ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 1.38
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.38.1
तां कथां कौशिको रामे निवेद्य मधुराक्षराम् ।
पुनरेवापरं वाक्यं काकुत्स्थमिदमब्रवीत् ॥ १.३८.१ ॥
ಕೌಶಿಕರು ಆ ಮಧುರ ಅಕ್ಷರಗಳ ಕಥೆಯನ್ನು ರಾಮನಿಗೆ ಹೇಳಿ, ಮತ್ತೆ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ರಾಮನಿಗೆ ಈ ಇನ್ನೊಂದು ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
1.38.2
अयोध्याधिपतिर्वीर पूर्वमासीन्नराधिपः ।
सगरो नाम धर्मात्मा प्रजाकामः स चाप्रजः ॥ १.३८.२ ॥
ವೀರನೇ! ಹಿಂದೆ ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಸಗರನೆಂಬ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ರಾಜನಿದ್ದನು; ಅವನು ಸಂತಾನವನ್ನು ಬಯಸಿದವನು, ಆದರೆ ಅವನಿಗೆ ಸಂತಾನವಿರಲಿಲ್ಲ.
1.38.3
वैदर्भदुहिता राम केशिनी नाम नामतः ।
ज्येष्ठा सगरपत्नी सा धर्मिष्ठा सत्यवादिनी ॥ १.३८.३ ॥
ರಾಮ! ವೈದರ್ಭ ರಾಜನ ಮಗಳಾದ ಕೇಶಿನಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವಳು, ಹಿರಿಯವಳಾಗಿ ಸಗರನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಳು; ಅವಳು ಅತ್ಯಂತ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಯವಾದಿನಿ.
1.38.4
अरिष्टनेमेर्दुहिता सुपर्णभगिनी तु सा ।
द्वितीया सगरस्यासीत् पत्नी सुमतिसंज्ञिता ॥ १.३८.४ ॥
ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿಯ ಮಗಳು, ಸುಪರ್ಣನ (ಗರುಡನ) ತಂಗಿಯಾದ ಅವಳು ಎರಡನೆಯವಳಾಗಿ ಸಗರನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಳು; ಸುಮತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಳು.
1.38.5
ताभ्यां सह महाराजः पत्नीभ्यां तप्तवांस्तपः ।
हिमवन्तं समासाद्य भृगुप्रस्रवणे गिरौ ॥ १.३८.५ ॥
ಆ ಇಬ್ಬರು ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಮಹಾರಾಜನು ಹಿಮವಂತವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಭೃಗು ಪ್ರಸ್ರವಣ ಎಂಬ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.
1.38.6
अथ वर्षशते पूर्णे तपसाऽऽराधितो मुनिः ।
सगराय वरं प्रादाद् भृगुः सत्यवतां वरः ॥ १.३८.६ ॥
ನಂತರ ನೂರು ವರ್ಷಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಾಗ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ, ಸತ್ಯವಂತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಮುನಿ ಭೃಗುವು ಸಗರನಿಗೆ ವರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.
1.38.7
अपत्यलाभः सुमहान् भविष्यति तवानघ ।
कीर्तिं चाप्रतिमां लोके प्राप्स्यसे पुरुषर्षभ ॥ १.३८.७ ॥
ಓ ನಿಷ್ಪಾಪನೇ, ನಿನಗೆ ಮಹಾ ಸಂತಾನಲಾಭವಾಗುವುದು; ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತಿಮ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.
1.38.8
एका जनयिता तात पुत्रं वंशकरं तव ।
षष्टिं पुत्रसहस्राणि अपरा जनयिष्यति ॥ १.३८.८ ॥
ಪ್ರಿಯನೇ, ಒಬ್ಬಳು ನಿನ್ನ ವಂಶವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಒಬ್ಬ ಮಗನನ್ನು ಹೆರುವಳು; ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರುವಳು.
1.38.9
भाषमाणं महात्मानं राजपुत्र्यौ प्रसाद्य तम् ।
ऊचतुः परमप्रीते कृताञ्जलिपुटे तदा ॥ १.३८.९ ॥
ಮಹಾತ್ಮನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಇಬ್ಬರು ರಾಜಕುಮಾರಿಯರು ಅವನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ, ಅತ್ಯಂತ ಸಂತಸದಿಂದ ಕೈಮುಗಿದು ಆಗ ಹೇಳಿದರು.
1.38.10
एकः कस्याः सुतो ब्रह्मन् का बहूञ्जनयिष्यति ।
श्रोतुमिच्छावहे ब्रह्मन् सत्यमस्तु वचस्तव ॥ १.३८.१० ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಯಾರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಮಗನಾಗುವನು, ಯಾರು ಬಹಳ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರುವಳು? ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ; ನಿಮ್ಮ ಮಾತು ಸತ್ಯವಾಗಲಿ.
1.38.11
तयोस्तद् वचनं श्रुत्वा भृगुः परमधार्मिकः ।
उवाच परमां वाणीं स्वच्छन्दोऽत्र विधीयताम् ॥ १.३८.११ ॥
ಅವರ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪರಮ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಭೃಗು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದನು: "ಇಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆಯೇ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಲಿ."
1.38.12
एको वंशकरो वास्तु बहवो वा महाबलाः ।
कीर्तिमन्तो महोत्साहाः का वा कं वरमिच्छति ॥ १.३८.१२ ॥
ಒಬ್ಬ ವಂಶವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಮಗನೋ, ಅಥವಾ ಮಹಾಬಲರೂ, ಕೀರ್ತಿವಂತರೂ, ಮಹಾ ಉತ್ಸಾಹಿಗಳೂ ಆದ ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳೋ — ಯಾರು ಯಾವ ವರವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ?
1.38.13
मुनेस्तु वचनं श्रुत्वा केशिनी रघुनन्दन ।
पुत्रं वंशकरं राम जग्राह नृपसंनिधौ ॥ १.३८.१३ ॥
ಮುನಿಯ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ರಘುನಂದನ ರಾಮನೇ, ಕೇಶಿನಿ ರಾಜನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ವಂಶವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಮಗನನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಳು.
1.38.14
षष्टिं पुत्रसहस्राणि सुपर्णभगिनी तदा ।
महोत्साहान् कीर्तिमतो जग्राह सुमतिः सुतान् ॥ १.३८.१४ ॥
ಆಗ ಸುಪರ್ಣನ ತಂಗಿ ಸುಮತಿ, ಮಹೋತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿಯುಳ್ಳ ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಳು.
1.38.15
प्रदक्षिणमृषिं कृत्वा शिरसाभिप्रणम्य तम् ।
जगाम स्वपुरं राजा सभार्यो रघुनन्दन ॥ १.३८.१५ ॥
ರಘುನಂದನ, ರಾಜನು ಋಷಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ತಲೆಬಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.
1.38.16
अथ काले गते तस्य ज्येष्ठा पुत्रं व्यजायत ।
असमञ्ज इति ख्यातं केशिनी सगरात्मजम् ॥ १.३८.१६ ॥
ಕಾಲ ಕಳೆದ ನಂತರ, ಅವನ ಹಿರಿಯ ಪತ್ನಿ ಕೇಶಿನಿ ಸಗರನ ಮಗನಾದ ಅಸಮಂಜ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪುತ್ರನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.
1.38.17
सुमतिस्तु नरव्याघ्र गर्भतुम्बं व्यजायत ।
षष्टिः पुत्रसहस्राणि तुम्बभेदाद् विनिःसृताः ॥ १.३८.१७ ॥
ಓ ನರವ್ಯಾಘ್ರನೇ, ಸುಮತಿ ಒಂದು ಗರ್ಭತುಂಬವನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ಆ ತುಂಬ ಒಡೆದಾಗ ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ಮಕ್ಕಳು ಹೊರಬಂದರು.
1.38.18
घृतपूर्णेषु कुम्भेषु धात्र्यस्तान् समवर्धयन् ।
कालेन महता सर्वे यौवनं प्रतिपेदिरे ॥ १.३८.१८ ॥
ತುಪ್ಪ ತುಂಬಿದ ಮಡಕೆಗಳಲ್ಲಿ ದಾದಿಯರು ಅವರನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದರು; ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ಯೌವನ ಪಡೆದರು.
1.38.19
अथ दीर्घेण कालेन रूपयौवनशालिनः ।
षष्टिः पुत्रसहस्राणि सगरस्याभवंस्तदा ॥ १.३८.१९ ॥
ಆಗ ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ನಂತರ, ರೂಪ ಮತ್ತು ಯೌವನದಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ಮಕ್ಕಳು ಸಗರನಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು.
1.38.20
स च ज्येष्ठो नरश्रेष्ठ सगरस्यात्मसम्भवः ।
बालान् गृहीत्वा तु जले सरय्वा रघुनन्दन ॥ १.३८.२० ॥
ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ರಘುನಂದನನೇ! ಸಗರನ ಆ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಪುತ್ರ, ಅವನ ಸ್ವಂತ ಮಗನಾದವನು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸರಯೂ ನೀರಿನಲ್ಲಿ…
1.38.21
प्रक्षिप्य प्राहसन्नित्यं मज्जतस्तान् निरीक्ष्य वै ।
एवं पापसमाचारः सज्जनप्रतिबाधकः ॥ १.३८.२१ ॥
ಅವರನ್ನು ನೀರಿಗೆ ಎಸೆದು, ಮುಳುಗುವವರನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಸದಾ ನಗುತ್ತಿದ್ದನು. ಹೀಗೆ ಅವನು ಪಾಪಾಚಾರಿಯಾಗಿ, ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿದ್ದನು.
1.38.22
पौराणामहिते युक्तः पित्रा निर्वासितः पुरात् ।
तस्य पुत्रोंऽशुमान् नाम असमञ्जस्य वीर्यवान् ॥ १.३८.२२ ॥
ಪೌರರಿಗೆ ಅಪಕಾರ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರಿಂದ ತಂದೆ ಅವನನ್ನು ನಗರದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿದನು. ಅವನ ಮಗ ಅಂಶುಮಾನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವನು; ಅಸಮಂಜಸನ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಪುತ್ರ ಅವನು.
1.38.23
सम्मतः सर्वलोकस्य सर्वस्यापि प्रियंवदः ।
ततः कालेन महता मतिः समभिजायत ॥ १.३८.२३ ॥
ಅವನು ಸರ್ವಲೋಕದಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವವನು. ಆಮೇಲೆ ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ನಂತರ ಒಂದು ಸಂಕಲ್ಪ ಉಂಟಾಯಿತು.
1.38.24
सगरस्य नरश्रेष्ठ यजेयमिति निश्चिता ।
स कृत्वा निश्चयं राजा सोपाध्यायगणस्तदा ।
यज्ञकर्मणि वेदज्ञो यष्टुं समुपचक्रमे ॥ १.३८.२४ ॥
ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, "ನಾನು ಯಜ್ಞ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಸಗರನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು. ಆ ರಾಜನು, ವೇದಜ್ಞನು, ತನ್ನ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಗಣದೊಂದಿಗೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ಆಗ ಯಜ್ಞಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.