ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 1.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.49.1
अफलस्तु ततः शक्रो देवानग्निपुरोगमान्।
अब्रवीत् त्रस्तनयनः सिद्धगन्धर्वचारणान् ॥ १.४९.१ ॥
ଏତେବେଳେ ଭୟଭୀତ ନୟନ ଇନ୍ଦ୍ର ଅଗ୍ନି ପ୍ରମୁଖ ଦେବତା, ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଚାରଣମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.49.2
कुर्वता तपसो विघ्नं गौतमस्य महात्मनः।
क्रोधमुत्पाद्य हि मया सुरकार्यमिदं कृतम् ॥ १.४९.२ ॥
ମହାତ୍ମା ଗୌତମଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ବିଘ୍ନ ଘଟାଇ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରୋଧ ଜାଗ୍ରତ କରି ମୁଁ ଦେବକାର୍ଯ୍ୟ ସାଧିତ କରିଛି।
1.49.3
अफलोऽस्मि कृतस्तेन क्रोधात् सा च निराकृता।
शापमोक्षेण महता तपोऽस्यापहृतं मया ॥ १.४९.३ ॥
ସେ କ୍ରୋଧରେ ମୋତେ ଅଫଳ (ବୀର୍ଯ୍ୟହୀନ) କଲେ; ଏବଂ ସେ ନାରୀକୁ ମଧ୍ୟ ପରିତ୍ୟାଗ କଲେ। ଶାପମୋଚନର ଛଳରେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ମହାତପସ୍ୟା ହରଣ କରିଛି।
1.49.4
तन्मां सुरवराः सर्वे सर्षिसङ्घाः सचारणाः।
सुरकार्यकरं यूयं सफलं कर्तुमर्हथ ॥ १.४९.४ ॥
ତେଣୁ, ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, ଋଷିସଂଘ ଓ ଚାରଣମାନଙ୍କ ସହିତ ତୁମେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦେବକାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ମୋତେ ପୁନର୍ବାର ଫଳବାନ କରିବା ଉଚିତ।
1.49.5
शतक्रतोर्वचः श्रुत्वा देवाः साग्निपुरोगमाः।
पितृदेवानुपेत्याहुः सर्वे सह मरुद्गणैः ॥ १.४९.५ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଅଗ୍ନି ପ୍ରମୁଖ ଦେବତାମାନେ ମରୁଦ୍ଗଣଙ୍କ ସହିତ ପିତୃଦେବତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ସମସ୍ତେ କହିଲେ।
1.49.6
अयं मेषः सवृषणः शक्रो ह्यवृषणः कृतः।
मेषस्य वृषणौ गृह्य शक्रायाशु प्रयच्छत ॥ १.४९.६ ॥
ଏହି ମେଣ୍ଢାର ବୃଷଣ ଅଛି; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବୃଷଣହୀନ କରାଯାଇଛି। ମେଣ୍ଢାର ଦୁଇ ବୃଷଣ ନେଇ ଶୀଘ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦିଅ।
1.49.7
अफलस्तु कृतो मेषः परां तुष्टिं प्रदास्यति।
भवतां हर्षणार्थं च ये च दास्यन्ति मानवाः।
अक्षयं हि फलं तेषां यूयं दास्यथ पुष्कलम् ॥ १.४९.७ ॥
ଏହି ମେଷ ଏବେ ଫଳହୀନ କରାଯାଇଛି, ତଥାପି ସେ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ପରମ ସନ୍ତୋଷ ଦେବ। ଯେଉଁ ମାନବମାନେ ଆପଣମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଦାନ ଦେବେ, ଆପଣମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅକ୍ଷୟ ଓ ପ୍ରଚୁର ଫଳ ପ୍ରଦାନ କରିବେ।
1.49.8
अग्नेस्तु वचनं श्रुत्वा पितृदेवाः समागताः।
उत्पाट्य मेषवृषणौ सहस्राक्षे न्यवेशयन् ॥ १.४९.८ ॥
ଅଗ୍ନିଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ପିତୃଦେବତାମାନେ ଏକତ୍ର ହେଲେ; ମେଷର ବୃଷଣ ଉପାଡ଼ି ସେମାନେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କଠାରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ।
1.49.9
तदाप्रभृति काकुत्स्थ पितृदेवाः समागताः।
अफलान् भुञ्जते मेषान् फलैस्तेषामयोजयन् ॥ १.४९.९ ॥
ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ, ସେହି ଦିନଠାରୁ ପିତୃଦେବତାମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଫଳହୀନ ମେଷମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଫଳ ସହିତ ନୈବେଦ୍ୟ ଯୋଗ କରନ୍ତି।
1.49.10
इन्द्रस्तु मेषवृषणस्तदाप्रभृति राघव।
गौतमस्य प्रभावेण तपसा च महात्मनः ॥ १.४९.१० ॥
ହେ ରାଘବ, ଇନ୍ଦ୍ର ମେଷବୃଷଣ ହୋଇ ସେଦିନଠାରୁ ସେପରି ରହିଲେ; ମହାତ୍ମା ଗୌତମଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ଓ ତପସ୍ୟା ହେତୁ।
1.49.11
तदागच्छ महातेज आश्रमं पुण्यकर्मणः।
तारयैनां महाभागामहल्यां देवरूपिणीम् ॥ १.४९.११ ॥
ଅତଏବ ହେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ପୁଣ୍ୟକର୍ମାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସ; ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ଦେବରୂପିଣୀ ଅହଲ୍ୟାକୁ ଉଦ୍ଧାର କର।
1.49.12
विश्वामित्रवचः श्रुत्वा राघवः सहलक्ष्मणः।
विश्वामित्रं पुरस्कृत्य आश्रमं प्रविवेश ह ॥ १.४९.१२ ॥
ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ରାଘବ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଆଶ୍ରମରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
1.49.13
ददर्श च महाभागां तपसा द्योतितप्रभाम्।
लोकैरपि समागम्य दुर्निरीक्ष्यां सुरासुरैः ॥ १.४९.१३ ॥
ତପସ୍ୟାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପ୍ରଭାଥିବା, ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ସେହି ନାରୀଙ୍କୁ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ; ଲୋକ, ସୁର ଓ ଅସୁର ଏକତ୍ର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା କଷ୍ଟକର ଥିଲା।
1.49.14
प्रयत्नान्निर्मितां धात्रा दिव्यां मायामयीमिव।
धूमेनाभिपरीतांगीं दीप्तामग्निशिखामिव ॥ १.४९.१४ ॥
ବ୍ରହ୍ମା ବହୁ ଯତ୍ନରେ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା ଦିବ୍ୟ ମାୟାମୟୀ ପରି; ଧୂଆଁରେ ଘେରାଯାଇଥିବା ଅଙ୍ଗ ସହିତ ଜଳୁଥିବା ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି।
1.49.15
सतुषारावृतां साभ्रां पूर्णचन्द्रप्रभामिव।
मध्येऽम्भसो दुराधर्षां दीप्तां सूर्यप्रभामिव ॥ १.४९.१५ ॥
ତୁଷାର ଓ ମେଘରେ ଆବୃତ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରର ପ୍ରଭା ପରି; ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ନିକଟକୁ ଯିବା କଷ୍ଟକର, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା ପରି।
1.49.16
सा हि गौतमवाक्येन दुर्निरीक्ष्या बभूव ह।
त्रयाणामपि लोकानां यावद् रामस्य दर्शनम्।
शापस्यान्तमुपागम्य तेषां दर्शनमागता ॥ १.४९.१६ ॥
ଗୌତମଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ସେ ତିନି ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅଦର୍ଶନୀୟା ହୋଇଥିଲେ; ରାମଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଯାଏ। ଶାପର ଅନ୍ତ ପାଇ ସେ ସେମାନଙ୍କ ଦର୍ଶନକୁ ଆସିଲେ।
1.49.17
राघवौ तु तदा तस्याः पादौ जगृहतुर्मुदा।
स्मरन्ती गौतमवचः प्रतिजग्राह सा हि तौ ॥ १.४९.१७ ॥
ତେବେ ଦୁଇ ରାଘବ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କ ପାଦ ଧରିଲେ; ଗୌତମଙ୍କ ବାକ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରି ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
1.49.18
पाद्यमर्घ्यं तथाऽऽतिथ्यं चकार सुसमाहिता।
प्रतिजग्राह काकुत्स्थो विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ १.४९.१८ ॥
ସୁସମାହିତ ଚିତ୍ତରେ ସେ ପାଦ୍ୟ, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଆତିଥ୍ୟ କଲେ; କାକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମ ବିଧିଦୃଷ୍ଟ କର୍ମ ଅନୁସାରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
1.49.19
पुष्पवृष्टिर्महत्यासीद् देवदुन्दुभिनिःस्वनैः।
गन्धर्वाप्सरसां चैव महानासीत् समुत्सवः ॥ १.४९.१९ ॥
ଦେବଦୁନ୍ଦୁଭିର ନିନାଦ ସହିତ ମହା ପୁଷ୍ପବର୍ଷା ହେଲା; ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କର ମହୋତ୍ସବ ହେଲା।
1.49.20
साधु साध्विति देवास्तामहल्यां समपूजयन्।
तपोबलविशुद्धाङ्गीं गौतमस्य वशानुगाम् ॥ १.४९.२० ॥
"ସାଧୁ, ସାଧୁ" ବୋଲି ଦେବତାମାନେ ସେହି ଅହଲ୍ୟାଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ; ତପୋବଳରେ ଶୁଦ୍ଧ ଶରୀରବିଶିଷ୍ଟା ଏବଂ ଗୌତମଙ୍କ ବଶବର୍ତ୍ତିନୀ ସେହି ନାରୀଙ୍କୁ।
1.49.21
गौतमोऽपि महातेजा अहल्यासहितः सुखी।
रामं सम्पूज्य विधिवत् तपस्तेपे महातपाः ॥ १.४९.२१ ॥
ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଗୌତମ ମଧ୍ୟ ଅହଲ୍ୟାଙ୍କ ସହିତ ସୁଖୀ ହେଲେ; ବିଧିପୂର୍ବକ ରାମଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ସେହି ମହାତପସ୍ୱୀ ତପ କଲେ।
1.49.22
रामोऽपि परमां पूजां गौतमस्य महामुनेः।
सकाशाद् विधिवत् प्राप्य जगाम मिथिलां ततः ॥ १.४९.२२ ॥
ରାମ ମଧ୍ୟ ମହାମୁନି ଗୌତମଙ୍କଠାରୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପରମ ସମ୍ମାନ ପାଇ ସେଠାରୁ ମିଥିଲା ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।