વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 1.46
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.46.1
हतेषु तेषु पुत्रेषु दितिः परमदुःखिता।
मारीचं कश्यपं नाम भर्तारमिदमब्रवीत् ॥ १.४६.१ ॥
તે પુત્રો માર્યા જતાં દિતિ અત્યંત દુઃખી થઈ, અને મારીચ કશ્યપ નામના પોતાના પતિને આમ બોલી.
1.46.2
हतपुत्रास्मि भगवंस्तव पुत्रौर्महाबलैः।
शक्रहन्तारमिच्छामि पुत्रं दीर्घतपोर्जितम् ॥ १.४६.२ ॥
હે ભગવન, તમારા મહાબળવાન પુત્રોથી મારા પુત્રો હણાયા છે. દીર્ઘ તપથી પ્રાપ્ત, ઇન્દ્રનો વધ કરનાર પુત્ર હું ઇચ્છું છું.
1.46.3
साहं तपश्चरिष्यामि गर्भं मे दातुमर्हसि।
ईश्वरं शक्रहन्तारं त्वमनुज्ञातुमर्हसि ॥ १.४६.३ ॥
હું તપ કરીશ; મને ગર્ભ આપવો તમને યોગ્ય છે. ઇન્દ્રનો વધ કરવા સમર્થ પુત્ર માટે તમે મને અનુમતિ આપવી ઘટે.
1.46.4
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा मारीचः कश्यपस्तदा।
प्रत्युवाच महातेजा दितिं परमदुःखिताम् ॥ १.४६.४ ॥
તેના તે વચન સાંભળીને મહાતેજસ્વી મારીચ કશ્યપે ત્યારે અત્યંત દુઃખી દિતિને ઉત્તર આપ્યો.
1.46.5
एवं भवतु भद्रं ते शुचिर्भव तपोधने।
जनयिष्यसि पुत्रं त्वं शक्रहन्तारमाहवे ॥ १.४६.५ ॥
એમ જ થાઓ, તારું કલ્યાણ થાઓ. હે તપોધને, શુચિ થા; યુદ્ધમાં ઇન્દ્રનો વધ કરનાર પુત્ર તું જન્માવીશ.
1.46.6
पूर्णे वर्षसहस्रे तु शुचिर्यदि भविष्यसि।
पुत्रं त्रैलोक्यहन्तारं मत्तस्त्वं जनयिष्यसि ॥ १.४६.६ ॥
હજાર વર્ષ પૂરાં થતાં જો તું શુચિ રહીશ, તો મારાથી ત્રણે લોકનો હણનાર પુત્ર તું જન્માવીશ.
1.46.7
एवमुक्त्वा महातेजाः पाणिना सम्ममार्ज ताम्।
तामालभ्य ततः स्वस्ति इत्युक्त्वा तपसे ययौ ॥ १.४६.७ ॥
મહાતેજસ્વી મુનિએ આમ કહીને હાથથી તેને સ્પર્શ કર્યો; પછી 'સ્વસ્તિ' કહીને તપ માટે ચાલ્યા ગયા.
1.46.8
गते तस्मिन् नरश्रेष्ठ दितिः परमहर्षिता।
कुशप्लवं समासाद्य तपस्तेपे सुदारुणम् ॥ १.४६.८ ॥
હે નરશ્રેષ્ઠ, તે ગયા પછી દિતિ અતિ હર્ષિત થઈ, કુશપ્લવ પર પહોંચીને અતિ કઠોર તપ કર્યું.
1.46.9
तपस्तस्यां हि कुर्वत्यां परिचर्यां चकार ह।
सहस्राक्षो नरश्रेष्ठ परया गुणसम्पदा ॥ १.४६.९ ॥
હે નરશ્રેષ્ઠ, તે તપ કરતી હતી ત્યારે સહસ્રાક્ષ (ઇન્દ્ર) પરમ ગુણસંપત્તિથી તેની સેવા કરતા હતા.
1.46.10
अग्निं कुशान् काष्ठमपः फलं मूलं तथैव च।
न्यवेदयत् सहस्राक्षो यच्चान्यदपि कांक्षितम् ॥ १.४६.१० ॥
સહસ્રાક્ષે અગ્નિ, કુશ, લાકડાં, પાણી, ફળ, મૂળ અને તે જે કંઈ ઇચ્છતી હતી તે બધું તેને અર્પણ કર્યું.
1.46.11
गात्रसंवाहनैश्चैव श्रमापनयनैस्तथा।
शक्रः सर्वेषु कालेषु दितिं परिचचार ह ॥ १.४६.११ ॥
શક્રે સર્વ સમયે શરીર દબાવીને અને થાક દૂર કરીને દિતિની સેવા કરી.
1.46.12
पूर्णे वर्षसहस्रे सा दशोने रघुनन्दन।
दितिः परमसंहृष्टा सहस्राक्षमथाब्रवीत् ॥ १.४६.१२ ॥
હે રઘુનંદન, હજાર વર્ષમાંથી દસ વર્ષ ઓછાં પૂરાં થતાં દિતિ અતિ હર્ષિત થઈને સહસ્રાક્ષને બોલી.
1.46.13
तपश्चरन्त्या वर्षाणि दश वीर्यवतां वर।
अवशिष्टानि भद्रं ते भ्रातरं द्रक्ष्यसे ततः ॥ १.४६.१३ ॥
હે પરાક્રમીઓમાં શ્રેષ્ઠ, દસ વર્ષની તપસ્યાનું બાકી રહેલું સમય તારું કલ્યાણ કરે; ત્યારપછી તું તારા ભાઈને જોઈશ.
1.46.14
यमहं त्वत्कृते पुत्र तमाधास्ये जयोत्सुकम्।
त्रैलोक्यविजयं पुत्र सह भोक्ष्यसि विज्वर ॥ १.४६.१४ ॥
હે પુત્ર, તારા માટે હું વિજયની ઇચ્છા ધરાવનારને સ્થાપીશ; હે પુત્ર, ત્રણે લોકના વિજય સાથે તું ચિંતારહિત થઈને તેનો ભોગ કરશે.
1.46.15
याचितेन सुरश्रेष्ठ पित्रा तव महात्मना।
वरो वर्षसहस्रान्ते मम दत्तः सुतं प्रति ॥ १.४६.१५ ॥
હે દેવશ્રેષ્ઠ, તારા મહાત્મા પિતાએ મારી યાચના પર હજાર વર્ષના અંતે પુત્ર વિશે મને વર આપ્યો હતો.
1.46.16
इत्युक्त्वा च दितिस्तत्र प्राप्ते मध्यं दिनेश्वरे।
निद्रयापहृता देवी पादौ कृत्वाथ शीर्षतः ॥ १.४६.१६ ॥
આમ કહીને સૂર્ય મધ્યાહ્ને પહોંચ્યો ત્યારે દેવી દિતિ નિદ્રાથી વશ થઈ, પગ માથા તરફ રાખીને સૂઈ ગઈ.
1.46.17
दृष्ट्वा तामशुचिं शक्रः पादयोः कृतमूर्धजाम्।
शिरःस्थाने कृतौ पादौ जहास च मुमोद च ॥ १.४६.१७ ॥
અશુદ્ધ અવસ્થામાં, વાળ પગ પર પથરાયેલા અને પગ માથાની જગ્યાએ રાખેલા જોઈ ઇન્દ્ર હસ્યો અને આનંદિત થયો.
1.46.18
तस्याः शरीरविवरं प्रविवेश पुरंदरः।
गर्भं च सप्तधा राम चिच्छेद परमात्मवान् ॥ १.४६.१८ ॥
હે રામ, પુરંદર ઇન્દ્ર તેના શરીરના છિદ્રમાં પ્રવેશ્યો અને પરમાત્મવાન તેણે ગર્ભને સાત ભાગમાં કાપી નાખ્યો.
1.46.19
भिद्यमानस्ततो गर्भो वज्रेण शतपर्वणा।
रुरोद सुस्वरं राम ततो दितिरबुध्यत ॥ १.४६.१९ ॥
હે રામ, શતપર્વ વજ્રથી ભેદાતો ગર્ભ ત્યારે જોરથી રડ્યો; ત્યારે દિતિ જાગી ગઈ.
1.46.20
मा रुदो मा रुदश्चेति गर्भं शक्रोऽभ्यभाषत।
बिभेद च महातेजा रुदन्तमपि वासवः ॥ १.४६.२० ॥
'ન રડ, ન રડ' એમ શક્રે ગર્ભને કહ્યું; છતાં મહાતેજસ્વી વાસવે રડતા ગર્ભને પણ ભેદી નાખ્યો.
1.46.21
न हन्तव्यं न हन्तव्यमित्येव दितिरब्रवीत्।
निष्पपात ततः शक्रो मातुर्वचनगौरवात् ॥ १.४६.२१ ॥
'ન મારવો, ન મારવો' એમ જ દિતિએ કહ્યું; માતાના વચનના ગૌરવથી પછી શક્ર બહાર નીકળ્યો.
1.46.22
प्राञ्जलिर्वज्रसहितो दितिं शक्रोऽभ्यभाषत।
अशुचिर्देवि सुप्तासि पादयोः कृतमूर्धजा ॥ १.४६.२२ ॥
વજ્ર ધારણ કરેલા શક્રે હાથ જોડીને દિતિને કહ્યું — 'હે દેવી, તું અશુચિ અવસ્થામાં સૂતી છે, પગ તરફ વાળ ફેલાવીને.'
1.46.23
तदन्तरमहं लब्ध्वा शक्रहन्तारमाहवे।
अभिन्दं सप्तधा देवि तन्मे त्वं क्षन्तुमर्हसि ॥ १.४६.२३ ॥
'હે દેવી, એ તક મળતાં યુદ્ધમાં શક્રને મારનારને મેં સાત ભાગમાં ચીરી નાખ્યો; તે તમે મને માફ કરો.'