వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 1.38
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.38.1
तां कथां कौशिको रामे निवेद्य मधुराक्षराम् ।
पुनरेवापरं वाक्यं काकुत्स्थमिदमब्रवीत् ॥ १.३८.१ ॥
కౌశికుడు ఆ మధురమైన అక్షరాలతో కూడిన కథను రాముడికి చెప్పి, మళ్ళీ కాకుత్స్థుడైన రాముడితో ఈ మాటను మరొకటిగా పలికాడు.
1.38.2
अयोध्याधिपतिर्वीर पूर्वमासीन्नराधिपः ।
सगरो नाम धर्मात्मा प्रजाकामः स चाप्रजः ॥ १.३८.२ ॥
వీరా! పూర్వం అయోధ్యకు అధిపతి, ధర్మాత్ముడైన సగరుడనే రాజు ఉండేవాడు; అతడు సంతానాన్ని కోరినవాడు, కానీ సంతానం లేనివాడు.
1.38.3
वैदर्भदुहिता राम केशिनी नाम नामतः ।
ज्येष्ठा सगरपत्नी सा धर्मिष्ठा सत्यवादिनी ॥ १.३८.३ ॥
రామా! విదర్భ రాజు కూతురు కేశిని అనే పేరుగలది, పెద్దదైన సగరుని భార్య; ఆమె అత్యంత ధర్మపరాయణురాలు, సత్యం పలికేది.
1.38.4
अरिष्टनेमेर्दुहिता सुपर्णभगिनी तु सा ।
द्वितीया सगरस्यासीत् पत्नी सुमतिसंज्ञिता ॥ १.३८.४ ॥
అరిష్టనేమి కూతురు, సుపర్ణుని (గరుడుని) చెల్లెలు అయిన ఆమె రెండవ భార్య; సగరునికి భార్యగా సుమతి అనే పేరుతో ప్రసిద్ధురాలు.
1.38.5
ताभ्यां सह महाराजः पत्नीभ्यां तप्तवांस्तपः ।
हिमवन्तं समासाद्य भृगुप्रस्रवणे गिरौ ॥ १.३८.५ ॥
ఆ ఇద్దరు భార్యలతో మహారాజు హిమవంతాన్ని చేరి, భృగు ప్రస్రవణం అనే పర్వతంపై తపస్సు చేశాడు.
1.38.6
अथ वर्षशते पूर्णे तपसाऽऽराधितो मुनिः ।
सगराय वरं प्रादाद् भृगुः सत्यवतां वरः ॥ १.३८.६ ॥
అప్పుడు వంద సంవత్సరాలు పూర్తయ్యాక, తపస్సుతో ప్రసన్నుడైన, సత్యవంతులలో శ్రేష్ఠుడైన మునీ భృగువు సగరునికి వరం ఇచ్చాడు.
1.38.7
अपत्यलाभः सुमहान् भविष्यति तवानघ ।
कीर्तिं चाप्रतिमां लोके प्राप्स्यसे पुरुषर्षभ ॥ १.३८.७ ॥
ఓ పాపరహితుడా, నీకు గొప్ప సంతాన లాభం కలుగుతుంది; పురుషులలో శ్రేష్ఠుడా, లోకంలో సాటిలేని కీర్తిని పొందుతావు.
1.38.8
एका जनयिता तात पुत्रं वंशकरं तव ।
षष्टिं पुत्रसहस्राणि अपरा जनयिष्यति ॥ १.३८.८ ॥
ప్రియుడా, ఒకరు నీ వంశాన్ని నిలబెట్టే ఒక కుమారుని కంటుంది; మరొకరు అరవైవేల కుమారులను కంటుంది.
1.38.9
भाषमाणं महात्मानं राजपुत्र्यौ प्रसाद्य तम् ।
ऊचतुः परमप्रीते कृताञ्जलिपुटे तदा ॥ १.३८.९ ॥
మహాత్ముడు మాట్లాడుతుండగా, ఇద్దరు రాజకుమార్తెలు ఆయనను సంతోషపెట్టి, అపార ఆనందంతో చేతులు జోడించి అప్పుడు పలికారు.
1.38.10
एकः कस्याः सुतो ब्रह्मन् का बहूञ्जनयिष्यति ।
श्रोतुमिच्छावहे ब्रह्मन् सत्यमस्तु वचस्तव ॥ १.३८.१० ॥
బ్రాహ్మణుడా, ఎవరికి ఒక కుమారుడు కలుగుతాడు, ఎవరు అనేకులను కంటుంది? బ్రాహ్మణుడా, వినాలనుకుంటున్నాము; మీ మాట నిజమగుగాక.
1.38.11
तयोस्तद् वचनं श्रुत्वा भृगुः परमधार्मिकः ।
उवाच परमां वाणीं स्वच्छन्दोऽत्र विधीयताम् ॥ १.३८.११ ॥
వారి ఆ మాటలు విని, అత్యంత ధర్మాత్ముడైన భృగువు ఉత్తమమైన మాటతో అన్నాడు: "ఇక్కడ మీ ఇష్టం ప్రకారమే నిర్ణయించబడుగాక."
1.38.12
एको वंशकरो वास्तु बहवो वा महाबलाः ।
कीर्तिमन्तो महोत्साहाः का वा कं वरमिच्छति ॥ १.३८.१२ ॥
ఒక్క వంశాన్ని నిలబెట్టే కుమారుడు కావాలా, లేక మహాబలులు, కీర్తిమంతులు, అత్యుత్సాహవంతులైన అనేకమంది కుమారులు కావాలా — ఎవరు ఏ వరం కోరుకుంటారు?
1.38.13
मुनेस्तु वचनं श्रुत्वा केशिनी रघुनन्दन ।
पुत्रं वंशकरं राम जग्राह नृपसंनिधौ ॥ १.३८.१३ ॥
మునివాక్యం విని, రఘునందనా రామా, కేశిని రాజు సముఖంలో వంశాన్ని నిలబెట్టే కుమారుని స్వీకరించింది.
1.38.14
षष्टिं पुत्रसहस्राणि सुपर्णभगिनी तदा ।
महोत्साहान् कीर्तिमतो जग्राह सुमतिः सुतान् ॥ १.३८.१४ ॥
అప్పుడు సుపర్ణుని సోదరి సుమతి గొప్ప ఉత్సాహంతో, కీర్తిమంతులైన అరవై వేల కుమారులను స్వీకరించింది.
1.38.15
प्रदक्षिणमृषिं कृत्वा शिरसाभिप्रणम्य तम् ।
जगाम स्वपुरं राजा सभार्यो रघुनन्दन ॥ १.३८.१५ ॥
రఘునందనా, రాజు ఋషిని ప్రదక్షిణం చేసి, శిరస్సు వంచి నమస్కరించి, భార్యలతో కలిసి తన నగరానికి వెళ్ళాడు.
1.38.16
अथ काले गते तस्य ज्येष्ठा पुत्रं व्यजायत ।
असमञ्ज इति ख्यातं केशिनी सगरात्मजम् ॥ १.३८.१६ ॥
కాలం గడిచాక, ఆయన పెద్ద భార్య కేశిని సగరుని కుమారుడు అసమంజుడు అనే పేరుగల కుమారుని కన్నది.
1.38.17
सुमतिस्तु नरव्याघ्र गर्भतुम्बं व्यजायत ।
षष्टिः पुत्रसहस्राणि तुम्बभेदाद् विनिःसृताः ॥ १.३८.१७ ॥
ఓ నరవ్యాఘ్రా, సుమతి ఒక గర్భతుంబాన్ని కన్నది; ఆ తుంబం పగిలినప్పుడు అరవై వేల కుమారులు వెలువడ్డారు.
1.38.18
घृतपूर्णेषु कुम्भेषु धात्र्यस्तान् समवर्धयन् ।
कालेन महता सर्वे यौवनं प्रतिपेदिरे ॥ १.३८.१८ ॥
నెయ్యితో నిండిన కుండలలో దాదులు వారిని పెంచారు; గొప్ప కాలంలో అందరూ యౌవనం పొందారు.
1.38.19
अथ दीर्घेण कालेन रूपयौवनशालिनः ।
षष्टिः पुत्रसहस्राणि सगरस्याभवंस्तदा ॥ १.३८.१९ ॥
అప్పుడు దీర్ఘకాలం తర్వాత, రూప యౌవనాలతో శోభిల్లే అరవై వేల మంది సగరుని కుమారులు అయ్యారు.
1.38.20
स च ज्येष्ठो नरश्रेष्ठ सगरस्यात्मसम्भवः ।
बालान् गृहीत्वा तु जले सरय्वा रघुनन्दन ॥ १.३८.२० ॥
నరశ్రేష్ఠా, రఘునందనా! సగరుని ఆ జ్యేష్ఠ పుత్రుడు, అతని సొంత కుమారుడైనవాడు, పిల్లలను పట్టుకొని సరయూ నీటిలో…
1.38.21
प्रक्षिप्य प्राहसन्नित्यं मज्जतस्तान् निरीक्ष्य वै ।
एवं पापसमाचारः सज्जनप्रतिबाधकः ॥ १.३८.२१ ॥
వారిని నీటిలో పడవేసి, మునిగిపోతున్న వారిని చూసి అతను ఎల్లప్పుడూ నవ్వేవాడు. ఈ విధంగా అతడు పాపాచారి, సజ్జనులకు అడ్డంకిగా ఉండేవాడు.
1.38.22
पौराणामहिते युक्तः पित्रा निर्वासितः पुरात् ।
तस्य पुत्रोंऽशुमान् नाम असमञ्जस्य वीर्यवान् ॥ १.३८.२२ ॥
పౌరులకు హాని కలిగించడంలో నిమగ్నమై ఉండటం వల్ల తండ్రి అతడిని నగరం నుండి బహిష్కరించాడు. అతని కుమారుడు అంశుమంతుడు అనే పేరు గలవాడు; అసమంజసుని పరాక్రమవంతుడైన కుమారుడు అతడు.
1.38.23
सम्मतः सर्वलोकस्य सर्वस्यापि प्रियंवदः ।
ततः कालेन महता मतिः समभिजायत ॥ १.३८.२३ ॥
అతడు సర్వలోకాలచే గౌరవింపబడినవాడు, అందరితో ప్రియంగా మాట్లాడేవాడు. తరువాత చాలా కాలానికి ఒక సంకల్పం కలిగింది.
1.38.24
सगरस्य नरश्रेष्ठ यजेयमिति निश्चिता ।
स कृत्वा निश्चयं राजा सोपाध्यायगणस्तदा ।
यज्ञकर्मणि वेदज्ञो यष्टुं समुपचक्रमे ॥ १.३८.२४ ॥
నరశ్రేష్ఠా, "నేను యజ్ఞం చేస్తాను" అని సగరుడు నిశ్చయించాడు. ఆ రాజు, వేదజ్ఞుడు, తన ఉపాధ్యాయ సమూహంతో కలిసి నిశ్చయించి అప్పుడు యజ్ఞకర్మలో యజ్ఞం చేయడం ప్రారంభించాడు.