ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 1.38
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.38.1
तां कथां कौशिको रामे निवेद्य मधुराक्षराम् ।
पुनरेवापरं वाक्यं काकुत्स्थमिदमब्रवीत् ॥ १.३८.१ ॥
ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੇ ਉਸ ਮਧੁਰ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੀ ਕਥਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੁਣਾ ਕੇ ਫਿਰ ਕਾਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਹ ਹੋਰ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।
1.38.2
अयोध्याधिपतिर्वीर पूर्वमासीन्नराधिपः ।
सगरो नाम धर्मात्मा प्रजाकामः स चाप्रजः ॥ १.३८.२ ॥
ਹੇ ਵੀਰ! ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਅਯੋਧਿਆ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸਗਰ ਨਾਮ ਦਾ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸੀ; ਉਹ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਕੋਈ ਸੰਤਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ।
1.38.3
वैदर्भदुहिता राम केशिनी नाम नामतः ।
ज्येष्ठा सगरपत्नी सा धर्मिष्ठा सत्यवादिनी ॥ १.३८.३ ॥
ਹੇ ਰਾਮ! ਵੈਦਰਭ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਨਾਮ ਦੀ, ਜੇਠੀ, ਸਗਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ; ਉਹ ਬਹੁਤ ਧਰਮੀ ਅਤੇ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਸੀ।
1.38.4
अरिष्टनेमेर्दुहिता सुपर्णभगिनी तु सा ।
द्वितीया सगरस्यासीत् पत्नी सुमतिसंज्ञिता ॥ १.३८.४ ॥
ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ ਦੀ ਧੀ, ਸੁਪਰਣ (ਗਰੁੜ) ਦੀ ਭੈਣ, ਉਹ ਦੂਜੀ ਸੀ; ਸਗਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੁਮਤੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
1.38.5
ताभ्यां सह महाराजः पत्नीभ्यां तप्तवांस्तपः ।
हिमवन्तं समासाद्य भृगुप्रस्रवणे गिरौ ॥ १.३८.५ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਮਹਾਰਾਜੇ ਨੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਭ੍ਰਿਗੂ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਤਪ ਕੀਤਾ।
1.38.6
अथ वर्षशते पूर्णे तपसाऽऽराधितो मुनिः ।
सगराय वरं प्रादाद् भृगुः सत्यवतां वरः ॥ १.३८.६ ॥
ਫਿਰ ਸੌ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਤੇ, ਤਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਸੱਚਵਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੁਨੀ ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੇ ਸਗਰ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ।
1.38.7
अपत्यलाभः सुमहान् भविष्यति तवानघ ।
कीर्तिं चाप्रतिमां लोके प्राप्स्यसे पुरुषर्षभ ॥ १.३८.७ ॥
ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਤੈਨੂੰ ਵੱਡਾ ਸੰਤਾਨ-ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ; ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਕੀਰਤੀ ਪਾਵੇਂਗਾ।
1.38.8
एका जनयिता तात पुत्रं वंशकरं तव ।
षष्टिं पुत्रसहस्राणि अपरा जनयिष्यति ॥ १.३८.८ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਇੱਕ ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਵੇਗੀ; ਦੂਜੀ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਵੇਗੀ।
1.38.9
भाषमाणं महात्मानं राजपुत्र्यौ प्रसाद्य तम् ।
ऊचतुः परमप्रीते कृताञ्जलिपुटे तदा ॥ १.३८.९ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਬੋਲੀਆਂ।
1.38.10
एकः कस्याः सुतो ब्रह्मन् का बहूञ्जनयिष्यति ।
श्रोतुमिच्छावहे ब्रह्मन् सत्यमस्तु वचस्तव ॥ १.३८.१० ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਕੌਣ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਵੇਗੀ? ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅਸੀਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਾਂ; ਤੁਹਾਡਾ ਬਚਨ ਸੱਚ ਹੋਵੇ।
1.38.11
तयोस्तद् वचनं श्रुत्वा भृगुः परमधार्मिकः ।
उवाच परमां वाणीं स्वच्छन्दोऽत्र विधीयताम् ॥ १.३८.११ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਰਮ ਧਰਮੀ ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੇ ਉੱਤਮ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਫੈਸਲਾ ਹੋਵੇ।"
1.38.12
एको वंशकरो वास्तु बहवो वा महाबलाः ।
कीर्तिमन्तो महोत्साहाः का वा कं वरमिच्छति ॥ १.३८.१२ ॥
ਇੱਕ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਨ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਮਹਾਬਲੀ, ਕੀਰਤੀਵਾਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਅਨੇਕ ਪੁੱਤਰ — ਕੌਣ ਕਿਹੜਾ ਵਰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ?
1.38.13
मुनेस्तु वचनं श्रुत्वा केशिनी रघुनन्दन ।
पुत्रं वंशकरं राम जग्राह नृपसंनिधौ ॥ १.३८.१३ ॥
ਮੁਨੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਰਘੁਨੰਦਨ ਰਾਮ, ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੰਸ਼ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਚੁਣਿਆ।
1.38.14
षष्टिं पुत्रसहस्राणि सुपर्णभगिनी तदा ।
महोत्साहान् कीर्तिमतो जग्राह सुमतिः सुतान् ॥ १.३८.१४ ॥
ਤਦ ਸੁਪਰਣ ਦੀ ਭੈਣ ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਮਹਾਨ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਯਸ਼ਸਵੀ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਚੁਣੇ।
1.38.15
प्रदक्षिणमृषिं कृत्वा शिरसाभिप्रणम्य तम् ।
जगाम स्वपुरं राजा सभार्यो रघुनन्दन ॥ १.३८.१५ ॥
ਹੇ ਰਘੁਨੰਦਨ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
1.38.16
अथ काले गते तस्य ज्येष्ठा पुत्रं व्यजायत ।
असमञ्ज इति ख्यातं केशिनी सगरात्मजम् ॥ १.३८.१६ ॥
ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਤੇ, ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਪਤਨੀ ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਨੇ ਅਸਮੰਜ ਨਾਮ ਦੇ ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
1.38.17
सुमतिस्तु नरव्याघ्र गर्भतुम्बं व्यजायत ।
षष्टिः पुत्रसहस्राणि तुम्बभेदाद् विनिःसृताः ॥ १.३८.१७ ॥
ਹੇ ਨਰਵਿਆਘਰ, ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਇੱਕ ਗਰਭਤੁੰਬ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਤੁੰਬ ਦੇ ਫੁੱਟਣ ਤੋਂ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਨਿਕਲੇ।
1.38.18
घृतपूर्णेषु कुम्भेषु धात्र्यस्तान् समवर्धयन् ।
कालेन महता सर्वे यौवनं प्रतिपेदिरे ॥ १.३८.१८ ॥
ਘਿਓ ਨਾਲ ਭਰੇ ਘੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧਾਈਆਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ; ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜਵਾਨੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇ।
1.38.19
अथ दीर्घेण कालेन रूपयौवनशालिनः ।
षष्टिः पुत्रसहस्राणि सगरस्याभवंस्तदा ॥ १.३८.१९ ॥
ਫਿਰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਰੂਪ ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦੇ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਸਗਰ ਦੇ ਹੋਏ।
1.38.20
स च ज्येष्ठो नरश्रेष्ठ सगरस्यात्मसम्भवः ।
बालान् गृहीत्वा तु जले सरय्वा रघुनन्दन ॥ १.३८.२० ॥
ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹੇ ਰਘੁਨੰਦਨ! ਸਗਰ ਦਾ ਉਹ ਜੇਠਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਉਸਦਾ ਆਪਣਾ ਹੀ ਸੀ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਸਰਯੂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ…
1.38.21
प्रक्षिप्य प्राहसन्नित्यं मज्जतस्तान् निरीक्ष्य वै ।
एवं पापसमाचारः सज्जनप्रतिबाधकः ॥ १.३८.२१ ॥
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਕੇ, ਡੁੱਬਦਿਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਸਦਾ ਹੱਸਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਪਾਪੀ ਆਚਰਣ ਵਾਲਾ, ਸੱਜਣਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਸੀ।
1.38.22
पौराणामहिते युक्तः पित्रा निर्वासितः पुरात् ।
तस्य पुत्रोंऽशुमान् नाम असमञ्जस्य वीर्यवान् ॥ १.३८.२२ ॥
ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਅਹਿਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਗਰ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਨਾਮ ਦਾ ਸੀ; ਅਸਮੰਜਸ ਦਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਪੁੱਤਰ।
1.38.23
सम्मतः सर्वलोकस्य सर्वस्यापि प्रियंवदः ।
ततः कालेन महता मतिः समभिजायत ॥ १.३८.२३ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਣ-ਯੋਗ ਅਤੇ ਸਭ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਜਾਗਿਆ।
1.38.24
सगरस्य नरश्रेष्ठ यजेयमिति निश्चिता ।
स कृत्वा निश्चयं राजा सोपाध्यायगणस्तदा ।
यज्ञकर्मणि वेदज्ञो यष्टुं समुपचक्रमे ॥ १.३८.२४ ॥
ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, "ਮੈਂ ਯੱਗ ਕਰਾਂਗਾ" ਇਹ ਸਗਰ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਰਾਜਾ, ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਜਾਣਕਾਰ, ਆਪਣੇ ਉਪਾਧਿਆਇਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਯੱਗ-ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਯੱਗ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।