ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 1.46
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.46.1
हतेषु तेषु पुत्रेषु दितिः परमदुःखिता।
मारीचं कश्यपं नाम भर्तारमिदमब्रवीत् ॥ १.४६.१ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਦਿਤੀ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਮਾਰੀਚ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।
1.46.2
हतपुत्रास्मि भगवंस्तव पुत्रौर्महाबलैः।
शक्रहन्तारमिच्छामि पुत्रं दीर्घतपोर्जितम् ॥ १.४६.२ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਮਹਾਬਲੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਲੰਮੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।
1.46.3
साहं तपश्चरिष्यामि गर्भं मे दातुमर्हसि।
ईश्वरं शक्रहन्तारं त्वमनुज्ञातुमर्हसि ॥ १.४६.३ ॥
ਮੈਂ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਾਂਗੀ; ਮੈਨੂੰ ਗਰਭ ਦੇਣਾ ਤੁਹਾਡਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ।
1.46.4
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा मारीचः कश्यपस्तदा।
प्रत्युवाच महातेजा दितिं परमदुःखिताम् ॥ १.४६.४ ॥
ਉਸ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਮਾਰੀਚ ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਤਦ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
1.46.5
एवं भवतु भद्रं ते शुचिर्भव तपोधने।
जनयिष्यसि पुत्रं त्वं शक्रहन्तारमाहवे ॥ १.४६.५ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਤਪੋਧਨੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਰਹਿ; ਤੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਦੇਵੇਂਗੀ।
1.46.6
पूर्णे वर्षसहस्रे तु शुचिर्यदि भविष्यसि।
पुत्रं त्रैलोक्यहन्तारं मत्तस्त्वं जनयिष्यसि ॥ १.४६.६ ॥
ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਤੇ ਜੇ ਤੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਰਹੀਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਤੂੰ ਜਨਮ ਦੇਵੇਂਗੀ।
1.46.7
एवमुक्त्वा महातेजाः पाणिना सम्ममार्ज ताम्।
तामालभ्य ततः स्वस्ति इत्युक्त्वा तपसे ययौ ॥ १.४६.७ ॥
ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ; ਫਿਰ 'ਸਵਸਤਿ' ਕਹਿ ਕੇ ਤਪ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ।
1.46.8
गते तस्मिन् नरश्रेष्ठ दितिः परमहर्षिता।
कुशप्लवं समासाद्य तपस्तेपे सुदारुणम् ॥ १.४६.८ ॥
ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿਤੀ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਈ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਪਲਵ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕੀਤਾ।
1.46.9
तपस्तस्यां हि कुर्वत्यां परिचर्यां चकार ह।
सहस्राक्षो नरश्रेष्ठ परया गुणसम्पदा ॥ १.४६.९ ॥
ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਪ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਉੱਤਮ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਸੰਪਦਾ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
1.46.10
अग्निं कुशान् काष्ठमपः फलं मूलं तथैव च।
न्यवेदयत् सहस्राक्षो यच्चान्यदपि कांक्षितम् ॥ १.४६.१० ॥
ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਅੱਗ, ਕੁਸ਼, ਲੱਕੜਾਂ, ਪਾਣੀ, ਫਲ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਰ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਸਭ ਉਸਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ।
1.46.11
गात्रसंवाहनैश्चैव श्रमापनयनैस्तथा।
शक्रः सर्वेषु कालेषु दितिं परिचचार ह ॥ १.४६.११ ॥
ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੇ ਸਦਾ ਸਰੀਰ ਦਬਾ ਕੇ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਦਿਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
1.46.12
पूर्णे वर्षसहस्रे सा दशोने रघुनन्दन।
दितिः परमसंहृष्टा सहस्राक्षमथाब्रवीत् ॥ १.४६.१२ ॥
ਹੇ ਰਘੁਨੰਦਨ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦਸ ਸਾਲ ਘੱਟ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਤੇ ਦਿਤੀ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਬੋਲੀ।
1.46.13
तपश्चरन्त्या वर्षाणि दश वीर्यवतां वर।
अवशिष्टानि भद्रं ते भ्रातरं द्रक्ष्यसे ततः ॥ १.४६.१३ ॥
ਹੇ ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਮੇਂ ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਫਿਰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖੇਂਗਾ।
1.46.14
यमहं त्वत्कृते पुत्र तमाधास्ये जयोत्सुकम्।
त्रैलोक्यविजयं पुत्र सह भोक्ष्यसि विज्वर ॥ १.४६.१४ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਾਂਗੀ ਜੋ ਜਿੱਤ ਦਾ ਚਾਹਵਾਨ ਹੈ; ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨਾਲ ਤੂੰ ਬੇਫ਼ਿਕਰ ਹੋ ਕੇ ਉਸਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣੇਂਗਾ।
1.46.15
याचितेन सुरश्रेष्ठ पित्रा तव महात्मना।
वरो वर्षसहस्रान्ते मम दत्तः सुतं प्रति ॥ १.४६.१५ ॥
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੇਰੇ ਮਹਾਤਮਾ ਪਿਤਾ ਨੇ ਮੇਰੀ ਬੇਨਤੀ ਉੱਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
1.46.16
इत्युक्त्वा च दितिस्तत्र प्राप्ते मध्यं दिनेश्वरे।
निद्रयापहृता देवी पादौ कृत्वाथ शीर्षतः ॥ १.४६.१६ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਮੱਧ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਾਂ ਦੇਵੀ ਦਿਤੀ ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਪੈਰ ਸਿਰ ਵੱਲ ਕਰਕੇ ਲੇਟ ਗਈ।
1.46.17
दृष्ट्वा तामशुचिं शक्रः पादयोः कृतमूर्धजाम्।
शिरःस्थाने कृतौ पादौ जहास च मुमोद च ॥ १.४६.१७ ॥
ਅਸ਼ੁੱਧ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਵਾਲ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਖਿੱਲਰੇ ਅਤੇ ਪੈਰ ਸਿਰ ਦੀ ਥਾਂ ਰੱਖੇ ਵੇਖ ਕੇ ਇੰਦਰ ਹੱਸਿਆ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਇਆ।
1.46.18
तस्याः शरीरविवरं प्रविवेश पुरंदरः।
गर्भं च सप्तधा राम चिच्छेद परमात्मवान् ॥ १.४६.१८ ॥
ਹੇ ਰਾਮ, ਪੁਰੰਦਰ ਇੰਦਰ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਛੇਕ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ-ਵਾਨ ਨੇ ਗਰਭ ਨੂੰ ਸੱਤ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
1.46.19
भिद्यमानस्ततो गर्भो वज्रेण शतपर्वणा।
रुरोद सुस्वरं राम ततो दितिरबुध्यत ॥ १.४६.१९ ॥
ਹੇ ਰਾਮ, ਸ਼ਤਪਰਵ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਚੀਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਗਰਭ ਨੇ ਉੱਚੀ ਰੋਇਆ; ਤਦ ਦਿਤਿ ਜਾਗ ਪਈ।
1.46.20
मा रुदो मा रुदश्चेति गर्भं शक्रोऽभ्यभाषत।
बिभेद च महातेजा रुदन्तमपि वासवः ॥ १.४६.२० ॥
'ਨਾ ਰੋ, ਨਾ ਰੋ' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੇ ਗਰਭ ਨੂੰ ਕਿਹਾ; ਫਿਰ ਵੀ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਵਾਸਵ ਨੇ ਰੋਂਦੇ ਗਰਭ ਨੂੰ ਵੀ ਭੇਦ ਦਿੱਤਾ।
1.46.21
न हन्तव्यं न हन्तव्यमित्येव दितिरब्रवीत्।
निष्पपात ततः शक्रो मातुर्वचनगौरवात् ॥ १.४६.२१ ॥
'ਨਾ ਮਾਰੋ, ਨਾ ਮਾਰੋ' ਇਹੀ ਦਿਤਿ ਨੇ ਆਖਿਆ; ਮਾਤਾ ਦੇ ਬਚਨ ਦੇ ਮਾਨ ਕਾਰਨ ਫਿਰ ਸ਼ਕ੍ਰ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਇਆ।
1.46.22
प्राञ्जलिर्वज्रसहितो दितिं शक्रोऽभ्यभाषत।
अशुचिर्देवि सुप्तासि पादयोः कृतमूर्धजा ॥ १.४६.२२ ॥
ਵਜ੍ਰ ਧਾਰੀ ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਦਿਤਿ ਨੂੰ ਕਿਹਾ — 'ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤੀ ਹੈਂ, ਪੈਰਾਂ ਵੱਲ ਵਾਲ ਖਿਲਾਰ ਕੇ।'
1.46.23
तदन्तरमहं लब्ध्वा शक्रहन्तारमाहवे।
अभिन्दं सप्तधा देवि तन्मे त्वं क्षन्तुमर्हसि ॥ १.४६.२३ ॥
'ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਮੌਕਾ ਪਾ ਕੇ ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸੱਤ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰੋ।'