Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 1.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.5.1
सर्वा पूर्वमियं येषामासीत् कृत्स्ना वसुंधरा ।
प्रजापतिमुपादाय नृपाणां जयशालिनाम् ॥ १.५.१ ॥
En tiempos antiguos toda esta tierra fue de aquellos reyes ricos en victorias, que tomaron a Prajāpati como origen.
1.5.2
येषां स सगरो नाम सागरो येन खानितः ।
षष्टिपुत्रसहस्राणि यं यान्तं पर्यवारयन् ॥ १.५.२ ॥
Entre ellos estuvo el rey llamado Sagara, por quien fue excavado el océano; cuando iba, sesenta mil hijos lo rodeaban.
1.5.3
इक्ष्वाकूणामिदं तेषां राज्ञां वंशे महात्मनाम् ।
महदुत्पन्नमाख्यानं रामायणमिति श्रुतम् ॥ १.५.३ ॥
Este es el linaje de los Ikṣvākus; este gran relato, surgido en la estirpe de aquellos reyes magnánimos, es conocido como el Rāmāyaṇa.
1.5.4
तदिदं वर्तयिष्यावः सर्वं निखिलमादितः ।
धर्मकामार्थसहितं श्रोतव्यमनसूयता ॥ १.५.४ ॥
Recitaremos todo esto desde el principio, lleno de dharma, deseo y riqueza; debe escucharse sin envidia.
1.5.5
कोसलो नाम मुदितः स्फीतो जनपदो महान् ।
निविष्टः सरयूतीरे प्रभूतधनधान्यवान् ॥ १.५.५ ॥
Existe un gran reino llamado Kosala, alegre y próspero, situado a orillas del Sarayū, abundante en riquezas y granos.
1.5.6
अयोध्या नाम नगरी तत्रासील्लोकविश्रुता ।
मनुना मानवेन्द्रेण या पुरी निर्मिता स्वयम् ॥ १.५.६ ॥
Allí había una ciudad llamada Ayodhyā, famosa en el mundo, que el propio Manu, señor de los hombres, había construido.
1.5.7
आयता दश च द्वे च योजनानि महापुरी ।
श्रीमती त्रीणि विस्तीर्णा सुविभक्तमहापथा ॥ १.५.७ ॥
Aquella gran ciudad tenía doce yojanas de largo y tres de ancho, con sus grandes caminos bien trazados y divididos.
1.5.8
राजमार्गेण महता सुविभक्तेन शोभिता ।
मुक्तपुष्पावकीर्णेन जलसिक्तेन नित्यशः ॥ १.५.८ ॥
Estaba adornada con una gran calle real bien dispuesta, siempre cubierta de flores esparcidas y rociada con agua.
1.5.9
तां तु राजा दशरथो महाराष्ट्रविवर्धनः ।
पुरीमावासयामास दिवि देवपतिर्यथा ॥ १.५.९ ॥
El rey Daśaratha, engrandecedor del gran reino, pobló aquella ciudad como el señor de los dioses habita en el cielo.
1.5.10
कपाटतोरणवतीं सुविभक्तान्तरापणाम् ।
सर्वयन्त्रायुधवतीमुषितां सर्वशिल्पिभिः ॥ १.५.१० ॥
Aquella ciudad tenía puertas y arcos, sus mercados interiores bien divididos; estaba provista de toda clase de máquinas y armas, y habitada por artesanos de todos los oficios.
1.5.11
सूतमागधसम्बाधां श्रीमतीमतुलप्रभाम् ।
उच्चाट्टालध्वजवतीं शतघ्नीशतसंकुलाम् ॥ १.५.११ ॥
Abarrotada de cantores y panegiristas, aquella gloriosa ciudad de incomparable esplendor tenía altas torres y banderas, y estaba poblada de cientos de máquinas śataghnī.
1.5.12
वधूनाटकसङ्घैश्च संयुक्तां सर्वतः पुरीम् ।
उद्यानाम्रवणोपेतां महतीं सालमेखलाम् ॥ १.५.१२ ॥
Por todas partes aquella gran ciudad estaba unida a compañías de bailarinas y actores, tenía jardines y bosques de mangos, y estaba ceñida por un cinturón de árboles sāla.
1.5.13
दुर्गगम्भीरपरिखां दुर्गामन्यैर्दुरासदाम् ।
वाजिवारणसम्पूर्णां गोभिरुष्ट्रैः खरैस्तथा ॥ १.५.१३ ॥
Rodeada de fosos profundos y difíciles de cruzar, inaccesible para otros, llena de caballos y elefantes, y abundante en bueyes, camellos y asnos.
1.5.14
सामन्तराजसङ्घैश्च बलिकर्मभिरावृताम् ।
नानादेशनिवासैश्च वणिग्भिरुपशोभिताम् ॥ १.५.१४ ॥
Rodeada por huestes de reyes vasallos y gobernantes que pagan tributo, y adornada por habitantes de muchas tierras y por mercaderes.
1.5.15
प्रासादै रत्नविकृतैः पर्वतैरिव शोभिताम् ।
कूटागारैश्च सम्पूर्णामिन्द्रस्येवामरावतीम् ॥ १.५.१५ ॥
Adornada con mansiones labradas en joyas, como montañas, llena de salas altas, como la Amarāvatī de Indra.
1.5.16
चित्रामष्टापदाकारां वरनारीगणायुताम् ।
सर्वरत्नसमाकीर्णां विमानगृहशोभिताम् ॥ १.५.१६ ॥
Maravillosa, con forma de tablero de ajedrez, poblada de grupos de excelentes mujeres, sembrada de toda clase de joyas, adornada con moradas palaciegas como carros celestiales.
1.5.17
गृहगाढामविच्छिद्रां समभूमौ निवेशिताम् ।
शालितण्डुलसम्पूर्णामिक्षुकाण्डरसोदकाम् ॥ १.५.१७ ॥
Densamente edificada con casas, sin huecos, establecida sobre terreno llano, llena de arroz y grano descascarillado, con aguas dulces como el jugo de caña.
1.5.18
दुन्दुभीभिर्मृदङ्गैश्च वीणाभिः पणवैस्तथा ।
नादितां भृशमत्यर्थं पृथिव्यां तामनुत्तमाम् ॥ १.५.१८ ॥
Resonando intensamente con los tambores dundubhi, mṛdaṅga, las vīṇā y los paṇava — aquella ciudad incomparable sobre la tierra.
1.5.19
विमानमिव सिद्धानां तपसाधिगतं दिवि ।
सुनिवेशितवेश्मान्तां नरोत्तमसमावृताम् ॥ १.५.१९ ॥
Era como el palacio celestial de los perfectos, alcanzado por la austeridad en el cielo, con sus casas bien dispuestas en su interior y rodeado por los mejores de los hombres.
1.5.20
ये च बाणैर्न विध्यन्ति विविक्तमपरापरम् ।
शब्दवेध्यं च विततं लघुहस्ता विशारदाः ॥ १.५.२० ॥
Quienes no fallaban un solo blanco ni uno tras otro con sus flechas, que atravesaban por el sonido y también blancos extendidos: diestros de manos ágiles y expertos.
1.5.21
सिंहव्याघ्रवराहाणां मत्तानां नदतां वने ।
हन्तारो निशितैः शस्त्रैर्बलाद् बाहुबलैरपि ॥ १.५.२१ ॥
Matadores de leones, tigres y jabalíes enfurecidos que rugen en el bosque, que los abaten por la fuerza con armas afiladas y con la fuerza de sus brazos.
1.5.22
तादृशानां सहस्रैस्तामभिपूर्णां महारथैः ।
पुरीमावासयामास राजा दशरथस्तदा ॥ १.५.२२ ॥
Aquella ciudad, llena de miles de tales grandes guerreros de carro, fue entonces poblada por el rey Daśaratha.
1.5.23
तामग्निमद्भिर्गुणवद्भिरावृतां
द्विजोत्तमैर्वेदषडङ्गपारगैः ।
सहस्रदैः सत्यरतैर्महात्मभि-
र्महर्षिकल्पैर्ऋषिभिश्च केवलैः ॥ १.५.२३ ॥
Aquella ciudad estaba rodeada de brahmanes excelentes, portadores del fuego, virtuosos, maestros del Veda y sus seis disciplinas auxiliares, dadores de miles de dones, devotos de la verdad, magnánimos, semejantes a grandes sabios, y de rishis puros.