४ ॥
ان کرتکاؤں نے پیدا ہوتے ہی بہترین عہد کر کے اسے دودھ دیا، اور یقین کیا کہ 'یہ ہم سب کا بیٹا ہے'۔
1.37.25
ततस्तु देवताः सर्वाः कार्तिकेय इति ब्रुवन् ।
पुत्रस्त्रैलोक्यविख्यातो भविष्यति न संशयः ॥ १.३७.२५ ॥
پھر تمام دیوتاؤں نے کہا، "یہ کارتکیہ ہے۔" یہ بیٹا تینوں لوکوں میں مشہور ہوگا، اس میں کوئی شک نہیں۔
1.37.26
तेषां तद् वचनं श्रुत्वा स्कन्नं गर्भपरिस्रवे ।
स्नापयन् परया लक्ष्म्या दीप्यमानं यथानलम् ॥ १.३७.२६ ॥
ان کی وہ بات سن کر، رحم کے اسقاط سے گرنے والے، آگ کی طرح دمکتے اس بچے کو انہوں نے اعلیٰ ترین جلال کے ساتھ غسل دیا۔
1.37.27
स्कन्द इत्यब्रुवन् देवाः स्कन्नं गर्भपरिस्रवे ।
कार्तिकेयं महाबाहुं काकुत्स्थ ज्वलनोपमम् ॥ १.३७.२७ ॥
رحم کے اسقاط سے گرے اس بچے کو دیوتاؤں نے "سکند" کہا۔ اے کاکُتسْتھ، آگ کے مانند اس مہابازو کارتکیہ کو [یوں پکارا]۔
1.37.28
प्रादुर्भूतं ततः क्षीरं कृत्तिकानामनुत्तमम् ।
षण्णां षडाननो भूत्वा जग्राह स्तनजं पयः ॥ १.३७.२८ ॥
پھر کرتّکاؤں کے سینوں میں اعلیٰ دودھ ظاہر ہوا۔ چھ چہروں والے اس بچے نے ان چھ کے سینوں کا دودھ پیا۔
1.37.29
गृहीत्वा क्षीरमेकाह्ना सुकुमारवपुस्तदा ।
अजयत् स्वेन वीर्येण दैत्यसैन्यगणान् विभुः ॥ १.३७.२९ ॥
ایک ہی دن میں دودھ پی کر، نرم بدن والے اس قادرِ مطلق نے اپنی ہی شجاعت سے دیتیوں کے لشکروں کو فتح کر لیا۔
1.37.30
सुरसेनागणपतिमभ्यषिञ्चन्महाद्युतिम् ।
ततस्तममराः सर्वे समेत्याग्निपुरोगमाः ॥ १.३७.३० ॥
دیوسینا کے گنپتی کے طور پر اس مہا تیجسوی کا ابھیشیک کیا گیا۔ پھر اگنی کو آگے رکھ کر تمام امر دیوتا جمع ہو کر اس کا ابھیشیک کرنے لگے۔
1.37.31
एष ते राम गङ्गाया विस्तरोऽभिहितो मया ।
कुमारसम्भवश्चैव धन्यः पुण्यस्तथैव च ॥ १.३७.३१ ॥
اے رام، گنگا کا یہ بیان میں نے تمہیں سنا دیا؛ کمار کا جنم بھی ویسا ہی مبارک اور پاکیزہ ہے۔
1.37.32
भक्तश्च यः कार्तिकेये काकुत्स्थ भुवि मानवः ।
आयुष्मान् पुत्रपौत्रैश्च स्कन्दसालोक्यतां व्रजेत् ॥ १.३७.३२ ॥
اے کاکتستھ، زمین پر جو انسان کارتikeya کا بھگت ہو، وہ بیٹوں اور پوتوں کے ساتھ طویل عمر پا کر سکند کے لوک کو پہنچے۔