ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 1.42
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.42.1
कालधर्मं गते राम सगरे प्रकृतीजनाः ।
राजानं रोचयामासुरंशुमन्तं सुधार्मिकम् ॥ १.४२.१ ॥
ಸಗರನು ಕಾಲಧರ್ಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ನಂತರ, ಪ್ರಜೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಧಾರ್ಮಿಕನಾದ ಅಂಶುಮಂತನನ್ನು ರಾಜನನ್ನಾಗಿ ಆರಿಸಿದರು.
1.42.2
स राजा सुमहानासीदंशुमान् रघुनन्दन ।
तस्य पुत्रो महानासीद् दिलीप इति विश्रुतः ॥ १.४२.२ ॥
ರಘುನಂದನ, ಆ ಅಂಶುಮಂತನು ಮಹಾರಾಜನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ಮಗ ದಿಲೀಪನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಮಹಾನುಭಾವನಾಗಿದ್ದನು.
1.42.3
तस्मै राज्यं समादिश्य दिलीपे रघुनन्दन ।
हिमवच्छिखरे रम्ये तपस्तेपे सुदारुणम् ॥ १.४२.३ ॥
ರಘುನಂದನ, ಅವನಿಗೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿ, ದಿಲೀಪನು ಹಿಮಾಲಯದ ರಮ್ಯ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದನು.
1.42.4
द्वात्रिंशच्छतसाहस्रं वर्षाणि सुमहायशाः ।
तपोवनगतो राजा स्वर्गं लेभे तपोधनः ॥ १.४२.४ ॥
ಮೂವತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ತಪೋವನದಲ್ಲಿದ್ದು, ಮಹಾ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ತಪೋಧನ ರಾಜನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದನು.
1.42.5
दिलीपस्तु महातेजाः श्रुत्वा पैतामहं वधम् ।
दुःखोपहतया बुद्ध्या निश्चयं नाध्यगच्छत ॥ १.४२.५ ॥
ಆದರೆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ದಿಲೀಪನು ತನ್ನ ಪಿತಾಮಹರ ವಧೆಯ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಒಂದು ನಿಶ್ಚಯಕ್ಕೆ ಬರಲಾಗಲಿಲ್ಲ.
1.42.6
कथं गङ्गावतरणं कथं तेषां जलक्रिया ।
तारयेयं कथं चैतानिति चिन्तापरोऽभवत् ॥ १.४२.६ ॥
ಗಂಗೆಯ ಅವತರಣ ಹೇಗೆ? ಅವರಿಗೆ ಜಲತರ್ಪಣ ಹೇಗೆ? ಇವರನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಉದ್ಧರಿಸಲಿ? ಎಂಬ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದನು.
1.42.7
तस्य चिन्तयतो नित्यं धर्मेण विदितात्मनः ।
पुत्रो भगीरथो नाम जज्ञे परमधार्मिकः ॥ १.४२.७ ॥
ಸದಾ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಧರ್ಮದಿಂದ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಅವನಿಗೆ, ಪರಮ ಧಾರ್ಮಿಕನಾದ ಭಗೀರಥ ಎಂಬ ಮಗ ಜನಿಸಿದನು.
1.42.8
दिलीपस्तु महातेजा यज्ञैर्बहुभिरिष्टवान् ।
त्रिंशद्वर्षसहस्राणि राजा राज्यमकारयत् ॥ १.४२.८ ॥
ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ದಿಲೀಪನು ಅನೇಕ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿದನು; ರಾಜನಾಗಿ ಮೂವತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ರಾಜ್ಯವಾಳಿದನು.
1.42.9
अगत्वा निश्चयं राजा तेषामुद्धरणं प्रति ।
व्याधिना नरशार्दूल कालधर्ममुपेयिवान् ॥ १.४२.९ ॥
ಓ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ರಾಜನು ಅವರ ಉದ್ಧಾರದ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ಮಾಡದೆ ರೋಗದಿಂದ ಕಾಲಧರ್ಮ (ಮರಣ) ಹೊಂದಿದನು.
1.42.10
इन्द्रलोकं गतो राजा स्वार्जितेनैव कर्मणा ।
राज्ये भगीरथं पुत्रमभिषिच्य नरर्षभः ॥ १.४२.१० ॥
ನರಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ರಾಜನು ತನ್ನ ಸ್ವಯಂ ಸಂಪಾದಿತ ಕರ್ಮದಿಂದ ಇಂದ್ರಲೋಕವನ್ನು ಸೇರಿದನು; ಮಗ ಭಗೀರಥನನ್ನು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿ.
1.42.11
भगीरथस्तु राजर्षिर्धार्मिको रघुनन्दन ।
अनपत्यो महाराजः प्रजाकामः स च प्रजाः ॥ १.४२.११ ॥
ಓ ರಘುನಂದನ! ಆದರೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ರಾಜರ್ಷಿ ಭಗೀರಥನಿಗೆ ಸಂತಾನವಿರಲಿಲ್ಲ; ಆ ಮಹಾರಾಜನು ಸಂತಾನವನ್ನು ಬಯಸಿದನು.
1.42.12
मन्त्रिष्वाधाय तद् राज्यं गङ्गावतरणे रतः ।
तपो दीर्घं समातिष्ठद् गोकर्णे रघुनन्दन ॥ १.४२.१२ ॥
ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ, ಗಂಗೆಯ ಅವತರಣದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ, ಗೋಕರ್ಣದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು. ಓ ರಘುನಂದನ!
1.42.13
ऊर्ध्वबाहुः पञ्चतपा मासाहारो जितेन्द्रियः ।
तस्य वर्षसहस्राणि घोरे तपसि तिष्ठतः ॥ १.४२.१३ ॥
ಕೈಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ, ಪಂಚಾಗ್ನಿ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ, ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುತ್ತಾ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ಅವನು ಘೋರ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಾಗ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದವು.
1.42.14
अतीतानि महाबाहो तस्य राज्ञो महात्मनः ।
सुप्रीतो भगवान् ब्रह्मा प्रजानां प्रभुरीश्वरः ॥ १.४२.१४ ॥
ಓ ಮಹಾಬಾಹು, ಆ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಜನ ಆ ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದುಹೋದವು; ಆಗ ಪ್ರಜೆಗಳ ಒಡೆಯನೂ ಈಶ್ವರನೂ ಆದ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತುಷ್ಟನಾದನು.
1.42.15
ततः सुरगणैः सार्धमुपागम्य पितामहः ।
भगीरथं महात्मानं तप्यमानमथाब्रवीत् ॥ १.४२.१५ ॥
ಆಗ ದೇವಗಣಗಳ ಸಹಿತ ಪಿತಾಮಹನು ಬಂದು, ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಾತ್ಮ ಭಗೀರಥನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
1.42.16
भगीरथ महाराज प्रीतस्तेऽहं जनाधिप ।
तपसा च सुतप्तेन वरं वरय सुव्रत ॥ १.४२.१६ ॥
ಓ ಭಗೀರಥ, ಮಹಾರಾಜ, ಜನಾಧಿಪ, ನಿನ್ನ ಈ ಘೋರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಓ ಸುವ್ರತ, ವರವನ್ನು ಬೇಡು.
1.42.17
तमुवाच महातेजाः सर्वलोकपितामहम् ।
भगीरथो महाबाहुः कृताञ्जलिपुटः स्थितः ॥ १.४२.१७ ॥
ಆಗ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯೂ ಮಹಾಬಾಹುವೂ ಆದ ಭಗೀರಥನು ಕೈಮುಗಿದು ನಿಂತು, ಸರ್ವಲೋಕ ಪಿತಾಮಹನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
1.42.18
यदि मे भगवान् प्रीतो यद्यस्ति तपसः फलम् ।
सगरस्यात्मजाः सर्वे मत्तः सलिलमाप्नुयुः ॥ १.४२.१८ ॥
ಭಗವಂತನೇ, ನೀವು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಸಂತುಷ್ಟರಾಗಿದ್ದರೆ, ನನ್ನ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಫಲವಿದ್ದರೆ, ಸಗರನ ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳೂ ನನ್ನಿಂದ ಜಲವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ.
1.42.19
गङ्गायाः सलिलक्लिन्ने भस्मन्येषां महात्मनाम् ।
स्वर्गं गच्छेयुरत्यन्तं सर्वे च प्रपितामहाः ॥ १.४२.१९ ॥
ಗಂಗೆಯ ನೀರಿನಿಂದ ನೆನೆದ ಈ ಮಹಾತ್ಮರ ಭಸ್ಮದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಮುತ್ತಾತರೂ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಸೇರುವರು.
1.42.20
देव याचे ह संतत्यै नावसीदेत् कुलं च नः ।
इक्ष्वाकूणां कुले देव एष मेऽस्तु वरः परः ॥ १.४२.२० ॥
ದೇವ, ಸಂತತಿಗಾಗಿ ನಾನು ಬೇಡುತ್ತೇನೆ; ನಮ್ಮ ಕುಲವೂ ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ಕುಲವೂ ನಾಶವಾಗದಿರಲಿ. ದೇವ, ಇದೇ ನನಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರವಾಗಲಿ.
1.42.21
उक्तवाक्यं तु राजानं सर्वलोकपितामहः ।
प्रत्युवाच शुभां वाणीं मधुरां मधुराक्षराम् ॥ १.४२.२१ ॥
ರಾಜನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಸರ್ವಲೋಕಪಿತಾಮಹನು ಆ ರಾಜನಿಗೆ ಶುಭಕರವೂ ಮಧುರವೂ ಮಧುರಾಕ್ಷರವೂ ಆದ ವಾಣಿಯಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
1.42.22
मनोरथो महानेष भगीरथ महारथ ।
एवं भवतु भद्रं ते इक्ष्वाकुकुलवर्धन ॥ १.४२.२२ ॥
ಭಗೀರಥ, ಇದು ನಿನ್ನ ಮಹತ್ತರವಾದ ಆಶಯ. ಮಹಾರಥನೇ, ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ. ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ, ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ಕುಲವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವವನೇ!
1.42.23
इयं हैमवती ज्येष्ठा गङ्गा हिमवतः सुता ।
तां वै धारयितुं राजन् हरस्तत्र नियुज्यताम् ॥ १.४२.२३ ॥
ಇವಳು ಹಿಮವಂತನ ಹಿರಿಯ ಮಗಳಾದ ಗಂಗೆ. ರಾಜನೇ, ಅವಳನ್ನು ಧರಿಸಲು ಅಲ್ಲಿ ಹರನನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು.
1.42.24
गङ्गायाः पतनं राजन् पृथिवी न सहिष्यते ।
तां वै धारयितुं राजन् नान्यं पश्यामि शूलिनः ॥ १.४२.२४ ॥
ರಾಜನೇ, ಗಂಗೆಯ ಪತನವನ್ನು ಭೂಮಿ ಸಹಿಸದು. ರಾಜನೇ, ಅವಳನ್ನು ಧರಿಸಬಲ್ಲವನು ಶೂಲಧಾರಿಯಾದ (ಶಿವ) ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೂ ನಾನು ಕಾಣೆ.
1.42.25
तमेवमुक्त्वा राजानं गङ्गां चाभाष्य लोककृत् ।
जगाम त्रिदिवं देवैः सर्वैः सह मरुद्गणैः ॥ १.४२.२५ ॥
ಆ ರಾಜನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಗಂಗೆಯೊಂದಿಗೂ ಮಾತನಾಡಿ, ಲೋಕಕರ್ತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮರುದ್ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.