รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 1.42
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.42.1
कालधर्मं गते राम सगरे प्रकृतीजनाः ।
राजानं रोचयामासुरंशुमन्तं सुधार्मिकम् ॥ १.४२.१ ॥
เมื่อพระสคระ บรรพบุรุษของพระราม สิ้นพระชนม์ไปตามกรรมแล้ว ประชาชนได้เลือกพระอัํศุมันผู้ทรงธรรมยิ่งให้เป็นกษัตริย์
1.42.2
स राजा सुमहानासीदंशुमान् रघुनन्दन ।
तस्य पुत्रो महानासीद् दिलीप इति विश्रुतः ॥ १.४२.२ ॥
พระอัํศุมันนั้นเป็นกษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่ยิ่ง ข้าแต่ผู้ทำให้ราฆุวงศ์ชื่นชม พระโอรสของพระองค์ผู้ยิ่งใหญ่มีพระนามว่าทิลีปะ เป็นที่เลื่องลือ
1.42.3
तस्मै राज्यं समादिश्य दिलीपे रघुनन्दन ।
हिमवच्छिखरे रम्ये तपस्तेपे सुदारुणम् ॥ १.४२.३ ॥
ข้าแต่ผู้ทำให้ราฆุวงศ์ชื่นชม พระอัํศุมันทรงมอบราชอาณาจักรให้แก่พระทิลีปะแล้ว พระทิลีปะจึงบำเพ็ญตบะอันทารุณยิ่งบนยอดเขาหิมาลัยอันงดงาม
1.42.4
द्वात्रिंशच्छतसाहस्रं वर्षाणि सुमहायशाः ।
तपोवनगतो राजा स्वर्गं लेभे तपोधनः ॥ १.४२.४ ॥
กษัตริย์ผู้มีเกียรติยศอันยิ่งใหญ่ ผู้มีตบะเป็นทรัพย์ ประทับอยู่ในป่าตบะเป็นเวลาสามหมื่นสองพันปี แล้วได้ไปสู่สวรรค์
1.42.5
दिलीपस्तु महातेजाः श्रुत्वा पैतामहं वधम् ।
दुःखोपहतया बुद्ध्या निश्चयं नाध्यगच्छत ॥ १.४२.५ ॥
แต่พระทิลีปะผู้มีเดชานุภาพยิ่งใหญ่ เมื่อได้ยินเรื่องที่บรรพบุรุษของพระองค์ถูกทำลาย จิตใจที่ถูกความโศกเศร้าครอบงำก็ไม่อาจตัดสินใจได้
1.42.6
कथं गङ्गावतरणं कथं तेषां जलक्रिया ।
तारयेयं कथं चैतानिति चिन्तापरोऽभवत् ॥ १.४२.६ ॥
"จะทำให้แม่คงคาลงมาได้อย่างไร จะทำพิธีถวายน้ำแก่บรรพบุรุษเหล่านั้นได้อย่างไร และจะช่วยให้เหล่านี้พ้นได้อย่างไร" พระองค์ทรงจมอยู่ในความคิดเช่นนี้
1.42.7
तस्य चिन्तयतो नित्यं धर्मेण विदितात्मनः ।
पुत्रो भगीरथो नाम जज्ञे परमधार्मिकः ॥ १.४२.७ ॥
ขณะที่พระองค์ทรงครุ่นคิดอยู่เสมอ ผู้ที่รู้จักตนเองด้วยธรรม ก็มีพระโอรสพระนามว่าภคีรถ ผู้ทรงธรรมยิ่งประสูติแก่พระองค์
1.42.8
दिलीपस्तु महातेजा यज्ञैर्बहुभिरिष्टवान् ।
त्रिंशद्वर्षसहस्राणि राजा राज्यमकारयत् ॥ १.४२.८ ॥
ส่วนพระทิลีปะผู้มีเดชานุภาพยิ่งใหญ่ ได้ประกอบยัญพิธีมากมาย และทรงปกครองราชอาณาจักรเป็นเวลาสามหมื่นปี
1.42.9
अगत्वा निश्चयं राजा तेषामुद्धरणं प्रति ।
व्याधिना नरशार्दूल कालधर्ममुपेयिवान् ॥ १.४२.९ ॥
ข้าแต่บุรุษผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ กษัตริย์ไม่อาจตัดสินพระทัยที่จะช่วยเหลือบรรพบุรุษเหล่านั้นได้ พระองค์จึงสิ้นพระชนม์ไปตามกาลเวลาด้วยโรคภัย
1.42.10
इन्द्रलोकं गतो राजा स्वार्जितेनैव कर्मणा ।
राज्ये भगीरथं पुत्रमभिषिच्य नरर्षभः ॥ १.४२.१० ॥
กษัตริย์ผู้ประเสริฐในหมู่มนุษย์ได้ไปสู่โลกของพระอินทร์ด้วยกรรมที่พระองค์ได้สร้างไว้เอง หลังจากทรงอภิเษกพระโอรสภคีรถให้เป็นผู้ปกครองราชอาณาจักรแล้ว
1.42.11
भगीरथस्तु राजर्षिर्धार्मिको रघुनन्दन ।
अनपत्यो महाराजः प्रजाकामः स च प्रजाः ॥ १.४२.११ ॥
ส่วนภคีรถ ราชฤๅษีผู้ทรงธรรม ข้าแต่ผู้ทำให้ราฆุวงศ์ชื่นชม พระองค์ยังไม่มีโอรสธิดา มหาราชผู้นี้ปรารถนาจะมีลูกหลาน
1.42.12
मन्त्रिष्वाधाय तद् राज्यं गङ्गावतरणे रतः ।
तपो दीर्घं समातिष्ठद् गोकर्णे रघुनन्दन ॥ १.४२.१२ ॥
พระภคีรถมอบราชอาณาจักรให้แก่เหล่าอำมาตย์ แล้วทรงมุ่งมั่นในการนำแม่คงคาลงมา ข้าแต่ผู้ทำให้ราฆุวงศ์ชื่นชม พระองค์ทรงบำเพ็ญตบะอันยาวนานที่โคกรรณ
1.42.13
ऊर्ध्वबाहुः पञ्चतपा मासाहारो जितेन्द्रियः ।
तस्य वर्षसहस्राणि घोरे तपसि तिष्ठतः ॥ १.४२.१३ ॥
พระองค์ยกพระพาหาขึ้น บำเพ็ญปัญจตบะ เสวยอาหารเพียงเดือนละครั้ง และข่มอินทรีย์ได้แล้ว หลายพันปีผ่านไปขณะที่พระองค์ประทับอยู่ในตบะอันน่ากลัว
1.42.14
अतीतानि महाबाहो तस्य राज्ञो महात्मनः ।
सुप्रीतो भगवान् ब्रह्मा प्रजानां प्रभुरीश्वरः ॥ १.४२.१४ ॥
ข้าแต่ผู้มีพระพาหาอันทรงพลัง กาลเวลาผ่านไปสำหรับกษัตริย์ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่พระองค์นั้น ต่อมาพระพรหมผู้ทรงพระคุณ ผู้เป็นเจ้าและผู้ปกครองสรรพสัตว์ ก็ทรงพอพระทัยยิ่ง
1.42.15
ततः सुरगणैः सार्धमुपागम्य पितामहः ।
भगीरथं महात्मानं तप्यमानमथाब्रवीत् ॥ १.४२.१५ ॥
ลำดับนั้น พระปิตามหะ พระพรหม เสด็จมาพร้อมด้วยหมู่เทพ และตรัสกับภคีรถผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ซึ่งกำลังบำเพ็ญตบะอยู่
1.42.16
भगीरथ महाराज प्रीतस्तेऽहं जनाधिप ।
तपसा च सुतप्तेन वरं वरय सुव्रत ॥ १.४२.१६ ॥
ข้าแต่ภคีรถ มหาราช ผู้เป็นใหญ่แห่งประชาชน เราพอพระทัยในตัวท่านและในตบะที่ท่านบำเพ็ญมาอย่างดี ข้าแต่ผู้มีวัตรมั่นคง จงเลือกพรเถิด
1.42.17
तमुवाच महातेजाः सर्वलोकपितामहम् ।
भगीरथो महाबाहुः कृताञ्जलिपुटः स्थितः ॥ १.४२.१७ ॥
ลำดับนั้น ภคีรถผู้มีรัศมียิ่งใหญ่และแขนอันทรงพลัง ยืนประนมมือด้วยความเคารพ กล่าวกับพระพรหมผู้เป็นปิตามหะของโลกทั้งปวง
1.42.18
यदि मे भगवान् प्रीतो यद्यस्ति तपसः फलम् ।
सगरस्यात्मजाः सर्वे मत्तः सलिलमाप्नुयुः ॥ १.४२.१८ ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า หากพระองค์ทรงพอพระทัยในข้าพระองค์ และหากตบะของข้าพระองค์มีผลใด ขอให้โอรสทั้งหมดของพระสคระได้รับน้ำจากข้าพระองค์
1.42.19
गङ्गायाः सलिलक्लिन्ने भस्मन्येषां महात्मनाम् ।
स्वर्गं गच्छेयुरत्यन्तं सर्वे च प्रपितामहाः ॥ १.४२.१९ ॥
เมื่อเถ้ากระดูกของบุรุษผู้ยิ่งใหญ่เหล่านั้นถูกชุ่มด้วยน้ำแม่คงคา ขอให้บรรพบุรุษทั้งหมด แม้บรรพบุรุษชั้นทวดทั้งหลาย ได้ไปสู่สวรรค์โดยสมบูรณ์
1.42.20
देव याचे ह संतत्यै नावसीदेत् कुलं च नः ।
इक्ष्वाकूणां कुले देव एष मेऽस्तु वरः परः ॥ १.४२.२० ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ข้าพระองค์ขอพรเพื่อให้มีทายาทสืบต่อ เพื่อวงศ์ของเราจะไม่สูญสิ้น ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ขอให้นี่เป็นพรสูงสุดของข้าพระองค์ในวงศ์อิกษวากุ
1.42.21
उक्तवाक्यं तु राजानं सर्वलोकपितामहः ।
प्रत्युवाच शुभां वाणीं मधुरां मधुराक्षराम् ॥ १.४२.२१ ॥
เมื่อพระราชาตรัสถ้อยคำเหล่านั้นแล้ว พระปิตามหะแห่งโลกทั้งปวงจึงตรัสตอบด้วยพระสุรเสียงอันเป็นมงคล อ่อนหวาน และถ้อยอักษรก็หวานไพเราะ
1.42.22
मनोरथो महानेष भगीरथ महारथ ।
एवं भवतु भद्रं ते इक्ष्वाकुकुलवर्धन ॥ १.४२.२२ ॥
ภคีรถ นี่คือความปรารถนาอันยิ่งใหญ่ของเจ้า ผู้เป็นรถาธิบดีผู้ยิ่งใหญ่ ขอให้เป็นดังนั้นเถิด ขอให้เจ้าโชคดี ผู้ทำให้ราชวงศ์อิกษวากุเจริญยิ่งขึ้น
1.42.23
इयं हैमवती ज्येष्ठा गङ्गा हिमवतः सुता ।
तां वै धारयितुं राजन् हरस्तत्र नियुज्यताम् ॥ १.४२.२३ ॥
นี่คือคงคา ธิดาคนโตของหิมาลัย เกิดจากภูเขาหิมะ ข้าแต่พระราชา ขอให้พระหระได้รับการแต่งตั้งให้รองรับนางไว้ที่นั่นเถิด
1.42.24
गङ्गायाः पतनं राजन् पृथिवी न सहिष्यते ।
तां वै धारयितुं राजन् नान्यं पश्यामि शूलिनः ॥ १.४२.२४ ॥
ข้าแต่พระราชา แผ่นดินจะไม่อาจทนรับการตกลงมาของคงคาได้ ข้าแต่พระราชา เรามองไม่เห็นผู้ใดอื่นนอกจากผู้ถือตรีศูลที่จะรองรับนางได้
1.42.25
तमेवमुक्त्वा राजानं गङ्गां चाभाष्य लोककृत् ।
जगाम त्रिदिवं देवैः सर्वैः सह मरुद्गणैः ॥ १.४२.२५ ॥
เมื่อตรัสเช่นนั้นกับพระราชาแล้ว และกล่าวกับคงคาด้วย ผู้สร้างโลกก็เสด็จกลับสู่สวรรค์ชั้นไตรทิพย์ พร้อมด้วยเหล่าเทพทั้งปวงและกลุ่มมรุตทั้งหลาย